% Ràmàyaõa: Ayodhyàkàõóa
%
% This file generated by
% rconv ../tokunaga/nr2.e
% April 28, 1995: 1.03 p.m.
%
2001001a kasya cit tv atha kàlasya ràjà da÷arathaþ sutam
2001001c bharataü kekayãputram abravãd raghunandanaþ
2001002a ayaü kekayaràjasya putro vasati putraka
2001002c tvàü netum àgato vãra yudhàjin màtulas tava
2001003a ÷rutvà da÷arathasyaitad bharataþ kekayãsutaþ
2001003c gamanàyàbhicakràma ÷atrughnasahitas tadà
2001004a àpçcchya pitaraü ÷åro ràmaü càkliùñakàriõam
2001004c màtéü÷ càpi nara÷reùñhaþ ÷atrughnasahito yayau
2001005a yudhàjit pràpya bharataü sa÷atrughnaü praharùitaþ
2001005c svapuraü pràvi÷ad vãraþ pità tasya tutoùa ha
2001006a sa tatra nyavasad bhràtrà saha satkàrasatkçtaþ
2001006c màtulenà÷vapatinà putrasnehena làlitaþ
2001007a tatràpi nivasantau tau tarpyamàõau ca kàmataþ
2001007c bhràtarau smaratàü vãrau vçddhaü da÷arathaü nçpam
2001008a ràjàpi tau mahàtejàþ sasmàra proùitau sutau
2001008c ubhau bharata÷atrughnau mahendravaruõopamau
2001009a sarva eva tu tasyeùñà÷ catvàraþ puruùarùabhàþ
2001009c sva÷arãràd vinirvçttà÷ catvàra iva bàhavaþ
2001010a teùàm api mahàtejà ràmo ratikaraþ pituþ
2001010c svayambhår iva bhåtànàü babhåva guõavattaraþ
2001011a gate ca bharate ràmo lakùmaõa÷ ca mahàbalaþ
2001011c pitaraü devasaükà÷aü påjayàm àsatus tadà
2001012a pitur àj¤àü puraskçtya paurakàryàõi sarva÷aþ
2001012c cakàra ràmo dharmàtmà priyàõi ca hitàni ca
2001013a màtçbhyo màtçkàryàõi kçtvà paramayantritaþ
2001013c guråõàü gurukàryàõi kàle kàle 'nvavaikùata
2001014a evaü da÷arathaþ prãto bràhmaõà naigamàs tathà
2001014c ràmasya ÷ãlavçttena sarve viùayavàsinaþ
2001015a sa hi nityaü pra÷àntàtmà mçdupårvaü ca bhàùate
2001015c ucyamàno 'pi paruùaü nottaraü pratipadyate
2001016a kathaü cid upakàreõa kçtenaikena tuùyati
2001016c na smaraty apakàràõàü ÷atam apy àtmavattayà
2001017a ÷ãlavçddhair j¤ànavçddhair vayovçddhai÷ ca sajjanaiþ
2001017c kathayann àsta vai nityam astrayogyàntareùv api
2001018a kalyàõàbhijanaþ sàdhur adãnaþ satyavàg çjuþ
2001018c vçddhair abhivinãta÷ ca dvijair dharmàrthadar÷ibhiþ
2001019a dharmàrthakàmatattvaj¤aþ smçtimàn pratibhàvanàn
2001019c laukike samayàcare kçtakalpo vi÷àradaþ
2001020a ÷àstraj¤a÷ ca kçtaj¤a÷ ca puruùàntarakovidaþ
2001020c yaþ pragrahànugrahayor yathànyàyaü vicakùaõaþ
2001021a àyakarmaõy upàyaj¤aþ saüdçùñavyayakarmavit
2001021c ÷raiùñhyaü ÷àstrasamåheùu pràpto vyàmi÷rakeùv api
2001022a arthadharmau ca saügçhya sukhatantro na càlasaþ
2001022c vaihàrikàõàü ÷ilpànàü vij¤àtàrthavibhàgavit
2001023a àrohe vinaye caiva yukto vàraõavàjinàm
2001023c dhanurvedavidàü ÷reùñho loke 'tirathasaümataþ
2001024a abhiyàtà prahartà ca senànayavi÷àradaþ
2001024c apradhçùya÷ ca saügràme kruddhair api suràsuraiþ
2001025a anasåyo jitakrodho na dçpto na ca matsarã
2001025c na càvamantà bhåtànàü na ca kàlava÷ànugaþ
2001026a evaü ÷raiùñhair guõair yuktaþ prajànàü pàrthivàtmajaþ
2001026c saümatas triùu lokeùu vasudhàyàþ kùamàguõaiþ
2001026e buddhyà bçhaspates tulyo vãryeõàpi ÷acãpateþ
2001027a tathà sarvaprajàkàntaiþ prãtisaüjananaiþ pituþ
2001027c guõair viruruce ràmo dãptaþ sårya ivàü÷ubhiþ
2001028a tam evaüvçttasaüpannam apradhçùya paràkramam
2001028c lokapàlopamaü nàtham akàmayata medinã
2001029a etais tu bahubhir yuktaü guõair anupamaiþ sutam
2001029c dçùñvà da÷aratho ràjà cakre cintàü paraütapaþ
2001030a eùà hy asya parà prãtir hçdi saüparivartate
2001030c kadà nàma sutaü drakùyàmy abhiùiktam ahaü priyam
2001031a vçddhikàmo hi lokasya sarvabhåtànukampanaþ
2001031c mattaþ priyataro loke parjanya iva vçùñimàn
2001032a yama÷akrasamo vãrye bçhaspatisamo matau
2001032c mahãdharasamo dhçtyàü matta÷ ca guõavattaraþ
2001033a mahãm aham imàü kçtsnàm adhitiùñhantam àtmajam
2001033c anena vayasà dçùñvà yathà svargam avàpnuyàm
2001034a taü samãkùya mahàràjo yuktaü samuditair guõaiþ
2001034c ni÷citya sacivaiþ sàrdhaü yuvaràjam amanyata
2001035a nànànagaravàstavyàn pçthagjànapadàn api
2001035c samàninàya medinyàþ pradhànàn pçthivãpatiþ
2001036a atha ràjavitãrõeùu vividheùv àsaneùu ca
2001036c ràjànam evàbhimukhà niùedur niyatà nçpàþ
2001037a sa labdhamànair vinayànvitair nçpaiþ; puràlayair jànapadai÷ ca mànavaiþ
2001037c upopaviùñair nçpatir vçto babhau; sahasracakùur bhagavàn ivàmaraiþ
2002001a tataþ pariùadaü sarvàm àmantrya vasudhàdhipaþ
2002001c hitam uddharùaõaü cedam uvàcàpratimaü vacaþ
2002002a dundubhisvanakalpena gambhãreõànunàdinà
2002002c svareõa mahatà ràjà jãgmåta iva nàdayan
2002003a so 'ham ikùvàkubhiþ pårvair narendraiþ paripàlitam
2002003c ÷reyasà yoktukàmo 'smi sukhàrham akhilaü jagat
2002004a mayàpy àcaritaü pårvaiþ panthànam anugacchatà
2002004c prajà nityam atandreõa yathà÷akty abhirakùatà
2002005a idaü ÷arãraü kçtsnasya lokasya caratà hitam
2002005c pàõóur asyàtapatrasyac chàyàyàü jaritaü mayà
2002006a pràpya varùasahasràõi bahåny àyåüùi jãvitaþ
2002006c jãrõasyàsya ÷arãrasya vi÷ràntim abhirocaye
2002007a ràjaprabhàvajuùñàü hi durvahàm ajitendriyaiþ
2002007c pari÷rànto 'smi lokasya gurvãü dharmadhuraü vahan
2002008a so 'haü vi÷ramam icchàmi putraü kçtvà prajàhite
2002008c saünikçùñàn imàn sarvàn anumànya dvijarùabhàn
2002009a anujàto hi me sarvair guõair jyeùñho mamàtmajaþ
2002009c puraüdarasamo vãrye ràmaþ parapuraüjayaþ
2002010a taü candram iva puùyeõa yuktaü dharmabhçtàü varam
2002010c yauvaràjyena yoktàsmi prãtaþ puruùapuügavam
2002011a anuråpaþ sa vo nàtho lakùmãvà§l lakùmaõàgrajaþ
2002011c trailokyam api nàthena yena syàn nàthavattaram
2002012a anena ÷reyasà sadyaþ saüyojyàham imàü mahãm
2002012c gatakle÷o bhaviùyàmi sute tasmin nive÷ya vai
2002013a iti bruvantaü muditàþ pratyanandan nçpà nçpam
2002013c vçùñimantaü mahàmeghaü nardantam iva barhiõaþ
2002014a tasya dharmàrthaviduùo bhàvam àj¤àya sarva÷aþ
2002014c åcu÷ ca manasà j¤àtvà vçddhaü da÷arathaü nçpam
2002015a anekavarùasàhasro vçddhas tvam asi pàrthiva
2002015c sa ràmaü yuvaràjànam abhiùi¤casva pàrthivam
2002016a iti tadvacanaü ÷rutvà ràjà teùàü manaþpriyam
2002016c ajànann iva jij¤àsur idaü vacanam abravãt
2002017a kathaü nu mayi dharmeõa pçthivãm anu÷àsati
2002017c bhavanto draùñum icchanti yuvaràjaü mamàtmajam
2002018a te tam åcur mahàtmànaü paurajànapadaiþ saha
2002018c bahavo nçpa kalyàõà guõàþ putrasya santi te
2002019a divyair guõaiþ ÷akrasamo ràmaþ satyaparàkramaþ
2002019c ikùvàkubhyo hi sarvebhyo 'py atirakto vi÷àmpate
2002020a ràmaþ satpuruùo loke satyadharmaparàyaõaþ
2002020c dharmaj¤aþ satyasaüdha÷ ca ÷ãlavàn anasåyakaþ
2002021a kùàntaþ sàntvayità ÷lakùõaþ kçtaj¤o vijitendriyaþ
2002021c mçdu÷ ca sthiracitta÷ ca sadà bhavyo 'nasåyakaþ
2002022a priyavàdã ca bhåtànàü satyavàdã ca ràghavaþ
2002022c bahu÷rutànàü vçddhànàü bràhmaõànàm upàsità
2002023a tenàsyehàtulà kãrtir ya÷as teja÷ ca vardhate
2002023c devàsuramanuùyàõàü sarvàstreùu vi÷àradaþ
2002024a yadà vrajati saügràmaü gràmàrthe nagarasya và
2002024c gatvà saumitrisahito nàvijitya nivartate
2002025a saügràmàt punar àgamya ku¤jareõa rathena và
2002025c pauràn svajanavan nityaü ku÷alaü paripçcchati
2002026a putreùv agniùu dàreùu preùya÷iùyagaõeùu ca
2002026c nikhilenànupårvyà ca pità putràn ivaurasàn
2002027a ÷u÷råùante ca vaþ ÷iùyàþ kaccit karmasu daü÷itàþ
2002027c iti naþ puruùavyàghraþ sadà ràmo 'bhibhàùate
2002028a vyasaneùu manuùyàõàü bhç÷aü bhavati duþkhitaþ
2002028c utsaveùu ca sarveùu piteva parituùyati
2002029a satyavàdã maheùvàso vçddhasevã jitendriyaþ
2002029c vatsaþ ÷reyasi jàtas te diùñyàsau tava ràghavaþ
2002029e diùñyà putraguõair yukto màrãca iva ka÷yapaþ
2002030a balam àrogyam àyu÷ ca ràmasya viditàtmanaþ
2002030c à÷aüsate janaþ sarvo ràùñre puravare tathà
2002031a abhyantara÷ ca bàhya÷ ca paurajànapado janaþ
2002031c striyo vçddhàs taruõya÷ ca sàyaüpràtaþ samàhitàþ
2002032a sarvàn devàn namasyanti ràmasyàrthe ya÷asvinaþ
2002032c teùàm àyàcitaü deva tvatprasàdàt samçdhyatàm
2002033a ràmam indãvara÷yàmaü sarva÷atrunibarhaõam
2002033c pa÷yàmo yauvaràjyasthaü tava ràjottamàtmajam
2002034a taü devadevopamam àtmajaü te; sarvasya lokasya hite niviùñam
2002034c hitàya naþ kùipram udàrajuùñaü; mudàbhiùektuü varada tvam arhasi
2003001a teùàm aj¤alipadmàni pragçhãtàni sarva÷aþ
2003001c pratigçhyàbravãd ràjà tebhyaþ priyahitaü vacaþ
2003002a aho 'smi paramaprãtaþ prabhàva÷ càtulo mama
2003002c yan me jyeùñhaü priyaü putraü yauvaràjyastham icchatha
2003003a iti pratyarcya tàn ràjà bràhmaõàn idam abravãt
2003003c vasiùñhaü vàmadevaü ca teùàm evopa÷çõvatàm
2003004a caitraþ ÷rãmàn ayaü màsaþ puõyaþ puùpitakànanaþ
2003004c yauvaràjyàya ràmasya sarvam evopakalpyatàm
2003005a kçtam ity eva càbråtàm abhigamya jagatpatim
2003005c yathoktavacanaü prãtau harùayuktau dvijarùabhau
2003006a tataþ sumantraü dyutimàn ràjà vacanam abravãt
2003006c ràmaþ kçtàtmà bhavatà ÷ãghram ànãiyatàm iti
2003007a sa tatheti pratij¤àya sumantro ràja÷àsanàt
2003007c ràmaü tatrànayàü cakre rathena rathinàü varam
2003008a atha tatra samàsãnàs tadà da÷arathaü nçpam
2003008c pràcyodãcyàþ pratãcyà÷ ca dàkùiõàtyà÷ ca bhåmipàþ
2003009a mlecchà÷ càryà÷ ca ye cànye vana÷ailàntavàsinaþ
2003009c upàsàü cakrire sarve taü devà iva vàsavam
2003010a teùàü madhye sa ràjarùir marutàm iva vàsavaþ
2003010c pràsàdastho rathagataü dadar÷àyàntam àtmajam
2003011a gandharvaràjapratimaü loke vikhyàtapauruùam
2003011c dãrghabàhuü mahàsattvaü mattamàtaïgagàminam
2003012a candrakàntànanaü ràmam atãva priyadar÷anam
2003012c råpaudàryaguõaiþ puüsàü dçùñicittàpahàriõam
2003013a gharmàbhitaptàþ parjanyaü hlàdayantam iva prajàþ
2003013c na tatarpa samàyàntaü pa÷yamàno naràdhipaþ
2003014a avatàrya sumantras taü ràghavaü syandanottamàt
2003014c pituþ samãpaü gacchantaü prà¤jaliþ pçùñhato 'nvagàt
2003015a sa taü kailàsa÷çïgàbhaü pràsàdaü narapuügavaþ
2003015c àruroha nçpaü draùñuü saha såtena ràghavaþ
2003016a sa prà¤jalir abhipretya praõataþ pitur antike
2003016c nàma svaü ÷ràvayan ràmo vavande caraõau pituþ
2003017a taü dçùñvà praõataü pàr÷ve kçtà¤jalipuñaü nçpaþ
2003017c gçhyà¤jalau samàkçùya sasvaje priyam àtmajam
2003018a tasmai càbhyudyataü ÷rãmàn maõikà¤canabhåùitam
2003018c dide÷a ràjà ruciraü ràmàya paramàsanam
2003019a tad àsanavaraü pràpya vyadãpayata ràghavaþ
2003019c svayeva prabhayà merum udaye vimalo raviþ
2003020a tena vibhràjità tatra sà sabhàbhivyarocata
2003020c vimalagrahanakùatrà ÷àradã dyaur ivendunà
2003021a taü pa÷yamàno nçpatis tutoùa priyam àtmajam
2003021c alaükçtam ivàtmànam àdar÷atalasaüsthitam
2003022a sa taü sasmitam àbhàùya putraü putravatàü varaþ
2003022c uvàcedaü vaco ràjà devendram iva ka÷yapaþ
2003023a jyeùñhàyàm asi me patnyàü sadç÷yàü sadç÷aþ sutaþ
2003023c utpannas tvaü guõa÷reùñho mama ràmàtmajaþ priyaþ
2003024a tvayà yataþ prajà÷ cemàþ svaguõair anura¤jitàþ
2003024c tasmàt tvaü puùyayogena yauvaràjyam avàpnuhi
2003025a kàmatas tvaü prakçtyaiva vinãto guõavàn asi
2003025c guõavaty api tu snehàt putra vakùyàmi te hitam
2003026a bhåyo vinayam àsthàya bhava nityaü jitendriyaþ
2003026c kàmakrodhasamutthàni tyajethà vyasanàni ca
2003027a parokùayà vartamàno vçttyà pratyakùayà tathà
2003027c amàtyaprabhçtãþ sarvàþ prakçtã÷ cànura¤jaya
2003028a tuùñànuraktaprakçtir yaþ pàlayati medinãm
2003028c tasya nandanti mitràõi labdhvàmçtam ivàmaràþ
2003028e tasmàt putra tvam àtmànaü niyamyaiva samàcara
2003029a tac chrutvà suhçdas tasya ràmasya priyakàriõaþ
2003029c tvaritàþ ÷ãghram abhyetya kausalyàyai nyavedayan
2003030a sà hiraõyaü ca gà÷ caiva ratnàni vividhàni ca
2003030c vyàdide÷a priyàkhyebhyaþ kausalyà pramadottamà
2003031a athàbhivàdya ràjànaü ratham àruhya ràghavaþ
2003031c yayau svaü dyutimad ve÷ma janaughaiþ pratipåjitaþ
2003032a te càpi paurà nçpater vacas tac; chrutvà tadà làbham iveùñam àpya
2003032c narendram àmantya gçhàõi gatvà; devàn samànarcur atãva hçùñàþ
2004001a gateùv atha nçpo bhåyaþ paureùu saha mantribhiþ
2004001c mantrayitvà tata÷ cakre ni÷cayaj¤aþ sa ni÷cayam
2004002a ÷va eva puùyo bhavità ÷vo 'bhiùecyeta me sutaþ
2004002c ràmo ràjãvatàmràkùo yauvaràjya iti prabhuþ
2004003a athàntargçham àvi÷ya ràjà da÷arathas tadà
2004003c såtam àj¤àpayàm àsa ràmaü punar ihànaya
2004004a pratigçhya sa tadvàkyaü såtaþ punar upàyayau
2004004c ràmasya bhavanaü ÷ãghraü ràmam ànayituü punaþ
2004005a dvàþsthair àveditaü tasya ràmàyàgamanaü punaþ
2004005c ÷rutvaiva càpi ràmas taü pràptaü ÷aïkànvito 'bhavat
2004006a prave÷ya cainaü tvaritaü ràmo vacanam abravãt
2004006c yad àgamanakçtyaü te bhåyas tad bråhy a÷eùataþ
2004007a tam uvàca tataþ såto ràjà tvàü draùñum icchati
2004007c ÷rutvà pramàõam atra tvaü gamanàyetaràya và
2004008a iti såtavacaþ ÷rutvà ràmo 'tha tvarayànvitaþ
2004008c prayayau ràjabhavanaü punar draùñuü nare÷varam
2004009a taü ÷rutvà samanupràptaü ràmaü da÷aratho nçpaþ
2004009c prave÷ayàm àsa gçhaü vivikùuþ priyam uttamam
2004010a pravi÷ann eva ca ÷rãmàn ràghavo bhavanaü pituþ
2004010c dadar÷a pitaraü dåràt praõipatya kçtà¤jaliþ
2004011a praõamantaü samutthàpya taü pariùvajya bhåmipaþ
2004011c pradi÷ya càsmai ruciram àsanaü punar abravãt
2004012a ràma vçddho 'smi dãrghàyur bhuktà bhogà mayepsitàþ
2004012c annavadbhiþ kratu÷atais tatheùñaü bhåridakùiõaiþ
2004013a jàtam iùñam apatyaü me tvam adyànupamaü bhuvi
2004013c dattam iùñam adhãtaü ca mayà puruùasattama
2004014a anubhåtàni ceùñàni mayà vãra sukhàni ca
2004014c devarùi pitçvipràõàm ançõo 'smi tathàtmanaþ
2004015a na kiü cin mama kartavyaü tavànyatràbhiùecanàt
2004015c ato yat tvàm ahaü bråyàü tan me tvaü kartum arhasi
2004016a adya prakçtayaþ sarvàs tvàm icchanti naràdhipam
2004016c atas tvàü yuvaràjànam abhiùekùyàmi putraka
2004017a api càdyà÷ubhàn ràma svapnàn pa÷yàmi dàruõàn
2004017c sanirghàtà maholkà÷ ca patantãha mahàsvanàþ
2004018a avaùñabdhaü ca me ràma nakùatraü dàruõair grahaiþ
2004018c àvedayanti daivaj¤àþ såryàïgàrakaràhubhiþ
2004019a pràyeõa hi nimittànàm ãdç÷ànàü samudbhave
2004019c ràjà và mçtyum àpnoti ghoràü vàpadam çcchati
2004020a tad yàvad eva me ceto na vimuhyati ràghava
2004020c tàvad evàbhiùi¤casva calà hi pràõinàü matiþ
2004021a adya candro 'bhyupagataþ puùyàt pårvaü punar vasum
2004021c ÷vaþ puùya yogaü niyataü vakùyante daivacintakàþ
2004022a tatra puùye 'bhiùi¤casva manas tvarayatãva màm
2004022c ÷vas tvàham abhiùekùyàmi yauvaràjye paraütapa
2004023a tasmàt tvayàdya vratinà ni÷eyaü niyatàtmanà
2004023c saha vadhvopavastavyà darbhaprastara÷àyinà
2004024a suhçda÷ càpramattàs tvàü rakùantv adya samantataþ
2004024c bhavanti bahuvighnàni kàryàõy evaüvidhàni hi
2004025a viproùita÷ ca bharato yàvad eva puràd itaþ
2004025c tàvad evàbhiùekas te pràptakàlo mato mama
2004026a kàmaü khalu satàü vçtte bhràtà te bharataþ sthitaþ
2004026c jyeùñhànuvartã dharmàtmà sànukro÷o jitendriyaþ
2004027a kiü tu cittaü manuùyàõàm anityam iti me matiþ
2004027c satàü ca dharmanityànàü kçta÷obhi ca ràghava
2004028a ity uktaþ so 'bhyanuj¤àtaþ ÷vobhàviny abhiùecane
2004028c vrajeti ràmaþ pitaram abhivàdyàbhyayàd gçham
2004029a pravi÷ya càtmano ve÷ma ràj¤oddiùñe 'bhiùecane
2004029c tasmin kùaõe vinirgatya màtur antaþpuraü yayau
2004030a tatra tàü pravaõàm eva màtaraü kùaumavàsinãm
2004030c vàgyatàü devatàgàre dadar÷a yàcatãü ÷riyam
2004031a pràg eva càgatà tatra sumitrà lakùmaõas tathà
2004031c sãtà cànàyità ÷rutvà priyaü ràmàbhiùecanam
2004032a tasmin kàle hi kausalyà tasthàv àmãlitekùaõà
2004032c sumitrayànvàsyamànà sãtayà lakùmaõena ca
2004033a ÷rutvà puùyeõa putrasya yauvaràjyàbhiùecanam
2004033c pràõàyàmena puruùaü dhyàyamànà janàrdanam
2004034a tathà saniyamàm eva so 'bhigamyàbhivàdya ca
2004034c uvàca vacanaü ràmo harùayaüs tàm idaü tadà
2004035a amba pitrà niyukto 'smi prajàpàlanakarmaõi
2004035c bhavità ÷vo 'bhiùeko me yathà me ÷àsanaü pituþ
2004036a sãtayàpy upavastavyà rajanãyaü mayà saha
2004036c evam çtvigupàdhyàyaiþ saha màm uktavàn pità
2004037a yàni yàny atra yogyàni ÷vobhàviny abhiùecane
2004037c tàni me maïgalàny adya vaidehyà÷ caiva kàraya
2004038a etac chrutvà tu kausalyà cirakàlàbhikàïkùitam
2004038c harùabàùpakalaü vàkyam idaü ràmam abhàùata
2004039a vatsa ràma ciraü jãva hatàs te paripanthinaþ
2004039c j¤àtãn me tvaü ÷riyà yuktaþ sumitràyà÷ ca nandaya
2004040a kalyàõe bata nakùatre mayi jàto 'si putraka
2004040c yena tvayà da÷aratho guõair àràdhitaþ pità
2004041a amoghaü bata me kùàntaü puruùe puùkarekùaõe
2004041c yeyam ikùvàkuràjya÷rãþ putra tvàü saü÷rayiùyati
2004042a ity evam ukto màtredaü ràmo bhàratam abravãt
2004042c prà¤jaliü prahvam àsãnam abhivãkùya smayann iva
2004043a lakùmaõemàü mayà sàrdhaü pra÷àdhi tvaü vasuüdharàm
2004043c dvitãyaü me 'ntaràtmànaü tvàm iyaü ÷rãr upasthità
2004044a saumitre bhuïkùva bhogàüs tvam iùñàn ràjyaphalàni ca
2004044c jãvitaü ca hi ràjyaü ca tvadartham abhikàmaye
2004045a ity uktvà lakùmaõaü ràmo màtaràv abhivàdya ca
2004045c abhyanuj¤àpya sãtàü ca jagàma svaü nive÷anam
2005001a saüdi÷ya ràmaü nçpatiþ ÷vobhàviny abhiùecane
2005001c purohitaü samàhåya vasiùñham idam abravãt
2005002a gacchopavàsaü kàkutsthaü kàrayàdya tapodhana
2005002c ÷rãya÷oràjyalàbhàya vadhvà saha yatavratam
2005003a tatheti ca sa ràjànam uktvà vedavidàü varaþ
2005003c svayaü vasiùñho bhagavàn yayau ràmanive÷anam
2005004a sa ràmabhavanaü pràpya pàõóuràbhraghanaprabham
2005004c tisraþ kakùyà rathenaiva vive÷a munisattamaþ
2005005a tam àgatam çùiü ràmas tvarann iva sasaübhramaþ
2005005c mànayiùyan sa mànàrhaü ni÷cakràma nive÷anàt
2005006a abhyetya tvaramàõa÷ ca rathàbhyà÷aü manãùiõaþ
2005006c tato 'vatàrayàm àsa parigçhya rathàt svayam
2005007a sa cainaü pra÷ritaü dçùñvà saübhàùyàbhiprasàdya ca
2005007c priyàrhaü harùayan ràmam ity uvàca purohitaþ
2005008a prasannas te pità ràma yauvaràjyam avàpsyasi
2005008c upavàsaü bhavàn adya karotu saha sãtayà
2005009a pràtas tvàm abhiùektà hi yauvaràjye naràdhipaþ
2005009c pità da÷arathaþ prãtyà yayàtiü nahuùo yathà
2005010a ity uktvà sa tadà ràmam upavàsaü yatavratam
2005010c mantravat kàrayàm àsa vaidehyà sahitaü muniþ
2005011a tato yathàvad ràmeõa sa ràj¤o gurur arcitaþ
2005011c abhyanuj¤àpya kàkutsthaü yayau ràmanive÷anàt
2005012a suhçdbhis tatra ràmo 'pi tàn anuj¤àpya sarva÷aþ
2005012c sabhàjito vive÷àtha tàn anuj¤àpya sarva÷aþ
2005013a hçùñanàrã narayutaü ràmave÷ma tadà babhau
2005013c yathà mattadvijagaõaü praphullanalinaü saraþ
2005014a sa ràjabhavanaprakhyàt tasmàd ràmanive÷anàt
2005014c nirgatya dadç÷e màrgaü vasiùñho janasaüvçtam
2005015a vçndavçndair ayodhyàyàü ràjamàrgàþ samantataþ
2005015c babhåvur abhisaübàdhàþ kutåhalajanair vçtàþ
2005016a janavçndormisaügharùaharùasvanavatas tadà
2005016c babhåva ràjamàrgasya sàgarasyeva nisvanaþ
2005017a siktasaümçùñarathyà hi tad ahar vanamàlinã
2005017c àsãd ayodhyà nagarã samucchritagçhadhvajà
2005018a tadà hy ayodhyà nilayaþ sastrãbàlàbalo janaþ
2005018c ràmàbhiùekam àkàïkùann àkàïkùann udayaü raveþ
2005019a prajàlaükàrabhåtaü ca janasyànandavardhanam
2005019c utsuko 'bhåj jano draùñuü tam ayodhyà mahotsavam
2005020a evaü taü janasaübàdhaü ràjamàrgaü purohitaþ
2005020c vyåhann iva janaughaü taü ÷anai ràja kulaü yayau
2005021a sitàbhra÷ikharaprakhyaü pràsadam adhiruhya saþ
2005021c samiyàya narendreõa ÷akreõeva bçhaspatiþ
2005022a tam àgatam abhiprekùya hitvà ràjàsanaü nçpaþ
2005022c papraccha sa ca tasmai tat kçtam ity abhyavedayat
2005023a guruõà tv abhyanuj¤àto manujaughaü visçjya tam
2005023c vive÷àntaþpuraü ràjà siüho giriguhàm iva
2005024a tad agryaveùapramadàjanàkulaü; mahendrave÷mapratimaü nive÷anam
2005024c vyadãpayaü÷ càru vive÷a pàrthivaþ; ÷a÷ãva tàràgaõasaükulaü nabhaþ
2006001a gate purohite ràmaþ snàto niyatamànasaþ
2006001c saha patnyà vi÷àlàkùyà nàràyaõam upàgamat
2006002a pragçhya ÷irasà pàtrãü haviùo vidhivat tadà
2006002c mahate daivatàyàjyaü juhàva jvalite 'nale
2006003a ÷eùaü ca haviùas tasya prà÷yà÷àsyàtmanaþ priyam
2006003c dhyàyan nàràyaõaü devaü svàstãrõe ku÷asaüstare
2006004a vàgyataþ saha vaidehyà bhåtvà niyatamànasaþ
2006004c ÷rãmaty àyatane viùõoþ ÷i÷ye naravaràtmajaþ
2006005a ekayàmàva÷iùñàyàü ràtryàü prativibudhya saþ
2006005c alaükàravidhiü kçtsnaü kàrayàm àsa ve÷manaþ
2006006a tatra ÷çõvan sukhà vàcaþ såtamàgadhabandinàm
2006006c pårvàü saüdhyàm upàsãno jajàpa yatamànasaþ
2006007a tuùñàva praõata÷ caiva ÷irasà madhusådanam
2006007c vimalakùaumasaüvãto vàcayàm àsa ca dvijàn
2006008a teùàü puõyàhaghoùo 'tha gambhãramadhuras tadà
2006008c ayodhyàü pårayàm àsa tåryaghoùànunàditaþ
2006009a kçtopavàsaü tu tadà vaidehyà saha ràghavam
2006009c ayodhyà nilayaþ ÷rutvà sarvaþ pramudito janaþ
2006010a tataþ paurajanaþ sarvaþ ÷rutvà ràmàbhiùecanam
2006010c prabhàtàü rajanãü dçùñvà cakre ÷obhàü paràü punaþ
2006011a sitàbhra÷ikharàbheùu devatàyataneùu ca
2006011c catuùpatheùu rathyàsu caityeùv aññàlakeùu ca
2006012a nànàpaõyasamçddheùu vaõijàm àpaõeùu ca
2006012c kuñumbinàü samçddheùu ÷rãmatsu bhavaneùu ca
2006013a sabhàsu caiva sarvàsu vçkùeùv àlakùiteùu ca
2006013c dhvajàþ samucchrità÷ citràþ patàkà÷ càbhavaüs tadà
2006014a nañanartakasaüghànàü gàyakànàü ca gàyatàm
2006014c manaþkarõasukhà vàcaþ ÷u÷ruvu÷ ca tatas tataþ
2006015a ràmàbhiùekayuktà÷ ca kathà÷ cakrur mitho janàþ
2006015c ràmàbhiùeke saüpràpte catvareùu gçheùu ca
2006016a bàlà api krãóamànà gçhadvàreùu saügha÷aþ
2006016c ràmàbhiùekasaüyuktà÷ cakrur eva mithaþ kathàþ
2006017a kçtapuùpopahàra÷ ca dhåpagandhàdhivàsitaþ
2006017c ràjamàrgaþ kçtaþ ÷rãmàn paurai ràmàbhiùecane
2006018a prakà÷ãkaraõàrthaü ca ni÷àgamana÷aïkayà
2006018c dãpavçkùàüs tathà cakrur anu rathyàsu sarva÷aþ
2006019a alaükàraü purasyaivaü kçtvà tat puravàsinaþ
2006019c àkàïkùamàõà ràmasya yauvaràjyàbhiùecanam
2006020a sametya saügha÷aþ sarve catvareùu sabhàsu ca
2006020c kathayanto mithas tatra pra÷a÷aüsur janàdhipam
2006021a aho mahàtmà ràjàyam ikùvàkukulanandanaþ
2006021c j¤àtvà yo vçddham àtmànaü ràmaü ràjye 'hbiùekùyati
2006022a sarve hy anugçhãtàþ sma yan no ràmo mahãpatiþ
2006022c ciràya bhavità goptà dçùñalokaparàvaraþ
2006023a anuddhatamanà vidvàn dharmàtmà bhràtçvatsalaþ
2006023c yathà ca bhràtçùu snigdhas tathàsmàsv api ràghavaþ
2006024a ciraü jãvatu dharmàtmà ràjà da÷aratho 'naghaþ
2006024c yatprasàdenàbhiùiktaü ràmaü drakùyàmahe vayam
2006025a evaüvidhaü kathayatàü pauràõàü ÷u÷ruvus tadà
2006025c digbhyo 'pi ÷rutavçttàntàþ pràptà jànapadà janàþ
2006026a te tu digbhyaþ purãü pràptà draùñuü ràmàbhiùecanam
2006026c ràmasya pårayàm àsuþ purãü jànapadà janàþ
2006027a janaughais tair visarpadbhiþ ÷u÷ruve tatra nisvanaþ
2006027c parvasådãrõavegasya sàgarasyeva nisvanaþ
2006028a tatas tad indrakùayasaünibhaü puraü; didçkùubhir jànapadair upàgataiþ
2006028c samantataþ sasvanam àkulaü babhau; samudrayàdobhir ivàrõavodakam
2007001a j¤àtidàsã yato jàtà kaikeyyàs tu sahoùità
2007001c pràsàdaü candrasaükà÷am àruroha yadçcchayà
2007002a siktaràjapathàü kçtsnàü prakãrõakamalotpalàm
2007002c ayodhyàü mantharà tasmàt pràsàdàd anvavaikùata
2007003a patàkàbhir varàrhàbhir dhvajai÷ ca samalaükçtàm
2007003c siktàü candanatoyai÷ ca ÷iraþsnàtajanair vçtàm
2007004a avidåre sthitàü dçùñvà dhàtrãü papraccha mantharà
2007004c uttamenàbhisaüyuktà harùeõàrthaparà satã
2007005a ràmamàtà dhanaü kiü nu janebhyaþ saüprayacchati
2007005c atimàtraü praharùo 'yaü kiü janasya ca ÷aüsa me
2007005e kàrayiùyati kiü vàpi saüprahçùño mahãpatiþ
2007006a vidãryamàõà harùeõa dhàtrã paramayà mudà
2007006c àcacakùe 'tha kubjàyai bhåyasãü ràghave ÷riyam
2007007a ÷vaþ puùyeõa jitakrodhaü yauvaràjyena ràghavam
2007007c ràjà da÷aratho ràmam abhiùecayitànagham
2007008a dhàtryàs tu vacanaü ÷rutvà kubjà kùipram amarùità
2007008c kailàsa ÷ikharàkàràt pràsàdàd avarohata
2007009a sà dahyamànà kopena mantharà pàpadar÷inã
2007009c ÷ayànàm etya kaikeyãm idaü vacanam abravãt
2007010a uttiùñha måóhe kiü ÷eùe bhayaü tvàm abhivartate
2007010c upaplutamahaughena kim àtmànaü na budhyase
2007011a aniùñe subhagàkàre saubhàgyena vikatthase
2007011c calaü hi tava saubhàgyaü nadyaþ srota ivoùõage
2007012a evam uktà tu kaikeyã ruùñayà paruùaü vacaþ
2007012c kubjayà pàpadar÷inyà viùàdam agamat param
2007013a kaikeyã tv abravãt kubjàü kaccit kùemaü na manthare
2007013c viùaõõavadanàü hi tvàü lakùaye bhç÷aduþkhitàm
2007014a mantharà tu vacaþ ÷rutvà kaikeyyà madhuràkùaram
2007014c uvàca krodhasaüyuktà vàkyaü vàkyavi÷àradà
2007015a sà viùaõõatarà bhåtvà kubjà tasyà hitaiùiõã
2007015c viùàdayantã provàca bhedayantã ca ràghavam
2007016a akùemaü sumahad devi pravçttaü tvadvinà÷anam
2007016c ràmaü da÷aratho ràjà yauvaràjye 'bhiùekùyati
2007017a sàsmy agàdhe bhaye magnà duþkha÷okasamanvità
2007017c dahyamànànaleneva tvaddhitàrtham ihàgatà
2007018a tava duþkhena kaikeyi mama duþkhaü mahad bhavet
2007018c tvadvçddhau mama vçddhi÷ ca bhaved atra na saü÷ayaþ
2007019a naràdhipakule jàtà mahiùã tvaü mahãpateþ
2007019c ugratvaü ràjadharmàõàü kathaü devi na budhyase
2007020a dharmavàdã ÷añho bhartà ÷lakùõavàdã ca dàruõaþ
2007020c ÷uddhabhàve na jànãùe tenaivam atisaüdhità
2007021a upasthitaü payu¤jànas tvayi sàntvam anarthakam
2007021c arthenaivàdya te bhartà kausalyàü yojayiùyati
2007022a apavàhya sa duùñàtmà bharataü tava bandhuùu
2007022c kàlyaü sthàpayità ràmaü ràjye nihatakaõñake
2007023a ÷atruþ patipravàdena màtreva hitakàmyayà
2007023c à÷ãviùa ivàïkena bàle paridhçtas tvayà
2007024a yathà hi kuryàt sarpo và ÷atrur và pratyupekùitaþ
2007024c ràj¤à da÷arathenàdya saputrà tvaü tathà kçtà
2007025a pàpenànçtasantvena bàle nityaü sukhocite
2007025c ràmaü sthàpayatà ràjye sànubandhà hatà hy asi
2007026a sà pràptakàlaü kaikeyi kùipraü kuru hitaü tava
2007026c tràyasva putram àtmànaü màü ca vismayadar÷ane
2007027a mantharàyà vacaþ ÷rutvà ÷ayanàt sa ÷ubhànanà
2007027c evam àbharaõaü tasyai kubjàyai pradadau ÷ubham
2007028a dattvà tv àbharaõaü tasyai kubjàyai pramadottamà
2007028c kaikeyã mantharàü hçùñà punar evàbravãd idam
2007029a idaü tu manthare mahyam àkhyàsi paramaü priyam
2007029c etan me priyam àkhyàtuþ kiü và bhåyaþ karomi te
2007030a ràme và bharate vàhaü vi÷eùaü nopalakùaye
2007030c tasmàt tuùñàsmi yad ràjà ràmaü ràjye 'bhiùekùyati
2007031a na me paraü kiü cid itas tvayà punaþ; priyaü priyàrhe suvacaü vaco varam
2007031c tathà hy avocas tvam ataþ priyottaraü; varaü paraü te pradadàmi taü vçõu
2008001a mantharà tv abhyasåyyainàm utsçjyàbharaõaü ca tat
2008001c uvàcedaü tato vàkyaü kopaduþkhasamanvità
2008002a harùaü kim idam asthàne kçtavaty asi bàli÷e
2008002c ÷okasàgaramadhyastham àtmànaü nàvabudhyase
2008003a subhagà khalu kausalyà yasyàþ putro 'bhiùekùyate
2008003c yauvaràjyena mahatà ÷vaþ puùyeõa dvijottamaiþ
2008004a pràptàü sumahatãü prãtiü pratãtàü tàü hatadviùam
2008004c upasthàsyasi kausalyàü dàsãva tvaü kçtà¤jaliþ
2008005a hçùñàþ khalu bhaviùyanti ràmasya paramàþ striyaþ
2008005c aprahçùñà bhaviùyanti snuùàs te bharatakùaye
2008006a tàü dçùñvà paramaprãtàü bruvantãü mantharàü tataþ
2008006c ràmasyaiva guõàn devã kaikeyã pra÷a÷aüsa ha
2008007a dharmaj¤o gurubhir dàntaþ kçtaj¤aþ satyavàk ÷uciþ
2008007c ràmo ràj¤aþ suto jyeùñho yauvaràjyam ato 'rhati
2008008a bhràtén bhçtyàü÷ ca dãrghàyuþ pitçvat pàlayiùyati
2008008c saütapyase kathaü kubje ÷rutvà ràmàbhiùecanam
2008009a bharata÷ càpi ràmasya dhruvaü varùa÷atàt param
2008009c pitçpaitàmahaü ràjyam avàpsyati nararùabhaþ
2008010a sà tvam abhyudaye pràpte vartamàne ca manthare
2008010c bhaviùyati ca kalyàõe kimarthaü paritapyase
2008010e kausalyàto 'tiriktaü ca sa tu ÷u÷råùate hi màm
2008011a kaikeyyà vacanaü ÷rutvà mantharà bhç÷aduþkhità
2008011c dãrgham uùõaü viniþ÷vasya kaikeyãm idam abravãt
2008012a anarthadar÷inã maurkhyàn nàtmànam avabudhyase
2008012c ÷okavyasanavistãrõe majjantã duþkhasàgare
2008013a bhavità ràghavo ràjà ràghavasya ca yaþ sutaþ
2008013c ràjavaü÷àt tu bharataþ kaikeyi parihàsyate
2008014a na hi ràj¤aþ sutàþ sarve ràjye tiùñhanti bhàmini
2008014c sthàpyamàneùu sarveùu sumahàn anayo bhavet
2008015a tasmàj jyeùñhe hi kaikeyi ràjyatantràõi pàrthivàþ
2008015c sthàpayanty anavadyàïgi guõavatsv itareùv api
2008016a asàv atyantanirbhagnas tava putro bhaviùyati
2008016c anàthavat sukhebhya÷ ca ràjavaü÷àc ca vatsale
2008017a sàhaü tvadarthe saüpràptà tvaü tu màü nàvabudhyase
2008017c sapatnivçddhau yà me tvaü pradeyaü dàtum icchasi
2008018a dhruvaü tu bharataü ràmaþ pràpya ràjyam akaõñakam
2008018c de÷àntaraü nàyayitvà lokàntaram athàpi và
2008019a bàla eva hi màtulyaü bharato nàyitas tvayà
2008019c saünikarùàc ca sauhàrdaü jàyate sthàvareùv api
2008020a goptà hi ràmaü saumitrir lakùmaõaü càpi ràghavaþ
2008020c a÷vinor iva saubhràtraü tayor lokeùu vi÷rutam
2008021a tasmàn na lakùmaõe ràmaþ pàpaü kiü cit kariùyati
2008021c ràmas tu bharate pàpaü kuryàd iti na saü÷ayaþ
2008022a tasmàd ràjagçhàd eva vanaü gacchatu te sutaþ
2008022c etad dhi rocate mahyaü bhç÷aü càpi hitaü tava
2008023a evaü te j¤àtipakùasya ÷reya÷ caiva bhaviùyati
2008023c yadi ced bharato dharmàt pitryaü ràjyam avàpsyati
2008024a sa te sukhocito bàlo ràmasya sahajo ripuþ
2008024c samçdhàrthasya naùñàrtho jãviùyati kathaü va÷e
2008025a abhidrutam ivàraõye siühena gajayåthapam
2008025c pracchàdyamànaü ràmeõa bharataü tràtum arhasi
2008026a darpàn niràkçtà pårvaü tvayà saubhàgyavattayà
2008026c ràmamàtà sapatnã te kathaü vairaü na yàtayet
2008027a yadà hi ràmaþ pçthivãm avàpsyati; dhruvaü pranaùño bharato bhaviùyati
2008027c ato hi saücintaya ràjyam àtmaje; parasya càdyaiva vivàsa kàraõam
2009001a evam uktà tu kaikeyã krodhena jvalitànanà
2009001c dãrgham uùõaü viniþ÷vasya mantharàm idam abravãt
2009002a adya ràmam itaþ kùipraü vanaü prasthàpayàmy aham
2009002c yauvaràjyena bharataü kùipram evàbhiùecaye
2009003a idaü tv idànãü saüpa÷ya kenopàyena manthare
2009003c bharataþ pràpnuyàd ràjyaü na tu ràmaþ kathaü cana
2009004a evam uktà tayà devyà mantharà pàpadar÷inã
2009004c ràmàrtham upahiüsantã kaikeyãm idam abravãt
2009005a hantedànãü pravakùyàmi kaikeyi ÷råyatàü ca me
2009005c yathà te bharato ràjyaü putraþ pràpsyati kevalam
2009006a ÷rutvaivaü vacanaü tasyà mantharàyàs tu kaikayã
2009006c kiü cid utthàya ÷ayanàt svàstãrõàd idam abravãt
2009007a kathaya tvaü mamopàyaü kenopàyena manthare
2009007c bharataþ pràpnuyàd ràjyaü na tu ràmaþ kathaü cana
2009008a evam uktà tayà devyà mantharà pàpadar÷inã
2009008c ràmàrtham upahiüsantã kubjà vacanam abravãt
2009009a tava devàsure yuddhe saha ràjarùibhiþ patiþ
2009009c agacchat tvàm upàdàya devaràjasya sàhyakçt
2009010a di÷am àsthàya kaikeyi dakùiõàü daõóakàn prati
2009010c vaijayantam iti khyàtaü puraü yatra timidhvajaþ
2009011a sa ÷ambara iti khyàtaþ ÷atamàyo mahàsuraþ
2009011c dadau ÷akrasya saügràmaü devasaüghair anirjitaþ
2009012a tasmin mahati saügràme ràjà da÷arathas tadà
2009012c apavàhya tvayà devi saügràmàn naùñacetanaþ
2009013a tatràpi vikùataþ ÷astraiþ patis te rakùitas tvayà
2009013c tuùñena tena dattau te dvau varau ÷ubhadar÷ane
2009014a sa tvayoktaþ patir devi yadeccheyaü tadà varau
2009014c gçhõãyàm iti tat tena tathety uktaü mahàtmanà
2009014e anabhij¤à hy ahaü devi tvayaiva kathitaü purà
2009015a tau varau yàca bhartàraü bharatasyàbhiùecanam
2009015c pravràjanaü ca ràmasya tvaü varùàõi caturda÷a
2009016a krodhàgàraü pravi÷yàdya kruddhevà÷vapateþ sute
2009016c ÷eùvànantarhitàyàü tvaü bhåmau malinavàsinã
2009016e mà smainaü pratyudãkùethà mà cainam abhibhàùathàþ
2009017a dayità tvaü sadà bhartur atra me nàsti saü÷ayaþ
2009017c tvatkçte ca mahàràjo vi÷ed api hutà÷anam
2009018a na tvàü krodhayituü ÷akto na kruddhàü pratyudãkùitum
2009018c tava priyàrthaü ràjà hi pràõàn api parityajet
2009019a na hy atikramituü ÷aktas tava vàkyaü mahãpatiþ
2009019c mandasvabhàve budhyasva saubhàgyabalam àtmanaþ
2009020a maõimuktàsuvarõàni ratnàni vividhàni ca
2009020c dadyàd da÷aratho ràjà mà sma teùu manaþ kçthàþ
2009021a yau tau devàsure yuddhe varau da÷aratho 'dadàt
2009021c tau smàraya mahàbhàge so 'rtho mà tvàm atikramet
2009022a yadà tu te varaü dadyàt svayam utthàpya ràghavaþ
2009022c vyavasthàpya mahàràjaü tvam imaü vçõuyà varam
2009023a ràmaü pravràjayàraõye nava varùàõi pa¤ca ca
2009023c bharataþ kriyatàü ràjà pçthivyàü pàrthivarùabhaþ
2009024a evaü pravràjita÷ caiva ràmo 'ràmo bhaviùyati
2009024c bharata÷ ca hatàmitras tava ràjà bhaviùyati
2009025a yena kàlena ràma÷ ca vanàt pratyàgamiùyati
2009025c tena kàlena putras te kçtamålo bhaviùyati
2009025e saügçhãtamanuùya÷ ca suhçdbhiþ sàrdham àtmavàn
2009026a pràptakàlaü tu te manye ràjànaü vãtasàdhvasà
2009026c ràmàbhiùekasaükalpàn nigçhya vinivartaya
2009027a anartham artharåpeõa gràhità sà tatas tayà
2009027c hçùñà pratãtà kaikeyã mantharàm idam abravãt
2009028a kubje tvàü nàbhijànàmi ÷reùñhàü ÷reùñhàbhidhàyinãm
2009028c pçthivyàm asi kubjànàm uttamà buddhini÷caye
2009029a tvam eva tu mamàrtheùu nityayuktà hitaiùiõã
2009029c nàhaü samavabudhyeyaü kubje ràj¤a÷ cikãrùitam
2009030a santi duþsaüsthitàþ kubjà vakràþ paramapàpikàþ
2009030c tvaü padmam iva vàtena saünatà priyadar÷anà
2009031a uras te 'bhiniviùñaü vai yàvat skandhàt samunnatam
2009031c adhastàc codaraü ÷àntaü sunàbham iva lajjitam
2009032a jaghanaü tava nirghuùñaü ra÷anàdàma÷obhitam
2009032c jaïghe bhç÷am upanyaste pàdau càpy àyatàv ubhau
2009033a tvam àyatàbhyàü sakthibhyàü manthare kùaumavàsini
2009033c agrato mama gacchantã ràjahaüsãva ràjase
2009034a tavedaü sthagu yad dãrghaü rathaghoõam ivàyatam
2009034c matayaþ kùatravidyà÷ ca màyà÷ càtra vasanti te
2009035a atra te pratimokùyàmi màlàü kubje hiraõmayãm
2009035c abhiùikte ca bharate ràghave ca vanaü gate
2009036a jàtyena ca suvarõena suniùñaptena sundari
2009036c labdhàrthà ca pratãtà ca lepayiùyàmi te sthagu
2009037a mukhe ca tilakaü citraü jàtaråpamayaü ÷ubham
2009037c kàrayiùyàmi te kubje ÷ubhàny àbharaõàni ca
2009038a paridhàya ÷ubhe vastre devadeva cariùyasi
2009038c candram àhvayamànena mukhenàpratimànanà
2009038e gamiùyasi gatiü mukhyàü garvayantã dviùajjanam
2009039a tavàpi kubjàþ kubjàyàþ sarvàbharaõabhåùitàþ
2009039c pàdau paricariùyanti yathaiva tvaü sadà mama
2009040a iti pra÷asyamànà sà kaikeyãm idam abravãt
2009040c ÷ayànàü ÷ayane ÷ubhre vedyàm agni÷ikhàm iva
2009041a gatodake setubandho na kalyàõi vidhãyate
2009041c uttiùñha kuru kalyàõaü ràjànam anudar÷aya
2009042a tathà protsàhità devã gatvà mantharayà saha
2009042c krodhàgàraü vi÷àlàkùã saubhàgyamadagarvità
2009043a aneka÷atasàhasraü muktàhàraü varàïganà
2009043c avamucya varàrhàõi ÷ubhàny àbharaõàni ca
2009044a tato hemopamà tatra kubjà vàkyaü va÷aü gatà
2009044c saüvi÷ya bhåmau kaikeyã mantharàm idam abravãt
2009045a iha và màü mçtàü kubje nçpàyàvedayiùyasi
2009045c vanaü tu ràghave pràpte bharataþ pràpsyati kùitim
2009046a athaitad uktvà vacanaü sudàruõaü; nidhàya sarvàbharaõàni bhàminã
2009046c asaüvçtàm àstaraõena medinãü; tadàdhi÷i÷ye patiteva kinnarã
2009047a udãrõasaürambhatamovçtànanà; tathàvamuktottamamàlyabhåùaõà
2009047c narendrapatnã vimanà babhåva sà; tamovçtà dyaur iva magnatàrakà
2010001a àj¤àpya tu mahàràjo ràghavasyàbhiùecanam
2010001c priyàrhàü priyam àkhyàtuü vive÷àntaþpuraü va÷ã
2010002a tàü tatra patitàü bhåmau ÷ayànàm atathocitàm
2010002c pratapta iva duþkhena so 'pa÷yaj jagatãpatiþ
2010003a sa vçddhas taruõãü bhàryàü pràõebhyo 'pi garãyasãm
2010003c apàpaþ pàpasaükalpàü dadar÷a dharaõãtale
2010004a kareõum iva digdhena viddhàü mçgayuõà vane
2010004c mahàgaja ivàraõye snehàt parimamar÷a tàm
2010005a parimç÷ya ca pàõibhyàm abhisaütrastacetanaþ
2010005c kàmã kamalapatràkùãm uvàca vanitàm idam
2010006a na te 'ham abhijànàmi krodham àtmani saü÷ritam
2010006c devi kenàbhiyuktàsi kena vàsi vimànità
2010007a yad idaü mama duþkhàya ÷eùe kalyàõi pàüsuùu
2010007c bhåmau ÷eùe kimarthaü tvaü mayi kalyàõa cetasi
2010007e bhåtopahatacitteva mama cittapramàthinã
2010008a santi me ku÷alà vaidyà abhituùñà÷ ca sarva÷aþ
2010008c sukhitàü tvàü kariùyanti vyàdhim àcakùva bhàmini
2010009a kasya và te priyaü kàryaü kena và vipriyaü kçtam
2010009c kaþ priyaü labhatàm adya ko và sumahad apriyam
2010010a avadhyo vadhyatàü ko và vadhyaþ ko và vimucyatàm
2010010c daridraþ ko bhavatv àóhyo dravyavàn vàpy akiücanaþ
2010011a ahaü caiva madãyà÷ ca sarve tava va÷ànugàþ
2010011c na te kaü cid abhipràyaü vyàhantum aham utsahe
2010012a àtmano jãvitenàpi bråhi yan manasecchasi
2010012c yàvad àvartate cakraü tàvatã me vasuüdharà
2010013a tathoktà sà samà÷vastà vaktukàmà tad apriyam
2010013c paripãóayituü bhåyo bhartàram upacakrame
2010014a nàsmi viprakçtà deva kena cin na vimànità
2010014c abhipràyas tu me ka÷ cit tam icchàmi tvayà kçtam
2010015a pratij¤àü pratijànãùva yadi tvaü kartum icchasi
2010015c atha tad vyàhariùyàmi yad abhipràrthitaü mayà
2010016a evam uktas tayà ràjà priyayà strãva÷aü gataþ
2010016c tàm uvàca mahàtejàþ kaikeyãm ãùadutsmitaþ
2010017a avalipte na jànàsi tvattaþ priyataro mama
2010017c manujo manujavyàghràd ràmàd anyo na vidyate
2010018a bhadre hçdayam apy etad anumç÷÷yoddharasva me
2010018c etat samãkùya kaikeyi bråhi yat sàdhu manyase
2010019a balam àtmani pa÷yantã na màü ÷aïkitum arhasi
2010019c kariùyàmi tava prãtiü sukçtenàpi te ÷ape
2010020a tena vàkyena saühçùñà tam abhipràyam àtmanaþ
2010020c vyàjahàra mahàghoram abhyàgatam ivàntakam
2010021a yathàkrameõa ÷apasi varaü mama dadàsi ca
2010021c tac chçõvantu trayastriü÷ad devàþ sendrapurogamàþ
2010022a candràdityau nabha÷ caiva grahà ràtryahanã di÷aþ
2010022c jagac ca pçthivã caiva sagandharvà saràkùasà
2010023a ni÷àcaràõi bhåtàni gçheùu gçhadevatàþ
2010023c yàni cànyàni bhåtàni jànãyur bhàùitaü tava
2010024a satyasaüdho mahàtejà dharmaj¤aþ susamàhitaþ
2010024c varaü mama dadàty eùa tan me ÷çõvantu devatàþ
2010025a iti devã maheùvàsaü parigçhyàbhi÷asya ca
2010025c tataþ param uvàcedaü varadaü kàmamohitam
2010026a varau yau me tvayà deva tadà dattau mahãpate
2010026c tau tàvad aham adyaiva vakùyàmi ÷çõu me vacaþ
2010027a abhiùeka samàrambho ràghavasyopakalpitaþ
2010027c anenaivàbhiùekeõa bharato me 'bhiùicyatàm
2010028a nava pa¤ca ca varùàõi daõóakàraõyam à÷ritaþ
2010028c cãràjinajañàdhàrã ràmo bhavatu tàpasaþ
2010029a bharato bhajatàm adya yauvaràjyam akaõñakam
2010029c adya caiva hi pa÷yeyaü prayàntaü ràghavaü vane
2010030a tataþ ÷rutvà mahàràja kaikeyyà dàruõaü vacaþ
2010030c vyathito vilava÷ caiva vyàghrãü dçùñvà yathà mçgaþ
2010031a asaüvçtàyàm àsãno jagatyàü dãrgham ucchvasan
2010031c aho dhig iti sàmarùo vàcam uktvà naràdhipaþ
2010031e moham àpedivàn bhåyaþ ÷okopahatacetanaþ
2010032a cireõa tu nçpaþ saüj¤àü pratilabhya suduþkhitaþ
2010032c kaikeyãm abravãt kruddhaþ pradahann iva cakùuùà
2010033a nç÷aüse duùñacàritre kulasyàsya vinà÷ini
2010033c kiü kçtaü tava ràmeõa pàpe pàpaü mayàpi và
2010034a sadà te jananã tulyàü vçttiü vahati ràghavaþ
2010034c tasyaiva tvam anarthàya kiünimittam ihodyatà
2010035a tvaü mayàtmavinà÷àya bhavanaü svaü prave÷ità
2010035c avij¤ànàn nçpasutà vyàlã tãkùõaviùà yathà
2010036a jãvaloko yadà sarvo ràmasyeha guõastavam
2010036c aparàdhaü kam uddi÷ya tyakùyàmãùñam ahaü sutam
2010037a kausalyàü và sumitràü và tyajeyam api và ÷riyam
2010037c jãvitaü vàtmano ràmaü na tv eva pitçvatsalam
2010038a parà bhavati me prãtir dçùñvà tanayam agrajam
2010038c apa÷yatas tu me ràmaü naùñà bhavati cetanà
2010039a tiùñhel loko vinà såryaü sasyaü và salilaü vinà
2010039c na tu ràmaü vinà dehe tiùñhet tu mama jãvitam
2010040a tad alaü tyajyatàm eùa ni÷cayaþ pàpani÷caye
2010040c api te caraõau mårdhnà spç÷àmy eùa prasãda me
2010041a sa bhåmipàlo vilapann anàthavat; striyà gçhãto dçhaye 'timàtratà
2010041c papàta devyà÷ caraõau prasàritàv; ubhàv asaüspç÷ya yathàturas tathà
2011001a atadarhaü mahàràjaü ÷ayànam atathocitam
2011001c yayàtim iva puõyànte devalokàt paricyutam
2011002a anartharåpà siddhàrthà abhãtà bhayadar÷inã
2011002c punar àkàrayàm àsa tam eva varam aïganà
2011003a tvaü katthase mahàràja satyavàdã dçóhavrataþ
2011003c mama cemaü varaü kasmàd vidhàrayitum icchasi
2011004a evam uktas tu kaikeyyà ràjà da÷arathas tadà
2011004c pratyuvàca tataþ kruddho muhårtaü vihvalann iva
2011005a mçte mayi gate ràme vanaü manujapuügave
2011005c hantànàrye mamàmitre ràmaþ pravràjito vanam
2011006a yadi satyaü bravãmy etat tad asatyaü bhaviùyati
2011006c akãrtir atulà loke dhruvaü paribhava÷ ca me
2011007a tathà vilapatas tasya paribhramitacetasaþ
2011007c astam abhyagamat såryo rajanã càbhyavartata
2011008a sa triyàmà tathàrtasya candramaõóalamaõóità
2011008c ràj¤o vilapamànasya na vyabhàsata ÷arvarã
2011009a tathaivoùõaü viniþ÷vasya vçddho da÷aratho nçpaþ
2011009c vilalàpàrtavad duþkhaü gaganàsaktalocanaþ
2011010a na prabhàtaü tvayecchàmi mayàyaü racito '¤jaliþ
2011010c atha và gamyatàü ÷ãghraü nàham icchàmi nirghçõàm
2011010e nç÷aüsàü kaikeyãü draùñuü yatkçte vyasanaü mahat
2011011a evam uktvà tato ràjà kaikeyãü saüyatà¤jaliþ
2011011c prasàdayàm àsa punaþ kaikeyãü cedam abravãt
2011012a sàdhuvçttasya dãnasya tvadgatasya gatàyuùaþ
2011012c prasàdaþ kriyatàü devi bhadre ràj¤o vi÷eùataþ
2011013a ÷ånyena khalu su÷roõi mayedaü samudàhçtam
2011013c kuru sàdhu prasàdaü me bàle sahçdayà hy asi
2011014a vi÷uddhabhàvasya hi duùñabhàvà; tàmrekùaõasyà÷rukalasya ràj¤aþ
2011014c ÷rutvà vicitraü karuõaü vilàpaü; bhartur nç÷aüsà na cakàra vàkyam
2011015a tataþ sa ràjà punar eva mårchitaþ; priyàm atuùñàü pratikålabhàùiõãm
2011015c samãkùya putrasya vivàsanaü prati; kùitau visaüj¤o nipapàta duþkhitaþ
2012001a putra÷okàrditaü pàpà visaüj¤aü patitaü bhuvi
2012001c viveùñamànam udãkùya saikùvàkam idam abravãt
2012002a pàpaü kçtveva kim idaü mama saü÷rutya saü÷ravam
2012002c ÷eùe kùititale sannaþ sthityàü sthàtuü tvam arhasi
2012003a àhuþ satyaü hi paramaü dharmaü dharmavido janàþ
2012003c satyam à÷ritya hi mayà tvaü ca dharmaü pracoditaþ
2012004a saü÷rutya ÷aibyaþ ÷yenàya svàü tanuü jagatãpatiþ
2012004c pradàya pakùiõo ràja¤ jagàma gatim uttamàm
2012005a tatha hy alarkas tejasvã bràhmaõe vedapàrage
2012005c yàcamàne svake netre uddhçtyàvimanà dadau
2012006a saritàü tu patiþ svalpàü maryàdàü satyam anvitaþ
2012006c satyànurodhàt samaye velàü khàü nàtivartate
2012007a samayaü ca mamàryemaü yadi tvaü na kariùyasi
2012007c agratas te parityaktà parityakùyàmi jãvitam
2012008a evaü pracodito ràjà kaikeyyà nirvi÷aïkayà
2012008c nà÷akat pà÷am unmoktuü balir indrakçtaü yathà
2012009a udbhràntahçdaya÷ càpi vivarõavanado 'bhavat
2012009c sa dhuryo vai parispandan yugacakràntaraü yathà
2012010a vihvalàbhyàü ca netràbhyàm apa÷yann iva bhåmipaþ
2012010c kçcchràd dhairyeõa saüstabhya kaikeyãm idam abravãt
2012011a yas te mantrakçtaþ pàõir agnau pàpe mayà dhçtaþ
2012011c taü tyajàmi svajaü caiva tava putraü saha tvayà
2012012a tataþ pàpasamàcàrà kaikeyã pàrthivaü punaþ
2012012c uvàca paruùaü vàkyaü vàkyaj¤à roùamårchità
2012013a kim idaü bhàùase ràjan vàkyaü gararujopamam
2012013c ànàyayitum akliùñaü putraü ràmam ihàrhasi
2012014a sthàpya ràjye mama sutaü kçtvà ràmaü vanecaram
2012014c niþsapatnàü ca màü kçtvà kçtakçtyo bhaviùyasi
2012015a sa nunna iva tãkùeõa pratodena hayottamaþ
2012015c ràjà pradocito 'bhãkùõaü kaikeyãm idam abravãt
2012016a dharmabandhena baddho 'smi naùñà ca mama cetanà
2012016c jyeùñhaü putraü priyaü ràmaü draùñum icchàmi dhàrmikam
2012017a iti ràj¤o vacaþ ÷rutvà kaikeyã tadanantaram
2012017c svayam evàbravãt såtaü gaccha tvaü ràmam ànaya
2012018a tataþ sa ràjà taü såtaü sannaharùaþ sutaü prati
2012018c ÷okàraktekùaõaþ ÷rãmàn udvãkùyovàca dhàrmikaþ
2012019a sumantraþ karuõaü ÷rutvà dçùñvà dãnaü ca pàrthivam
2012019c pragçhãtà¤jaliþ kiü cit tasmàd de÷àd apàkraman
2012020a yadà vaktuü svayaü dainyàn na ÷a÷àka mahãpatiþ
2012020c tadà sumantraü mantraj¤à kaikeyã pratyuvàca ha
2012021a sumantra ràmaü drakùyàmi ÷ãghram ànaya sundaram
2012021c sa manyamànaþ kalyàõaü hçdayena nananda ca
2012022a sumantra÷ cintayàm àsa tvaritaü coditas tayà
2012022c vyaktaü ràmo 'bhiùekàrtham ihàyàsyati dharmavit
2012023a iti såto matiü kçtvà harùeõa mahatà punaþ
2012023c nirjagàma mahàtejà ràghavasya didçkùayà
2012024a tataþ purastàt sahasà vinirgato; mahãpatãn dvàragatàn vilokayan
2012024c dadar÷a pauràn vividhàn mahàdhanàn; upasthitàn dvàram upetya viùñhitàn
2013001a te tu tàü rajanãm uùya bràhmaõà vedapàragàþ
2013001c upatasthur upasthànaü saharàjapurohitàþ
2013002a amàtyà balamukhyà÷ ca mukhyà ye nigamasya ca
2013002c ràghavasyàbhiùekàrthe prãyamàõàs tu saügatàþ
2013003a udite vimale sårye puùye càbhyàgate 'hani
2013003c abhiùekàya ràmasya dvijendrair upakalpitam
2013004a kà¤canà jalakumbhà÷ ca bhadrapãñhaü svalaükçtam
2013004c ràma÷ ca samyagàstãrõo bhàsvarà vyàghracarmaõà
2013005a gaïgàyamunayoþ puõyàt saügamàd àhçtaü jalam
2013005c yà÷ cànyàþ saritaþ puõyà hradàþ kåpàþ saràüsi ca
2013006a pràgvàhà÷ cordhvavàhà÷ ca tiryagvàhàþ samàhitàþ
2013006c tàbhya÷ caivàhçtaü toyaü samudrebhya÷ ca sarva÷aþ
2013007a kùaudraü dadhighçtaü làjà dharbhàþ sumanasaþ payaþ
2013007c salàjàþ kùãribhi÷ channà ghañàþ kà¤canaràjatàþ
2013007e padmotpalayutà bhànti pårõàþ paramavàriõà
2013008a candràü÷uvikacaprakhyaü pàõóuraü ratnabhåùitam
2013008c sajjaü tiùñhati ràmasya vàlavyajanam uttamam
2013009a candramaõóalasaükà÷am àtapatraü ca pàõóuram
2013009c sajjaü dyutikaraü ÷rãmad abhiùekapuraskçtam
2013010a pàõóura÷ ca vçùaþ sajjaþ pàõóurà÷va÷ ca susthitaþ
2013010c prasruta÷ ca gajaþ ÷rãmàn aupavàhyaþ pratãkùate
2013011a aùñau kanyà÷ ca maïgalyàþ sarvàbharaõabhåùitàþ
2013011c vàditràõi ca sarvàõi bandina÷ ca tathàpare
2013012a ikùvàkåõàü yathà ràjye saübhriyetàbhiùecanam
2013012c tathà jàtãyàm àdàya ràjaputràbhiùecanam
2013013a te ràjavacanàt tatra samavetà mahãpatim
2013013c apa÷yanto 'bruvan ko nu ràj¤o naþ prativedayet
2013014a na pa÷yàma÷ ca ràjànam udita÷ ca divàkaraþ
2013014c yauvaràjyàbhiùeka÷ ca sajjo ràmasya dhãmataþ
2013015a iti teùu bruvàõeùu sàrvabhaumàn mahãpatãn
2013015c abravãt tàn idaü sarvàn sumantro ràjasatkçtaþ
2013016a ayaü pçcchàmi vacanàt sukham àyuùmatàm aham
2013016c ràj¤aþ saüpratibuddhasya yac càgamanakàraõam
2013017a ity uktvàntaþpuradvàram àjagàma puràõavit
2013017c à÷ãrbhir guõayuktàbhir abhituùñàva ràghavam
2013018a gatà bhagavatã ràtrirahaþ ÷ivam upasthitam
2013018c budhyasva nçpa÷àrdåla kuru kàryam anantaram
2013019a bràhmaõà balamukhyà÷ ca naigamà÷ càgatà nçpa
2013019c dar÷anaü pratikàïkùante pratibudhyasva ràghava
2013020a stuvantaü taü tadà såtaü sumantraü mantrakovidam
2013020c pratibudhya tato ràjà idaü vacanam abravãt
2013021a na caiva saüprasuto 'ham ànayed à÷u ràghavam
2013021c iti ràjà da÷arathaþ såtaü tatrànva÷àt punaþ
2013022a sa ràjavacanaü ÷rutvà ÷irasà pratipåjya tam
2013022c nirjagàma nçpàvàsàn manyamànaþ priyaü mahat
2013023a prapanno ràjamàrgaü ca patàkà dhvaja÷obhitam
2013023c sa såtas tatra ÷u÷ràva ràmàdhikaraõàþ kathàþ
2013024a tato dadar÷a ruciraü kailàsasadç÷aprabham
2013024c ràmave÷ma sumantras tu ÷akrave÷masamaprabham
2013025a mahàkapàñapihitaü vitardi÷ata÷obhitam
2013025c kà¤canapratimaikàgraü maõividrumatoraõam
2013026a ÷àradàbhraghanaprakhyaü dãptaü meruguhopamam
2013026c dàmabhir varamàlyànàü sumahadbhir alaükçtam
2013027a sa vàjiyuktena rathena sàrathir; naràkulaü ràjakulaü vilokayan
2013027c tataþ samàsàdya mahàdhanaü mahat; prahçùñaromà sa babhåva sàrathiþ
2013028a tad adrikåñàcalameghasaünibhaü; mahàvimànottamave÷masaüghavat
2013028c avàryamàõaþ pravive÷a sàrathiþ; prabhåtaratnaü makaro yathàrõavam
2014001a sa tad antaþpuradvàraü samatãtya janàkulam
2014001c praviviktàü tataþ kakùyàm àsasàda puràõavit
2014002a pràsakàrmukabibhradbhir yuvabhir mçùñakuõóalaiþ
2014002c apramàdibhir ekàgraiþ svanuraktair adhiùñhitàm
2014003a tatra kàùàyiõo vçddhàn vetrapàõãn svalaükçtàn
2014003c dadar÷a viùñhitàn dvàri stryadhyakùàn susamàhitàn
2014004a te samãkùya samàyàntaü ràmapriyacikãrùavaþ
2014004c sahabhàryàya ràmàya kùipram evàcacakùire
2014005a prativeditam àj¤àya såtam abhyantaraü pituþ
2014005c tatraivànàyayàm àsa ràghavaþ priyakàmyayà
2014006a taü vai÷ravaõasaükà÷am upaviùñaü svalaükçtam
2014006c dàdar÷a såtaþ paryaïke sauvaõo sottaracchade
2014007a varàharudhiràbheõa ÷ucinà ca sugandhinà
2014007c anuliptaü paràrdhyena candanena paraütapam
2014008a sthitayà pàr÷vata÷ càpi vàlavyajanahastayà
2014008c upetaü sãtayà bhåya÷ citrayà ÷a÷inaü yathà
2014009a taü tapantam ivàdityam upapannaü svatejasà
2014009c vavande varadaü bandã niyamaj¤o vinãtavat
2014010a prà¤jalis tu sukhaü pçùñvà vihàra÷ayanàsane
2014010c ràjaputram uvàcedaü sumantro ràjasatkçtaþ
2014011a kausalyà suprabhà deva pità tvaü draùñum icchati
2014011c mahiùyà saha kaikeyyà gamyatàü tatra màciram
2014012a evam uktas tu saühçùño narasiüho mahàdyutiþ
2014012c tataþ saümànayàm àsa sãtàm idam uvàca ha
2014013a devi deva÷ ca devã ca samàgamya madantare
2014013c mantreyete dhruvaü kiü cid abhiùecanasaühitam
2014014a lakùayitvà hy abhipràyaü priyakàmà sudakùiõà
2014014c saücodayati ràjànaü madarthaü madirekùaõà
2014015a yàdç÷ã pariùat tatra tàdç÷o dåta àgataþ
2014015c dhruvam adyaiva màü ràjà yauvaràjye 'bhiùekùyati
2014016a hanta ÷ãghram ito gatvà drakùyàmi ca mahãpatiþ
2014016c saha tvaü parivàreõa sukham àssva ramasya ca
2014017a patisaümànità sãtà bhartàram asitekùaõà
2014017c àdvàram anuvavràja maïgalàny abhidadhyuùã
2014018a sa sarvàn arthino dçùñvà sametya pratinandya ca
2014018c tataþ pàvakasaükà÷am àruroha rathottamam
2014019a muùõantam iva cakùåüùi prabhayà hemavarcasaü
2014019c kareõu÷i÷ukalpai÷ ca yuktaü paramavàjibhiþ
2014020a hariyuktaü sahasràkùo ratham indra ivà÷ugam
2014020c prayayau tårõam àsthàya ràghavo jvalitaþ ÷riyà
2014021a sa parjanya ivàkà÷e svanavàn abhinàdayan
2014021c niketàn niryayau ÷rãmàn mahàbhràd iva candramàþ
2014022a chatracàmarapàõis tu lakùmaõo ràghavànujaþ
2014022c jugopa bhràtaraü bhràtà ratham àsthàya pçùñhataþ
2014023a tato halahalà÷abdas tumulaþ samajàyata
2014023c tasya niùkramamàõasya janaughasya samantataþ
2014024a sa ràghavas tatra kathàpralàpaü; ÷u÷ràva lokasya samàgatasya
2014024c àtmàdhikàrà vividhà÷ ca vàcaþ; prahçùñaråpasya pure janasya
2014025a eùa ÷riyaü gacchati ràghavo 'dya; ràjaprasàdàd vipulàü gamiùyan
2014025c ete vayaü sarvasamçddhakàmà; yeùàm ayaü no bhavità pra÷àstà
2014025e làbho janasyàsya yad eùa sarvaü; prapatsyate ràùñram idaü ciràya
2014026a sa ghoùavadbhi÷ ca hayaiþ sanàgaiþ; puraþsaraiþ svastikasåtamàgadhaiþ
2014026c mahãyamànaþ pravarai÷ ca vàdakair; abhiùñuto vai÷ravaõo yathà yayau
2014027a kareõumàtaïgarathà÷vasaükulaü; mahàjanaughaiþ paripårõacatvaram
2014027c prabhåtaratnaü bahupaõyasaücayaü; dadar÷a ràmo ruciraü mahàpatham
2015001a sa ràmo ratham àsthàya saüprahçùñasuhçjjanaþ
2015001c apa÷yan nagaraü ÷rãmàn nànàjanasamàkulam
2015002a sa gçhair abhrasaükà÷aiþ pàõóurair upa÷obhitam
2015002c ràjamàrgaü yayau ràmo madhyenàgarudhåpitam
2015003a ÷obhamànam asaübàdhaü taü ràjapatham uttamam
2015003c saüvçtaü vividhaiþ paõyair bhakùyair uccàvacair api
2015004a à÷ãrvàdàn bahå¤ ÷çõvan suhçdbhiþ samudãritàn
2015004c yathàrhaü càpi saüpåjya sarvàn eva naràn yayau
2015005a pitàmahair àcaritaü tathaiva prapitàmahaiþ
2015005c adyopàdàya taü màrgam abhiùikto 'nupàlaya
2015006a yathà sma làlitàþ pitrà yathà pårvaiþ pitàmahaiþ
2015006c tataþ sukhataraü sarve ràme vatsyàma ràjani
2015007a alam adya hi bhuktena paramàrthair alaü ca naþ
2015007c yathà pa÷yàma niryàntaü ràmaü ràjye pratiùñhitam
2015008a ato hi na priyataraü nànyat kiü cid bhaviùyati
2015008c yathàbhiùeko ràmasya ràjyenàmitatejasaþ
2015009a età÷ cànyà÷ ca suhçdàm udàsãnaþ kathàþ ÷ubhàþ
2015009c àtmasaüpåjanãþ ÷çõvan yayau ràmo mahàpatham
2015010a na hi tasmàn manaþ ka÷ cic cakùuùã và narottamàt
2015010c naraþ ÷aknoty apàkraùñum atikrànte 'pi ràghave
2015011a sarveùàü sa hi dharmàtmà varõànàü kurute dayàm
2015011c caturõàü hi vayaþsthànàü tena te tam anuvratàþ
2015012a sa ràjakulam àsàdya mahendrabhavanopamam
2015012c ràjaputraþ pitur ve÷ma pravive÷a ÷riyà jvalan
2015013a sa sarvàþ samatikramya kakùyà da÷arathàtmajaþ
2015013c saünivartya janaü sarvaü ÷uddhàntaþpuram abhyagàt
2015014a tataþ praviùñe pitur antikaü tadà; janaþ sa sarvo mudito nçpàtmaje
2015014c pratãkùate tasya punaþ sma nirgamaü; yathodayaü candramasaþ saritpatiþ
2016001a sa dadar÷àsane ràmo niùaõõaü pitaraü ÷ubhe
2016001c kaikeyãsahitaü dãnaü mukhena pari÷uùyatà
2016002a sa pitu÷ caraõau pårvam abhivàdya vinãtavat
2016002c tato vavande caraõau kaikeyyàþ susamàhitaþ
2016003a ràmety uktvà ca vacanaü vàùpaparyàkulekùaõaþ
2016003c ÷a÷àka nçpatir dãno nekùituü nàbhibhàùitum
2016004a tad apårvaü narapater dçùñvà råpaü bhayàvaham
2016004c ràmo 'pi bhayam àpannaþ padà spçùñveva pannagam
2016005a indriyair aprahçùñais taü ÷okasaütàpakar÷itam
2016005c niþ÷vasantaü mahàràjaü vyathitàkulacetasaü
2016006a årmi màlinam akùobhyaü kùubhyantam iva sàgaram
2016006c upaplutam ivàdityam uktànçtam çùiü yathà
2016007a acintyakalpaü hi pitus taü ÷okam upadhàrayan
2016007c babhåva saürabdhataraþ samudra iva parvaõi
2016008a cintayàm àsa ca tadà ràmaþ pitçhite rataþ
2016008c kiüsvid adyaiva nçpatir na màü pratyabhinandati
2016009a anyadà màü pità dçùñvà kupito 'pi prasãdati
2016009c tasya màm adya saüprekùya kimàyàsaþ pravartate
2016010a sa dãna iva ÷okàrto viùaõõavadanadyutiþ
2016010c kaikeyãm abhivàdyaiva ràmo vacanam abravãt
2016011a kaccin mayà nàparàdham aj¤ànàd yena me pità
2016011c kupitas tan mamàcakùva tvaü caivainaü prasàdaya
2016012a vivarõavadano dãno na hi màm abhibhàùate
2016012c ÷àrãro mànaso vàpi kaccid enaü na bàdhate
2016012e saütàpo vàbhitàpo và durlabhaü hi sadà sukham
2016013a kaccin na kiü cid bharate kumàre priyadar÷ane
2016013c ÷atrughne và mahàsattve màtéõàü và mamà÷ubham
2016014a atoùayan mahàràjam akurvan và pitur vacaþ
2016014c muhårtam api neccheyaü jãvituü kupite nçpe
2016015a yatomålaü naraþ pa÷yet pràdurbhàvam ihàtmanaþ
2016015c kathaü tasmin na varteta pratyakùe sati daivate
2016016a kaccit te paruùaü kiü cid abhimànàt pità mama
2016016c ukto bhavatyà kopena yatràsya lulitaü manaþ
2016017a etad àcakùva me devi tattvena paripçcchataþ
2016017c kiünimittam apårvo 'yaü vikàro manujàdhipe
2016018a ahaü hi vacanàd ràj¤aþ pateyam api pàvake
2016018c bhakùayeyaü viùaü tãkùõaü majjeyam api càrõave
2016018e niyukto guruõà pitrà nçpeõa ca hitena ca
2016019a tad bråhi vacanaü devi ràj¤o yad abhikàïkùitam
2016019c kariùye pratijàne ca ràmo dvir nàbhibhàùate
2016020a tam àrjavasamàyuktam anàryà satyavàdinam
2016020c uvàca ràmaü kaikeyã vacanaü bhç÷adàruõam
2016021a purà devàsure yuddhe pitrà te mama ràghava
2016021c rakùitena varau dattau sa÷alyena mahàraõe
2016022a tatra me yàcito ràjà bharatasyàbhiùecanam
2016022c gamanaü daõóakàraõye tava càdyaiva ràghava
2016023a yadi satyapratij¤aü tvaü pitaraü kartum icchasi
2016023c àtmànaü ca narareùñha mama vàkyam idaü ÷çõu
2016024a sa nide÷e pitus tiùñha yathà tena prati÷rutam
2016024c tvayàraõyaü praveùñavyaü nava varùàõi pa¤ca ca
2016025a sapta sapta ca varùàõi daõóakàraõyam à÷ritaþ
2016025c abhiùekam imaü tyaktvà jañàcãradharo vasa
2016026a bharataþ kosalapure pra÷àstu vasudhàm imàm
2016026c nànàratnasamàkãrõàü savàjirathaku¤jaràm
2016027a tad apriyam amitraghno vacanaü maraõopamam
2016027c ÷rutvà na vivyathe ràmaþ kaikeyãü cedam abravãt
2016028a evam astu gamiùyàmi vanaü vastum ahaü tv ataþ
2016028c jañàcãradharo ràj¤aþ pratij¤àm anupàlayan
2016029a idaü tu j¤àtum icchàmi kimarthaü màü mahãpatiþ
2016029c nàbhinandati durdharùo yathàpuram ariüdamaþ
2016030a manyur na ca tvayà kàryo devi bråhi tavàgrataþ
2016030c yàsyàmi bhava suprãtà vanaü cãrajañàdharaþ
2016031a hitena guruõà pitrà kçtaj¤ena nçpeõa ca
2016031c niyujyamàno vi÷rabdhaü kiü na kuryàd ahaü priyam
2016032a alãkaü mànasaü tv ekaü hçdayaü dahatãva me
2016032c svayaü yan nàha màü ràjà bharatasyàbhiùecanam
2016033a ahaü hi sãtàü ràjyaü ca pràõàn iùñàn dhanàni ca
2016033c hçùño bhràtre svayaü dadyàü bharatàyàpracoditaþ
2016034a kiü punar manujendreõa svayaü pitrà pracoditaþ
2016034c tava ca priyakàmàrthaü pratij¤àm anupàlayan
2016035a tad à÷vàsaya hãmaü tvaü kiü nv idaü yan mahãpatiþ
2016035c vasudhàsaktanayano mandam a÷råõi mu¤cati
2016036a gacchantu caivànayituü dåtàþ ÷ãghrajavair hayaiþ
2016036c bharataü màtulakulàd adyaiva nçpa÷àsanàt
2016037a daõóakàraõyam eùo 'ham ito gacchàmi satvaraþ
2016037c avicàrya pitur vàkyaü samàvastuü caturda÷a
2016038a sà hçùñà tasya tadvàkyaü ÷rutvà ràmasya kaikayã
2016038c prasthànaü ÷raddadhànà hi tvarayàm àsa ràghavam
2016039a evaü bhavatu yàsyanti dåtàþ ÷ãghrajavair hayaiþ
2016039c bharataü màtulakulàd upàvartayituü naràþ
2016040a tava tv ahaü kùamaü manye notsukasya vilambanam
2016040c ràma tasmàd itaþ ÷ãghraü vanaü tvaü gantum arhasi
2016041a vrãóànvitaþ svayaü yac ca nçpas tvàü nàbhibhàùate
2016041c naitat kiü cin nara÷reùñha manyur eùo 'panãyatàm
2016042a yàvat tvaü na vanaü yàtaþ puràd asmàd abhitvaran
2016042c pità tàvan na te ràma snàsyate bhokùyate 'pi và
2016043a dhik kaùñam iti niþ÷vasya ràjà ÷okapariplutaþ
2016043c mårchito nyapatat tasmin paryaïke hemabhåùite
2016044a ràmo 'py utthàpya ràjànaü kaikeyyàbhipracoditaþ
2016044c ka÷ayevàhato vàjã vanaü gantuü kçtatvaraþ
2016045a tad apriyam anàryàyà vacanaü dàruõodaram
2016045c ÷rutvà gatavyatho ràmaþ kaikeyãü vàkyam abravãt
2016046a nàham arthaparo devi lokam àvastum utsahe
2016046c viddhi màm çùibhis tulyaü kevalaü dharmam àsthitam
2016047a yad atrabhavataþ kiü cic chakyaü kartuü priyaü mayà
2016047c pràõàn api parityajya sarvathà kçtam eva tat
2016048a na hy ato dharmacaraõaü kiü cid asti mahattaram
2016048c yathà pitari ÷u÷råùà tasya và vacanakriyà
2016049a anukto 'py atrabhavatà bhavatyà vacanàd aham
2016049c vane vatsyàmi vijane varùàõãha caturda÷a
2016050a na nånaü mayi kaikeyi kiü cid à÷aüsase guõam
2016050c yad ràjànam avocas tvaü mame÷varatarà satã
2016051a yàvan màtaram àpçcche sãtàü cànunayàmy aham
2016051c tato 'dyaiva gamiùyàmi daõóakànàü mahad vanam
2016052a bharataþ pàlayed ràjyaü ÷u÷råùec ca pitur yathà
2016052c tathà bhavatyà kartavyaü sa hi dharmaþ sanàtanaþ
2016053a sa ràmasya vacaþ ÷rutvà bhç÷aü duþkhahataþ pità
2016053c ÷okàd a÷aknuvan bàùpaü praruroda mahàsvanam
2016054a vanditvà caraõau ràmo visaüj¤asya pitus tadà
2016054c kaikeyyà÷ càpy anàryàyà niùpapàta mahàdyutiþ
2016055a sa ràmaþ pitaraü kçtvà kaikeyãü ca pradakùiõam
2016055c niùkramyàntaþpuràt tasmàt svaü dadar÷a suhçjjanam
2016056a taü bàùpaparipårõàkùaþ pçùñhato 'nujagàma ha
2016056c lakùmaõaþ paramakruddhaþ sumitrànandavardhanaþ
2016057a àbhiùecanikaü bhàõóaü kçtvà ràmaþ pradakùiõam
2016057c ÷anair jagàma sàpekùo dçùñiü tatràvicàlayan
2016058a na càsya mahatãü lakùmãü ràjyanà÷o 'pakarùati
2016058c lokakàntasya kàntatvaü ÷ãtara÷mer iva kùapà
2016059a na vanaü gantukàmasya tyajata÷ ca vasuüdharàm
2016059c sarvalokàtigasyeva lakùyate cittavikriyà
2016060a dhàrayan manasà duþkham indriyàõi nigçhya ca
2016060c pravive÷àtmavàn ve÷ma màturapriya÷aüsivàn
2016061a pravi÷ya ve÷màtibhç÷aü mudànvitaü; samãkùya tàü càrthavipattim àgatàm
2016061c na caiva ràmo 'tra jagàma vikriyàü; suhçjjanasyàtmavipatti÷aïkayà
2017001a ràmas tu bhç÷am àyasto niþ÷vasann iva ku¤jaraþ
2017001c jagàma sahito bhràtrà màtur antaþpuraü va÷ã
2017002a so 'pa÷yat puruùaü tatra vçddhaü paramapåjitam
2017002c upaviùñaü gçhadvàri tiùñhata÷ càparàn bahån
2017003a pravi÷ya prathamàü kakùyàü dvitãyàyàü dadar÷a saþ
2017003c bràhmaõàn vedasaüpannàn vçddhàn ràj¤àbhisatkçtàn
2017004a praõamya ràmas tàn vçddhàüs tçtãyàyàü dadar÷a saþ
2017004c striyo vçddhà÷ ca bàlà÷ ca dvàrarakùaõatatparàþ
2017005a vardhayitvà prahçùñàs tàþ pravi÷ya ca gçhaü striyaþ
2017005c nyavedayanta tvarità ràma màtuþ priyaü tadà
2017006a kausalyàpi tadà devã ràtriü sthitvà samàhità
2017006c prabhàte tv akarot påjàü viùõoþ putrahitaiùiõã
2017007a sà kùaumavasanà hçùñà nityaü vrataparàyaõà
2017007c agniü juhoti sma tadà mantravat kçtamaïgalà
2017008a pravi÷ya ca tadà ràmo màtur antaþpuraü ÷ubham
2017008c dadar÷a màtaraü tatra hàvayantãü hutà÷anam
2017009a sà cirasyàtmajaü dçùñvà màtçnandanam àgatam
2017009c abhicakràma saühçùñà ki÷oraü vaóavà yathà
2017010a tam uvàca duràdharùaü ràghavaü sutam àtmanaþ
2017010c kausalyà putravàtsalyàd idaü priyahitaü vacaþ
2017011a vçddhànàü dharma÷ãlànàü ràjarùãõàü mahàtmanàm
2017011c pràpnuhy àyu÷ ca kãrtiü ca dharmaü copahitaü kule
2017012a satyapratij¤aü pitaraü ràjànaü pa÷ya ràghava
2017012c adyaiva hi tvàü dharmàtmà yauvaràjye 'bhiùekùyati
2017013a màtaraü ràghavaþ kiü cit prasàryà¤jalim abravãt
2017013c sa svabhàvavinãta÷ ca gauravàc ca tadànataþ
2017014a devi nånaü na jànãùe mahad bhayam upasthitam
2017014c idaü tava ca duþkhàya vaidehyà lakùmaõasya ca
2017015a caturda÷a hi varùàõi vatsyàmi vijane vane
2017015c madhumålaphalair jãvan hitvà munivad àmiùam
2017016a bharatàya mahàràjo yauvaràjyaü prayacchati
2017016c màü punar daõóakàraõyaü vivàsayati tàpasaü
2017017a tàm aduþkhocitàü dçùñvà patitàü kadalãm iva
2017017c ràmas tåtthàpayàm àsa màtaraü gatacetasaü
2017018a upàvçtyotthitàü dãnàü vaóavàm iva vàhitàm
2017018c pàü÷uguõñhitasarvàgnãü vimamar÷a ca pàõinà
2017019a sà ràghavam upàsãnam asukhàrtà sukhocità
2017019c uvàca puruùavyàghram upa÷çõvati lakùmaõe
2017020a yadi putra na jàyethà mama ÷okàya ràghava
2017020c na sma duþkham ato bhåyaþ pa÷yeyam aham aprajà
2017021a eka eva hi vandhyàyàþ ÷oko bhavati mànavaþ
2017021c aprajàsmãti saütàpo na hy anyaþ putra vidyate
2017022a na dçùñapårvaü kalyàõaü sukhaü và patipauruùe
2017022c api putre vipa÷yeyam iti ràmàsthitaü mayà
2017023a sà bahåny amanoj¤àni vàkyàni hçdayacchidàm
2017023c ahaü ÷roùye sapatnãnàm avaràõàü varà satã
2017023e ato duþkhataraü kiü nu pramadànàü bhaviùyati
2017024a tvayi saünihite 'py evam aham àsaü niràkçtà
2017024c kiü punaþ proùite tàta dhruvaü maraõam eva me
2017025a yo hi màü sevate ka÷ cid atha vàpy anuvartate
2017025c kaikeyyàþ putram anvãkùya sa jano nàbhibhàùate
2017026a da÷a sapta ca varùàõi tava jàtasya ràghava
2017026c atãtàni prakàïkùantyà mayà duþkhaparikùayam
2017027a upavàsai÷ ca yogai÷ ca bahubhi÷ ca pari÷ramaiþ
2017027c duþkhaü saüvardhito moghaü tvaü hi durgatayà mayà
2017028a sthiraü tu hçdayaü manye mamedaü yan na dãryate
2017028c pràvçùãva mahànadyàþ spçùñaü kålaü navàmbhasà
2017029a mamaiva nånaü maraõaü na vidyate; na càvakà÷o 'sti yamakùaye mama
2017029c yad antako 'dyaiva na màü jihãrùati; prasahya siüho rudatãü mçgãm iva
2017030a sthiraü hi nånaü hçdayaü mamàyasaü; na bhidyate yad bhuvi nàvadãryate
2017030c anena duþkhena ca deham arpitaü; dhruvaü hy akàle maraõaü na vidyate
2017031a idaü tu duþkhaü yad anarthakàni me; vratàni dànàni ca saüyamà÷ ca hi
2017031c tapa÷ ca taptaü yad apatyakàraõàt; suniùphalaü bãjam ivoptam åùare
2017032a yadi hy akàle maraõaü svayecchayà; labheta ka÷ cid guru duþkha kar÷itaþ
2017032c gatàham adyaiva pareta saüsadaü; vinà tvayà dhenur ivàtmajena vai
2017033a bhç÷am asukham amarùità tadà; bahu vilalàpa samãkùya ràghavam
2017033c vyasanam upani÷àmya sà mahat; sutam iva baddham avekùya kiünarã
2018001a tathà tu vilapantãü tàü kausalyàü ràmamàtaram
2018001c uvàca lakùmaõo dãnas tat kàlasadç÷aü vacaþ
2018002a na rocate mamàpy etad àrye yad ràghavo vanam
2018002c tyaktvà ràjya÷riyaü gacchet striyà vàkyava÷aü gataþ
2018003a viparãta÷ ca vçddha÷ ca viùayai÷ ca pradharùitaþ
2018003c nçpaþ kim iva na bråyàc codyamànaþ samanmathaþ
2018004a nàsyàparàdhaü pa÷yàmi nàpi doùaü tathà vidham
2018004c yena nirvàsyate ràùñràd vanavàsàya ràghavaþ
2018005a na taü pa÷yàmy ahaü loke parokùam api yo naraþ
2018005c amitro 'pi nirasto 'pi yo 'sya doùam udàharet
2018006a devakalpam çjuü dàntaü ripåõàm api vatsalam
2018006c avekùamàõaþ ko dharmaü tyajet putram akàraõàt
2018007a tad idaü vacanaü ràj¤aþ punar bàlyam upeyuùaþ
2018007c putraþ ko hçdaye kuryàd ràjavçttam anusmaran
2018008a yàvad eva na jànàti ka÷ cid artham imaü naraþ
2018008c tàvad eva mayà sàrdham àtmasthaü kuru ÷àsanam
2018009a mayà pàr÷ve sadhanuùà tava guptasya ràghava
2018009c kaþ samartho 'dhikaü kartuü kçtàntasyeva tiùñhataþ
2018010a nirmanuùyàm imàü sarvàm ayodhyàü manujarùabha
2018010c kariùyàmi ÷arais tãkùõair yadi sthàsyati vipriye
2018011a bharatasyàtha pakùyo và yo vàsya hitam icchati
2018011c sarvàn etàn vadhiùyàmi mçdur hi paribhåyate
2018012a tvayà caiva mayà caiva kçtvà vairam anuttamam
2018012c kasya ÷aktiþ ÷riyaü dàtuü bharatàyàri÷àsana
2018013a anurakto 'smi bhàvena bhràtaraü devi tattvataþ
2018013c satyena dhanuùà caiva datteneùñena te ÷ape
2018014a dãptam agnim araõyaü và yadi ràmaþ pravekùyate
2018014c praviùñaü tatra màü devi tvaü pårvam avadhàraya
2018015a haràmi vãryàd duþkhaü te tamaþ sårya ivoditaþ
2018015c devã pa÷yatu me vãryaü ràghava÷ caiva pa÷yatu
2018016a etat tu vacanaü ÷rutvà lakùmaõasya mahàtmanaþ
2018016c uvàca ràmaü kausalyà rudantã ÷okalàlasà
2018017a bhràtus te vadataþ putra lakùmaõasya ÷rutaü tvayà
2018017c yad atrànantaraü tat tvaü kuruùva yadi rocate
2018018a na càdharmyaü vacaþ ÷rutvà sapatnyà mama bhàùitam
2018018c vihàya ÷okasaütaptàü gantum arhasi màm itaþ
2018019a dharmaj¤a yadi dharmiùñho dharmaü caritum icchasi
2018019c ÷u÷råùa màm ihasthas tvaü cara dharmam anuttamam
2018020a ÷u÷råùur jananãü putra svagçhe niyato vasan
2018020c pareõa tapasà yuktaþ kà÷yapas tridivaü gataþ
2018021a yathaiva ràjà påjyas te gauraveõa tathà hy aham
2018021c tvàü nàham anujànàmi na gantavyam ito vanam
2018022a tvadviyogàn na me kàryaü jãvitena sukhena và
2018022c tvayà saha mama ÷reyas tçõànàm api bhakùaõam
2018023a yadi tvaü yàsyasi vanaü tyaktvà màü ÷okalàlasàm
2018023c ahaü pràyam ihàsiùye na hi ÷akùyàmi jãvitum
2018024a tatas tvaü pràpsyase putra nirayaü lokavi÷rutam
2018024c brahmahatyàm ivàdharmàt samudraþ saritàü patiþ
2018025a vilapantãü tathà dãnàü kausalyàü jananãü tataþ
2018025c uvàca ràmo dharmàtmà vacanaü dharmasaühitam
2018026a nàsti ÷aktiþ pitur vàkyaü samatikramituü mama
2018026c prasàdaye tvàü ÷irasà gantum icchàmy ahaü vanam
2018027a çùiõà ca pitur vàkyaü kurvatà vratacàriõà
2018027c gaur hatà jànatà dharmaü kaõóunàpi vipa÷cità
2018028a asmàkaü ca kule pårvaü sagarasyàj¤ayà pituþ
2018028c khanadbhiþ sàgarair bhåtim avàptaþ sumahàn vadhaþ
2018029a jàmadagnyena ràmeõa reõukà jananã svayam
2018029c kçttà para÷unàraõye pitur vacanakàriõà
2018030a na khalv etan mayaikena kriyate pitç÷àsanam
2018030c pårvair ayam abhipreto gato màrgo 'nugamyate
2018031a tad etat tu mayà kàryaü kriyate bhuvi nànyathà
2018031c pitur hi vacanaü kurvan na ka÷ cin nàma hãyate
2018032a tàm evam uktvà jananãü lakùmaõaü punar abravãt
2018032c tava lakùmaõa jànàmi mayi sneham anuttamam
2018032e abhipràyam avij¤àya satyasya ca ÷amasya ca
2018033a dharmo hi paramo loke dharme satyaü pratiùñhitam
2018033c dharmasaü÷ritam etac ca pitur vacanam uttamam
2018034a saü÷rutya ca pitur vàkyaü màtur và bràhmaõasya và
2018034c na kartavyaü vçthà vãra dharmam à÷ritya tiùñhatà
2018035a so 'haü na ÷akùyàmi pitur niyogam ativartitum
2018035c pitur hi vacanàd vãra kaikeyyàhaü pracoditaþ
2018036a tad enàü visçjànàryàü kùatradharmà÷ritàü matim
2018036c dharmam à÷raya mà taikùõyaü madbuddhir anugamyatàm
2018037a tam evam uktvà sauhàrdàd bhràtaraü lakùmaõàgrajaþ
2018037c uvàca bhåyaþ kausalyàü prà¤jaliþ ÷irasànataþ
2018038a anumanyasva màü devi gamiùyantam ito vanam
2018038c ÷àpitàsi mama pràõaiþ kuru svastyayanàni me
2018038e tãrõapratij¤a÷ ca vanàt punar eùyàmy ahaü purãm
2018039a ya÷o hy ahaü kevalaràjyakàraõàn; na pçùñhataþ kartum alaü mahodayam
2018039c adãrghakàle na tu devi jãvite; vçõe 'varàm adya mahãm adharmataþ
2018040a prasàdayan naravçùabhaþ sa màtaraü; paràkramàj jigamiùur eva daõóakàn
2018040c athànujaü bhç÷am anu÷àsya dar÷anaü; cakàra tàü hçdi jananãü pradakùiõam
2019001a atha taü vyathayà dãnaü savi÷eùam amarùitam
2019001c ÷vasantam iva nàgendraü roùavisphàritekùaõam
2019002a àsàdya ràmaþ saumitriü suhçdaü bhràtaraü priyam
2019002c uvàcedaü sa dhairyeõa dhàrayan sattvam àtmavàn
2019003a saumitre yo 'bhiùekàrthe mama saübhàrasaübhramaþ
2019003c abhiùekanivçttyarthe so 'stu saübhàrasaübhramaþ
2019004a yasyà madabhiùekàrthaü mànasaü paritapyate
2019004c màtà naþ sà yathà na syàt savi÷aïkà tathà kuru
2019005a tasyàþ ÷aïkàmayaü duþkhaü muhårtam api notsahe
2019005c manasi pratisaüjàtaü saumitre 'ham upekùitum
2019006a na buddhipårvaü nàbuddhaü smaràmãha kadà cana
2019006c màtéõàü và pitur vàhaü kçtam alpaü ca vipriyam
2019007a satyaþ satyàbhisaüdha÷ ca nityaü satyaparàkramaþ
2019007c paralokabhayàd bhãto nirbhayo 'stu pità mama
2019008a tasyàpi hi bhaved asmin karmaõy apratisaühçte
2019008c satyaü neti manastàpas tasya tàpas tapec ca màm
2019009a abhiùekavidhànaü tu tasmàt saühçtya lakùmaõa
2019009c anvag evàham icchàmi vanaü gantum itaþ punaþ
2019010a mama pravràjanàd adya kçtakçtyà nçpàtmajà
2019010c sutaü bharatam avyagram abhiùecayità tataþ
2019011a mayi cãràjinadhare jañàmaõóaladhàriõi
2019011c gate 'raõyaü ca kaikeyyà bhaviùyati manaþsukham
2019012a buddhiþ praõãtà yeneyaü mana÷ ca susamàhitam
2019012c tat tu nàrhàmi saükleùñuü pravrajiùyàmi màciram
2019013a kçtàntas tv eva saumitre draùñavyo matpravàsane
2019013c ràjyasya ca vitãrõasya punar eva nivartane
2019014a kaikeyyàþ pratipattir hi kathaü syàn mama pãóane
2019014c yadi bhàvo na daivo 'yaü kçtàntavihito bhavet
2019015a jànàsi hi yathà saumya na màtçùu mamàntaram
2019015c bhåtapårvaü vi÷eùo và tasyà mayi sute 'pi và
2019016a so 'bhiùekanivçttyarthaiþ pravàsàrthai÷ ca durvacaiþ
2019016c ugrair vàkyair ahaü tasyà nànyad daivàt samarthaye
2019017a kathaü prakçtisaüpannà ràjaputrã tathàguõà
2019017c bråyàt sà pràkçteva strã matpãóàü bhartçsaünidhau
2019018a yad acintyaü tu tad daivaü bhåteùv api na hanyate
2019018c vyaktaü mayi ca tasyàü ca patito hi viparyayaþ
2019019a ka÷ cid daivena saumitre yoddhum utsahate pumàn
2019019c yasya na grahaõaü kiü cit karmaõo 'nyatra dç÷yate
2019020a sukhaduþkhe bhayakrodhau làbhàlàbhau bhavàbhavau
2019020c yasya kiü cit tathàbhåtaü nanu daivasya karma tat
2019021a vyàhate 'py abhiùeke me paritàpo na vidyate
2019021c tasmàd aparitàpaþ saüs tvam apy anuvidhàya màm
2019021e pratisaühàraya kùipram àbhiùecanikãü kriyàm
2019022a na lakùmaõàsmin mama ràjyavighne; màtà yavãyasy ati÷aïkanãyà
2019022c daivàbhipannà hi vadanty aniùñaü; jànàsi daivaü ca tathàprabhàvam
2020001a iti bruvati ràme tu lakùmaõo 'dhaþ÷irà muhuþ
2020001c ÷rutvà madhyaü jagàmeva manasà duþkhaharùayoþ
2020002a tadà tu baddhvà bhrukuñãü bhruvor madhye nararùabha
2020002c ni÷a÷vàsa mahàsarpo bilastha iva roùitaþ
2020003a tasya duùprativãkùyaü tad bhrukuñãsahitaü tadà
2020003c babhau kruddhasya siühasya mukhasya sadç÷aü mukham
2020004a agrahas taü vidhunvaüs tu hastã hastam ivàtmanaþ
2020004c tiryag årdhvaü ÷arãre ca pàtayitvà ÷irodharàm
2020005a agràkùõà vãkùamàõas tu tiryag bhràtaram abravãt
2020005c asthàne saübhramo yasya jàto vai sumahàn ayam
2020006a dharmadoùaprasaïgena lokasyànati÷aïkayà
2020006c kathaü hy etad asaübhràntas tvadvidho vaktum arhati
2020007a yathà daivam a÷auõóãraü ÷auõóãraþ kùatriyarùabhaþ
2020007c kiü nàma kçpaõaü daivam a÷aktam abhi÷aüsasi
2020008a pàpayos te kathaü nàma tayoþ ÷aïkà na vidyate
2020008c santi dharmopadhàþ ÷lakùõà dharmàtman kiü na budhyase
2020009a lokavidviùñam àrabdhaü tvadanyasyàbhiùecanam
2020009c yeneyam àgatà dvaidhaü tava buddhir mahãpate
2020009e sa hi dharmo mama dveùyaþ prasaïgàd yasya muhyasi
2020010a yady api pratipattis te daivã càpi tayor matam
2020010c tathàpy upekùaõãyaü te na me tad api rocate
2020011a viklavo vãryahãno yaþ sa daivam anuvartate
2020011c vãràþ saübhàvitàtmàno na daivaü paryupàsate
2020012a daivaü puruùakàreõa yaþ samarthaþ prabàdhitum
2020012c na daivena vipannàrthaþ puruùaþ so 'vasãdati
2020013a drakùyanti tv adya daivasya pauruùaü puruùasya ca
2020013c daivamànuùayor adya vyaktà vyaktir bhaviùyati
2020014a adya matpauruùahataü daivaü drakùyanti vai janàþ
2020014c yad daivàd àhataü te 'dya dçùñaü ràjyàbhiùecanam
2020015a atyaïku÷am ivoddàmaü gajaü madabaloddhatam
2020015c pradhàvitam ahaü daivaü pauruùeõa nivartaye
2020016a lokapàlàþ samastàs te nàdya ràmàbhiùecanam
2020016c na ca kçtsnàs trayo lokà vihanyuþ kiü punaþ pità
2020017a yair vivàsas tavàraõye mitho ràjan samarthitaþ
2020017c araõye te vivatsyanti caturda÷a samàs tathà
2020018a ahaü tadà÷àü chetsyàmi pitus tasyà÷ ca yà tava
2020018c abhiùekavighàtena putraràjyàya vartate
2020019a madbalena viruddhàya na syàd daivabalaü tathà
2020019c prabhaviùyati duþkhàya yathograü pauruùaü mama
2020020a årdhvaü varùasahasrànte prajàpàlyam anantaram
2020020c àryaputràþ kariùyanti vanavàsaü gate tvayi
2020021a pårvaràjarùivçttyà hi vanavàso vidhãyate
2020021c prajà nikùipya putreùu putravat paripàlane
2020022a sa ced ràjany anekàgre ràjyavibhrama÷aïkayà
2020022c naivam icchasi dharmàtman ràjyaü ràma tvam àtmani
2020023a pratijàne ca te vãra mà bhåvaü vãralokabhàk
2020023c ràjyaü ca tava rakùeyam ahaü veleva sàgaram
2020024a maïgalair abhiùi¤casva tatra tvaü vyàpçto bhava
2020024c aham eko mahãpàlàn alaü vàrayituü balàt
2020025a na ÷obhàrthàv imau bàhå na dhanur bhåùaõàya me
2020025c nàsiràbandhanàrthàya na ÷aràþ stambhahetavaþ
2020026a amitradamanàrthaü me sarvam etac catuùñayam
2020026c na càhaü kàmaye 'tyarthaü yaþ syàc chatrur mato mama
2020027a asinà tãkùõadhàreõa vidyuccalitavarcasà
2020027c pragçhãtena vai ÷atruü vajriõaü và na kalpaye
2020028a khaóganiùpeùaniùpiùñair gahanà du÷carà ca me
2020028c hastya÷vanarahastoru÷irobhir bhavità mahã
2020029a khaógadhàràhatà me 'dya dãpyamànà ivàdrayaþ
2020029c patiùyanti dvipà bhåmau meghà iva savidyutaþ
2020030a baddhagodhàïgulitràõe pragçhãta÷aràsane
2020030c kathaü puruùamànã syàt puruùàõàü mayi sthite
2020031a bahubhi÷ caikam atyasyann ekena ca bahå¤ janàn
2020031c viniyokùyàmy ahaü bàõàn nçvàjigajamarmasu
2020032a adya me 'straprabhàvasya prabhàvaþ prabhaviùyati
2020032c ràj¤a÷ càprabhutàü kartuü prabhutvaü ca tava prabho
2020033a adya candanasàrasya keyåràmokùaõasya ca
2020033c vasånàü ca vimokùasya suhçdàü pàlanasya ca
2020034a anuråpàv imau bàhå ràma karma kariùyataþ
2020034c abhiùecanavighnasya kartéõàü te nivàraõe
2020035a bravãhi ko 'dyaiva mayà viyujyatàü; tavàsuhçt pràõaya÷aþ suhçjjanaiþ
2020035c yathà taveyaü vasudhà va÷e bhavet; tathaiva màü ÷àdhi tavàsmi kiükaraþ
2020036a vimçjya bàùpaü parisàntvya càsakçt; sa lakùmaõaü ràghavavaü÷avardhanaþ
2020036c uvàca pitrye vacane vyavasthitaü; nibodha màm eùa hi saumya satpathaþ
2021001a taü samãkùya tv avahitaü pitur nirde÷apàlane
2021001c kausalyà bàùpasaüruddhà vaco dharmiùñham abravãt
2021002a adçùñaduþkho dharmàtmà sarvabhåtapriyaüvadaþ
2021002c mayi jàto da÷arathàt katham u¤chena vartayet
2021003a yasya bhçtyà÷ ca dàsà÷ ca mçùñàny annàni bhu¤jate
2021003c kathaü sa bhokùyate nàtho vane målaphalàny ayam
2021004a ka etac chraddadhec chrutvà kasya và na bhaved bhayam
2021004c guõavàn dayito ràj¤o ràghavo yad vivàsyate
2021005a tvayà vihãnàm iha màü ÷okàgnir atulo mahàn
2021005c pradhakùyati yathà kakùaü citrabhànur himàtyaye
2021006a kathaü hi dhenuþ svaü vatsaü gacchantaü nànugacchati
2021006c ahaü tvànugamiùyàmi yatra putra gamiùyasi
2021007a tathà nigaditaü màtrà tad vàkyaü puruùarùabhaþ
2021007c ÷rutvà ràmo 'bravãd vàkyaü màtaraü bhç÷aduþkhitàm
2021008a kaikeyyà va¤cito ràjà mayi càraõyam à÷rite
2021008c bhavatyà ca parityakto na nånaü vartayiùyati
2021009a bhartuþ kila parityàgo nç÷aüsaþ kevalaü striyàþ
2021009c sa bhavatyà na kartavyo manasàpi vigarhitaþ
2021010a yàvaj jãvati kàkutsthaþ pità me jagatãpatiþ
2021010c ÷u÷råùà kriyatàü tàvat sa hi dharmaþ sanàtanaþ
2021011a evam uktà tu ràmeõa kausalyà ÷ubha dar÷anà
2021011c tathety uvàca suprãtà ràmam akliùñakàriõam
2021012a evam uktas tu vacanaü ràmo dharmabhçtàü varaþ
2021012c bhåyas tàm abravãd vàkyaü màtaraü bhç÷aduþkhitàm
2021013a mayà caiva bhavatyà ca kartavyaü vacanaü pituþ
2021013c ràjà bhartà guruþ ÷reùñhaþ sarveùàm ã÷varaþ prabhuþ
2021014a imàni tu mahàraõye vihçtya nava pa¤ca ca
2021014c varùàõi paramaprãtaþ sthàsyàmi vacane tava
2021015a evam uktà priyaü putraü bàùpapårõànanà tadà
2021015c uvàca paramàrtà tu kausalyà putravatsalà
2021016a àsàü ràma sapatnãnàü vastuü madhye na me kùamam
2021016c naya màm api kàkutstha vanaü vanyaü mçgãü yathà
2021016e yadi te gamane buddhiþ kçtà pitur apekùayà
2021017a tàü tathà rudatãü ràmo rudan vacanam abravãt
2021017c jãvantyà hi striyà bhartà daivataü prabhur eva ca
2021017e bhavatyà mama caivàdya ràjà prabhavati prabhuþ
2021018a bharata÷ càpi dharmàtmà sarvabhåtapriyaüvadaþ
2021018c bhavatãm anuvarteta sa hi dharmarataþ sadà
2021019a yathà mayi tu niùkrànte putra÷okena pàrthivaþ
2021019c ÷ramaü nàvàpnuyàt kiü cid apramattà tathà kuru
2021020a vratopavàsaniratà yà nàrã paramottamà
2021020c bhartàraü nànuvarteta sà ca pàpagatir bhavet
2021021a ÷u÷råùam eva kurvãta bhartuþ priyahite ratà
2021021c eùa dharmaþ purà dçùño loke vede ÷rutaþ smçtaþ
2021022a påjyàs te matkçte devi bràhmaõà÷ caiva suvratàþ
2021022c evaü kàlaü pratãkùasva mamàgamanakàïkùiõã
2021023a pràpsyase paramaü kàmaü mayi pratyàgate sati
2021023c yadi dharmabhçtàü ÷reùñho dhàrayiùyati jãvitam
2021024a evam uktà tu ràmeõa bàùpaparyàkulekùaõà
2021024c kausalyà putra÷okàrtà ràmaü vacanam abravãt
2021024e gaccha putra tvam ekàgro bhadraü te 'stu sadà vibho
2021025a tathà hi ràmaü vanavàsani÷citaü; samãkùya devã parameõa cetasà
2021025c uvàca ràmaü ÷ubhalakùaõaü vaco; babhåva ca svastyayanàbhikàïkùiõã
2022001a sàpanãya tam àyàsam upaspç÷ya jalaü ÷uci
2022001c cakàra màtà ràmasya maïgalàni manasvinã
2022002a svasti sàdhyà÷ ca vi÷ve ca maruta÷ ca maharùayaþ
2022002c svasti dhàtà vidhàtà ca svasti påùà bhago 'ryamà
2022003a çtava÷ caiva pakùà÷ ca màsàþ saüvatsaràþ kùapàþ
2022003c dinàni ca muhårtà÷ ca svasti kurvantu te sadà
2022004a smçtir dhçti÷ ca dharma÷ ca pàntu tvàü putra sarvataþ
2022004c skanda÷ ca bhagavàn devaþ soma÷ ca sabçhaspatiþ
2022005a saptarùayo nàrada÷ ca te tvàü rakùantu sarvataþ
2022005c nakùatràõi ca sarvàõi grahà÷ ca sahadevatàþ
2022005e mahàvanàni carato muniveùasya dhãmataþ
2022006a plavagà vç÷cikà daü÷à ma÷akà÷ caiva kànane
2022006c sarãsçpà÷ ca kãñà÷ ca mà bhåvan gahane tava
2022007a mahàdvipà÷ ca siühà÷ ca vyàghrà çkùà÷ ca daüùñriõaþ
2022007c mahiùàþ ÷çïgiõo raudrà na te druhyantu putraka
2022008a nçmàüsabhojanà raudrà ye cànye sattvajàtayaþ
2022008c mà ca tvàü hiüsiùuþ putra mayà saüpåjitàs tv iha
2022009a àgamàs te ÷ivàþ santu sidhyantu ca paràkramàþ
2022009c sarvasaüpattayo ràma svastimàn gaccha putraka
2022010a svasti te 'stv àntarikùebhyaþ pàrthivebhyaþ punaþ punaþ
2022010c sarvebhya÷ caiva devebhyo ye ca te paripanthinaþ
2022011a sarvalokaprabhur brahmà bhåtabhartà tatharùayaþ
2022011c ye ca ÷eùàþ suràs te tvàü rakùantu vanavàsinam
2022012a iti màlyaiþ suragaõàn gandhai÷ càpi ya÷asvinã
2022012c stutibhi÷ cànuråpàbhir ànarcàyatalocanà
2022013a yan maïgalaü sahasràkùe sarvadevanamaskçte
2022013c vçtranà÷e samabhavat tat te bhavatu maïgalam
2022014a yan maïgalaü suparõasya vinatàkalpayat purà
2022014c amçtaü pràrthayànasya tat te bhavatu maïgalam
2022015a oùadhãü càpi siddhàrthàü vi÷alyakaraõãü ÷ubhàm
2022015c cakàra rakùàü kausalyà mantrair abhijajàpa ca
2022016a ànamya mårdhni càghràya pariùvajya ya÷asvinã
2022016c avadat putra siddhàrtho gaccha ràma yathàsukham
2022017a arogaü sarvasiddhàrtham ayodhyàü punar àgatam
2022017c pa÷yàmi tvàü sukhaü vatsa susthitaü ràjave÷mani
2022018a mayàrcità devagaõàþ ÷ivàdayo; maharùayo bhåtamahàsuroragàþ
2022018c abhiprayàtasya vanaü ciràya te; hitàni kàïkùantu di÷a÷ ca ràghava
2022019a itãva cà÷rupratipårõalocanà; samàpya ca svastyayanaü yathàvidhi
2022019c pradakùiõaü caiva cakàra ràghavaü; punaþ puna÷ càpi nipãóya sasvaje
2022020a tathà tu devyà sa kçtapradakùiõo; nipãóya màtu÷ caraõau punaþ punaþ
2022020c jagàma sãtànilayaü mahàya÷àþ; sa ràghavaþ prajvalitaþ svayà ÷riyà
2023001a abhivàdya tu kausalyàü ràmaþ saüprasthito vanam
2023001c kçtasvastyayano màtrà dharmiùñhe vartmani sthitaþ
2023002a viràjayan ràjasuto ràjamàrgaü narair vçtam
2023002c hçdayàny àmamantheva janasya guõavattayà
2023003a vaidehã càpi tat sarvaü na ÷u÷ràva tapasvinã
2023003c tad eva hçdi tasyà÷ ca yauvaràjyàbhiùecanam
2023004a devakàryaü sma sà kçtvà kçtaj¤à hçùñacetanà
2023004c abhij¤à ràjadharmàõàü ràjaputraü pratãkùate
2023005a pravive÷àtha ràmas tu svave÷ma suvibhåùitam
2023005c prahçùñajanasaüpårõaü hriyà kiü cid avàïmukhaþ
2023006a atha sãtà samutpatya vepamànà ca taü patim
2023006c apa÷yac chokasaütaptaü cintàvyàkulilendriyam
2023007a vivarõavadanaü dçùñvà taü prasvinnam amarùaõam
2023007c àha duþkhàbhisaütaptà kim idànãm idaü prabho
2023008a adya bàrhaspataþ ÷rãmàn yuktaþ puùyo na ràghava
2023008c procyate bràhmaõaiþ pràj¤aiþ kena tvam asi durmanàþ
2023009a na te ÷ata÷alàkena jalaphenanibhena ca
2023009c àvçtaü vadanaü valgu chatreõàbhiviràjate
2023010a vyajanàbhyàü ca mukhyàbhyàü ÷atapatranibhekùaõam
2023010c candrahaüsaprakà÷àbhyàü vãjyate na tavànanam
2023011a vàgmino bandina÷ càpi prahçùñàs tvaü nararùabha
2023011c stuvanto nàdya dç÷yante maïgalaiþ såtamàgadhàþ
2023012a na te kùaudraü ca dadhi ca bràhmaõà vedapàragàþ
2023012c mårdhni mårdhàvasiktasya dadhati sma vidhànataþ
2023013a na tvàü prakçtayaþ sarvà ÷reõãmukhyà÷ ca bhåùitàþ
2023013c anuvrajitum icchanti paurajàpapadàs tathà
2023014a caturbhir vegasaüpannair hayaiþ kà¤canabhåùaõaiþ
2023014c mukhyaþ puùyaratho yuktaþ kiü na gacchati te 'grataþ
2023015a na hastã càgrataþ ÷rãmàüs tava lakùaõapåjitaþ
2023015c prayàõe lakùyate vãra kçùõameghagiri prabhaþ
2023016a na ca kà¤canacitraü te pa÷yàmi priyadar÷ana
2023016c bhadràsanaü puraskçtya yàntaü vãrapuraþsaram
2023017a abhiùeko yadà sajjaþ kim idànãm idaü tava
2023017c apårvo mukhavarõa÷ ca na praharùa÷ ca lakùyate
2023018a itãva vilapantãü tàü provàca raghunandanaþ
2023018c sãte tatrabhavàüs tàta pravràjayati màü vanam
2023019a kule mahati saübhåte dharmaj¤e dharmacàriõi
2023019c ÷çõu jànaki yenedaü krameõàbhyàgataü mama
2023020a ràj¤à satyapratij¤ena pitrà da÷arathena me
2023020c kaikeyyai prãtamanasà purà dattau mahàvarau
2023021a tayàdya mama sajje 'sminn abhiùeke nçpodyate
2023021c pracoditaþ sa samayo dharmeõa pratinirjitaþ
2023022a caturda÷a hi varùàõi vastavyaü daõóake mayà
2023022c pitrà me bharata÷ càpi yauvaràjye niyojitaþ
2023022e so 'haü tvàm àgato draùñuü prasthito vijanaü vanam
2023023a bharatasya samãpe te nàhaü kathyaþ kadà cana
2023023c çddhiyuktà hi puruùà na sahante parastavam
2023023e tasmàn na te guõàþ kathyà bharatasyàgrato mama
2023024a nàpi tvaü tena bhartavyà vi÷eùeõa kadà cana
2023024c anukålatayà ÷akyaü samãpe tasya vartitum
2023025a ahaü càpi pratij¤àü tàü guroþ samanupàlayan
2023025c vanam adyaiva yàsyàmi sthirà bhava manasvini
2023026a yàte ca mayi kalyàõi vanaü muniniùevitam
2023026c vratopavàsaratayà bhavitavyaü tvayànaghe
2023027a kàlyam utthàya devànàü kçtvà påjàü yathàvidhi
2023027c vanditavyo da÷arathaþ pità mama nare÷varaþ
2023028a màtà ca mama kausalyà vçddhà saütàpakar÷ità
2023028c dharmam evàgrataþ kçtvà tvattaþ saümànam arhati
2023029a vanditavyà÷ ca te nityaü yàþ ÷eùà mama màtaraþ
2023029c snehapraõayasaübhogaiþ samà hi mama màtaraþ
2023030a bhràtçputrasamau càpi draùñavyau ca vi÷eùataþ
2023030c tvayà lakùmaõa÷atrughnau pràõaiþ priyatarau mama
2023031a vipriyaü na ca kartavyaü bharatasya kadà cana
2023031c sa hi ràjà prabhu÷ caiva de÷asya ca kulasya ca
2023032a àràdhità hi ÷ãlena prayatnai÷ copasevitàþ
2023032c ràjànaþ saüprasãdanti prakupyanti viparyaye
2023033a aurasàn api putràn hi tyajanty ahitakàriõaþ
2023033c samarthàn saüpragçhõanti janàn api naràdhipàþ
2023034a ahaü gamiùyàmi mahàvanaü priye; tvayà hi vastavyam ihaiva bhàmini
2023034c yathà vyalãkaü kuruùe na kasya cit; tathà tvayà kàryam idaü vaco mama
2024001a evam uktà tu vaidehã priyàrhà priyavàdinã
2024001c praõayàd eva saükruddhà bhartàram idam abravãt
2024002a àryaputra pità màtà bhràtà putras tathà snuùà
2024002c svàni puõyàni bhu¤jànàþ svaü svaü bhàgyam upàsate
2024003a bhartur bhàgyaü tu bhàryaikà pràpnoti puruùarùabha
2024003c ata÷ caivàham àdiùñà vane vastavyam ity api
2024004a na pità nàtmajo nàtmà na màtà na sakhãjanaþ
2024004c iha pretya ca nàrãõàü patir eko gatiþ sadà
2024005a yadi tvaü prasthito durgaü vanam adyaiva ràghava
2024005c agratas te gamiùyàmi mçdnantã ku÷akaõñakàn
2024006a ãrùyà roùau bahiùkçtya bhukta÷eùam ivodakam
2024006c naya màü vãra vi÷rabdhaþ pàpaü mayi na vidyate
2024007a pràsàdàgrair vimànair và vaihàyasagatena và
2024007c sarvàvasthàgatà bhartuþ pàdacchàyà vi÷iùyate
2024008a anu÷iùñàsmi màtrà ca pitrà ca vividhà÷rayam
2024008c nàsmi saüprati vaktavyà vartitavyaü yathà mayà
2024009a sukhaü vane nivatsyàmi yathaiva bhavane pituþ
2024009c acintayantã trã§l lokàü÷ cintayantã pativratam
2024010a ÷u÷råùamàõà te nityaü niyatà brahmacàriõã
2024010c saha raüsye tvayà vãra vaneùu madhugandhiùu
2024011a tvaü hi kartuü vane ÷akto ràma saüparipàlanam
2024011c anyasya pai janasyeha kiü punar mama mànada
2024012a phalamålà÷anà nityaü bhaviùyàmi na saü÷ayaþ
2024012c na te duþkhaü kariùyàmi nivasantã saha tvayà
2024013a icchàmi saritaþ ÷ailàn palvalàni vanàni ca
2024013c draùñuü sarvatra nirbhãtà tvayà nàthena dhãmatà
2024014a haüsakàraõóavàkãrõàþ padminãþ sàdhupuùpitàþ
2024014c iccheyaü sukhinã draùñuü tvayà vãreõa saügatà
2024015a saha tvayà vi÷àlàkùa raüsye paramanandinã
2024015c evaü varùasahasràõàü ÷ataü vàhaü tvayà saha
2024016a svarge 'pi ca vinà vàso bhavità yadi ràghava
2024016c tvayà mama naravyàghra nàhaü tam api rocaye
2024017a ahaü gamiùyàmi vanaü sudurgamaü; mçgàyutaü vànaravàraõair yutam
2024017c vane nivatsyàmi yathà pitur gçhe; tavaiva pàdàv upagçhya saümatà
2024018a ananyabhàvàm anuraktacetasaü; tvayà viyuktàü maraõàya ni÷citàm
2024018c nayasva màü sàdhu kuruùva yàcanàü; na te mayàto gurutà bhaviùyati
2024019a tathà bruvàõàm api dharmavatsalo; na ca sma sãtàü nçvaro ninãùati
2024019c uvàca cainàü bahu saünivartane; vane nivàsasya ca duþkhitàü prati
2025001a sa evaü bruvatãü sãtàü dharmaj¤o dharmavatsalaþ
2025001c nivartanàrthe dharmàtmà vàkyam etad uvàca ha
2025002a sãte mahàkulãnàsi dharme ca niratà sadà
2025002c ihàcara svadharmaü tvaü mà yathà manasaþ sukham
2025003a sãte yathà tvàü vakùyàmi tathà kàryaü tvayàbale
2025003c vane doùà hi bahavo vadatas tàn nibodha me
2025004a sãte vimucyatàm eùà vanavàsakçtà matiþ
2025004c bahudoùaü hi kàntàraü vanam ity abhidhãyate
2025005a hitabuddhyà khalu vaco mayaitad abhidhãyate
2025005c sadà sukhaü na jànàmi duþkham eva sadà vanam
2025006a girinirjharasaübhåtà girikandaravàsinàm
2025006c siühànàü ninadà duþkhàþ ÷rotuü duþkham ato vanam
2025007a supyate parõa÷ayyàsu svayaü bhagnàsu bhåtale
2025007c ràtriùu ÷ramakhinnena tasmàd duþkhataraü vanam
2025008a upavàsa÷ ca kartavyà yathàpràõena maithili
2025008c jañàbhàra÷ ca kartavyo valkalàmbaradhàriõà
2025009a atãva vàtas timiraü bubhukùà càtra nitya÷aþ
2025009c bhayàni ca mahànty atra tato duþkhataraü vanam
2025010a sarãsçpà÷ ca bahavo bahuråpà÷ ca bhàmini
2025010c caranti pçthivãü darpàd ato dukhataraü vanam
2025011a nadãnilayanàþ sarpà nadãkuñilagàminaþ
2025011c tiùñhanty àvçtya panthànam ato duþkhataraü vanam
2025012a pataügà vç÷cikàþ kãñà daü÷à÷ ca ma÷akaiþ saha
2025012c bàdhante nityam abale sarvaü duþkham ato vanam
2025013a drumàþ kaõñakina÷ caiva ku÷akà÷à÷ ca bhàmini
2025013c vane vyàkula÷àkhàgràs tena duþkhataraü vanam
2025014a tad alaü te vanaü gatvà kùamaü na hi vanaü tava
2025014c vimç÷ann iha pa÷yàmi bahudoùataraü vanam
2025015a vanaü tu netuü na kçtà matis tadà; babhåva ràmeõa yadà mahàtmanà
2025015c na tasya sãtà vacanaü cakàra tat; tato 'bravãd ràmam idaü suduþkhità
2026001a etat tu vacanaü ÷rutvà sãtà ràmasya duþkhità
2026001c prasaktà÷rumukhã mandam idaü vacanam abravãt
2026002a ye tvayà kãrtità doùà vane vastavyatàü prati
2026002c guõàn ity eva tàn viddhi tava snehapuraskçtàn
2026003a tvayà ca saha gantavyaü mayà gurujanàj¤ayà
2026003c tvadviyogena me ràma tyaktavyam iha jãvitam
2026004a na ca màü tvatsamãpastham api ÷aknoti ràghava
2026004c suràõàm ã÷varaþ ÷akraþ pradharùayitum ojasà
2026005a patihãnà tu yà nàrã na sà ÷akùyati jãvitum
2026005c kàmam evaüvidhaü ràma tvayà mama vidar÷itam
2026006a atha càpi mahàpràj¤a bràhmaõànàü mayà ÷rutam
2026006c purà pitçgçhe satyaü vastavyaü kila me vane
2026007a lakùaõibhyo dvijàtibhyaþ ÷rutvàhaü vacanaü gçhe
2026007c vanavàsakçtotsàhà nityam eva mahàbala
2026008a àde÷o vanavàsasya pràptavyaþ sa mayà kila
2026008c sà tvayà saha tatràhaü yàsyàmi priya nànyathà
2026009a kçtàde÷à bhaviùyàmi gamiùyàmi saha tvayà
2026009c kàla÷ càyaü samutpannaþ satyavàg bhavatu dvijaþ
2026010a vanavàse hi jànàmi duþkhàni bahudhà kila
2026010c pràpyante niyataü vãra puruùair akçtàtmabhiþ
2026011a kanyayà ca pitur gehe vanavàsaþ ÷ruto mayà
2026011c bhikùiõyàþ sàdhuvçttàyà mama màtur ihàgrataþ
2026012a prasàdita÷ ca vai pårvaü tvaü vai bahuvidhaü prabho
2026012c gamanaü vanavàsasya kàïkùitaü hi saha tvayà
2026013a kçtakùaõàhaü bhadraü te gamanaü prati ràghava
2026013c vanavàsasya ÷årasya caryà hi mama rocate
2026014a ÷uddhàtman premabhàvàd dhi bhaviùyàmi vikalmaùà
2026014c bhartàram anugacchantã bhartà hi mama daivatam
2026015a pretyabhàve 'pi kalyàõaþ saügamo me saha tvayà
2026015c ÷rutir hi ÷råyate puõyà bràhmaõànàü ya÷asvinàm
2026016a iha loke ca pitçbhir yà strã yasya mahàmate
2026016c adbhir dattà svadharmeõa pretyabhàve 'pi tasya sà
2026017a evam asmàt svakàü nàrãü suvçttàü hi pativratàm
2026017c nàbhirocayase netuü tvaü màü keneha hetunà
2026018a bhaktàü pativratàü dãnàü màü samàü sukhaduþkhayoþ
2026018c netum arhasi kàkutstha samànasukhaduþkhinãm
2026019a yadi màü duþkhitàm evaü vanaü netuü na cecchasi
2026019c viùam agniü jalaü vàham àsthàsye mçtyukàraõàt
2026020a evaü bahuvidhaü taü sà yàcate gamanaü prati
2026020c nànumene mahàbàhus tàü netuü vijanaü vanam
2026021a evam uktà tu sà cintàü maithilã samupàgatà
2026021c snàpayantãva gàm uùõair a÷rubhir nayanacyutaiþ
2026022a cintayantãü tathà tàü tu nivartayitum àtmavàn
2026022c krodhàviùñàü tu vaidehãü kàkutstho bahv asàntvayat
2027001a sàntvyamànà tu ràmeõa maithilã janakàtmajà
2027001c vanavàsanimittàya bhartàram idam abravãt
2027002a sà tam uttamasaüvignà sãtà vipulavakùasaü
2027002c praõayàc càbhimànàc ca paricikùepa ràghavam
2027003a kiü tvàmanyata vaidehaþ pità me mithilàdhipaþ
2027003c ràma jàmàtaraü pràpya striyaü puruùavigraham
2027004a ançtaü balaloko 'yam aj¤ànàd yad dhi vakùyati
2027004c tejo nàsti paraü ràme tapatãva divàkare
2027005a kiü hi kçtvà viùaõõas tvaü kuto và bhayam asti te
2027005c yat parityaktukàmas tvaü màm ananyaparàyaõàm
2027006a dyumatsenasutaü vãra satyavantam anuvratàm
2027006c sàvitrãm iva màü viddhi tvam àtmava÷avartinãm
2027007a na tv ahaü manasàpy anyaü draùñàsmi tvadçte 'nagha
2027007c tvayà ràghava gaccheyaü yathànyà kulapàüsanã
2027008a svayaü tu bhàryàü kaumàrãü ciram adhyuùitàü satãm
2027008c ÷ailåùa iva màü ràma parebhyo dàtum icchasi
2027009a sa màm anàdàya vanaü na tvaü prasthàtum arhasi
2027009c tapo và yadi vàraõyaü svargo và syàt saha tvayà
2027010a na ca me bhavità tatra ka÷ cit pathi pari÷ramaþ
2027010c pçùñhatas tava gacchantyà vihàra÷ayaneùv api
2027011a ku÷akà÷a÷areùãkà ye ca kaõñakino drumàþ
2027011c tålàjinasamaspar÷à màrge mama saha tvayà
2027012a mahàvàta samuddhåtaü yan màm avakariùyati
2027012c rajo ramaõa tan manye paràrdhyam iva candanam
2027013a ÷àdvaleùu yad àsiùye vanànte vanagoracà
2027013c kuthàstaraõatalpeùu kiü syàt sukhataraü tataþ
2027014a patraü målaü phalaü yat tvam alpaü và yadi và bahu
2027014c dàsyasi svayam àhçtya tan me 'mçtarasopamam
2027015a na màtur na pitus tatra smariùyàmi na ve÷manaþ
2027015c àrtavàny upabhu¤jànà puùpàõi ca phalàni ca
2027016a na ca tatra gataþ kiü cid draùñum arhasi vipriyam
2027016c matkçte na ca te ÷oko na bhaviùyàmi durbharà
2027017a yas tvayà saha sa svargo nirayo yas tvayà vinà
2027017c iti jànan paràü prãtiü gaccha ràma mayà saha
2027018a atha màm evam avyagràü vanaü naiva nayiùyasi
2027018c viùam adyaiva pàsyàmi mà vi÷aü dviùatàü va÷am
2027019a pa÷càd api hi duþkhena mama naivàsti jãvitam
2027019c ujjhitàyàs tvayà nàtha tadaiva maraõaü varam
2027020a idaü hi sahituü ÷okaü muhårtam api notsahe
2027020c kiü punar da÷avarùàõi trãõi caikaü ca duþkhità
2027021a iti sà ÷okasaütaptà vilapya karuõaü bahu
2027021c cukro÷a patim àyastà bhç÷am àliïgya sasvaram
2027022a sà viddhà bahubhir vàkyair digdhair iva gajàïganà
2027022c cira saüniyataü bàùpaü mumocàgnim ivàraõiþ
2027023a tasyàþ sphañikasaükà÷aü vàri saütàpasaübhavam
2027023c netràbhyàü parisusràva païkajàbhyàm ivodakam
2027024a tàü pariùvajya bàhubhyàü visaüj¤àm iva duþkhitàm
2027024c uvàca vacanaü ràmaþ parivi÷vàsayaüs tadà
2027025a na devi tava duþkhena svargam apy abhirocaye
2027025c na hi me 'sti bhayaü kiü cit svayambhor iva sarvataþ
2027026a tava sarvam abhipràyam avij¤àya ÷ubhànane
2027026c vàsaü na rocaye 'raõye ÷aktimàn api rakùaõe
2027027a yat sçùñàsi mayà sàrdhaü vanavàsàya maithili
2027027c na vihàtuü mayà ÷akyà kãrtir àtmavatà yathà
2027028a dharmas tu gajanàsoru sadbhir àcaritaþ purà
2027028c taü càham anuvarte 'dya yathà såryaü suvarcalà
2027029a eùa dharmas tu su÷roõi pitur màtu÷ ca va÷yatà
2027029c ata÷ càj¤àü vyatikramya nàhaü jãvitum utsahe
2027030a sa màü pità yathà ÷àsti satyadharmapathe sthitaþ
2027030c tathà vartitum icchàmi sa hi dharmaþ sanàtanaþ
2027030e anugacchasva màü bhãru sahadharmacarã bhava
2027031a bràhmaõebhya÷ ca ratnàni bhikùukebhya÷ ca bhojanam
2027031c dehi cà÷aüsamànebhyaþ saütvarasva ca màciram
2027032a anukålaü tu sà bhartur j¤àtvà gamanam àtmanaþ
2027032c kùipraü pramudità devã dàtum evopacakrame
2027033a tataþ prahçùñà paripårõamànasà; ya÷asvinã bhartur avekùya bhàùitam
2027033c dhanàni ratnàni ca dàtum aïganà; pracakrame dharmabhçtàü manasvinã
2028001a tato 'bravãn mahàtejà ràmo lakùmaõam agrataþ
2028001c sthitaü pràggàminaü vãraü yàcamànaü kçtà¤jalim
2028002a mayàdya saha saumitre tvayi gacchati tad vanam
2028002c ko bhariùyati kausalyàü sumitràü và ya÷asvinãm
2028003a abhivarùati kàmair yaþ parjanyaþ pçthivãm iva
2028003c sa kàmapà÷aparyasto mahàtejà mahãpatiþ
2028004a sà hi ràjyam idaü pràpya nçpasyà÷vapateþ sutà
2028004c duþkhitànàü sapatnãnàü na kariùyati ÷obhanam
2028005a evam uktas tu ràmeõa lakùmaõaþ ÷lakùõayà girà
2028005c pratyuvàca tadà ràmaü vàkyaj¤o vàkyakovidam
2028006a tavaiva tejasà vãra bharataþ påjayiùyati
2028006c kausalyàü ca sumitràü ca prayato nàtra saü÷ayaþ
2028007a kausalyà bibhçyàd àryà sahasram api madvidhàn
2028007c yasyàþ sahasraü gràmàõàü saüpràptam upajãvanam
2028008a dhanur àdàya sa÷araü khanitrapiñakàdharaþ
2028008c agratas te gamiùyàmi panthànam anudar÷ayan
2028009a àhariùyàmi te nityaü målàni ca phalàni ca
2028009c vanyàni yàni cànyàni svàhàràõi tapasvinàm
2028010a bhavàüs tu saha vaidehyà girisànuùu raüsyate
2028010c ahaü sarvaü kariùyàmi jàgrataþ svapata÷ ca te
2028011a ràmas tv anena vàkyena suprãtaþ pratyuvàca tam
2028011c vrajàpçcchasva saumitre sarvam eva suhçjjanam
2028012a ye ca ràj¤o dadau divye mahàtmà varuõaþ svayam
2028012c janakasya mahàyaj¤e dhanuùã raudradar÷ane
2028013a abhedyakavace divye tåõã càkùayasàyakau
2028013c àdityavimalau cobhau khaógau hemapariùkçtau
2028014a satkçtya nihitaü sarvam etad àcàryasadmani
2028014c sa tvam àyudham àdàya kùipram àvraja lakùmaõa
2028015a sa suhçjjanam àmantrya vanavàsàya ni÷citaþ
2028015c ikùvàkugurum àmantrya jagràhàyudham uttamam
2028016a tad divyaü ràja÷àrdålaþ satkçtaü màlyabhåùitam
2028016c ràmàya dar÷ayàm àsa saumitriþ sarvam àyudham
2028017a tam uvàcàtmavàn ràmaþ prãtyà lakùmaõam àgatam
2028017c kàle tvam àgataþ saumya kàïkùite mama lakùmaõa
2028018a ahaü pradàtum icchàmi yad idaü màmakaü dhanam
2028018c bràhmaõebhyas tapasvibhyas tvayà saha paraütapa
2028019a vasantãha dçóhaü bhaktyà guruùu dvijasattamàþ
2028019c teùàm api ca me bhåyaþ sarveùàü copajãvinàm
2028020a vasiùñhaputraü tu suyaj¤am àryaü; tvam ànayà÷u pravaraü dvijànàm
2028020c abhiprayàsyàmi vanaü samastàn; abhyarcya ÷iùñàn aparàn dvijàtãn
2029001a tataþ ÷àsanam àj¤àya bhràtuþ ÷ubhataraü priyam
2029001c gatvà sa pravive÷à÷u suyaj¤asya nive÷anam
2029002a taü vipram agnyagàrasthaü vanditvà lakùmaõo 'bravãt
2029002c sakhe 'bhyàgaccha pa÷ya tvaü ve÷ma duùkarakàriõaþ
2029003a tataþ saüdhyàm upàsyà÷u gatvà saumitriõà saha
2029003c juùñaü tat pràvi÷al lakùmyà ramyaü ràmanive÷anam
2029004a tam àgataü vedavidaü prà¤jaliþ sãtayà saha
2029004c suyaj¤am abhicakràma ràghavo 'gnim ivàrcitam
2029005a jàtaråpamayair mukhyair aïgadaiþ kuõóalaiþ ÷ubhaiþ
2029005c sahema såtrair maõibhiþ keyårair valayair api
2029006a anyai÷ ca ratnair bahubhiþ kàkutsthaþ pratyapåjayat
2029006c suyaj¤aü sa tadovàca ràmaþ sãtàpracoditaþ
2029007a hàraü ca hemasåtraü ca bhàryàyai saumya hàraya
2029007c ra÷anàü càdhunà sãtà dàtum icchati te sakhe
2029008a paryaïkam agryàstaraõaü nànàratnavibhåùitam
2029008c tam apãcchati vaidehã pratiùñhàpayituü tvayi
2029009a nàgaþ ÷atruü jayo nàma màtulo yaü dadau mama
2029009c taü te gajasahasreõa dadàmi dvijapuügava
2029010a ity uktaþ sa hi ràmeõa suyaj¤aþ pratigçhya tat
2029010c ràmalakùmaõasãtànàü prayuyojà÷iùaþ ÷ivàþ
2029011a atha bhràtaram avyagraü priyaü ràmaþ priyaüvadaþ
2029011c saumitriü tam uvàcedaü brahmeva trida÷e÷varam
2029012a agastyaü kau÷ikaü caiva tàv ubhau bràhmaõottamau
2029012c arcayàhåya saumitre ratnaiþ sasyam ivàmbubhiþ
2029013a kausalyàü ca ya à÷ãrbhir bhaktaþ paryupatiùñhati
2029013c àcàryas taittirãyàõàm abhiråpa÷ ca vedavit
2029014a tasya yànaü ca dàsã÷ ca saumitre saüpradàpaya
2029014c kau÷eyàni ca vastràõi yàvat tuùyati sa dvijaþ
2029015a såta÷ citraratha÷ càryaþ sacivaþ suciroùitaþ
2029015c toùayainaü mahàrhai÷ ca ratnair vastrair dhanais tathà
2029016a ÷àlivàhasahasraü ca dve ÷ate bhadrakàüs tathà
2029016c vya¤janàrthaü ca saumitre gosahasram upàkuru
2029017a tataþ sa puruùavyàghras tad dhanaü lakùmaõaþ svayam
2029017c yathoktaü bràhmaõendràõàm adadàd dhanado yathà
2029018a athàbravãd bàùpakalàüs tiùñhata÷ copajãvinaþ
2029018c saüpradàya bahu dravyam ekaikasyopajãvinaþ
2029019a lakùmaõasya ca yad ve÷ma gçhaü ca yad idaü mama
2029019c a÷ånyaü kàryam ekaikaü yàvadàgamanaü mama
2029020a ity uktvà duþkhitaü sarvaü janaü tam upajãvinam
2029020c uvàcedaü dhanadhyakùaü dhanam ànãyatàm iti
2029020e tato 'sya dhanam àjahruþ sarvam evopajãvinaþ
2029021a tataþ sa puruùavyàghras tad dhanaü sahalakùmaõaþ
2029021c dvijebhyo bàlavçddhebhyaþ kçpaõebhyo 'bhyadàpayat
2029022a tatràsãt piïgalo gàrgyas trijaño nàma vai dvijaþ
2029022c à pa¤camàyàþ kakùyàyà nainaü ka÷ cid avàrayat
2029023a sa ràjaputram àsàdya trijaño vàkyam abravãt
2029023c nirdhano bahuputro 'smi ràjaputra mahàya÷aþ
2029023e u¤chavçttir vane nityaü pratyavekùasva màm iti
2029024a tam uvàca tato ràmaþ parihàsasamanvitam
2029024c gavàü sahasram apy ekaü na tu vi÷ràõitaü mayà
2029024e parikùipasi daõóena yàvat tàvad avàpsyasi
2029025a sa ÷àñãü tvaritaþ kañyàü saübhràntaþ pariveùñya tàm
2029025c àvidhya daõóaü cikùepa sarvapràõena vegitaþ
2029026a uvàca ca tato ràmas taü gàrgyam abhisàntvayan
2029026c manyur na khalu kartavyaþ parihàso hy ayaü mama
2029027a tataþ sabhàryas trijaño mahàmunir; gavàm anãkaü pratigçhya moditaþ
2029027c ya÷obalaprãtisukhopabçühiõãs; tad à÷iùaþ pratyavadan mahàtmanaþ
2030001a dattvà tu saha vaidehyà bràhmaõebhyo dhanaü bahu
2030001c jagmatuþ pitaraü draùñuü sãtayà saha ràghavau
2030002a tato gçhãte duùprekùye a÷obhetàü tadàyudhe
2030002c màlàdàmabhir àsakte sãtayà samalaükçte
2030003a tataþ pràsàdaharmyàõi vimàna÷ikharàõi ca
2030003c adhiruhya janaþ ÷rãmàn udàsãno vyalokayat
2030004a na hi rathyàþ sma ÷akyante gantuü bahujanàkulàþ
2030004c àruhya tasmàt pràsàdàn dãnàþ pa÷yanti ràghavam
2030005a padàtiü varjitacchatraü ràmaü dçùñvà tadà janàþ
2030005c åcur bahuvidhà vàcaþ ÷okopahatacetasaþ
2030006a yaü yàntam anuyàti sma caturaïgabalaü mahat
2030006c tam ekaü sãtayà sàrdham anuyàti sma lakùmaõaþ
2030007a ai÷varyasya rasaj¤aþ san kàminàü caiva kàmadaþ
2030007c necchaty evànçtaü kartuü pitaraü dharmagauravàt
2030008a yà na ÷akyà purà draùñuü bhåtair àkà÷agair api
2030008c tàm adya sãtàü pa÷yanti ràjamàrgagatà janàþ
2030009a aïgaràgocitàü sãtàü raktacandana sevinãm
2030009c varùam uùõaü ca ÷ãtaü ca neùyaty à÷u vivarõatàm
2030010a adya nånaü da÷arathaþ sattvam àvi÷ya bhàùate
2030010c na hi ràjà priyaü putraü vivàsayitum arhati
2030011a nirguõasyàpi putrasyà kàthaü syàd vipravàsanam
2030011c kiü punar yasya loko 'yaü jito vçttena kevalam
2030012a ànç÷aüsyam anukro÷aþ ÷rutaü ÷ãlaü damaþ ÷amaþ
2030012c ràghavaü ÷obhayanty ete ùaóguõàþ puruùottamam
2030013a tasmàt tasyopaghàtena prajàþ paramapãóitàþ
2030013c audakànãva sattvàni grãùme salilasaükùayàt
2030014a pãóayà pãóitaü sarvaü jagad asya jagatpateþ
2030014c målasyevopaghàtena vçkùaþ puùpaphalopagaþ
2030015a te lakùmaõa iva kùipraü sapatnyaþ sahabàndhavàþ
2030015c gacchantam anugacchàmo yena gacchati ràghavaþ
2030016a udyànàni parityajya kùetràõi ca gçhàõi ca
2030016c ekaduþkhasukhà ràmam anugacchàma dhàrmikam
2030017a samuddhçtanidhànàni paridhvastàjiràõi ca
2030017c upàttadhanadhànyàni hçtasàràõi sarva÷aþ
2030018a rajasàbhyavakãrõàni parityaktàni daivataiþ
2030018c asmattyaktàni ve÷màni kaikeyã pratipadyatàm
2030019a vanaü nagaram evàstu yena gacchati ràghavaþ
2030019c asmàbhi÷ ca parityaktaü puraü saüpadyatàü vanam
2030020a bilàni daüùñriõaþ sarve sànåni mçgapakùiõaþ
2030020c asmattyaktaü prapadyantàü sevyamànaü tyajantu ca
2030021a ity evaü vividhà vàco nànàjanasamãritàþ
2030021c ÷u÷ràva ràmaþ ÷rutvà ca na vicakre 'sya mànasaü
2030022a pratãkùamàõo 'bhijanaü tadàrtam; anàrtaråpaþ prahasann ivàtha
2030022c jagàma ràmaþ pitaraü didçkùuþ; pitur nide÷aü vidhivac cikãrùuþ
2030023a tat pårvam aikùvàkasuto mahàtmà; ràmo gamiùyan vanam àrtaråpam
2030023c vyatiùñhata prekùya tadà sumantraü; pitur mahàtmà pratihàraõàrtham
2030024a pitur nide÷ena tu dharmavatsalo; vanaprave÷e kçtabuddhini÷cayaþ
2030024c sa ràghavaþ prekùya sumantram abravãn; nivedayasvàgamanaü nçpàya me
2031001a sa ràmapreùitaþ kùipraü saütàpakaluùendriyaþ
2031001c pravi÷ya nçpatiü såto niþ÷vasantaü dadar÷a ha
2031002a àlokya tu mahàpràj¤aþ paramàkula cetasaü
2031002c ràmam evànu÷ocantaü såtaþ prà¤jalir àsadat
2031003a ayaü sa puruùavyàghra dvàri tiùñhati te sutaþ
2031003c bràhmaõebhyo dhanaü dattvà sarvaü caivopajãvinàm
2031004a sa tvà pa÷yatu bhadraü te ràmaþ satyaparàkramaþ
2031004c sarvàn suhçda àpçcchya tvàm idànãü didçkùate
2031005a gamiùyati mahàraõyaü taü pa÷ya jagatãpate
2031005c vçtaü ràjaguõaiþ sarvair àdityam iva ra÷mibhiþ
2031006a sa satyavàdã dharmàtmà gàmbhãryàt sàgaropamaþ
2031006c àkà÷a iva niùpaïko narendraþ pratyuvàca tam
2031007a sumantrànaya me dàràn ye ke cid iha màmakàþ
2031007c dàraiþ parivçtaþ sarvair draùñum icchàmi ràghavam
2031008a so 'ntaþpuram atãtyaiva striyas tà vàkyam abravãt
2031008c àryo hvayati vo ràjà gamyatàü tatra màciram
2031009a evam uktàþ striyaþ sarvàþ sumantreõa nçpàj¤ayà
2031009c pracakramus tad bhavanaü bhartur àj¤àya ÷àsanam
2031010a ardhasapta÷atàs tàs tu pramadàs tàmralocanàþ
2031010c kausalyàü parivàryàtha ÷anair jagmur dhçtavratàþ
2031011a àgateùu ca dàreùu samavekùya mahãpatiþ
2031011c uvàca ràjà taü såtaü sumantrànaya me sutam
2031012a sa såto ràmam àdàya lakùmaõaü maithilãü tadà
2031012c jagàmàbhimukhas tårõaü sakà÷aü jagatãpateþ
2031013a sa ràjà putram àyàntaü dçùñvà dåràt kçtà¤jalim
2031013c utpapàtàsanàt tårõam àrtaþ strãjanasaüvçtaþ
2031014a so 'bhidudràva vegena ràmaü dçùñvà vi÷àü patiþ
2031014c tam asaüpràpya duþkhàrtaþ papàta bhuvi mårchitaþ
2031015a taü ràmo 'bhyapàtat kùipraü lakùmaõa÷ ca mahàrathaþ
2031015c visaüj¤am iva duþkhena sa÷okaü nçpatiü tadà
2031016a strãsahasraninàda÷ ca saüjaj¤e ràjave÷mani
2031016c hàhà ràmeti sahasà bhåùaõadhvanimårchitaþ
2031017a taü pariùvajya bàhubhyàü tàv ubhau ràmalakùmaõau
2031017c paryaïke sãtayà sàrdhaü rudantaþ samave÷ayan
2031018a atha ràmo muhårtena labdhasaüj¤aü mahãpatim
2031018c uvàca prà¤jalir bhåtvà ÷okàrõavapariplutam
2031019a àpçcche tvàü mahàràja sarveùàm ã÷varo 'si naþ
2031019c prasthitaü daõóakàraõyaü pa÷ya tvaü ku÷alena màm
2031020a lakùmaõaü cànujànãhi sãtà cànveti màü vanam
2031020c kàraõair bahubhis tathyair vàryamàõau na cecchataþ
2031021a anujànãhi sarvàn naþ ÷okam utsçjya mànada
2031021c lakùmaõaü màü ca sãtàü ca prajàpatir iva prajàþ
2031022a pratãkùamàõam avyagram anuj¤àü jagatãpateþ
2031022c uvàca rarjà saüprekùya vanavàsàya ràghavam
2031023a ahaü ràghava kaikeyyà varadànena mohitaþ
2031023c ayodhyàyàs tvam evàdya bhava ràjà nigçhya màm
2031024a evam ukto nçpatinà ràmo dharmabhçtàü varaþ
2031024c pratyuvàcà¤jaliü kçtvà pitaraü vàkyakovidaþ
2031025a bhavàn varùasahasràya pçthivyà nçpate patiþ
2031025c ahaü tv araõye vatsyàmi na me kàryaü tvayànçtam
2031026a ÷reyase vçddhaye tàta punaràgamanàya ca
2031026c gacchasvàriùñam avyagraþ panthànam akutobhayam
2031027a adya tv idànãü rajanãü putra mà gaccha sarvathà
2031027c màtaraü màü ca saüpa÷yan vasemàm adya ÷arvarãm
2031027e tarpitaþ sarvakàmais tvaü ÷vaþkàle sàdhayiùyasi
2031028a atha ràmas tathà ÷rutvà pitur àrtasya bhàùitam
2031028c lakùmaõena saha bhràtrà dãno vacanam abravãt
2031029a pràpsyàmi yàn adya guõàn ko me ÷vastàn pradàsyati
2031029c apakramaõam evàtaþ sarvakàmair ahaü vçõe
2031030a iyaü saràùñrà sajanà dhanadhànyasamàkulà
2031030c mayà visçùñà vasudhà bharatàya pradãyatàm
2031031a apagacchatu te duþkhaü mà bhår bàùpapariplutaþ
2031031c na hi kùubhyati durdharùaþ samudraþ saritàü patiþ
2031032a naivàhaü ràjyam icchàmi na sukhaü na ca maithilãm
2031032c tvàm ahaü satyam icchàmi nànçtaü puruùarùabha
2031033a puraü ca ràùñraü ca mahã ca kevalà; mayà nisçùñà bharatàya dãyatàm
2031033c ahaü nide÷aü bhavato 'nupàlayan; vanaü gamiùyàmi ciràya sevitum
2031034a mayà nisçùñàü bharato mahãm imàü; sa÷ailakhaõóàü sapuràü sakànanàm
2031034c ÷ivàü susãmàm anu÷àstu kevalaü; tvayà yad uktaü nçpate yathàstu tat
2031035a na me tathà pàrthiva dhãyate mano; mahatsu kàmeùu na càtmanaþ priye
2031035c yathà nide÷e tava ÷iùñasaümate; vyapaitu duþkhaü tava matkçte 'nagha
2031036a tad adya naivànagha ràjyam avyayaü; na sarvakàmàn na sukhaü na maithilãm
2031036c na jãvitaü tvàm ançtena yojayan; vçõãya satyaü vratam astu te tathà
2031037a phalàni målàni ca bhakùayan vane; girãü÷ ca pa÷yan saritaþ saràüsi ca
2031037c vanaü pravi÷yaiva vicitrapàdapaü; sukhã bhaviùyàmi tavàstu nirvçtiþ
2032001a tataþ sumantram aikùvàkaþ pãóito 'tra pratij¤ayà
2032001c sabàùpam atiniþ÷vasya jagàdedaü punaþ punaþ
2032002a såta ratnasusaüpårõà caturvidhabalà camåþ
2032002c ràgavasyànuyàtràrthaü kùipraü pratividhãyatàm
2032003a råpàjãvà ca ÷àlinyo vaõija÷ ca mahàdhanàþ
2032003c ÷obhayantu kumàrasya vàhinãü suprasàritàþ
2032004a ye cainam upajãvanti ramate yai÷ ca vãryataþ
2032004c teùàü bahuvidhaü dattvà tàn apy atra niyojaya
2032005a nighnan mçgàn ku¤jaràü÷ ca pibaü÷ càraõyakaü madhu
2032005c nadã÷ ca vividhàþ pa÷yan na ràjyaü saüsmariùyati
2032006a dhànyako÷a÷ ca yaþ ka÷ cid dhanako÷a÷ ca màmakaþ
2032006c tau ràmam anugacchetàü vasantaü nirjane vane
2032007a yajan puõyeùu de÷eùu visçjaü÷ càptadakùiõàþ
2032007c çùibhi÷ ca samàgamya pravatsyati sukhaü vane
2032008a bharata÷ ca mahàbàhur ayodhyàü pàlayiùyati
2032008c sarvakàmaiþ punaþ ÷rãmàn ràmaþ saüsàdhyatàm iti
2032009a evaü bruvati kàkutsthe kaikeyyà bhayam àgatam
2032009c mukhaü càpy agamàc cheùaü svara÷ càpi nyarudhyata
2032010a sà viùaõõà ca saütrastà kaikeyã vàkyam abravãt
2032010c ràjyaü gatajanaü sàdho pãtamaõóàü suràm iva
2032010e niràsvàdyatamaü ÷ånyaü bharato nàbhipatsyate
2032011a kaikeyyàü muktalajjàyàü vadantyàm atidàruõam
2032011c ràjà da÷aratho vàkyam uvàcàyatalocanàm
2032011e vahantaü kiü tudasi màü niyujya dhuri màhite
2032012a kaikeyã dviguõaü kruddhà ràjànam idam abravãt
2032012c tavaiva vaü÷e sagaro jyeùñhaü putram upàrudhat
2032012e asama¤ja iti khyàtaü tathàyaü gantum arhati
2032013a evam ukto dhig ity eva ràjà da÷aratho 'bravãt
2032013c vrãóita÷ ca janaþ sarvaþ sà ca tan nàvabudhyata
2032014a tatra vçddho mahàmàtraþ siddhàrtho nàma nàmataþ
2032014c ÷ucir bahumato ràj¤aþ kaikeyãm idam abravãt
2032015a asama¤jo gçhãtvà tu krãóitaþ pathi dàrakàn
2032015c sarayvàþ prakùipann apsu ramate tena durmatiþ
2032016a taü dçùñvà nàgaraþ sarve kruddhà ràjànam abruvan
2032016c asama¤jaü vçùãõvaikam asmàn và ràùñravardhana
2032017a tàn uvàca tato ràjà kiünimittam idaü bhayam
2032017c tà÷ càpi ràj¤à saüpçùñà vàkyaü prakçtayo 'bruvan
2032018a krãóitas tv eùa naþ putràn bàlàn udbhràntacetanaþ
2032018c sarayvàü prakùipan maurkhyàd atulàü prãtim a÷nute
2032019a sa tàsàü vacanaü ÷rutvà prakçtãnàü naràdhipa
2032019c taü tatyàjàhitaü putraü tàsàü priyacikãrùayà
2032020a ity evam atyajad ràjà sagaro vai sudhàrmikaþ
2032020c ràmaþ kim akarot pàpaü yenaivam uparudhyate
2032021a ÷rutvà tu siddhàrthavaco ràjà ÷ràntatarasvanaþ
2032021c ÷okopahatayà vàcà kaikeyãm idam abravãt
2032022a anuvrajiùyàmy aham adya ràmaü; ràjyaü parityajya sukhaü dhanaü ca
2032022c sahaiva ràj¤à bharatena ca tvaü; yathà sukhaü bhuïkùva ciràya ràjyam
2033001a mahàmàtravacaþ ÷rutvà ràmo da÷arathaü tadà
2033001c anvabhàùata vàkyaü tu vinayaj¤o vinãtavat
2033002a tyaktabhogasya me ràjan vane vanyena jãvataþ
2033002c kiü kàryam anuyàtreõa tyaktasaïgasya sarvataþ
2033003a yo hi dattvà dvipa÷reùñhaü kakùyàyàü kurute manaþ
2033003c rajjusnehena kiü tasya tyajataþ ku¤jarottamam
2033004a tathà mama satàü ÷reùñha kiü dhvajinyà jagatpate
2033004c sarvàõy evànujànàmi cãràõy evànayantu me
2033005a khanitrapiñake cobhe mamànayata gacchataþ
2033005c caturda÷a vane vàsaü varùàõi vasato mama
2033006a atha cãràõi kaikeyã svayam àhçtya ràghavam
2033006c uvàca paridhatsveti janaughe nirapatrapà
2033007a sa cãre puruùavyàghraþ kaikeyyàþ pratigçhya te
2033007c såkùmavastram avakùipya munivastràõy avasta ha
2033008a lakùmaõa÷ càpi tatraiva vihàya vasane ÷ubhe
2033008c tàpasàc chàdane caiva jagràha pitur agrataþ
2033009a athàtmaparidhànàrthaü sãtà kau÷eyavàsinã
2033009c samãkùya cãraü saütrastà pçùatã vàguràm iva
2033010a sà vyapatrapamàõeva pratigçhya ca durmanàþ
2033010c gandharvaràjapratimaü bhartàram idam abravãt
2033010e kathaü nu cãraü badhnanti munayo vanavàsinaþ
2033011a kçtvà kaõñhe ca sà cãram ekam àdàya pàõinà
2033011c tasthau hy akuùalà tatra vrãóità janakàtmaja
2033012a tasyàs tat kùipram àgamya ràmo dharmabhçtàü varaþ
2033012c cãraü babandha sãtàyàþ kau÷eyasyopari svayam
2033013a tasyàü cãraü vasànàyàü nàthavatyàm anàthavat
2033013c pracukro÷a janaþ sarvo dhik tvàü da÷arathaü tv iti
2033014a sa niþ÷vasyoùõam aikùvàkas tàü bhàryàm idam abravãt
2033014c kaikeyi ku÷acãreõa na sãtà gantum arhati
2033015a nanu paryàptam etat te pàpe ràmavivàsanam
2033015c kim ebhiþ kçpaõair bhåyaþ pàtakair api te kçtaiþ
2033016a evaü bruvantaü pitaraü ràmaþ saüprasthito vanam
2033016c avàk÷irasam àsãnam idaü vacanam abravãt
2033017a iyaü dhàrmika kausalyà mama màtà ya÷asvinã
2033017c vçddhà càkùudra÷ãlà ca na ca tvàü devagarhite
2033018a mayà vihãnàü varada prapannàü ÷okasàgaram
2033018c adçùñapårvavyasanàü bhåyaþ saümantum arhasi
2033019a imàü mahendropamajàtagarbhiõãü; tathà vidhàtuü janamãü mamàrhasi
2033019c yathà vanasthe mayi ÷okakar÷ità; na jãvitaü nyasya yamakùayaü vrajet
2034001a ràmasya tu vacaþ ÷rutvà muniveùadharaü ca tam
2034001c samãkùya saha bhàryàbhã ràjà vigatacetanaþ
2034002a nainaü duþkhena saütaptaþ pratyavaikùata ràghavam
2034002c na cainam abhisaüprekùya pratyabhàùata durmanàþ
2034003a sa muhårtam ivàsaüj¤o duþkhita÷ ca mahãpatiþ
2034003c vilalàpa mahàbàhå ràmam evànucintayan
2034004a manye khalu mayà pårvaü vivatsà bahavaþ kçtàþ
2034004c pràõino hiüsità vàpi tasmàd idam upasthitam
2034005a na tv evànàgate kàle dehàc cyavati jãvitam
2034005c kaikeyyà kli÷yamànasya mçtyur mama na vidyate
2034006a yo 'haü pàvakasaükà÷aü pa÷yàmi purataþ sthitam
2034006c vihàya vasane såkùme tàpasàcchàdam àtmajam
2034007a ekasyàþ khalu kaikeyyàþ kçte 'yaü kli÷yate janaþ
2034007c svàrthe prayatamànàyàþ saü÷ritya nikçtiü tv imàm
2034008a evam uktvà tu vacanaü bàùpeõa pihitekùõaha
2034008c ràmeti sakçd evoktvà vyàhartuü na ÷a÷àka ha
2034009a saüj¤àü tu pratilabhyaiva muhårtàt sa mahãpatiþ
2034009c netràbhyàm a÷rupårõàbhyàü sumantram idam abravãt
2034010a aupavàhyaü rathaü yuktvà tvam àyàhi hayottamaiþ
2034010c pràpayainaü mahàbhàgam ito janapadàt param
2034011a evaü manye guõavatàü guõànàü phalam ucyate
2034011c pitrà màtrà ca yat sàdhur vãro nirvàsyate vanam
2034012a ràj¤o vacanam àj¤àya sumantraþ ÷ãghravikramaþ
2034012c yojayitvàyayau tatra ratham a÷vair alaükçtam
2034013a taü rathaü ràjaputràya såtaþ kanakabhåùitam
2034013c àcacakùe '¤jaliü kçtvà yuktaü paramavàjibhiþ
2034014a ràjà satvaram àhåya vyàpçtaü vittasaücaye
2034014c uvàca de÷akàlaj¤o ni÷citaü sarvataþ ÷uci
2034015a vàsàüsi ca mahàrhàõi bhåùaõàni varàõi ca
2034015c varùàõy etàni saükhyàya vaidehyàþ kùipram ànaya
2034016a narendreõaivam uktas tu gatvà ko÷agçhaü tataþ
2034016c pràyacchat sarvam àhçtya sãtàyai kùipram eva tat
2034017a sà sujàtà sujàtàni vaidehã prasthità vanam
2034017c bhåùayàm àsa gàtràõi tair vicitrair vibhåùaõaiþ
2034018a vyaràjayata vaidehã ve÷ma tat suvibhåùità
2034018c udyato 'ü÷umataþ kàle khaü prabheva vivasvataþ
2034019a tàü bhujàbhyàü pariùvajya ÷va÷rår vacanam abravãt
2034019c anàcarantãü kçpaõaü mådhny upàghràya maithilãm
2034020a asatyaþ sarvaloke 'smin satataü satkçtàþ priyaiþ
2034020c bhartàraü nànumanyante vinipàtagataü striyaþ
2034021a sa tvayà nàvamantavyaþ putraþ pravràjito mama
2034021c tava daivatam astv eùa nirdhanaþ sadhano 'pi và
2034022a vij¤àya vacanaü sãtà tasyà dharmàrthasaühitam
2034022c kçtà¤jalir uvàcedaü ÷va÷råm abhimukhe sthità
2034023a kariùye sarvam evàham àryà yad anu÷àsti màm
2034023c abhij¤àsmi yathà bhartur vartitavyaü ÷rutaü ca me
2034024a na màm asajjanenàryà samànayitum arhati
2034024c dharmàd vicalituü nàham alaü candràd iva prabhà
2034025a nàtantrã vàdyate vãõà nàcakro vartate rathaþ
2034025c nàpatiþ sukham edhate yà syàd api ÷atàtmajà
2034026a mitaü dadàti hi pità mitaü màtà mitaü sutaþ
2034026c amitasya hi dàtàraü bhartàraü kà na påjayet
2034027a sàham evaügatà ÷reùñhà ÷rutadharmaparàvarà
2034027c àrye kim avamanyeyaü strãõàü bhartà hi daivatam
2034028a sãtàyà vacanaü ÷rutvà kausalyà hçdayaügamam
2034028c ÷uddhasattvà mumocà÷ru sahasà duþkhaharùajam
2034029a tàü prà¤jalir abhikramya màtçmadhye 'tisatkçtàm
2034029c ràmaþ paramadharmaj¤o màtaraü vàkyam abravãt
2034030a amba mà duþkhità bhås tvaü pa÷ya tvaü pitaraü mama
2034030c kùayo hi vanavàsasya kùipram eva bhaviùyati
2034031a suptàyàs te gamiùyanti navavarùàõi pa¤ca ca
2034031c sà samagram iha pràptaü màü drakùyasi suhçdvçtam
2034032a etàvad abhinãtàrtham uktvà sa jananãü vacaþ
2034032c trayaþ ÷ata÷atàrdhà hi dadar÷àvekùya màtaraþ
2034033a tà÷ càpi sa tathaivàrtà màtér da÷arathàtmajaþ
2034033c dharmayuktam idaü vàkyaü nijagàda kçtà¤jaliþ
2034034a saüvàsàt paruùaü kiü cid aj¤ànàd vàpi yat kçtam
2034034c tan me samanujànãta sarvà÷ càmantrayàmi vaþ
2034035a jaj¤e 'tha tàsàü saünàdaþ krau¤cãnàm iva niþsvanaþ
2034035c mànavendrasya bhàryàõàm evaü vadati ràghave
2034036a murajapaõavameghaghoùavad; da÷arathave÷ma babhåva yat purà
2034036c vilapita paridevanàkulaü; vyasanagataü tad abhåt suduþkhitam
2035001a atha ràma÷ ca sãtà ca lakùmaõa÷ ca kçtà¤jaliþ
2035001c upasaügçhya ràjànaü cakrur dãnàþ pradakùiõam
2035002a taü càpi samanuj¤àpya dharmaj¤aþ sãtayà saha
2035002c ràghavaþ ÷okasaümåóho jananãm abhyavàdayat
2035003a anvakùaü lakùmaõo bhràtuþ kausalyàm abhyavàdayat
2035003c atha màtuþ sumitràyà jagràha caraõau punaþ
2035004a taü vandamànaü rudatã màtà saumitrim abravãt
2035004c hitakàmà mahàbàhuü mårdhny upàghràya lakùmaõam
2035005a sçùñas tvaü vanavàsàya svanuraktaþ suhçjjane
2035005c ràme pramàdaü mà kàrùãþ putra bhràtari gacchati
2035006a vyasanã và samçddho và gatir eùa tavànagha
2035006c eùa loke satàü dharmo yaj jyeùñhava÷ago bhavet
2035007a idaü hi vçttam ucitaü kulasyàsya sanàtanam
2035007c dànaü dãkùà ca yaj¤eùu tanutyàgo mçdheùu ca
2035008a ràmaü da÷arathaü viddhi màü viddhi janakàtmajàm
2035008c ayodhyàm añavãü viddhi gaccha tàta yathàsukham
2035009a tataþ sumantraþ kàkutsthaü prà¤jalir vàkyam abravãt
2035009c vinãto vinayaj¤a÷ ca màtalir vàsavaü yathà
2035010a ratham àroha bhadraü te ràjaputra mahàya÷aþ
2035010c kùipraü tvàü pràpayiùyàmi yatra màü ràma vakùyasi
2035011a caturda÷a hi varùàõi vastavyàni vane tvayà
2035011c tàny upakramitavyàni yàni devyàsi coditaþ
2035012a taü rathaü såryasaükà÷aü sãtà hçùñena cetasà
2035012c àruroha varàrohà kçtvàlaükàram àtmanaþ
2035013a tathaivàyudhajàtàni bhràtçbhyàü kavacàni ca
2035013c rathopasthe pratinyasya sacarmakañhinaü ca tat
2035014a sãtàtçtãyàn àråóhàn dçùñvà dhçùñam acodayat
2035014c sumantraþ saümatàn a÷vàn vàyuvegasamठjave
2035015a prayàte tu mahàraõyaü ciraràtràya ràghave
2035015c babhåva nagare mårcchà balamårcchà janasya ca
2035016a tat samàkulasaübhràntaü mattasaükupita dvipam
2035016c haya÷i¤jitanirghoùaü puram àsãn mahàsvanam
2035017a tataþ sabàlavçddhà sà purã paramapãóità
2035017c ràmam evàbhidudràva gharmàrtaþ salilaü yathà
2035018a pàr÷vataþ pçùñhata÷ càpi lambamànàs tadunmukhàþ
2035018c bàùpapårõamukhàþ sarve tam åcur bhç÷aduþkhitàþ
2035019a saüyaccha vàjinàü ra÷mãn såta yàhi ÷anaiþ ÷anaiþ
2035019c mukhaü drakùyàmi ràmasya durdar÷aü no bhaviùyati
2035020a àyasaü hçdayaü nånaü ràmamàtur asaü÷ayam
2035020c yad devagarbhapratime vanaü yàti na bhidyate
2035021a kçtakçtyà hi vaidehã chàyevànugatà patim
2035021c na jahàti ratà dharme merum arkaprabhà yathà
2035022a aho lakùmaõa siddhàrthaþ satatàü priyavàdinam
2035022c bhràtaraü devasaükà÷aü yas tvaü paricariùyasi
2035023a mahaty eùà hi te siddhir eùa càbhyudayo mahàn
2035023c eùa svargasya màrga÷ ca yad enam anugacchasi
2035023e evaü vadantas te soóhuü na ÷ekur bàùpam àgatam
2035024a atha ràjà vçtaþ strãbhir dãnàbhir dãnacetanaþ
2035024c nirjagàma priyaü putraü drakùyàmãti bruvan gçhàt
2035025a ÷u÷ruve càgrataþ strãõàü rudantãnàü mahàsvanaþ
2035025c yathà nàdaþ kareõånàü baddhe mahati ku¤jare
2035026a pità ca ràjà kàkutsthaþ ÷rãmàn sannas tadà babhau
2035026c paripårõaþ ÷a÷ã kàle graheõopapluto yathà
2035027a tato halahalà÷abdo jaj¤e ràmasya pçùñhataþ
2035027c naràõàü prekùya ràjànaü sãdantaü bhç÷aduþkhitam
2035028a hà ràmeti janàþ ke cid ràmamàteti càpare
2035028c antaþpuraü samçddhaü ca kro÷antaü paryadevayan
2035029a anvãkùamàõo ràmas tu viùaõõaü bhràntacetasaü
2035029c ràjànaü màtaraü caiva dadar÷ànugatau pathi
2035029e dharmapà÷ena saükùiptaþ prakà÷aü nàbhyudaikùata
2035030a padàtinau ca yànàrhàv aduþkhàrhau sukhocitau
2035030c dçùñvà saücodayàm àsa ÷ãghraü yàhãti sàrathim
2035031a na hi tat puruùavyàghro duþkhadaü dar÷anaü pituþ
2035031c màtu÷ ca sahituü ÷aktas totràrdita iva dvipaþ
2035032a tathà rudantãü kausalyàü rathaü tam anudhàvatãm
2035032c kro÷antãü ràma ràmeti hà sãte lakùmaõeti ca
2035032e asakçt praikùata tadà nçtyantãm iva màtaram
2035033a tiùñheti ràjà cukroùa yàhi yàhãti ràghavaþ
2035033c sumantrasya babhåvàtmà cakrayor iva càntarà
2035034a nà÷rauùam iti ràjànam upàlabdho 'pi vakùyasi
2035034c ciraü duþkhasya pàpiùñham iti ràmas tam abravãt
2035035a ràmasya sa vacaþ kurvann anuj¤àpya ca taü janam
2035035c vrajato 'pi hayठ÷ãghraü codayàm àsa sàrathiþ
2035036a nyavartata jano ràj¤o ràmaü kçtvà pradakùiõam
2035036c manasàpy a÷ruvegai÷ ca na nyavartata mànuùam
2035037a yam icchet punar àyàntaü nainaü dåram anuvrajet
2035037c ity amàtyà mahàràjam åcur da÷arathaü vacaþ
2035038a teùàü vacaþ sarvaguõopapannaü; prasvinnagàtraþ praviùaõõaråpaþ
2035038c ni÷amya ràjà kçpaõaþ sabhàryo; vyavasthitas taü sutam ãkùamàõaþ
2036001a tasmiüs tu puruùavyàghre niùkràmati kçtà¤jalau
2036001c àrta÷abdo hi saüjaj¤e strãõàm antaþpure mahàn
2036002a anàthasya janasyàsya durbalasya tapasvinaþ
2036002c yo gatiü ÷araõaü càsãt sa nàthaþ kva nu gacchati
2036003a na krudhyaty abhi÷asto 'pi krodhanãyàni varjayan
2036003c kruddhàn prasàdayan sarvàn samaduþkhaþ kva gacchati
2036004a kausalyàyàü mahàtejà yathà màtari vartate
2036004c tathà yo vartate 'smàsu mahàtmà kva nu gacchati
2036005a kaikeyyà kli÷yamànena ràj¤à saücodito vanam
2036005c paritràtà janasyàsya jagataþ kva nu gacchati
2036006a aho ni÷cetano ràjà jãvalokasya saüpriyam
2036006c dharmyaü satyavrataü ràmaü vanavàso pravatsyati
2036007a iti sarvà mahiùyas tà vivatsà iva dhenavaþ
2036007c rurudu÷ caiva duþkhàrtàþ sasvaraü ca vicukru÷uþ
2036008a sa tam antaþpure ghoram àrta÷abdaü mahãpatiþ
2036008c putra÷okàbhisaütaptaþ ÷rutvà càsãt suduþkhitaþ
2036009a nàgnihotràõy ahåyanta sårya÷ càntaradhãyata
2036009c vyasçjan kavalàn nàgà gàvo vatsàn na pàyayan
2036010a tri÷aïkur lohitàïga÷ ca bçhaspatibudhàv api
2036010c dàruõàþ somam abhyetya grahàþ sarve vyavasthitàþ
2036011a nakùatràõi gatàrcãüùi grahà÷ ca gatatejasaþ
2036011c vi÷àkhà÷ ca sadhåmà÷ ca nabhasi pracakà÷ire
2036012a akasmàn nàgaraþ sarvo jano dainyam upàgamat
2036012c àhàre và vihàre và na ka÷ cid akaron manaþ
2036013a bàùpaparyàkulamukho ràjamàrgagato janaþ
2036013c na hçùño lakùyate ka÷ cit sarvaþ ÷okaparàyaõaþ
2036014a na vàti pavanaþ ÷ãto na ÷a÷ã saumyadar÷anaþ
2036014c na såryas tapate lokaü sarvaü paryàkulaü jagat
2036015a anarthinaþ sutàþ strãõàü bhartàro bhràtaras tathà
2036015c sarve sarvaü parityajya ràmam evànvacintayan
2036016a ye tu ràmasya suhçdaþ sarve te måóhacetasaþ
2036016c ÷okabhàreõa càkràntàþ ÷ayanaü na juhus tadà
2036017a tatas tv ayodhyà rahità mahàtmanà; puraüdareõeva mahã saparvatà
2036017c cacàla ghoraü bhayabhàrapãóità; sanàgayodhà÷vagaõà nanàda ca
2037001a yàvat tu niryatas tasya rajoråpam adç÷yata
2037001c naivekùvàkuvaras tàvat saüjahàràtmacakùuùã
2037002a yàvad ràjà priyaü putraü pa÷yaty atyantadhàrmikam
2037002c tàvad vyavardhatevàsya dharaõyàü putradar÷ane
2037003a na pa÷yati rajo 'py asya yadà ràmasya bhåmipaþ
2037003c tadàrta÷ ca viùaõõa÷ ca papàta dharaõãtale
2037004a tasya dakùiõam anvagàt kausalyà bàhum aïganà
2037004c vàmaü càsyànvagàt pàr÷vaü kaikeyã bharatapriyà
2037005a tàü nayena ca saüpanno dharmeõa nivayena ca
2037005c uvàca ràjà kaikeyãü samãkùya vyathitendriyaþ
2037006a kaikeyi mà mamàïgàni spràkùãs tvaü duùñacàriõã
2037006c na hi tvàü draùñum icchàmi na bhàryà na ca bàndhavã
2037007a ye ca tvàm upajãvanti nàhaü teùàü na te mama
2037007c kevalàrthaparàü hi tvàü tyaktadharmàü tyajàmy aham
2037008a agçhõàü yac ca te pàõim agniü paryaõayaü ca yat
2037008c anujànàmi tat sarvam asmi§l loke paratra ca
2037009a bharata÷ cet pratãtaþ syàd ràjyaü pràpyedam avyayam
2037009c yan me sa dadyàt pitrarthaü mà mà tad dattam àgamat
2037010a atha reõusamudhvastaü tam utthàpya naràdhipam
2037010c nyavartata tadà devã kausalyà ÷okakar÷ità
2037011a hatveva bràhmaõaü kàmàt spçùñvàgnim iva pàõinà
2037011c anvatapyata dharmàtmà putraü saücintya tàpasaü
2037012a nivçtyaiva nivçtyaiva sãdato rathavartmasu
2037012c ràj¤o nàtibabhau råpaü grastasyàü÷umato yathà
2037013a vilalàpa ca duþkhàrtaþ priyaü putram anusmaran
2037013c nagaràntam anupràptaü buddhvà putram athàbravãt
2037014a vàhanànàü ca mukhyànàü vahatàü taü mamàtmajam
2037014c padàni pathi dç÷yante sa mahàtmà na dç÷yate
2037015a sa nånaü kva cid evàdya vçkùamålam upà÷ritaþ
2037015c kàùñhaü và yadi và÷mànam upadhàya ÷ayiùyate
2037016a utthàsyati ca medinyàþ kçpaõaþ pàü÷uguõñhitaþ
2037016c viniþ÷vasan prasravaõàt kareõånàm ivarùabhaþ
2037017a drakùyanti nånaü puruùà dãrghabàhuü vanecaràþ
2037017c ràmam utthàya gacchantaü lokanàtham anàthavat
2037018a sakàmà bhava kaikeyi vidhavà ràjyam àvasa
2037018c na hi taü puruùavyàghraü vinà jãvitum utsahe
2037019a ity evaü vilapan ràjà janaughenàbhisaüvçtaþ
2037019c apasnàta ivàriùñaü pravive÷a purottamam
2037020a ÷ånyacatvarave÷màntàü saüvçtàpaõadevatàm
2037020c klàntadurbaladuþkhàrtàü nàtyàkãrõamahàpathàm
2037021a tàm avekùya purãü sarvàü ràmam evànucintayan
2037021c vilapan pràvi÷ad ràjà gçhaü sårya ivàmbudam
2037022a mahàhradam ivàkùobhyaü suparõena hçtoragam
2037022c ràmeõa rahitaü ve÷ma vaidehyà lakùmaõena ca
2037023a kausalyàyà gçhaü ÷ãghraü ràma màtur nayantu màm
2037023c iti bruvantaü ràjànam anayan dvàradar÷itaþ
2037024a tatas tatra praviùñasya kausalyàyà nive÷anam
2037024c adhiruhyàpi ÷ayanaü babhåva lulitaü manaþ
2037025a tac ca dçùñvà mahàràjo bhujam udyamya vãryavàn
2037025c uccaiþ svareõa cukro÷a hà ràghava jahàsi màm
2037026a sukhità bata taü kàlaü jãviùyanti narottamàþ
2037026c pariùvajanto ye ràmaü drakùyanti punar àgatam
2037027a na tvàü pa÷yàmi kausalye sàdhu màü pàõinà spç÷a
2037027c ràmaü me 'nugatà dçùñir adyàpi na nivartate
2037028a taü ràmam evànuvicintayantaü; samãkùya devã ÷ayane narendram
2037028c upopavi÷yàdhikam àrtaråpà; viniþ÷vasantã vilalàpa kçcchraü
2038001a tataþ samãkùya ÷ayane sannaü ÷okena pàrthivam
2038001c kausalyà putra÷okàrtà tam uvàca mahãpatim
2038002a ràghavo nara÷àrdåla viùam uptvà dvijihvavat
2038002c vicariùyati kaikeyã nirmukteva hi pannagã
2038003a vivàsya ràmaü subhagà labdhakàmà samàhità
2038003c tràsayiùyati màü bhåyo duùñàhir iva ve÷mani
2038004a atha sma nagare ràma÷ caran bhaikùaü gçhe vaset
2038004c kàmakàro varaü dàtum api dàsaü mamàtmajam
2038005a pàtayitvà tu kaikeyyà ràmaü sthànàd yatheùñataþ
2038005c pradiùño rakùasàü bhàgaþ parvaõãvàhitàgninà
2038006a gajaràjagatir vãro mahàbàhur dhanurdharaþ
2038006c vanam àvi÷ate nånaü sabhàryaþ sahalakùmaõaþ
2038007a vane tv adçùñaduþkhànàü kaikeyyànumate tvayà
2038007c tyaktànàü vanavàsàya kà nv avasthà bhaviùyati
2038008a te ratnahãnàs taruõàþ phalakàle vivàsitàþ
2038008c kathaü vatsyanti kçpaõàþ phalamålaiþ kçtà÷anàþ
2038009a apãdànãü sa kàlaþ syàn mama ÷okakùayaþ ÷ivaþ
2038009c sabhàryaü yat saha bhràtrà pa÷yeyam iha ràghavam
2038010a ÷rutvaivopasthitau vãrau kadàyodhyà bhaviùyati
2038010c ya÷asvinã hçùñajanà såcchritadhvajamàlinã
2038011a kadà prekùya naravyàghràv araõyàt punaràgatau
2038011c nandiùyati purã hçùñà samudra iva parvaõi
2038012a kadàyodhyàü mahàbàhuþ purãü vãraþ pravekùyati
2038012c puraskçtya rathe sãtàü vçùabho govadhåm iva
2038013a kadà pràõisahasràõi ràjamàrge mamàtmajau
2038013c làjair avakariùyanti pravi÷antàv ariüdamau
2038014a kadà sumanasaþ kanyà dvijàtãnàü phalàni ca
2038014c pradi÷antyaþ purãü hçùñàþ kariùyanti pradakùiõam
2038015a kadà pariõato buddhyà vayasà càmaraprabhaþ
2038015c abhyupaiùyati dharmaj¤as trivarùa iva màü lalan
2038016a niþsaü÷ayaü mayà manye purà vãra kadaryayà
2038016c pàtu kàmeùu vatseùu màtéõàü ÷àtitàþ stanàþ
2038017a sàhaü gaur iva siühena vivatsà vatsalà kçtà
2038017c kaikeyyà puruùavyàghra bàlavatseva gaur balàt
2038018a na hi tàvad guõair juùñaü sarva÷àstravi÷àradam
2038018c ekaputrà vinà putram ahaü jãvitum utsahe
2038019a na hi me jãvite kiü cit sàmartham iha kalpyate
2038019c apa÷yantyàþ priyaü putraü mahàbàhuü mahàbalam
2038020a ayaü hi màü dãpayate samutthitas; tanåja÷okaprabhavo hutà÷anaþ
2038020c mahãm imàü ra÷mibhir uttamaprabho; yathà nidàghe bhagavàn divàkaraþ
2039001a vilapantãü tathà tàü tu kausalyàü pramadottamàm
2039001c idaü dharme sthità dharmyaü sumitrà vàkyam abravãt
2039002a tavàrye sadguõair yuktaþ putraþ sa puruùottamaþ
2039002c kiü te vilapitenaivaü kçpaõaü ruditena và
2039003a yas tavàrye gataþ putras tyaktvà ràjyaü mahàbalaþ
2039003c sàdhu kurvan mahàtmànaü pitaraü satyavàdinàm
2039004a ÷iùñair àcarite samyak ÷a÷vat pretya phalodaye
2039004c ràmo dharme sthitaþ ÷reùñho na sa ÷ocyaþ kadà cana
2039005a vartate cottamàü vçttiü lakùmaõo 'smin sadànaghaþ
2039005c dayàvàn sarvabhåteùu làbhas tasya mahàtmanaþ
2039006a araõyavàse yad duþkhaü jànatã vai sukhocità
2039006c anugacchati vaidehã dharmàtmànaü tavàtmajam
2039007a kãrtibhåtàü patàkàü yo loke bhràmayati prabhuþ
2039007c damasatyavrataparaþ kiü na pràptas tavàtmajaþ
2039008a vyaktaü ràmasya vij¤àya ÷aucaü màhàtmyam uttamam
2039008c na gàtram aü÷ubhiþ såryaþ saütàpayitum arhati
2039009a ÷ivaþ sarveùu kàleùu kànanebhyo viniþsçtaþ
2039009c ràghavaü yukta÷ãtoùõaþ seviùyati sukho 'nilaþ
2039010a ÷ayànam anaghaü ràtrau pitevàbhipariùvajan
2039010c ra÷mibhiþ saüspç÷a¤ ÷ãtai÷ candramà hlàdayiùyati
2039011a dadau càstràõi divyàni yasmai brahmà mahaujase
2039011c dànavendraü hataü dçùñvà timidhvajasutaü raõe
2039012a pçthivyà saha vaidehyà ÷riyà ca puruùarùabhaþ
2039012c kùipraü tisçbhir etàbhiþ saha ràmo 'bhiùekùyate
2039013a duþkhajaü visçjanty asraü niùkràmantam udãkùya yam
2039013c samutsrakùyasi netràbhyàü kùipram ànandajaü payaþ
2039014a abhivàdayamànaü taü dçùñvà sasuhçdaü sutam
2039014c mudà÷ru mokùyase kùipraü meghalekeva vàrùikã
2039015a putras te varadaþ kùipram ayodhyàü punar àgataþ
2039015c karàbhyàü mçdupãnàbhyàü caraõau pãóayiùyati
2039016a ni÷amya tal lakùmaõamàtçvàkyaü; ràmasya màtur naradevapatnyàþ
2039016c sadyaþ ÷arãre vinanà÷a ÷okaþ; ÷aradgato megha ivàlpatoyaþ
2040001a anuraktà mahàtmànaü ràmaü satyaparakramam
2040001c anujagmuþ prayàntaü taü vanavàsàya mànavàþ
2040002a nivartite 'pi ca balàt suhçdvarge ca ràjini
2040002c naiva te saünyavartanta ràmasyànugatà ratham
2040003a ayodhyànilayànàü hi puruùàõàü mahàya÷àþ
2040003c babhåva guõasaüpannaþ pårõacandra iva priyaþ
2040004a sa yàcyamànaþ kàkutsthaþ svàbhiþ prakçtibhis tadà
2040004c kurvàõaþ pitaraü satyaü vanam evànvapadyata
2040005a avekùamàõaþ sasnehaü cakùuùà prapibann iva
2040005c uvàca ràmaþ snehena tàþ prajàþ svàþ prajà iva
2040006a yà prãtir bahumàna÷ ca mayy ayodhyànivàsinàm
2040006c matpriyàrthaü vi÷eùeõa bharate sà nive÷yatàm
2040007a sa hi kalyàõa càritraþ kaikeyyànandavardhanaþ
2040007c kariùyati yathàvad vaþ priyàõi ca hitàni ca
2040008a j¤ànavçddho vayobàlo mçdur vãryaguõànvitaþ
2040008c anuråpaþ sa vo bhartà bhaviùyati bhayàpahaþ
2040009a sa hi ràjaguõair yukto yuvaràjaþ samãkùitaþ
2040009c api càpi mayà ÷iùñaiþ kàryaü vo bhartç÷àsanam
2040010a na ca tapyed yathà càsau vanavàsaü gate mayi
2040010c mahàràjas tathà kàryo mama priyacikãrùayà
2040011a yathà yathà dà÷arathir dharmam evàsthito 'bhavat
2040011c tathà tathà prakçtayo ràmaü patim akàmayan
2040012a bàùpeõa pihitaü dãnaü ràmaþ saumitriõà saha
2040012c cakarùeva guõair baddhvà janaü punar ivàsanam
2040013a te dvijàs trividhaü vçddhà j¤ànena vayasaujasà
2040013c vayaþprakampa÷iraso dåràd åcur idaü vacaþ
2040014a vahanto javanà ràmaü bho bho jàtyàs turaügamàþ
2040014c nivartadhvaü na gantavyaü hità bhavata bhartari
2040014e upavàhyas tu vo bhartà nàpavàhyaþ puràd vanam
2040015a evam àrtapralàpàüs tàn vçddhàn pralapato dvijàn
2040015c avekùya sahasà ràmo rathàd avatatàra ha
2040016a padbhyàm eva jagàmàtha sasãtaþ sahalakùmaõaþ
2040016c saünikçùñapadanyàso ràmo vanaparàyaõaþ
2040017a dvijàtãüs tu padàtãüs tàn ràma÷ càritravatsalaþ
2040017c na ÷a÷àka ghçõàcakùuþ parimoktuü rathena saþ
2040018a gacchantam eva taü dçùñvà ràmaü saübhràntamànasàþ
2040018c åcuþ paramasaütaptà ràmaü vàkyam idaü dvijàþ
2040019a bràhmaõyaü kçtsnam etat tvàü brahmaõyam anugacchati
2040019c dvijaskandhàdhiråóhàs tvàm agnayo 'py anuyànty amã
2040020a vàjapeyasamutthàni chatràõy etàni pa÷ya naþ
2040020c pçùñhato 'nuprayàtàni haüsàn iva jalàtyaye
2040021a anavàptàtapatrasya ra÷misaütàpitasya te
2040021c ebhi÷ chàyàü kariùyàmaþ svai÷ chatrair vàjapeyikaiþ
2040022a yà hi naþ satataü buddhir vedamantrànusàriõã
2040022c tvatkçte sà kçtà vatsa vanavàsànusàriõã
2040023a hçdayeùv avatiùñhante vedà ye naþ paraü dhanam
2040023c vatsyanty api gçheùv eva dàrà÷ càritrarakùitàþ
2040024a na punar ni÷cayaþ kàryas tvadgatau sukçtà matiþ
2040024c tvayi dharmavyapekùe tu kiü syàd dharmam avekùitum
2040025a yàcito no nivartasva haüsa÷ukla÷iroruhaiþ
2040025c ÷irobhir nibhçtàcàra mahãpatanapàü÷ulaiþ
2040026a bahånàü vitatà yaj¤à dvijànàü ya ihàgatàþ
2040026c teùàü samàptir àyattà tava vatsa nivartane
2040027a bhaktimanti hi bhåtàni jaügamàjaügamàni ca
2040027c yàcamàneùu teùu tvaü bhaktiü bhakteùu dar÷aya
2040028a anugaütum a÷aktàs tvàü målair uddhçtavegibhiþ
2040028c unnatà vàyuvegena vikro÷antãva pàdapàþ
2040029a ni÷ceùñàhàrasaücàrà vçkùaikasthànaviùñhitàþ
2040029c pakùiõo 'pi prayàcante sarvabhåtànukampinam
2040030a evaü vikro÷atàü teùàü dvijàtãnàü nivartane
2040030c dadç÷e tamasà tatra vàrayantãva ràghavam
2041001a tatas tu tamasà tãraü ramyam à÷ritya ràghavaþ
2041001c sãtàm udvãkùya saumitrim idaü vacanam abravãt
2041002a iyam adya ni÷à pårvà saumitre prasthità vanam
2041002c vanavàsasya bhadraü te sa notkaõñhitum arhasi
2041003a pa÷ya ÷ånyàny araõyàni rudantãva samantataþ
2041003c yathànilayam àyadbhir nilãnàni mçgadvijaiþ
2041004a adyàyodhyà tu nagarã ràjadhànã pitur mama
2041004c sastrãpuüsà gatàn asmठ÷ociùyati na saü÷ayaþ
2041005a bharataþ khalu dharmàtmà pitaraü màtaraü ca me
2041005c dharmàrthakàmasahitair vàkyair à÷vàsayiùyati
2041006a bharatasyànç÷aüsatvaü saücintyàhaü punaþ punaþ
2041006c nànu÷ocàmi pitaraü màtaraü càpi lakùmaõa
2041007a tvayà kàryaü naravyàghra màm anuvrajatà kçtam
2041007c anveùñavyà hi vaidehyà rakùaõàrthe sahàyatà
2041008a adbhir eva tu saumitre vatsyàmy adya ni÷àm imàm
2041008c etad dhi rocate mahyaü vanye 'pi vividhe sati
2041009a evam uktvà tu saumitraü sumantram api ràghavaþ
2041009c apramattas tvam a÷veùu bhava saumyety uvàca ha
2041010a so '÷vàn sumantraþ saüyamya sårye 'staü samupàgate
2041010c prabhåtayavasàn kçtvà babhåva pratyanantaraþ
2041011a upàsyatu ÷ivàü saüdhyàü dçùñvà ràtrim upasthitàm
2041011c ràmasya ÷ayanaü cakre såtaþ saumitriõà saha
2041012a tàü ÷ayyàü tamasàtãre vãkùya vçkùadalaiþ kçtàm
2041012c ràmaþ saumitriõàü sàrdhaü sabhàryaþ saüvive÷a ha
2041013a sabhàryaü saüprasuptaü taü bhràtaraü vãkùya lakùmaõaþ
2041013c kathayàm àsa såtàya ràmasya vividhàn guõàn
2041014a jàgrato hy eva tàü ràtriü saumitrer udito raviþ
2041014c såtasya tamasàtãre ràmasya bruvato guõàn
2041015a gokulàkulatãràyàs tamasàyà vidårataþ
2041015c avasat tatra tàü ràtriü ràmaþ prakçtibhiþ saha
2041016a utthàya tu mahàtejàþ prakçtãs tà ni÷àmya ca
2041016c abravãd bhràtaraü ràmo lakùmaõaü puõyalakùaõam
2041017a asmadvyapekùàn saumitre nirapekùàn gçheùv api
2041017c vçkùamåleùu saüsuptàn pa÷ya lakùmaõa sàmpratam
2041018a yathaite niyamaü pauràþ kurvanty asmannivartane
2041018c api pràõàn asiùyanti na tu tyakùyanti ni÷cayam
2041019a yàvad eva tu saüsuptàs tàvad eva vayaü laghu
2041019c ratham àruhya gacchàmaþ panthànam akutobhayam
2041020a ato bhåyo 'pi nedànãm ikùvàkupuravàsinaþ
2041020c svapeyur anuraktà màü vçkùamålàni saü÷ritàþ
2041021a paurà hy àtmakçtàd duþkhàd vipramocyà nçpàtmajaiþ
2041021c na tu khalv àtmanà yojyà duþkhena puravàsinaþ
2041022a abravãl lakùmaõo ràmaü sàkùàd dharmam iva sthitam
2041022c rocate me mahàpràj¤a kùipram àruhyatàm iti
2041023a såtas tataþ saütvaritaþ syandanaü tair hayottamaiþ
2041023c yojayitvàtha ràmàya prà¤jaliþ pratyavedayat
2041024a mohanàrthaü tu pauràõàü såtaü ràmo 'bravãd vacaþ
2041024c udaïmukhaþ prayàhi tvaü ratham àsthàya sàrathe
2041025a muhårtaü tvaritaü gatvà nirgataya rathaü punaþ
2041025c yathà na vidyuþ paurà màü tathà kuru samàhitaþ
2041026a ràmasya vacanaü ÷rutvà tathà cakre sa sàrathiþ
2041026c pratyàgamya ca ràmasya syandanaü pratyavedayat
2041027a taü syandanam adhiùñhàya ràghavaþ saparicchadaþ
2041027c ÷ãghragàm àkulàvartàü tamasàm ataran nadãm
2041028a sa saütãrya mahàbàhuþ ÷rãmठ÷ivam akaõñakam
2041028c pràpadyata mahàmàrgam abhayaü bhayadar÷inàm
2041029a prabhàtàyàü tu ÷arvaryàü pauràs te ràghavo vinà
2041029c ÷okopahatani÷ceùñà babhåvur hatacetasaþ
2041030a ÷okajà÷ruparidyånà vãkùamàõàs tatas tataþ
2041030c àlokam api ràmasya na pa÷yanti sma duþkhitàþ
2041031a tato màrgànusàreõa gatvà kiü cit kùaõaü punaþ
2041031c màrganà÷àd viùàdena mahatà samabhiplutaþ
2041032a rathasya màrganà÷ena nyavartanta manasvinaþ
2041032c kim idaü kiü kariùyàmo daivenopahatà iti
2041033a tato yathàgatenaiva màrgeõa klàntacetasaþ
2041033c ayodhyàm agaman sarve purãü vyathitasajjanàm
2042001a anugamya nivçttànàü ràmaü nagaravàsinàm
2042001c udgatànãva sattvàni babhåvur amanasvinàm
2042002a svaü svaü nilayam àgamya putradàraiþ samàvçtàþ
2042002c a÷råõi mumucuþ sarve bàùpeõa pihitànanàþ
2042003a na càhçùyan na càmodan vaõijo na prasàrayan
2042003c na cà÷obhanta paõyàni nàpacan gçhamedhinaþ
2042004a naùñaü dçùñvà nàbhyanandan vipulaü và dhanàgamam
2042004c putraü prathamajaü labdhvà jananã nàbhyanandata
2042005a gçhe gçhe rudantya÷ ca bhartàraü gçham àgatam
2042005c vyagarhayanto duþkhàrtà vàgbhis totrair iva dvipàn
2042006a kiü nu teùàü gçhaiþ kàryaü kiü dàraiþ kiü dhanena và
2042006c putrair và kiü sukhair vàpi ye na pa÷yanti ràghavam
2042007a ekaþ satpuruùo loke lakùmaõaþ saha sãtayà
2042007c yo 'nugacchati kàkutsthaü ràmaü paricaran vane
2042008a àpagàþ kçtapuõyàs tàþ padminya÷ ca saràüsi ca
2042008c yeùu snàsyati kàkutstho vigàhya salilaü ÷uci
2042009a ÷obhayiùyanti kàkutstham añavyo ramyakànanàþ
2042009c àpagà÷ ca mahànåpàþ sànumanta÷ ca parvatàþ
2042010a kànanaü vàpi ÷ailaü và yaü ràmo 'bhigamiùyati
2042010c priyàtithim iva pràptaü nainaü ÷akùyanty anarcitum
2042011a vicitrakusumàpãóà bahuma¤jaridhàriõaþ
2042011c akàle càpi mukhyàni puùpàõi ca phalàni ca
2042011e dar÷ayiùyanty anukro÷àd girayo ràmam àgatam
2042012a vidar÷ayanto vividhàn bhåya÷ citràü÷ ca nirjharàn
2042012c pàdapàþ parvatàgreùu ramayiùyanti ràghavam
2042013a yatra ràmo bhayaü nàtra nàsti tatra paràbhavaþ
2042013c sa hi ÷åro mahàbàhuþ putro da÷arathasya ca
2042014a purà bhavati no dåràd anugacchàma ràghavam
2042014c pàdacchàyà sukhà bhartus tàdç÷asya mahàtmanaþ
2042014e sa hi nàtho janasyàsya sa gatiþ sa paràyaõam
2042015a vayaü paricariùyàmaþ sãtàü yåyaü tu ràghavam
2042015c iti paurastriyo bhartén duþkhàrtàs tat tad abruvan
2042016a yuùmàkaü ràghavo 'raõye yogakùemaü vidhàsyati
2042016c sãtà nàrãjanasyàsya yogakùemaü kariùyati
2042017a ko nv anenàpratãtena sotkaõñhitajanena ca
2042017c saüprãyetàmanoj¤ena vàsena hçtacetasà
2042018a kaikeyyà yadi ced ràjyaü syàd adharmyam anàthavat
2042018c na hi no jãvitenàrthaþ kutaþ putraiþ kuto dhanaiþ
2042019a yayà putra÷ ca bhartà ca tyaktàv ai÷varyakàraõàt
2042019c kaü sà parihared anyaü kaikeyã kulapàüsanã
2042020a kaikeyyà na vayaü ràjye bhçtakà nivasemahi
2042020c jãvantyà jàtu jãvantyaþ putrair api ÷apàmahe
2042021a yà putraü pàrthivendrasya pravàsayati nirghçõà
2042021c kas tàü pràpya sukhaü jãved adharmyàü duùñacàriõãm
2042022a na hi pravrajite ràme jãviùyati mahãpatiþ
2042022c mçte da÷arathe vyaktaü vilopas tadanantaram
2042023a te viùaü pibatàloóya kùãõapuõyàþ sudurgatàþ
2042023c ràghavaü vànugacchadhvam a÷rutiü vàpi gacchata
2042024a mithyà pravràjito ràmaþ sabhàryaþ sahalakùmaõaþ
2042024c bharate saüniùçùñàþ smaþ saunike pa÷avo yathà
2042025a tàs tathà vilapantyas tu nagare nàgarastriyaþ
2042025c cukru÷ur bhç÷asaütaptà mçtyor iva bhayàgame
2042026a tathà striyo ràmanimittam àturà; yathà sute bhràtari và vivàsite
2042026c vilapya dãnà rurudur vicetasaþ; sutair hi tàsàm adhiko hi so 'bhavat
2043001a ràmo 'pi ràtri÷eùeõa tenaiva mahad antaram
2043001c jagàma puruùavyàghraþ pitur àj¤àm anusmaran
2043002a tathaiva gacchatas tasya vyapàyàd rajanã ÷ivà
2043002c upàsya sa ÷ivàü saüdhyàü viùayàntaü vyagàhata
2043003a gràmàn vikçùñasãmàüs tàn puùpitàni vanàni ca
2043003c pa÷yann atiyayau ÷ãghraü ÷arair iva hayottamaiþ
2043004a ÷çõvan vàco manuùyàõàü gràmasaüvàsavàsinàm
2043004c ràjànaü dhig da÷arathaü kàmasya va÷am àgatam
2043005a hà nç÷aüsàdya kaikeyã pàpà pàpànubandhinã
2043005c tãkùõà saübhinnamaryàdà tãkùõe karmaõi vartate
2043006a yà putram ãdç÷aü ràj¤aþ pravàsayati dhàrmikam
2043006c vana vàse mahàpràj¤aü sànukro÷am atandritam
2043007a età vàco manuùyàõàü gràmasaüvàsavàsinàm
2043007c ÷çõvann atiyayau vãraþ kosalàn kosale÷varaþ
2043008a tato veda÷rutiü nàma ÷ivavàrivahàü nadãm
2043008c uttãryàbhimukhaþ pràyàd agastyàdhyuùitàü di÷am
2043009a gatvà tu suciraü kàlaü tataþ ÷ãtajalàü nadãm
2043009c gomatãü goyutànåpàm atarat sàgaraügamàm
2043010a gomatãü càpy atikramya ràghavaþ ÷ãghragair hayaiþ
2043010c mayårahaüsàbhirutàü tatàra syandikàü nadãm
2043011a sa mahãü manunà ràj¤à dattàm ikùvàkave purà
2043011c sphãtàü ràùñràvçtàü ràmo vaidehãm anvadar÷ayat
2043012a såta ity eva càbhàùya sàrathiü tam abhãkùõa÷aþ
2043012c haüsamattasvaraþ ÷rãmàn uvàca puruùarùabhaþ
2043013a kadàhaü punar àgamya sarayvàþ puùpite vane
2043013c mçgayàü paryàñaùyàmi màtrà pitrà ca saügataþ
2043014a nàtyartham abhikàïkùàmi mçgayàü sarayåvane
2043014c ratir hy eùàtulà loke ràjarùigaõasaümatà
2043015a sa tam adhvànam aikùvàkaþ såtaü madhurayà girà
2043015c taü tam artham abhipretya yayauvàkyam udãrayan
2044001a vi÷àlàn kosalàn ramyàn yàtvà lakùmaõapårvajaþ
2044001c àsasàda mahàbàhuþ ÷çïgaverapuraü prati
2044002a tatra tripathagàü divyàü ÷ivatoyàm a÷aivalàm
2044002c dadar÷a ràghavo gaïgàü puõyàm çùinisevitàm
2044003a haüsasàrasasaüghuùñàü cakravàkopakåjitàm
2044003c ÷iü÷umarai÷ ca nakrai÷ ca bhujaügai÷ ca niùevitàm
2044004a tàm årmikalilàvartàm anvavekùya mahàrathaþ
2044004c sumantram abravãt såtam ihaivàdya vasàmahe
2044005a avidåràd ayaü nadyà bahupuùpapravàlavàn
2044005c sumahàn iïgudãvçkùo vasàmo 'traiva sàrathe
2044006a lakùaõa÷ ca sumantra÷ ca bàóham ity eva ràghavam
2044006c uktvà tam iïgudãvçkùaü tadopayayatur hayaiþ
2044007a ràmo 'bhiyàya taü ramyaü vçkùam ikùvàkunandanaþ
2044007c rathàd avàtarat tasmàt sabhàryaþ sahalakùmaõaþ
2044008a sumantro 'py avatãryaiva mocayitvà hayottamàn
2044008c vçkùamålagataü ràmam upatasthe kçtà¤jaliþ
2044009a tatra ràjà guho nàma ràmasyàtmasamaþ sakhà
2044009c niùàdajàtyo balavàn sthapati÷ ceti vi÷rutaþ
2044010a sa ÷rutvà puruùavyàghraü ràmaü viùayam àgatam
2044010c vçddhaiþ parivçto 'màtyair j¤àtibhi÷ càpy upàgataþ
2044011a tato niùàdàdhipatiü dçùñvà dåràd avasthitam
2044011c saha saumitriõà ràmaþ samàgacchad guhena saþ
2044012a tam àrtaþ saüpariùvajya guho ràghavam abravãt
2044012c yathàyodhyà tathedaü te ràma kiü karavàõi te
2044013a tato guõavadannàdyam upàdàya pçthagvidham
2044013c arghyaü copànayat kùipraü vàkyaü cedam uvàca ha
2044014a svàgataü te mahàbàho taveyam akhilà mahã
2044014c vayaü preùyà bhavàn bhartà sàdhu ràjyaü pra÷àdhi naþ
2044015a bhakùyaü bhojyaü ca peyaü ca lehyaü cedam upasthitam
2044015c ÷ayanàni ca mukhyàni vàjinàü khàdanaü ca te
2044016a guham eva bruvàõaü taü ràghavaþ pratyuvàca ha
2044016c arcità÷ caiva hçùñà÷ ca bhavatà sarvathà vayam
2044017a padbhyàm abhigamàc caiva snehasaüdar÷anena ca
2044017c bhujàbhyàü sàdhuvçttàbhyàü pãóayan vàkyam abravãt
2044018a diùñyà tvàü guha pa÷yàmi arogaü saha bàndhavaiþ
2044018c api te kå÷alaü ràùñre mitreùu ca dhaneùu ca
2044019a yat tv idaü bhavatà kiü cit prãtyà samupakalpitam
2044019c sarvaü tad anujànàmi na hi varte pratigrahe
2044020a ku÷acãràjinadharaü phalamålà÷anaü ca màm
2044020c viddhi praõihitaü dharme tàpasaü vanagocaram
2044021a a÷vànàü khàdanenàham arthã nànyena kena cit
2044021c etàvatàtrabhavatà bhaviùyàmi supåjitaþ
2044022a ete hi dayità ràj¤aþ pitur da÷arathasya me
2044022c etaiþ suvihitair a÷vair bhaviùyàmy aham arcitaþ
2044023a a÷vànàü pratipànaü ca khàdanaü caiva so 'nva÷àt
2044023c guhas tatraiva puruùàüs tvaritaü dãyatàm iti
2044024a tata÷ cãrottaràsaïgaþ saüdhyàm anvàsya pa÷cimàm
2044024c jalam evàdade bhojyaü lakùmaõenàhçtaü svayam
2044025a tasya bhåmau ÷ayànasya pàdau prakùàlya lakùmaõaþ
2044025c sabhàryasya tato 'bhyetya tasthau vçkùam upà÷ritaþ
2044026a guho 'pi saha såtena saumitrim anubhàùayan
2044026c anvajàgrat tato ràmam apramatto dhanurdharaþ
2044027a tathà ÷ayànasya tato 'sya dhãmato; ya÷asvino dà÷arather mahàtmanaþ
2044027c adçùñaduþkhasya sukhocitasya sà; tadà vyatãyàya cireõa ÷arvarã
2045001a taü jàgratam adambhena bhràtur arthàya lakùmaõam
2045001c guhaþ saütàpasaütapto ràghavaü vàkyam abravãt
2045002a iyaü tàta sukhà ÷ayyà tvadartham upakalpità
2045002c pratyà÷vasihi sàdhv asyàü ràjaputra yathàsukham
2045003a ucito 'yaü janaþ sarvaþ kle÷ànàü tvaü sukhocitaþ
2045003c guptyarthaü jàgariùyàmaþ kàkutsthasya vayaü ni÷àm
2045004a na hi ràmàt priyataro mamàsti bhuvi ka÷ cana
2045004c bravãmy etad ahaü satyaü satyenaiva ca te ÷ape
2045005a asya prasàdàd à÷aüse loke 'smin sumahad ya÷aþ
2045005c dharmàvàptiü ca vipulàm arthàvàptiü ca kevalàm
2045006a so 'haü priyasakhaü ràmaü ÷ayànaü saha sãtayà
2045006c rakùiùyàmi dhanuùpàõiþ sarvato j¤àtibhiþ saha
2045007a na hi me 'viditaü kiü cid vane 'smiü÷ carataþ sadà
2045007c caturaïgaü hy api balaü sumahat prasahemahi
2045008a lakùmaõas taü tadovàca rakùyamàõàs tvayànagha
2045008c nàtra bhãtà vayaü sarve dharmam evànupa÷yatà
2045009a kathaü dà÷arathau bhåmau ÷ayàne saha sãtayà
2045009c ÷akyà nidrà mayà labdhuü jãvitaü và sukhàni và
2045010a yo na devàsuraiþ sarvaiþ ÷akyaþ prasahituü yudhi
2045010c taü pa÷ya sukhasaüviùñaü tçõeùu saha sãtayà
2045011a yo mantra tapasà labdho vividhai÷ ca pari÷ramaiþ
2045011c eko da÷arathasyaiùa putraþ sadç÷alakùaõaþ
2045012a asmin pravrajito ràjà na ciraü vartayiùyati
2045012c vidhavà medinã nånaü kùipram eva bhaviùyati
2045013a vinadya sumahànàdaü ÷rameõoparatàþ striyaþ
2045013c nirghoùoparataü tàta manye ràjanive÷anam
2045014a kausalyà caiva ràjà ca tathaiva jananã mama
2045014c nà÷aüse yadi jãvanti sarve te ÷arvarãm imàm
2045015a jãved api hi me màtà ÷atrughnasyànvavekùayà
2045015c tad duþkhaü yat tu kausalyà vãrasår vina÷iùyati
2045016a anuraktajanàkãrõà sukhàlokapriyàvahà
2045016c ràjavyasanasaüsçùñà sà purã vina÷iùyati
2045017a atikràntam atikràntam anavàpya manoratham
2045017c ràjye ràmam anikùipya pità me vina÷iùyati
2045018a siddhàrthàþ pitaraü vçttaü tasmin kàle hy upasthite
2045018c pretakàryeùu sarveùu saüskariùyanti bhåmipam
2045019a ramyacatvarasaüsthànàü suvibhaktamahàpathàm
2045019c harmyapràsàdasaüpannàü gaõikàvara÷obhitàm
2045020a rathà÷vagajasaübàdhàü tåryanàdavinàditàm
2045020c sarvakalyàõasaüpårõàü hçùñapuùñajanàkulàm
2045021a àràmodyànasaüpannàü samàjotsava÷àlinãm
2045021c sukhità vicariùyanti ràjadhànãü pitur mama
2045022a api satyapratij¤ena sàrdhaü ku÷alinà vayam
2045022c nivçtte vanavàse 'sminn ayodhyàü pravi÷emahi
2045023a paridevayamànasya duþkhàrtasya mahàtmanaþ
2045023c tiùñhato ràjaputrasya ÷arvarã sàtyavartata
2045024a tathà hi satyaü bruvati prajàhite; narendraputre gurusauhçdàd guhaþ
2045024c mumoca bàùpaü vyasanàbhipãóito; jvaràturo nàga iva vyathàturaþ
2046001a prabhàtàyàü tu ÷arvaryàü pçthu vçkùà mahàya÷àþ
2046001c uvàca ràmaþ saumitriü lakùmaõaü ÷ubhalakùaõam
2046002a bhàskarodayakàlo 'yaü gatà bhagavatã ni÷à
2046002c asau sukçùõo vihagaþ kokilas tàta kåjati
2046003a barhiõànàü ca nirghoùaþ ÷råyate nadatàü vane
2046003c taràma jàhnavãü saumya ÷ãghragàü sàgaraügamàm
2046004a vij¤àya ràmasya vacaþ saumitrir mitranandanaþ
2046004c guham àmantrya såtaü ca so 'tiùñhad bhràtur agrataþ
2046005a tataþ kalàpàn saünahya khaógau baddhvà ca dhanvinau
2046005c jagmatur yena tau gaïgàü sãtayà saha ràghavau
2046006a ràmam eva tu dharmaj¤am upagamya vinãtavat
2046006c kim ahaü karavàõãti såtaþ prà¤jalir abravãt
2046007a nivartasvety uvàcainam etàvad dhi kçtaü mama
2046007c yànaü vihàya padbhyàü tu gamiùyàmo mahàvanam
2046008a àtmànaü tv abhyanuj¤àtam avekùyàrtaþ sa sàrathiþ
2046008c sumantraþ puruùavyàghram aikùvàkam idam abravãt
2046009a nàtikràntam idaü loke puruùeõeha kena cit
2046009c tava sabhràtçbhàryasya vàsaþ pràkçtavad vane
2046010a na manye brahmacarye 'sti svadhãte và phalodayaþ
2046010c màrdavàrjavayor vàpi tvàü ced vyasanam àgatam
2046011a saha ràghava vaidehyà bhràtrà caiva vane vasan
2046011c tvaü gatiü pràpsyase vãra trã§l lokàüs tu jayann iva
2046012a vayaü khalu hatà ràma ye tayàpy upava¤citàþ
2046012c kaikeyyà va÷am eùyàmaþ pàpàyà duþkhabhàginaþ
2046013a iti bruvann àtma samaü sumantraþ sàrathis tadà
2046013c dçùñvà dura gataü ràmaü duþkhàrto rurude ciram
2046014a tatas tu vigate bàùpe såtaü spçùñodakaü ÷ucim
2046014c ràmas tu madhuraü vàkyaü punaþ punar uvàca tam
2046015a ikùvàkåõàü tvayà tulyaü suhçdaü nopalakùaye
2046015c yathà da÷aratho ràjà màü na ÷ocet tathà kuru
2046016a ÷okopahata cetà÷ ca vçddha÷ ca jagatãpatiþ
2046016c kàma bhàràvasanna÷ ca tasmàd etad bravãmi te
2046017a yad yad àj¤àpayet kiü cit sa mahàtmà mahãpatiþ
2046017c kaikeyyàþ priyakàmàrthaü kàryaü tad avikàïkùayà
2046018a etadarthaü hi ràjyàni pra÷àsati nare÷varàþ
2046018c yad eùàü sarvakçtyeùu mano na pratihanyate
2046019a tad yathà sa mahàràjo nàlãkam adhigacchati
2046019c na ca tàmyati duþkhena sumantra kuru tat tathà
2046020a adçùñaduþkhaü ràjànaü vçddham àryaü jitendriyam
2046020c bråyàs tvam abhivàdyaiva mama hetor idaü vacaþ
2046021a naivàham anu÷ocàmi lakùmaõo na ca maithilã
2046021c ayodhyàyà÷ cyutà÷ ceti vane vatsyàmaheti và
2046022a caturda÷asu varùeùu nivçtteùu punaþ punaþ
2046022c lakùmaõaü màü ca sãtàü ca drakùyasi kùipram àgatàn
2046023a evam uktvà tu ràjànaü màtaraü ca sumantra me
2046023c anyà÷ ca devãþ sahitàþ kaikeyãü ca punaþ punaþ
2046024a àrogyaü bråhi kausalyàm atha pàdàbhivandanam
2046024c sãtàyà mama càryasya vacanàl lakùmaõasya ca
2046025a bråyà÷ ca hi mahàràjaü bharataü kùipram ànaya
2046025c àgata÷ càpi bharataþ sthàpyo nçpamate pade
2046026a bharataü ca pariùvajya yauvaràjye 'bhiùicya ca
2046026c asmatsaütàpajaü duþkhaü na tvàm abhibhaviùyati
2046027a bharata÷ càpi vaktavyo yathà ràjani vartase
2046027c tathà màtçùu vartethàþ sarvàsv evàvi÷eùataþ
2046028a yathà ca tava kaikeyã sumitrà càvi÷eùataþ
2046028c tathaiva devã kausalyà mama màtà vi÷eùataþ
2046029a nivartyamàno ràmeõa sumantraþ ÷okakar÷itaþ
2046029c tat sarvaü vacanaü ÷rutvà snehàt kàkutstham abravãt
2046030a yad ahaü nopacàreõa bråyàü snehàd aviklavaþ
2046030c bhaktimàn iti tat tàvad vàkyaü tvaü kùantum arhasi
2046031a kathaü hi tvadvihãno 'haü pratiyàsyàmi tàü purãm
2046031c tava tàta viyogena putra÷okàkulàm iva
2046032a saràmam api tàvan me rathaü dçùñvà tadà janaþ
2046032c vinà ràmaü rathaü dçùñvà vidãryetàpi sà purã
2046033a dainyaü hi nagarã gacched dçùñvà ÷ånyam imaü ratham
2046033c såtàva÷eùaü svaü sainyaü hatavãram ivàhave
2046034a dåre 'pi nivasantaü tvàü mànasenàgrataþ sthitam
2046034c cintayantyo 'dya nånaü tvàü niràhàràþ kçtàþ prajàþ
2046035a àrtanàdo hi yaþ paurair muktas tadvipravàsane
2046035c rathasthaü màü ni÷àmyaiva kuryuþ ÷ataguõaü tataþ
2046036a ahaü kiü càpi vakùyàmi devãü tava suto mayà
2046036c nãto 'sau màtulakulaü saütàpaü mà kçthà iti
2046037a asatyam api naivàhaü bråyàü vacanam ãdç÷am
2046037c katham apriyam evàhaü bråyàü satyam idaü vacaþ
2046038a mama tàvan niyogasthàs tvadbandhujanavàhinaþ
2046038c kathaü rathaü tvayà hãnaü pravakùyanti hayottamàþ
2046039a yadi me yàcamànasya tyàgam eva kariùyasi
2046039c saratho 'gniü pravekùyàmi tyakta màtra iha tvayà
2046040a bhaviùyanti vane yàni tapovighnakaràõi te
2046040c rathena pratibàdhiùye tàni sattvàni ràghava
2046041a tat kçtena mayà pràptaü ratha caryà kçtaü sukham
2046041c à÷aüse tvatkçtenàhaü vanavàsakçtaü sukham
2046042a prasãdecchàmi te 'raõye bhavituü pratyanantaraþ
2046042c prãtyàbhihitam icchàmi bhava me patyanantaraþ
2046043a tava ÷u÷råùaõaü mårdhnà kariùyàmi vane vasan
2046043c ayodhyàü devalokaü và sarvathà prajahàmy aham
2046044a na hi ÷akyà praveùñuü sà mayàyodhyà tvayà vinà
2046044c ràjadhànã mahendrasya yathà duùkçtakarmaõà
2046045a ime càpi hayà vãra yadi te vanavàsinaþ
2046045c paricaryàü kariùyanti pràpsyanti paramàü gatim
2046046a vanavàse kùayaü pràpte mamaiùa hi manorathaþ
2046046c yad anena rathenaiva tvàü vaheyaü purãü punaþ
2046047a caturda÷a hi varùàõi sahitasya tvayà vane
2046047c kùaõabhåtàni yàsyanti ÷ata÷as tu tato 'nyathà
2046048a bhçtyavatsala tiùñhantaü bhartçputragate pathi
2046048c bhaktaü bhçtyaü sthitaü sthityàü tvaü na màü hàtum arhasi
2046049a evaü bahuvidhaü dãnaü yàcamànaü punaþ punaþ
2046049c ràmo bhçtyànukampã tu sumantram idam abravãt
2046050a jànàmi paramàü bhaktiü mayi te bhartçvatsala
2046050c ÷çõu càpi yadarthaü tvàü preùayàmi purãm itaþ
2046051a nagarãü tvàü gataü dçùñvà jananã me yavãyasã
2046051c kaikeyã pratyayaü gacched iti ràmo vanaü gataþ
2046052a parituùñà hi sà devi vanavàsaü gate mayi
2046052c ràjànaü nàti÷aïketa mithyàvàdãti dhàrmikam
2046053a eùa me prathamaþ kalpo yad ambà me yavãyasã
2046053c bharatàrakùitaü sphãtaü putraràjyam avàpnuyàt
2046054a mama priyàrthaü ràj¤a÷ ca sarathas tvaü purãü vraja
2046054c saüdiùña÷ càsi yànarthàüs tàüs tàn bråyàs tathàtathà
2046055a ity uktvà vacanaü såtaü sàntvayitvà punaþ punaþ
2046055c guhaü vacanam aklãbaü ràmo hetumad abravãt
2046055e jañàþ kçtvà gamiùyàmi nyagrodhakùãram ànaya
2046056a tat kùãraü ràjaputràya guhaþ kùipram upàharat
2046056c lakùmaõasyàtmana÷ caiva ràmas tenàkaroj jañàþ
2046057a tau tadà cãravasanau jañàmaõóaladhàriõau
2046057c a÷obhetàm çùisamau bhràtarau ràmalakùmaõau
2046058a tato vaikhànasaü màrgam àsthitaþ sahalakùmaõaþ
2046058c vratam àdiùñavàn ràmaþ sahàyaü guham abravãt
2046059a apramatto bale ko÷e durge janapade tathà
2046059c bhavethà guha ràjyaü hi duràrakùatamaü matam
2046060a tatas taü samanuj¤àya guham ikùvàkunandanaþ
2046060c jagàma tårõam avyagraþ sabhàryaþ sahalakùmaõaþ
2046061a sa tu dçùñvà nadãtãre nàvam ikùvàkunandanaþ
2046061c titãrùuþ ÷ãghragàü gaïgàm idaü lakùmaõam abravãt
2046062a àroha tvaü nara vyàghra sthitàü nàvam imàü ÷anaiþ
2046062c sãtàü càropayànvakùaü parigçhya manasvinãm
2046063a sa bhràtuþ ÷àsanaü ÷rutvà sarvam apratikålayan
2046063c àropya maithilãü pårvam àrurohàtmavàüs tataþ
2046064a athàruroha tejasvã svayaü lakùmaõapårvajaþ
2046064c tato niùàdàdhipatir guho j¤àtãn acodayat
2046065a anuj¤àya sumantraü ca sabalaü caiva taü guham
2046065c àsthàya nàvaü ràmas tu codayàm àsa nàvikàn
2046066a tatas tai÷ codità sà nauþ karõadhàrasamàhità
2046066c ÷ubhasphyavegàbhihatà ÷ãghraü salilam atyagàt
2046067a madhyaü tu samanupràpya bhàgãrathyàs tv anindità
2046067c vaidehã prà¤jalir bhåtvà tàü nadãm idam abravãt
2046068a putro da÷arathasyàyaü mahàràjasya dhãmataþ
2046068c nide÷aü pàlayatv enaü gaïge tvadabhirakùitaþ
2046069a caturda÷a hi varùàõi samagràõy uùya kànane
2046069c bhràtrà saha mayà caiva punaþ pratyàgamiùyati
2046070a tatas tvàü devi subhage kùemeõa punar àgatà
2046070c yakùye pramudità gaïge sarvakàmasamçddhaye
2046071a tvaü hi tripathagà devi brahma lokaü samãkùase
2046071c bhàryà codadhiràjasya loke 'smin saüpradç÷yase
2046072a sà tvàü devi namasyàmi pra÷aüsàmi ca ÷obhane
2046072c pràpta ràjye naravyàghra ÷ivena punar àgate
2046073a gavàü ÷atasahasràõi vastràõy annaü ca pe÷alam
2046073c bràhmaõebhyaþ pradàsyàmi tava priyacikãrùayà
2046074a tathà saübhàùamàõà sà sãtà gaïgàm anindità
2046074c dakùiõà dakùiõaü tãraü kùipram evàbhyupàgamat
2046075a tãraü tu samanupràpya nàvaü hitvà nararùabhaþ
2046075c pràtiùñhata saha bhràtrà vaidehyà ca paraütapaþ
2046076a athàbravãn mahàbàhuþ sumitrànandavardhanam
2046076c agrato gaccha saumitre sãtà tvàm anugacchatu
2046077a pçùñhato 'haü gamiùyàmi tvàü ca sãtàü ca pàlayan
2046077c adya duþkhaü tu vaidehã vanavàsasya vetsyati
2046078a gataü tu gaïgàparapàram à÷u; ràmaü sumantraþ pratataü nirãkùya
2046078c adhvaprakarùàd vinivçttadçùñir; mumoca bàùpaü vyathitas tapasvã
2046079a tau tatra hatvà caturo mahàmçgàn; varàham ç÷yaü pçùataü mahàrurum
2046079c àdàya medhyaü tvaritaü bubhukùitau; vàsàya kàle yayatur vanaspatim
2047001a sa taü vçkùaü samàsàdya saüdhyàm anvàsya pa÷cimàm
2047001c ràmo ramayatàü ÷reùñha iti hovàca lakùmaõam
2047002a adyeyaü prathamà ràtrir yàtà janapadàd bahiþ
2047002c yà sumantreõa rahità tàü notkaõñhitum arhasi
2047003a jàgartavyam atandribhyàm adya prabhçti ràtriùu
2047003c yogakùemo hi sãtàyà vartate lakùmaõàvayoþ
2047004a ràtriü kathaü cid evemàü saumitre vartayàmahe
2047004c upàvartàmahe bhåmàv àstãrya svayam àrjitaiþ
2047005a sa tu saüvi÷ya medinyàü mahàrha÷ayanocitaþ
2047005c imàþ saumitraye ràmo vyàjahàra kathàþ ÷ubhàþ
2047006a dhruvam adya mahàràjo duþkhaü svapiti lakùmaõa
2047006c kçtakàmà tu kaikeyã tuùñà bhavitum arhati
2047007a sà hi devã mahàràjaü kaikeyã ràjyakàraõàt
2047007c api na cyàvayet pràõàn dçùñvà bharatam àgatam
2047008a anàtha÷ caiva vçddha÷ ca mayà caiva vinàkçtaþ
2047008c kiü kariùyati kàmàtmà kaikeyyà va÷am àgataþ
2047009a idaü vyasanam àlokya ràj¤a÷ ca mativibhramam
2047009c kàma evàrdhadharmàbhyàü garãyàn iti me matiþ
2047010a ko hy avidvàn api pumàn pramadàyàþ kçte tyajet
2047010c chandànuvartinaü putraü tàto màm iva lakùmaõa
2047011a sukhã bata sabhàrya÷ ca bharataþ kekayãsutaþ
2047011c muditàn kosalàn eko yo bhokùyaty adhiràjavat
2047012a sa hi sarvasya ràjyasya mukham ekaü bhaviùyati
2047012c tàte ca vayasàtãte mayi càraõyam à÷rite
2047013a arthadharmau parityajya yaþ kàmam anuvartate
2047013c evam àpadyate kùipraü ràjà da÷aratho yathà
2047014a manye da÷arathàntàya mama pravràjanàya ca
2047014c kaikeyã saumya saüpràptà ràjyàya bharatasya ca
2047015a apãdànãü na kaikeyã saubhàgyamadamohità
2047015c kausalyàü ca sumitràü ca saüprabàdheta matkçte
2047016a mà sma matkàraõàd devã sumitrà duþkham àvaset
2047016c ayodhyàm ita eva tvaü kàle pravi÷a lakùmaõa
2047017a aham eko gamiùyàmi sãtayà saha daõóakàn
2047017c anàthàyà hi nàthas tvaü kausalyàyà bhaviùyasi
2047018a kùudrakarmà hi kaikeyã dveùàd anyàyyam àcaret
2047018c paridadyà hi dharmaj¤e bharate mama màtaram
2047019a nånaü jàtyantare kasmiü striyaþ putrair viyojitàþ
2047019c jananyà mama saumitre tad apy etad upasthitam
2047020a mayà hi cirapuùñena duþkhasaüvardhitena ca
2047020c vipràyujyata kausalyà phalakàle dhig astu màm
2047021a mà sma sãmantinã kà cij janayet putram ãdç÷am
2047021c saumitre yo 'ham ambàyà dadmi ÷okam anantakam
2047022a manye prãtivi÷iùñà sà matto lakùmaõasàrikà
2047022c yasyàs tac chråyate vàkyaü ÷uka pàdam arer da÷a
2047023a ÷ocantyà÷ càlpabhàgyàyà na kiü cid upakurvatà
2047023c purtreõa kim aputràyà mayà kàryam ariüdama
2047024a alpabhàgyà hi me màtà kausalyà rahità mayà
2047024c ÷ete paramaduþkhàrtà patità ÷okasàgare
2047025a eko hy aham ayodhyàü ca pçthivãü càpi lakùmaõa
2047025c tareyam iùubhiþ kruddho nanu vãryam akàraõam
2047026a adharmabhaya bhãta÷ ca paralokasya cànagha
2047026c tena lakùmaõa nàdyàham àtmànam abhiùecaye
2047027a etad anyac ca karuõaü vilapya vijane bahu
2047027c a÷rupårõamukho ràmo ni÷i tåùõãm upàvi÷at
2047028a vilapyoparataü ràmaü gatàrciùam ivànalam
2047028c samudram iva nirvegam à÷vàsayata lakùmaõaþ
2047029a dhruvam adya purã ràma ayodhyà yudhinàü vara
2047029c niùprabhà tvayi niùkrànte gatacandreva ÷arvarã
2047030a naitad aupayikaü ràma yad idaü paritapyase
2047030c viùàdayasi sãtàü ca màü caiva puruùarùabha
2047031a na ca sãtà tvayà hãnà na càham api ràghava
2047031c muhårtam api jãvàvo jalàn matsyàv ivoddhçtau
2047032a na hi tàtaü na ÷atrughnaü na sumitràü paraütapa
2047032c draùñum iccheyam adyàhaü svargaü vàpi tvayà vinà
2047033a sa lakùmaõasyottama puùkalaü vaco; ni÷amya caivaü vanavàsam àdaràt
2047033c samàþ samastà vidadhe paraütapaþ; prapadya dharmaü suciràya ràghavaþ
2048001a te tu tasmin mahàvçkùa uùitvà rajanãü ÷ivàm
2048001c vimale 'bhyudite sårye tasmàd de÷àt pratasthire
2048002a yatra bhàgãrathã gaïgà yamunàm abhivartate
2048002c jagmus taü de÷am uddi÷ya vigàhya sumahad vanam
2048003a te bhåmim àgàn vividhàn de÷àü÷ càpi manoramàn
2048003c adçùñapårvàn pa÷yantas tatra tatra ya÷asvinaþ
2048004a yathàkùemeõa gacchan sa pa÷yaü÷ ca vividhàn drumàn
2048004c nivçttamàtre divase ràmaþ saumitrim abravãt
2048005a prayàgam abhitaþ pa÷ya saumitre dhåmam unnatam
2048005c agner bhagavataþ ketuü manye saünihito muniþ
2048006a nånaü pràptàþ sma saübhedaü gaïgàyamunayor vayam
2048006c tathà hi ÷råyate ÷ambdo vàriõà vàrighaññitaþ
2048007a dàråõi paribhinnàni vanajair upajãvibhiþ
2048007c bharadvàjà÷rame caite dç÷yante vividhà drumàþ
2048008a dhanvinau tau sukhaü gatvà lambamàne divàkare
2048008c gaïgàyamunayoþ saüdhau pràpatur nilayaü muneþ
2048009a ràmas tv à÷ramam àsàdya tràsayan mçgapakùiõaþ
2048009c gatvà muhårtam adhvànaü bharadvàjam upàgamat
2048010a tatas tv à÷ramam àsàdya muner dar÷anakàïkùiõau
2048010c sãtayànugatau vãrau dåràd evàvatasthatuþ
2048011a hutàgnihotraü dçùñvaiva mahàbhàgaü kçtà¤jaliþ
2048011c ràmaþ saumitriõà sàrdhaü sãtayà càbhyavàdayat
2048012a nyavedayata càtmànaü tasmai lakùmaõapårvajaþ
2048012c putrau da÷arathasyàvàü bhagavan ràmalakùmaõau
2048013a bhàryà mameyaü vaidehã kalyàõã janakàtmajà
2048013c màü cànuyàtà vijanaü tapovanam anindità
2048014a pitrà pravràjyamànaü màü saumitrir anujaþ priyaþ
2048014c ayam anvagamad bhràtà vanam eva dçóhavrataþ
2048015a pitrà niyuktà bhagavan praveùyàmas tapovanam
2048015c dharmam evàcariùyàmas tatra målaphalà÷anàþ
2048016a tasya tadvacanaü ÷rutvà ràjaputrasya dhãmataþ
2048016c upànayata dharmàtmà gàm arghyam udakaü tataþ
2048017a mçgapakùibhir àsãno munibhi÷ ca samantataþ
2048017c ràmam àgatam abhyarcya svàgatenàha taü muniþ
2048018a pratigçhya ca tàm arcàm upaviùñaü saràghavam
2048018c bharadvàjo 'bravãd vàkyaü dharmayuktam idaü tadà
2048019a cirasya khalu kàkutstha pa÷yàmi tvàm ihàgatam
2048019c ÷rutaü tava mayà cedaü vivàsanam akàraõam
2048020a avakà÷o vivikto 'yaü mahànadyoþ samàgame
2048020c puõya÷ ca ramaõãya÷ ca vasatv iha bhagàn sukham
2048021a evam uktas tu vacanaü bharadvàjena ràghavaþ
2048021c pratyuvàca ÷ubhaü vàkyaü ràmaþ sarvahite rataþ
2048022a bhagavann ita àsannaþ paurajànapado janaþ
2048022c àgamiùyati vaidehãü màü càpi prekùako janaþ
2048022e anena kàraõenàham iha vàsaü na rocaye
2048023a ekànte pa÷ya bhagavann à÷ramasthànam uttamam
2048023c ramate yatra vaidehã sukhàrhà janakàtmajà
2048024a etac chrutvà ÷ubhaü vàkyaü bharadvàjo mahàmuniþ
2048024c ràghavasya tato vàkyam artha gràhakam abravãt
2048025a da÷akro÷a itas tàta girir yasmin nivatsyasi
2048025c maharùisevitaþ puõyaþ sarvataþ sukha dar÷anaþ
2048026a golàïgålànucarito vànararkùaniùevitaþ
2048026c citrakåña iti khyàto gandhamàdanasaünibhaþ
2048027a yàvatà citra kåñasya naraþ ÷çïgàõy avekùate
2048027c kalyàõàni samàdhatte na pàpe kurute manaþ
2048028a çùayas tatra bahavo vihçtya ÷aradàü ÷atam
2048028c tapasà divam àråóhàþ kapàla÷irasà saha
2048029a praviviktam ahaü manye taü vàsaü bhavataþ sukham
2048029c iha và vanavàsàya vasa ràma mayà saha
2048030a sa ràmaü sarvakàmais taü bharadvàjaþ priyàtithim
2048030c sabhàryaü saha ca bhràtrà pratijagràha dharmavit
2048031a tasya prayàge ràmasya taü maharùim upeyuùaþ
2048031c prapannà rajanã puõyà citràþ kathayataþ kathàþ
2048032a prabhàtàyàü rajanyàü tu bharadvàjam upàgamat
2048032c uvàca nara÷àrdålo muniü jvalitatejasaü
2048033a ÷arvarãü bhavanann adya satya÷ãla tavà÷rame
2048033c uùitàþ smeha vasatim anujànàtu no bhavàn
2048034a ràtryàü tu tasyàü vyuùñàyàü bharadvàjo 'bravãd idam
2048034c madhumålaphalopetaü citrakåñaü vrajeti ha
2048035a tatra ku¤jarayåthàni mçgayåthàni càbhitaþ
2048035c vicaranti vanànteùu tàni drakùyasi ràghava
2048036a prahçùñakoyaùñikakokilasvanair; vinàditaü taü vasudhàdharaü ÷ivam
2048036c mçgai÷ ca mattair bahubhi÷ ca ku¤jaraiþ; suramyam àsàdya samàvasà÷ramam
2049001a uùitvà rajanãü tatra ràjaputràv ariüdamau
2049001c maharùim abhivàdyàtha jagmatus taü giriü prati
2049002a prasthitàü÷ caiva tàn prekùya pità putràn ivànvagàt
2049002c tataþ pracakrame vaktuü vacanaü sa mahàmuniþ
2049003a athàsàdya tu kàlindãü ÷ãghrasrotasamàpagàm
2049003c tatra yåyaü plavaü kçtvà taratàü÷umatãü nadãm
2049004a tato nyagrodham àsàdya mahàntaü haritacchadam
2049004c vivçddhaü bahubhir vçkùaiþ ÷yàmaü siddhopasevitam
2049005a kro÷amàtraü tato gatvà nãlaü drakùyatha kànanam
2049005c palà÷abadarãmi÷raü ràma vaü÷ai÷ ca yàmunaiþ
2049006a sa panthà÷ citrakåñasya gataþ subahu÷o mayà
2049006c ramyo màrdavayukta÷ ca vanadàvair vivarjitaþ
2049006e iti panthànam àvedya maharùiþ sa nyavartata
2049007a upàvçtte munau tasmin ràmo lakùmaõam abravãt
2049007c kçtapuõyàþ sma saumitre munir yan no 'nukampate
2049008a iti tau puruùavyàghrau mantrayitvà manasvinau
2049008c sãtàm evàgrataþ kçtvà kàlindãü jagmatur nadãm
2049009a tau kàùñhasaüghàñam atho cakratuþ sumahàplavam
2049009c cakàra lakùmaõa÷ chittvà sãtàyàþ sukhamànasaü
2049010a tatra ÷riyam ivàcintyàü ràmo dà÷arathiþ priyàm
2049010c ãùatsaülajjamànàü tàm adhyàropayata plavam
2049011a tataþ plavenàü÷umatãü ÷ãghragàm årmimàlinãm
2049011c tãrajair bahubhir vçkùaiþ saüterur yamunàü nadãm
2049012a te tãrõàþ plavam utsçjya prasthàya yamunàvanàt
2049012c ÷yàmaü nyagrodham àseduþ ÷ãtalaü haritacchadam
2049013a kausalyàü caiva pa÷yeyaü sumitràü ca ya÷asvinãm
2049013c iti sãtà¤jaliü kçtvà paryagachad vanaspatim
2049014a kro÷amàtraü tato gatvà bhràtarau ràmalakùmaõau
2049014c bahån medhyàn mçgàn hatvà ceratur yamunàvane
2049015a vihçtya te barhiõapåganàdite; ÷ubhe vane vàraõavànaràyute
2049015c samaü nadãvapram upetya saümataü; nivàsam àjagmur adãnadar÷anaþ
2050001a atha ràtryàü vyatãtàyàm avasuptam anantaram
2050001c prabodhayàm àsa ÷anair lakùmaõaü raghunandanaþ
2050002a saumitre ÷çõu vanyànàü valgu vyàharatàü svanam
2050002c saüpratiùñhàmahe kàlaþ prasthànasya paraütapa
2050003a sa suptaþ samaye bhràtrà lakùmaõaþ pratibodhitaþ
2050003c jahau nidràü ca tandrãü ca prasaktaü ca pathi ÷ramam
2050004a tata utthàya te sarve spçùñvà nadyàþ ÷ivaü jalam
2050004c panthànam çùiõoddiùñaü citrakåñasya taü yayuþ
2050005a tataþ saüprasthitaþ kàle ràmaþ saumitriõà saha
2050005c sãtàü kamalapatràkùãm idaü vacanam abravãt
2050006a àdãptàn iva vaidehi sarvataþ puùpitàn nagàn
2050006c svaiþ puùpaiþ kiü÷ukàn pa÷ya màlinaþ ÷i÷iràtyaye
2050007a pa÷ya bhallàtakàn phullàn narair anupasevitàn
2050007c phalapatrair avanatàn nånaü ÷akùyàmi jãvitum
2050008a pa÷ya droõapramàõàni lambamànàni lakùmaõa
2050008c madhåni madhukàrãbhiþ saübhçtàni nage nage
2050009a eùa kro÷ati natyåhas taü ÷ikhã pratikåjati
2050009c ramaõãye vanodde÷e puùpasaüstarasaükañe
2050010a màtaügayåthànusçtaü pakùisaüghànunàditam
2050010c citrakåñam imaü pa÷ya pravçddha÷ikharaü girim
2050011a tatas tau pàdacàreõa gacchantau saha sãtayà
2050011c ramyam àsedatuþ ÷ailaü citrakåñaü manoramam
2050012a taü tu parvatam àsàdya nànàpakùigaõàyutam
2050012c ayaü vàso bhavet tàvad atra saumya ramemahi
2050013a lakùmaõànaya dàråõi dçóhàni ca varàõi ca
2050013c kuruùvàvasathaü saumya vàse me 'bhirataü manaþ
2050014a tasya tadvacanaü ÷rutvà saumitrir vividhàn drumàn
2050014c àjahàra tata÷ cakre parõa ÷àlàm ariü dama
2050015a ÷u÷råùamàõam ekàgram idaü vacanam abravãt
2050015c aiõeyaü màüsam àhçtya ÷àlàü yakùyàmahe vayam
2050016a sa lakùmaõaþ kçùõamçgaü hatvà medhyaü patàpavàn
2050016c atha cikùepa saumitriþ samiddhe jàtavedasi
2050017a taü tu pakvaü samàj¤àya niùñaptaü chinna÷oõitam
2050017c lakùmaõaþ puruùavyàghram atha ràghavam abravãt
2050018a ayaü kçùõaþ samàptàïgaþ ÷çtaþ kçùõa mçgo yathà
2050018c devatà devasaükà÷a yajasva ku÷alo hy asi
2050019a ràmaþ snàtvà tu niyato guõavठjapyakovidaþ
2050019c pàpasaü÷amanaü ràma÷ cakàra balim uttamam
2050020a tàü vçkùaparõac chadanàü manoj¤àü; yathàprade÷aü sukçtàü nivàtàm
2050020c vàsàya sarve vivi÷uþ sametàþ; sabhàü yathà deva gaõàþ sudharmàm
2050021a anekanànàmçgapakùisaükule; vicitrapuùpastabalair drumair yute
2050021c vanottame vyàlamçgànunàdite; tathà vijahruþ susukhaü jitendriyàþ
2050022a suramyam àsàdya tu citrakåñaü; nadãü ca tàü màlyavatãü sutãrthàm
2050022c nananda hçùño mçgapakùijuùñàü; jahau ca duþkhaü puravipravàsàt
2051001a kathayitvà suduþkhàrtaþ sumantreõa ciraü saha
2051001c ràme dakùiõa kålasthe jagàma svagçhaü guhaþ
2051002a anuj¤àtaþ sumantro 'tha yojayitvà hayottamàn
2051002c ayodhyàm eva nagarãü prayayau gàóhadurmanàþ
2051003a sa vanàni sugandhãni sarita÷ ca saràüsi ca
2051003c pa÷yann atiyayau ÷ãghraü gràmàõi nagaràõi ca
2051004a tataþ sàyàhnasamaye tçtãye 'hani sàrathiþ
2051004c ayodhyàü samanupràpya nirànandàü dadar÷a ha
2051005a sa ÷ånyàm iva niþ÷abdàü dçùñvà paramadurmanàþ
2051005c sumantra÷ cintayàm àsa ÷okavegasamàhataþ
2051006a kaccin na sagajà sà÷và sajanà sajanàdhipà
2051006c ràma saütàpaduþkhena dagdhà ÷okàgninà purã
2051006e iti cintàparaþ såtas tvaritaþ pravive÷a ha
2051007a sumantram abhiyàntaü taü ÷ata÷o 'tha sahasra÷aþ
2051007c kva ràma iti pçcchantaþ såtam abhyadravan naràþ
2051008a teùàü ÷a÷aüsa gaïgàyàm aham àpçcchya ràghavam
2051008c anuj¤àto nivçtto 'smi dhàrmikeõa mahàtmanà
2051009a te tãrõà iti vij¤àya bàùpapårõamukhà janàþ
2051009c aho dhig iti niþ÷vasya hà ràmeti ca cukru÷uþ
2051010a ÷u÷ràva ca vacas teùàü vçndaü vçndaü ca tiùñhatàm
2051010c hatàþ sma khalu ye neha pa÷yàma iti ràghavam
2051011a dànayaj¤avivàheùu samàjeùu mahatsu ca
2051011c na drakùyàmaþ punar jàtu dhàrmikaü ràmam antarà
2051012a kiü samarthaü janasyàsya kiü priyaü kiü sukhàvaham
2051012c iti ràmeõa nagaraü pitçvat paripàlitam
2051013a vàtàyanagatànàü ca strãõàm anvantaràpaõam
2051013c ràma÷okàbhitaptànàü ÷u÷ràva paridevanam
2051014a sa ràjamàrgamadhyena sumantraþ pihitànanaþ
2051014c yatra ràjà da÷arathas tad evopayayau gçham
2051015a so 'vatãrya rathàc chãghraü ràjave÷ma pravi÷ya ca
2051015c kakùyàþ saptàbhicakràma mahàjanasamàkulàþ
2051016a tato da÷arathastrãõàü pràsàdebhyas tatas tataþ
2051016c ràma÷okàbhitaptànàü mandaü ÷u÷ràva jalpitam
2051017a saha ràmeõa niryàto vinà ràmam ihàgataþ
2051017c såtaþ kiü nàma kausalyàü ÷ocantãü prativakùyati
2051018a yathà ca manye durjãvam evaü na sukaraü dhruvam
2051018c àcchidya putre niryàte kausalyà yatra jãvati
2051019a satya råpaü tu tadvàkyaü ràj¤aþ strãõàü ni÷àmayan
2051019c pradãptam iva ÷okena vive÷a sahasà gçham
2051020a sa pravi÷yàùñamãü kakùyàü ràjànaü dãnam àtulam
2051020c putra÷okaparidyånam apa÷yat pàõóare gçhe
2051021a abhigamya tam àsãnaü narendram abhivàdya ca
2051021c sumantro ràmavacanaü yathoktaü pratyavedayat
2051022a sa tåùõãm eva tac chrutvà ràjà vibhrànta cetanaþ
2051022c mårchito nyapatad bhåmau ràma÷okàbhipãóitaþ
2051023a tato 'ntaþpuram àviddhaü mårchite pçthivãpatau
2051023c uddhçtya bàhå cukro÷a nçpatau patite kùitau
2051024a sumitrayà tu sahità kausalyà patitaü patim
2051024c utthàpayàm àsa tadà vacanaü cedam abravãt
2051025a imaü tasya mahàbhàga dåtaü duùkarakàriõaþ
2051025c vanavàsàd anupràptaü kasmàn na pratibhàùase
2051026a adyemam anayaü kçtvà vyapatrapasi ràghava
2051026c uttiùñha sukçtaü te 'stu ÷oke na syàt sahàyatà
2051027a deva yasyà bhayàd ràmaü nànupçcchasi sàrathim
2051027c neha tiùñhati kaikeyã vi÷rabdhaü pratibhàùyatàm
2051028a sà tathoktvà mahàràjaü kausalyà ÷okalàlasà
2051028c dharaõyàü nipapàtà÷u bàùpaviplutabhàùiõã
2051029a evaü vilapatãü dçùñvà kausalyàü patitàü bhuvi
2051029c patiü càvekùya tàþ sarvàþ sasvaraü ruruduþ striyaþ
2051030a tatas tam antaþpuranàdam utthitaü; samãkùya vçddhàs taruõà÷ ca mànavàþ
2051030c striya÷ ca sarvà ruruduþ samantataþ; puraü tadàsãt punar eva saükulam
2052001a pratyà÷vasto yadà ràjà mohàt pratyàgataþ punaþ
2052001c athàjuhàva taü såtaü ràmavçttàntakàraõàt
2052002a vçddhaü paramasaütaptaü navagraham iva dvipam
2052002c viniþ÷vasantaü dhyàyantam asvastham iva ku¤jaram
2052003a ràjà tu rajasà såtaü dhvastàïgaü samupasthitam
2052003c a÷ru pårõamukhaü dãnam uvàca paramàrtavat
2052004a kva nu vatsyati dharmàtmà vçkùamålam upà÷ritaþ
2052004c so 'tyantasukhitaþ såta kim a÷iùyati ràghavaþ
2052004e bhåmipàlàtmajo bhåmau ÷ete katham anàthavat
2052005a yaü yàntam anuyànti sma padàti rathaku¤jaràþ
2052005c sa vatsyati kathaü ràmo vijanaü vanam à÷ritaþ
2052006a vyàlair mçgair àcaritaü kçùõasarpaniùevitam
2052006c kathaü kumàrau vaidehyà sàrdhaü vanam upasthitau
2052007a sukumàryà tapasvinyà sumantra saha sãtayà
2052007c ràjaputrau kathaü pàdair avaruhya rathàd gatau
2052008a siddhàrthaþ khalu såta tvaü yena dçùñau mamàtmajau
2052008c vanàntaü pravi÷antau tàv a÷vinàv iva mandaram
2052009a kim uvàca vaco ràmaþ kim uvàca ca lakùmaõaþ
2052009c sumantra vanam àsàdya kim uvàca ca maithilã
2052009e àsitaü ÷ayitaü bhuktaü såta ràmasya kãrtaya
2052010a iti såto narendreõa coditaþ sajjamànayà
2052010c uvàca vàcà ràjànaü sabàùpaparirabdhayà
2052011a abravãn màü mahàràja dharmam evànupàlayan
2052011c a¤jaliü ràghavaþ kçtvà ÷irasàbhipraõamya ca
2052012a såta madvacanàt tasya tàtasya viditàtmanaþ
2052012c ÷irasà vandanãyasya vandyau pàdau mahàtmanaþ
2052013a sarvam antaþpuraü vàcyaü såta mad vacanàt tvayà
2052013c àrogyam avi÷eùeõa yathàrhaü càbhivàdanam
2052014a màtà ca mama kausalyà ku÷alaü càbhivàdanam
2052014c devi devasya pàdau ca devavat paripàlaya
2052015a bharataþ ku÷alaü vàcyo vàcyo madvacanena ca
2052015c sarvàsv eva yathànyàyaü vçttiü vartasva màtçùu
2052016a vaktavya÷ ca mahàbàhur ikùvàkukulanandanaþ
2052016c pitaraü yauvaràjyastho ràjyastham anupàlaya
2052017a ity evaü màü mahàràja bruvann eva mahàya÷àþ
2052017c ràmo ràjãvatàmràkùo bhç÷am a÷råõy avartayat
2052018a lakùmaõas tu susaükruddho niþ÷vasan vàkyam abravãt
2052018c kenàyam aparàdhena ràjaputro vivàsitaþ
2052019a yadi pravràjito ràmo lobhakàraõakàritam
2052019c varadànanimittaü và sarvathà duùkçtaü kçtam
2052019e ràmasya tu parityàge na hetum upalakùaye
2052020a asamãkùya samàrabdhaü viruddhaü buddhilàghavàt
2052020c janayiùyati saükro÷aü ràghavasya vivàsanam
2052021a ahaü tàvan mahàràje pitçtvaü nopalakùaye
2052021c bhràtà bhartà ca bandhu÷ ca pità ca mama ràghavaþ
2052022a sarvalokapriyaü tyaktvà sarvalokahite ratam
2052022c sarvaloko 'nurajyeta kathaü tvànena karmaõà
2052023a jànakã tu mahàràja niþ÷vasantã tapasvinã
2052023c bhåtopahatacitteva viùñhità vçùmçtà sthità
2052024a adçùñapårvavyasanà ràjaputrã ya÷asvinã
2052024c tena duþkhena rudatã naiva màü kiü cid abravãt
2052025a udvãkùamàõà bhartàraü mukhena pari÷uùyatà
2052025c mumoca sahasà bàùpaü màü prayàntam udãkùya sà
2052026a tathaiva ràmo '÷rumukhaþ kçtà¤jaliþ; sthito 'bhaval lakùmaõabàhupàlitaþ
2052026c tathaiva sãtà rudatã tapasvinã; nirãkùate ràjarathaü tathaiva màm
2053001a mama tv a÷và nivçttasya na pràvartanta vartmani
2053001c uùõam a÷ru vimu¤canto ràme saüprasthite vanam
2053002a ubhàbhyàü ràjaputràbhyàm atha kçtvàham aj¤alim
2053002c prasthito ratham àsthàya tad duþkham api dhàrayan
2053003a guheva sàrdhaü tatraiva sthito 'smi divasàn bahån
2053003c à÷ayà yadi màü ràmaþ punaþ ÷abdàpayed iti
2053004a viùaye te mahàràja ràmavyasanakar÷itàþ
2053004c api vçkùàþ parimlànaþ sapuùpàïkurakorakàþ
2053005a na ca sarpanti sattvàni vyàlà na prasaranti ca
2053005c ràma÷okàbhibhåtaü tan niùkåjam abhavad vanam
2053006a lãnapuùkarapatrà÷ ca narendra kaluùodakàþ
2053006c saütaptapadmàþ padminyo lãnamãnavihaügamàþ
2053007a jalajàni ca puùpàõi màlyàni sthalajàni ca
2053007c nàdya bhànty alpagandhãni phalàni ca yathà puram
2053008a pravi÷antam ayodhyàü màü na ka÷ cid abhinandati
2053008c narà ràmam apa÷yanto niþ÷vasanti muhur muhuþ
2053009a harmyair vimànaiþ pràsàdair avekùya ratham àgatam
2053009c hàhàkàrakçtà nàryo ràmàdar÷anakar÷itàþ
2053010a àyatair vimalair netrair a÷ruvegapariplutaiþ
2053010c anyonyam abhivãkùante vyaktam àrtataràþ striyaþ
2053011a nàmitràõàü na mitràõàm udàsãnajanasya ca
2053011c aham àrtatayà kaü cid vi÷eùaü nopalakùaye
2053012a aprahçùñamanuùyà ca dãnanàgaturaügamà
2053012c àrtasvaraparimlànà viniþ÷vasitaniþsvanà
2053013a nirànandà mahàràja ràmapravràjanàtulà
2053013c kausalyà putra hãneva ayodhyà pratibhàti mà
2053014a såtasya vacanaü ÷rutvà vàcà paramadãnayà
2053014c bàùpopahatayà ràjà taü såtam idam abravãt
2053015a kaikeyyà viniyuktena pàpàbhijanabhàvayà
2053015c mayà na mantraku÷alair vçddhaiþ saha samarthitam
2053016a na suhçdbhir na càmàtyair mantrayitvà na naigamaiþ
2053016c mayàyam arthaþ saümohàt strãhetoþ sahasà kçtaþ
2053017a bhavitavyatayà nånam idaü và vyasanaü mahat
2053017c kulasyàsya vinà÷àya pràptaü såta yadçcchayà
2053018a såta yady asti te kiü cin mayàpi sukçtaü kçtam
2053018c tvaü pràpayà÷u màü ràmaü pràõàþ saütvarayanti màm
2053019a yad yad yàpi mamaivàj¤à nivartayatu ràghavam
2053019c na ÷akùyàmi vinà ràma muhårtam api jãvitum
2053020a atha vàpi mahàbàhur gato dåraü bhaviùyati
2053020c màm eva ratham àropya ÷ãghraü ràmàya dar÷aya
2053021a vçttadaüùñro maheùvàsaþ kvàsau lakùmaõapårvajaþ
2053021c yadi jãvàmi sàdhv enaü pa÷yeyaü saha sãtayà
2053022a lohitàkùaü mahàbàhum àmuktamaõikuõóalam
2053022c ràmaü yadi na pa÷yàmi gamiùyàmi yamakùayam
2053023a ato nu kiü duþkhataraü yo 'ham ikùvàkunandanam
2053023c imàm avasthàm àpanno neha pa÷yàmi ràghavam
2053024a hà ràma ràmànuja hà hà vaidehi tapasvinã
2053024c na màü jànãta duþkhena mriyamàõam anàthavat
2053024e dustaro jãvatà devi mayàyaü ÷okasàgaraþ
2053025a a÷obhanaü yo 'ham ihàdya ràghavaü; didçkùamàõo na labhe salakùmaõam
2053025c itãva ràjà vilapan mahàya÷àþ; papàta tårõaü ÷ayane sa mårchitaþ
2053026a iti vilapati pàrthive pranaùñe; karuõataraü dviguõaü ca ràmahetoþ
2053026c vacanam anuni÷amya tasya devã; bhayam agamat punar eva ràmamàtà
2054001a tato bhåtopasçùñeva vepamànà punaþ punaþ
2054001c dharaõyàü gatasattveva kausalyà såtam abravãt
2054002a naya màü yatra kàkutsthaþ sãtà yatra ca lakùmaõaþ
2054002c tàn vinà kùaõam apy atra jãvituü notsahe hy aham
2054003a nivartaya rathaü ÷ãghraü daõóakàn naya màm api
2054003c atha tàn nànugacchàmi gamiùyàmi yamakùayam
2054004a bàùpavegaupahatayà sa vàcà sajjamànayà
2054004c idam à÷vàsayan devãü såtaþ prà¤jalir abravãt
2054005a tyaja ÷okaü ca mohaü ca saübhramaü duþkhajaü tathà
2054005c vyavadhåya ca saütàpaü vane vatsyati ràghavaþ
2054006a lakùmaõa÷ càpi ràmasya pàdau paricaran vane
2054006c àràdhayati dharmaj¤aþ paralokaü jitendriyaþ
2054007a vijane 'pi vane sãtà vàsaü pràpya gçheùv iva
2054007c visrambhaü labhate 'bhãtà ràme saünyasta mànasà
2054008a nàsyà dainyaü kçtaü kiü cit susåkùmam api lakùaye
2054008c uciteva pravàsànàü vaidehã pratibhàti mà
2054009a nagaropavanaü gatvà yathà sma ramate purà
2054009c tathaiva ramate sãtà nirjaneùu vaneùv api
2054010a bàleva ramate sãtà bàlacandranibhànanà
2054010c ràmà ràme hy adãnàtmà vijane 'pi vane satã
2054011a tadgataü hçdayaü hy asyàs tad adhãnaü ca jãvitam
2054011c ayodhyàpi bhavet tasyà ràma hãnà tathà vanam
2054012a pathi pçcchati vaidehã gràmàü÷ ca nagaràõi ca
2054012c gatiü dçùñvà nadãnàü ca pàdapàn vividhàn api
2054013a adhvanà vàta vegena saübhrameõàtapena ca
2054013c na hi gacchati vaidehyà÷ candràü÷usadç÷ã prabhà
2054014a sadç÷aü ÷atapatrasya pårõacandropamaprabham
2054014c vadanaü tadvadànyàyà vaidehyà na vikampate
2054015a alaktarasaraktàbhàv alaktarasavarjitau
2054015c adyàpi caraõau tasyàþ padmako÷asamaprabhau
2054016a nåpurodghuùñaheleva khelaü gacchati bhàminã
2054016c idànãm api vaidehã tadràgà nyastabhåùaõà
2054017a gajaü và vãkùya siühaü và vyàghraü và vanam à÷rità
2054017c nàhàrayati saütràsaü bàhå ràmasya saü÷rità
2054018a na ÷ocyàs te na càtmà te ÷ocyo nàpi janàdhipaþ
2054018c idaü hi caritaü loke pratiùñhàsyati ÷à÷vatam
2054019a vidhåya ÷okaü parihçùñamànasà; maharùiyàte pathi suvyavasthitàþ
2054019c vane ratà vanyaphalà÷anàþ pituþ; ÷ubhàü pratij¤àü paripàlayanti te
2054020a tathàpi såtena suyuktavàdinà; nivàryamàõà suta÷okakar÷ità
2054020c na caiva devã viraràma kåjitàt; priyeti putreti ca ràghaveti ca
2055001a vanaü gate dharmapare ràme ramayatàü vare
2055001c kausalyà rudatã svàrtà bhartàram idam abravãt
2055002a yady apitriùu lokeùu prathitaü te mayad ya÷aþ
2055002c sànukro÷o vadànya÷ ca priyavàdã ca ràghavaþ
2055003a kathaü naravara÷reùñha putrau tau saha sãtayà
2055003c duþkhitau sukhasaüvçddhau vane duþkhaü sahiùyataþ
2055004a sà nånaü taruõã ÷yàmà sukumàrã sukhocità
2055004c katham uùõaü ca ÷ãtaü ca maithilã prasahiùyate
2055005a bhuktvà÷anaü vi÷àlàkùã såpadaü÷ànvitaü ÷ubham
2055005c vanyaü naivàram àhàraü kathaü sãtopabhokùyate
2055006a gãtavàditranirghoùaü ÷rutvà ÷ubham anindità
2055006c kathaü kravyàdasiühànàü ÷abdaü ÷roùyaty a÷obhanam
2055007a mahendradhvajasaükà÷aþ kva nu ÷ete mahàbhujaþ
2055007c bhujaü parighasaükà÷am upadhàya mahàbalaþ
2055008a padmavarõaü suke÷àntaü padmaniþ÷vàsam uttamam
2055008c kadà drakùyàmi ràmasya vadanaü puùkarekùaõam
2055009a vajrasàramayaü nånaü hçdayaü me na saü÷ayaþ
2055009c apa÷yantyà na taü yad vai phalatãdaü sahasradhà
2055010a yadi pa¤cada÷e varùe ràghavaþ punar eùyati
2055010c jahyàd ràjyaü ca ko÷aü ca bharatenopabhokùyate
2055011a evaü kanãyasà bhràtrà bhuktaü ràjyaü vi÷àü pate
2055011c bhràtà jyeùñhà variùñhà÷ ca kimarthaü nàvamaüsyate
2055012a na pareõàhçtaü bhakùyaü vyàghraþ khàditum icchati
2055012c evam eva naravyàghraþ paralãóhaü na maüsyate
2055013a havir àjyaü puroóà÷àþ ku÷à yåpà÷ ca khàdiràþ
2055013c naitàni yàtayàmàni kurvanti punar adhvare
2055014a tathà hy àttam idaü ràjyaü hçtasàràü suràm iva
2055014c nàbhimantum alaü ràmo naùñasomam ivàdhvaram
2055015a naivaüvidham asatkàraü ràghavo marùayiùyati
2055015c balavàn iva ÷àrdålo bàladher abhimar÷anam
2055016a sa tàdç÷aþ siühabalo vçùabhàkùo nararùabhaþ
2055016c svayam eva hataþ pitrà jalajenàtmajo yathà
2055017a dvijàti carito dharmaþ ÷àstradçùñaþ sanàtanaþ
2055017c yadi te dharmanirate tvayà putre vivàsite
2055018a gatir evàk patir nàryà dvitãyà gatir àtmajaþ
2055018c tçtãyà j¤àtayo ràjaü÷ caturthã neha vidyate
2055019a tatra tvaü caiva me nàsti ràma÷ ca vanam à÷ritaþ
2055019c na vanaü gantum icchàmi sarvathà hi hatà tvayà
2055020a hataü tvayà ràjyam idaü saràùñraü; hatas tathàtmà saha mantribhi÷ ca
2055020c hatà saputràsmi hatà÷ ca pauràþ; suta÷ ca bhàryà ca tava prahçùñau
2055021a imàü giraü dàruõa÷abdasaü÷ritàü; ni÷amya ràjàpi mumoha duþkhitaþ
2055021c tataþ sa ÷okaü pravive÷a pàrthivaþ; svaduùkçtaü càpi punas tadàsmarat
2056001a evaü tu kruddhayà ràjà ràmamàtrà sa÷okayà
2056001c ÷ràvitaþ paruùaü vàkyaü cintayàm àsa duþkhitaþ
2056002a tasya cintayamànasya pratyabhàt karma duùkçtam
2056002c yad anena kçtaü pårvam aj¤ànàc chabdavedhinà
2056003a amanàs tena ÷okena ràma÷okena ca prabhuþ
2056003c dahyamànas tu ÷okàbhyàü kausalyàm àha bhåpatiþ
2056004a prasàdaye tvàü kausalye racito 'yaü mayà¤jaliþ
2056004c vatsalà cànç÷aüsà ca tvaü hi nityaü pareùv api
2056005a bhartà tu khalu nàrãõàü guõavàn nirguõo 'pi và
2056005c dharmaü vimç÷amànànàü pratyakùaü devi daivatam
2056006a sà tvaü dharmaparà nityaü dçùñalokaparàvara
2056006c nàrhase vipriyaü vaktuü duþkhitàpi suduþkhitam
2056007a tad vàkyaü karuõaü ràj¤aþ ÷rutvà dãnasya bhàùitam
2056007c kausalyà vyasçjad bàùpaü praõàlãva navodakam
2056008a sa mådrhõi baddhvà rudatã ràj¤aþ padmam ivà¤jalim
2056008c saübhramàd abravãt trastà tvaramàõàkùaraü vacaþ
2056009a prasãda ÷irasà yàce bhåmau nitatitàsmi te
2056009c yàcitàsmi hatà deva hantavyàhaü na hi tvayà
2056010a naiùà hi sà strã bhavati ÷làghanãyena dhãmatà
2056010c ubhayor lokayor vãra patyà yà saüprasàdyate
2056011a jànàmi dharmaü dharmaj¤a tvàü jàne satyavàdinam
2056011c putra÷okàrtayà tat tu mayà kim api bhàùitam
2056012a ÷oko nà÷ayate dhairyaü ÷oko nà÷ayate ÷rutam
2056012c ÷oko nà÷ayate sarvaü nàsti ÷okasamo ripuþ
2056013a ÷ayam àpatitaþ soóhuü praharo ripuhastataþ
2056013c soóhum àpatitaþ ÷okaþ susåkùmo 'pi na ÷akyate
2056014a vanavàsàya ràmasya pa¤caràtro 'dya gaõyate
2056014c yaþ ÷okahataharùàyàþ pa¤cavarùopamo mama
2056015a taü hi cintayamànàyàþ ÷oko 'yaü hçdi vardhate
2056015c adãnàm iva vegena samudrasalilaü mahat
2056016a evaü hi kathayantyàs tu kausalyàyàþ ÷ubhaü vacaþ
2056016c mandara÷mir abhåt suryo rajanã càbhyavartata
2056017a atha prahlàdito vàkyair devyà kausalyayà nçpaþ
2056017c ÷okena ca samàkrànto nidràyà va÷am eyivàn
2057001a pratibuddho muhur tena ÷okopahatacetanaþ
2057001c atha ràjà da÷arathaþ sa cintàm abhyapadyata
2057002a ràmalakùmaõayo÷ caiva vivàsàd vàsavopamam
2057002c àvive÷opasargas taü tamaþ såryam ivàsuram
2057003a sa ràjà rajanãü ùaùñhãü ràme pravrajite vanam
2057003c ardharàtre da÷arathaþ saüsmaran duùkçtaü kçtam
2057003e kausalyàü putra÷okàrtàm idaü vacanam abravãt
2057004a yad àcarati kalyàõi ÷ubhaü và yadi và÷ubham
2057004c tad eva labhate bhadre kartà karmajam àtmanaþ
2057005a guru làghavam arthànàm àrambhe karmaõàü phalam
2057005c doùaü và yo na jànàti sa bàla iti hocyate
2057006a ka÷ cid àmravaõaü chittvà palà÷àü÷ ca niùi¤cati
2057006c puùpaü dçùñvà phale gçdhnuþ sa ÷ocati phalàgame
2057007a so 'ham àmravaõaü chittvà palà÷àü÷ ca nyaùecayam
2057007c ràmaü phalàgame tyaktvà pa÷càc chocàmi durmatiþ
2057008a labdha÷abdena kausalye kumàreõa dhanuùmatà
2057008c kumàraþ ÷abdavedhãti mayà pàpam idaü kçtam
2057008e tad idaü me 'nusaüpràptaü devi duþkhaü svayaü kçtam
2057009a saümohàd iha bàlena yathà syàd bhakùitaü viùam
2057009c evaü mamàpy avij¤àtaü ÷abdavedhyamayaü phalam
2057010a devy anåóhà tvam abhavo yuvaràjo bhavàmy aham
2057010c tataþ pràvçó anupràptà madakàmavivardhinã
2057011a upàsyahi rasàn bhaumàüs taptvà ca jagad aü÷ubhiþ
2057011c paretàcaritàü bhãmàü ravir àvi÷ate di÷am
2057012a uùõam antardadhe sadyaþ snigdhà dadç÷ire ghanàþ
2057012c tato jahçùire sarve bhekasàraïgabarhiõaþ
2057013a patitenàmbhasà channaþ patamànena càsakçt
2057013c àbabhau mattasàraïgas toyarà÷ir ivàcalaþ
2057014a tasminn atisukhe kàle dhanuùmàn iùumàn rathã
2057014c vyàyàma kçtasaükalpaþ sarayåm anvagàü nadãm
2057015a nipàne mahiùaü ràtrau gajaü vàbhyàgataü nadãm
2057015c anyaü và ÷vàpadaü kaü cij jighàüsur ajitendriyaþ
2057016a athàndhakàre tv a÷rauùaü jale kumbhasya paryataþ
2057016c acakùur viùaye ghoùaü vàraõasyeva nardataþ
2057017a tato 'haü ÷aram uddhçtya dãptam à÷ãviùopamam
2057017c amu¤caü ni÷itaü bàõam aham à÷ãviùopamam
2057018a tatra vàg uùasi vyaktà pràduràsãd vanaukasaþ
2057018c hà heti patatas toye vàg abhåt tatra mànuùã
2057018e katham asmadvidhe ÷astraü nipatet tu tapasvini
2057019a praviviktàü nadãü ràtràv udàhàro 'ham àgataþ
2057019c iùuõàbhihataþ kena kasya và kiü kçtaü mayà
2057020a çùer hi nyasta daõóasya vane vanyena jãvataþ
2057020c kathaü nu ÷astreõa vadho madvidhasya vidhãyate
2057021a jañàbhàradharasyaiva valkalàjinavàsasaþ
2057021c ko vadhena mamàrthã syàt kiü vàsyàpakçtaü mayà
2057022a evaü niùphalam àrabdhaü kevalànarthasaühitam
2057022c na ka÷ cit sàdhu manyeta yathaiva gurutalpagam
2057023a nemaü tathànu÷ocàmi jãvitakùayam àtmanaþ
2057023c màtaraü pitaraü cobhàv anu÷ocàmi madvidhe
2057024a tad etàn mithunaü vçddhaü cirakàlabhçtaü mayà
2057024c mayi pa¤catvam àpanne kàü vçttiü vartayiùyati
2057025a vçddhau ca màtàpitaràv ahaü caikeùuõà hataþ
2057025c kena sma nihatàþ sarve subàlenàkçtàtmanà
2057026a taü giraü karuõàü ÷rutvà mama dharmànukàïkùiõaþ
2057026c karàbhyàü sa÷araü càpaü vyathitasyàpatad bhuvi
2057027a taü de÷am aham àgamya dãnasattvaþ sudurmanàþ
2057027c apa÷yam iùuõà tãre sarayvàs tàpasaü hatam
2057028a sa màm udvãkùya netràbhyàü trastam asvasthacetasaü
2057028c ity uvàca vacaþ kråraü didhakùann iva tejasà
2057029a kiü tavàpakçtaü ràjan vane nivasatà mayà
2057029c jihãrùiur ambho gurvarthaü yad ahaü tàóitas tvayà
2057030a ekena khalu bàõena marmaõy abhihate mayi
2057030c dvàv andhau nihatau vçddhau màtà janayità ca me
2057031a tau nånaü durbalàv andhau matpratãkùau pipàsitau
2057031c ciram à÷àkçtàü tçùõàü kaùñàü saüdhàrayiùyataþ
2057032a na nånaü tapaso vàsti phalayogaþ ÷rutasya và
2057032c pità yan màü na jànàti ÷ayànaü patitaü bhuvi
2057033a jànann api ca kiü kuryàd a÷aktir aparikramaþ
2057033c bhidyamànam ivà÷aktas tràtum anyo nago nagam
2057034a pitus tvam eva me gatvà ÷ãghram àcakùva ràghava
2057034c na tvàm anudahet kruddho vanaü vahnir ivaidhitaþ
2057035a iyam ekapadã ràjan yato me pitur à÷ramaþ
2057035c taü prasàdaya gatvà tvaü na tvàü sa kupitaþ ÷apet
2057036a vi÷alyaü kuru màü ràjan marma me ni÷itaþ ÷araþ
2057036c ruõaddhi mçdu sotsedhaü tãram amburayo yathà
2057037a na dvijàtir ahaü ràjan mà bhåt te manaso vyathà
2057037c ÷ådràyàm asmi vai÷yena jàto janapadàdhipa
2057038a itãva vadataþ kçcchràd bàõàbhihatamarmaõaþ
2057038c tasya tv ànamyamànasya taü bàõam aham uddharam
2057039a jalàrdragàtraü tu vilapya kçcchàn; marmavraõaü saütatam ucchasantam
2057039c tataþ sarayvàü tam ahaü ÷ayànaü; samãkùya bhadre subhç÷aü viùaõõaþ
2058001a tad aj¤ànàn mahat pàpaü kçtvà saükulitendriyaþ
2058001c ekas tv acintayaü buddhyà kathaü nu sukçtaü bhavet
2058002a tatas taü ghañam àdaya pårõaü paramavàriõà
2058002c à÷ramaü tam ahaü pràpya yathàkhyàtapathaü gataþ
2058003a tatràhaü durbalàv andhau vçddhàv apariõàyakau
2058003c apa÷yaü tasya pitarau lånapakùàv iva dvijau
2058004a tannimittàbhir àsãnau kathàbhir aparikramau
2058004c tàm à÷àü matkçte hãnàv udàsãnàv anàthavat
2058005a pada÷abdaü tu me ÷rutvà munir vàkyam abhàùata
2058005c kiü ciràyasi me putra pànãyaü kùipram ànaya
2058006a yannimittam idaü tàta salile krãóitaü tvayà
2058006c utkaõñhità te màteyaü pravi÷a kùipram à÷ramam
2058007a yad vyalãkaü kçtaü putra màtrà te yadi và mayà
2058007c na tan manasi kartavyaü tvayà tàta tapasvinà
2058008a tvaü gatis tv agatãnàü ca cakùus tvaü hãnacakùuùàm
2058008c samàsaktàs tvayi pràõàþ kiü cin nau nàbhibhàùase
2058009a munim avyaktayà vàcà tam ahaü sajjamànayà
2058009c hãnavya¤janayà prekùya bhãto bhãta ivàbruvam
2058010a manasaþ karma ceùñàbhir abhisaüstabhya vàgbalam
2058010c àcacakùe tv ahaü tasmai putravyasanajaü bhayam
2058011a kùatriyo 'haü da÷aratho nàhaü putro mahàtmanaþ
2058011c sajjanàvamataü duþkham idaü pràptaü svakarmajam
2058012a bhagavaü÷ càpahasto 'haü sarayåtãram àgataþ
2058012c jighàüsuþ ÷vàpadaü kiü cin nipàne vàgataü gajam
2058013a tatra ÷ruto mayà ÷abdo jale kumbhasya påryataþ
2058013c dvipo 'yam iti matvà hi bàõenàbhihato mayà
2058014a gatvà nadyàs tatas tãram apa÷yam iùuõà hçdi
2058014c vinirbhinnaü gatapràõaü ÷ayànaü bhuvi tàpasaü
2058015a bhagava¤ ÷abdam àlakùya mayà gajajighàüsunà
2058015c visçùño 'mbhasi nàràcas tena te nihataþ sutaþ
2058016a sa coddhçtena bàõena tatraiva svargam àsthitaþ
2058016c bhagavantàv ubhau ÷ocann andhàv iti vilapya ca
2058017a aj¤ànàd bhavataþ putraþ sahasàbhihato mayà
2058017c ÷eùam evaügate yat syàt tat prasãdatu me muniþ
2058018a sa tac chrutvà vacaþ kråraü niþ÷vasa¤ ÷okakar÷itaþ
2058018c màm uvàca mahàtejàþ kçtà¤jalim upasthitam
2058019a yady etad a÷ubhaü karma na sma me kathayeþ svayam
2058019c phalen mårdhà sma te ràjan sadyaþ ÷atasahasradhà
2058020a kùatriyeõa vadho ràjan vànaprasthe vi÷eùataþ
2058020c j¤ànapårvaü kçtaþ sthànàc cyàvayed api vajriõam
2058021a aj¤ànàd dhi kçtaü yasmàd idaü tenaiva jãvasi
2058021c api hy adya kulaü nasyàd ràghavàõàü kuto bhavàn
2058022a naya nau nçpa taü de÷am iti màü càbhyabhàùata
2058022c adya taü draùñum icchàvaþ putraü pa÷cimadar÷anam
2058023a rudhireõàvasitàïgaü prakãrõàjinavàsasaü
2058023c ÷ayànaü bhuvi niþsaüj¤aü dharmaràjava÷aü gatam
2058024a athàham ekas taü de÷aü nãtvà tau bhç÷aduþkhitau
2058024c aspar÷ayam ahaü putraü taü muniü saha bhàryayà
2058025a tau putram àtmanaþ spçùñvà tam àsàdya tapasvinau
2058025c nipetatuþ ÷arãre 'sya pità càsyedam abravãt
2058026a na nv ahaü te priyaþ putra màtaraü pa÷ya dhàrmika
2058026c kiü nu nàliïgase putra sukumàra vaco vada
2058027a kasya vàpararàtre 'haü ÷roùyàmi hçdayaügamam
2058027c adhãyànasya madhuraü ÷àstraü vànyad vi÷eùataþ
2058028a ko màü saüdhyàm upàsyaiva snàtvà hutahutà÷anaþ
2058028c ÷làghayiùyaty upàsãnaþ putra÷okabhayàrditam
2058029a kandamålaphalaü hçtvà ko màü priyam ivàtithim
2058029c bhojayiùyaty akarmaõyam apragraham anàyakam
2058030a imàm andhàü ca vçddhàü ca màtaraü te tapasvinãm
2058030c kathaü putra bhariùyàmi kçpaõàü putragardhinãm
2058031a tiùñha mà mà gamaþ putra yamasya sadanaü prati
2058031c ÷vo mayà saha gantàsi jananyà ca samedhitaþ
2058032a ubhàv api ca ÷okàrtàv anàthau kçpaõau vane
2058032c kùipram eva gamiùyàvas tvayà hãnau yamakùayam
2058033a tato vaivasvataü dçùñvà taü pravakùyàmi bhàratãm
2058033c kùamatàü dharmaràjo me bibhçyàt pitaràv ayam
2058034a apàpo 'si yathà putra nihataþ pàpakarmaõà
2058034c tena satyena gacchà÷u ye lokàþ ÷astrayodhinàm
2058035a yànti ÷årà gatiü yàü ca saügràmeùv anivartinaþ
2058035c hatàs tv abhimukhàþ putra gatiü tàü paramàü vraja
2058036a yàü gatiü sagaraþ ÷aibyo dilãpo janamejayaþ
2058036c nahuùo dhundhumàra÷ ca pràptàs tàü gaccha putraka
2058037a yà gatiþ sarvasàdhånàü svàdhyàyàt patasa÷ ca yà
2058037c bhåmidasyàhitàgne÷ ca ekapatnãvratasya ca
2058038a gosahasrapradàtéõàü yà yà gurubhçtàm api
2058038c dehanyàsakçtàü yà ca tàü gatiü gaccha putraka
2058038e na hi tv asmin kule jàto gacchaty aku÷alàü gatim
2058039a evaü sa kçpaõaü tatra paryadevayatàsakçt
2058039c tato 'smai kartum udakaü pravçttaþ saha bhàryayà
2058040a sa tu divyena råpeõa muniputraþ svakarmabhiþ
2058040c à÷vàsya ca muhårtaü tu pitarau vàkyam abravãt
2058041a sthànam asmi mahat pràpto bhavatoþ paricàraõàt
2058041c bhavantàv api ca kùipraü mama målam upaiùyataþ
2058042a evam uktvà tu divyena vimànena vapuùmatà
2058042c àruroha divaü kùipraü muniputro jitendriyaþ
2058043a sa kçtvà tådakaü tårõaü tàpasaþ saha bhàryayà
2058043c màm uvàca mahàtejàþ kçtà¤jalim upasthitam
2058044a adyaiva jahi màü ràjan maraõe nàsti me vyathà
2058044c yac chareõaikaputraü màü tvam akàrùãr aputrakam
2058045a tvayà tu yad avij¤ànàn nihato me sutaþ ÷uciþ
2058045c tena tvàm abhi÷apsyàmi suduþkham atidàruõam
2058046a putravyasanajaü duþkhaü yad etan mama sàmpratam
2058046c evaü tvaü putra÷okena ràjan kàlaü kariùyasi
2058047a tasmàn màm àgataü bhadre tasyodàrasya tadvacaþ
2058047c yad ahaü putra÷okena saütyakùyàmy adya jãvitam
2058048a yadi màü saüspç÷ed ràmaþ sakçd adyàlabheta và
2058048c na tan me sadç÷aü devi yan mayà ràghave kçtam
2058049a cakùuùà tvàü na pa÷yàmi smçtir mama vilupyate
2058049c dåtà vaivasvatasyaite kausalye tvarayanti màm
2058050a atas tu kiü duþkhataraü yad ahaü jãvitakùaye
2058050c na hi pa÷yàmi dharmaj¤aü ràmaü satyaparàkyamam
2058051a na te manuùyà devàs te ye càru÷ubhakuõóalam
2058051c mukhaü drakùyanti ràmasya varùe pa¤cada÷e punaþ
2058052a padmapatrekùaõaü subhru sudaüùñraü càrunàsikam
2058052c dhanyà drakùyanti ràmasya tàràdhipanibhaü mukham
2058053a sadç÷aü ÷àradasyendoþ phullasya kamalasya ca
2058053c sugandhi mama nàthasya dhanyà drakùyanti tanmukham
2058054a nivçttavanavàsaü tam ayodhyàü punar àgatam
2058054c drakùyanti sukhino ràmaü ÷ukraü màrgagataü yathà
2058055a ayam àtmabhavaþ ÷oko màm anàtham acetanam
2058055c saüsàdayati vegena yathà kålaü nadãrayaþ
2058056a hà ràghava mahàbàho hà mamàyàsa nà÷ana
2058056c ràjà da÷arathaþ ÷oca¤ jãvitàntam upàgamat
2058057a tathà tu dãnaü kathayan naràdhipaþ; priyasya putrasya vivàsanàturaþ
2058057c gate 'rdharàtre bhç÷aduþkhapãóitas; tadà jahau pràõam udàradar÷anaþ
2059001a atha ràtryàü vyatãtàyàü pràtar evàpare 'hani
2059001c bandinaþ paryupàtiùñhaüs tat pàrthivanive÷anam
2059002a tataþ ÷ucisamàcàràþ paryupasthàna kovidaþ
2059002c strãvarùavarabhåyiùñhà upatasthur yathàpuram
2059003a haricandanasaüpçktam udakaü kà¤canair ghañaiþ
2059003c àninyuþ snàna÷ikùàj¤à yathàkàlaü yathàvidhi
2059004a maïgalàlambhanãyàni prà÷anãyàn upaskaràn
2059004c upaninyus tathàpy anyàþ kumàrã bahulàþ striyaþ
2059005a atha yàþ kosalendrasya ÷ayanaü pratyanantaràþ
2059005c tàþ striyas tu samàgamya bhartàraü pratyabodhayan
2059006a tà vepathuparãtà÷ ca ràj¤aþ pràõeùu ÷aïkitàþ
2059006c pratisrotas tçõàgràõàü sadç÷aü saücakampire
2059007a atha saüvepamanànàü strãõàü dçùñvà ca pàrthivam
2059007c yat tad à÷aïkitaü pàpaü tasya jaj¤e vini÷cayaþ
2059008a tataþ pracukru÷ur dãnàþ sasvaraü tà varàïganàþ
2059008c kareõava ivàraõye sthànapracyutayåthapàþ
2059009a tàsàm àkranda ÷abdena sahasodgatacetane
2059009c kausalyà ca sumitràca tyaktanidre babhåvatuþ
2059010a kausalyà ca sumitrà ca dçùñvà spçùñvà ca pàrthivam
2059010c hà nàtheti parikru÷ya petatur dharaõãtale
2059011a sà kosalendraduhità veùñamànà mahãtale
2059011c na babhràja rajodhvastà tàreva gaganacyutà
2059012a tat samuttrastasaübhràntaü paryutsukajanàkulam
2059012c sarvatas tumulàkrandaü paritàpàrtabàndhavam
2059013a sadyo nipatitànandaü dãnaviklavadar÷anam
2059013c babhåva naradevasya sadma diùñàntam ãyuùaþ
2059014a atãtam àj¤àya tu pàrthivarùabhaü; ya÷asvinaü saüparivàrya patnayaþ
2059014c bhç÷aü rudantyaþ karuõaü suduþkhitàþ; pragçhya bàhå vyalapann anàthavat
2060001a tam agnim iva saü÷àntam ambuhãnam ivàrõavam
2060001c hataprabham ivàdityaü svargathaü prekùya bhåmipam
2060002a kausalyà bàùpapårõàkùã vividhaü ÷okakar÷ità
2060002c upagçhya ÷iro ràj¤aþ kaikeyãü pratyabhàùata
2060003a sakàmà bhava kaikeyi bhuïkùva ràjyam akaõñakam
2060003c tyaktvà ràjànam ekàgrà nç÷aüse duùñacàriõi
2060004a vihàya màü gato ràmo bhartà ca svargato mama
2060004c vipathe sàrthahãneva nàhaü jãvitum utsahe
2060005a bhartàraü taü parityajya kà strã daivatam àtmanaþ
2060005c icchej jãvitum anyatra kaikeyyàs tyaktadharmaõaþ
2060006a na lubdho budhyate doùàn kiü pàkam iva bhakùayan
2060006c kubjànimittaü kaikeyyà ràghavàõàn kulaü hatam
2060007a aniyoge niyuktena ràj¤à ràmaü vivàsitam
2060007c sabhàryaü janakaþ ÷rutvà patitapsyaty ahaü yathà
2060008a ràmaþ kamalapatràkùo jãvanà÷am ito gataþ
2060008c videharàjasya sutà tahà sãtà tapasvinã
2060008e duþkhasyànucità duþkhaü vane paryudvijiùyati
2060009a nadatàü bhãmaghoùàõàü ni÷àsu mçgapakùiõàm
2060009c ni÷amya nånaü saüstrastà ràghavaü saü÷rayiùyati
2060010a vçddha÷ caivàlpaputra÷ ca vaidehãm anicintayan
2060010c so 'pi ÷okasamàviùño nanu tyakùyati jãvitam
2060011a tàü tataþ saüpariùvajya vilapantãü tapasvinãm
2060011c vyapaninyuþ suduþkhàrtàü kausalyàü vyàvahàrikàþ
2060012a tailadroõyàm athàmàtyàþ saüve÷ya jagatãpatim
2060012c ràj¤aþ sarvàõy athàdiùñà÷ cakruþ karmàõy anantaram
2060013a na tu saükalanaü ràj¤o vinà putreõa mantriõaþ
2060013c sarvaj¤àþ kartum ãùus te tato rakùanti bhåmipam
2060014a tailadroõyàü tu sacivaiþ ÷àyitaü taü naràdhipam
2060014c hà mçto 'yam iti j¤àtvà striyas tàþ paryadevayan
2060015a bàhån udyamya kçpaõà netraprasravaõair mukhaiþ
2060015c rudantyaþ ÷okasaütaptàþ kçpaõaü paryadevayan
2060016a ni÷ànakùatrahãneva strãva bhartçvivarjità
2060016c purã nàràjatàyodhyà hãnà ràj¤à mahàtmanà
2060017a bàùpaparyàkulajanà hàhàbhåtakulàïganà
2060017c ÷ånyacatvarave÷màntà na babhràja yathàpuram
2060018a gataprabhà dyaur iva bhàskaraü vinà; vyapetanakùatragaõeva ÷arvarã
2060018c purã babhàse rahità mahàtmanà; na càsrakaõñhàkulamàrgacatvarà
2060019a narà÷ ca nàrya÷ ca sametya saügha÷o; vigarhamàõà bharatasya màtaram
2060019c tadà nagaryàü naradevasaükùaye; babhåvur àrtà na ca ÷arma lebhire
2061001a vyatãtàyàü tu ÷arvaryàm àdityasyodaye tataþ
2061001c sametya ràjakartàraþ sabhàm ãyur dvijàtayaþ
2061002a màrkaõóeyo 'tha maudgalyo vàmadeva÷ ca kà÷yapaþ
2061002c kàtyayano gautama÷ ca jàbàli÷ ca mahàya÷àþ
2061003a ete dvijàþ sahàmàtyaiþ pçthag vàcam udãrayan
2061003c vasiùñham evàbhimukhàþ ÷reùñho ràjapurohitam
2061004a atãtà ÷arvarã duþkhaü yà no varùa÷atopamà
2061004c asmin pa¤catvam àpanne putra÷okena pàrthive
2061005a svargata÷ ca mahàràjo ràma÷ càraõyam à÷ritaþ
2061005c lakùmaõa÷ càpi tejasvã ràmeõaiva gataþ saha
2061006a ubhau bharata÷atrughnau kkekayeùu paraütapau
2061006c pure ràjagçhe ramye màtàmahanive÷ane
2061007a ikùvàkåõàm ihàdyaiva ka÷ cid ràjà vidhãyatàm
2061007c aràjakaü hi no ràùñraü na vinà÷am avàpnuyàt
2061008a nàràjale janapade vidyunmàlã mahàsvanaþ
2061008c abhivarùati parjanyo mahãü divyena vàriõà
2061009a nàràjake janapade bãjamuùñiþ prakãryate
2061009c nàràkake pituþ putro bhàryà và vartate va÷e
2061010a aràjake dhanaü nàsti nàsti bhàryàpy aràjake
2061010c idam atyàhitaü cànyat kutaþ satyam aràjake
2061011a nàràjake janapade kàrayanti sabhàü naràþ
2061011c udyànàni ca ramyàõi hçùñàþ puõyagçhàõi ca
2061012a nàràjake janapade yaj¤a÷ãlà dvijàtayaþ
2061012c satràõy anvàsate dàntà bràhmaõàþ saü÷itavratàþ
2061013a nàràjake janapade prabhåtanañanartakàþ
2061013c utsavà÷ ca samàjà÷ ca vardhante ràùñravardhanàþ
2061014a nàrajake janapade siddhàrthà vyavahàriõaþ
2061014c kathàbhir anurajyante kathà÷ãlàþ kathàpriyaiþ
2061015a nàràjake janapade vàhanaiþ ÷ãghragàmibhiþ
2061015c narà niryànty araõyàni nàrãbhiþ saha kàminaþ
2061016a nàràkaje janapade dhanavantaþ surakùitàþ
2061016c ÷erate vivçta dvàràþ kçùigorakùajãvinaþ
2061017a nàràjake janapade vaõijo dåragàminaþ
2061017c gacchanti kùemam adhvànaü bahupuõyasamàcitàþ
2061018a nàràjake janapade caraty ekacaro va÷ã
2061018c bhàvayann àtmanàtmànaü yatrasàyaügçho muniþ
2061019a nàràjake janapade yogakùemaü pravartate
2061019c na càpy aràjake senà ÷atrån viùahate yudhi
2061020a yathà hy anudakà nadyo yathà vàpy atçõaü vanam
2061020c agopàlà yathà gàvas tathà ràùñram aràjakam
2061021a nàràjake janapade svakaü bhavati kasya cit
2061021c matsyà iva narà nityaü bhakùayanti parasparam
2061022a yehi saübhinnamaryàdà nàstikà÷ chinnasaü÷ayàþ
2061022c te 'pi bhàvàya kalpante ràjadaõóanipãóitàþ
2061023a aho tama ivedaü syàn na praj¤àyeta kiü cana
2061023c ràjà cen na bhave§l loke vibhajan sàdhvasàdhunã
2061024a jãvaty api mahàràje tavaiva vacanaü vayam
2061024c nàtikramàmahe sarve velàü pràpyeva sàgaraþ
2061025a sa naþ samãkùya dvijavaryavçttaü; nçpaü vinà ràjyam araõyabhåtam
2061025c kumàram ikùvàkusutaü vadànyaü; tvam eva ràjànam ihàbhiùi¤caya
2062001a teùàü tadvacanaü ÷rutvà vasiùñhaþ pratyuvàca ha
2062001c mitràmàtyagaõàn sarvàn bràhmaõàüs tàn idaü vacaþ
2062002a yad asau màtulakule pure ràjagçhe sukhã
2062002c bharato vasati bhràtrà ÷atrughnena samanvitaþ
2062003a tac chãghraü javanà dåtà gacchantu tvaritair hayaiþ
2062003c ànetuü bhràtarau vãrau kiü samãkùàmahe vayam
2062004a gacchantv iti tataþ sarve vasiùñhaü vàkyam abruvan
2062004c teùàü tadvacanaü ÷rutvà vasiùñho vàkyam abravãt
2062005a ehi siddhàrtha vijaya jayantà÷okanandana
2062005c ÷råyatàm itikartavyaü sarvàn eva bravãmi vaþ
2062006a puraü ràjagçhaü gatvà ÷ãghraü ÷ãghrajavair hayaiþ
2062006c tyakta÷okair idaü vàcyaþ ÷àsanàd bharato mama
2062007a purohitas tvàü ku÷alaü pràha sarve ca mantriõaþ
2062007c tvaramàõa÷ ca niryàhi kçtyam àtyayikaü tvayà
2062008a mà càsmai proùitaü ràmaü mà càsmai pitaraü mçtam
2062008c bhavantaþ ÷aüsiùur gatvà ràghavàõàm imaü kùayam
2062009a kau÷eyàni ca vastràõi bhåùaõàni varàõi ca
2062009c kùipram àdàya ràj¤a÷ ca bharatasya ca gacchata
2062009e vasiùñhenàbhyanuj¤àtà dåtàþ saütvarità yayuþ
2062010a te hastina pure gaïgàü tãrtvà pratyaïmukhà yayuþ
2062010c pà¤càlade÷am àsàdya madhyena kurujàïgalam
2062011a te prasannodakàü divyàü nànàvihagasevitàm
2062011c upàtijagmur vegena ÷aradaõóàü janàkulàm
2062012a nikålavçkùam àsàdya divyaü satyopayàcanam
2062012c abhigamyàbhivàdyaü taü kuliïgàü pràvi÷an purãm
2062013a abhikàlaü tataþ pràpya tejo'bhibhavanàc cyutàþ
2062013c yayur madhyena bàhlãkàn sudàmànaü ca parvatam
2062013e viùõoþ padaü prekùamàõà vipà÷àü càpi ÷àlmalãm
2062014a te ÷ràntavàhanà dåtà vikçùñena satà pathà
2062014c giri vrajaü pura varaü ÷ãghram àsedur a¤jasà
2062015a bhartuþ priyàrthaü kularakùaõàrthaü; bhartu÷ ca vaü÷asya parigrahàrtham
2062015c aheóamànàs tvarayà sma dåtà; ràtryàü tu te tat puram eva yàtàþ
2063001a yàm eva ràtriü te dåtàþ pravi÷anti sma tàü purãm
2063001c bharatenàpi tàü ràtriü svapno dçùño 'yam apriyaþ
2063002a vyuùñàm eva tu tàü ràtriü dçùñvà taü svapnam apriyam
2063002c putro ràjàdhiràjasya subhç÷aü paryatapyata
2063003a tapyamànaü samàj¤àya vayasyàþ priyavàdinaþ
2063003c àyàsaü hi vineùyantaþ sabhàyàü cakrire kathàþ
2063004a vàdayanti tathà ÷àntiü làsayanty api càpare
2063004c nàñakàny apare pràhur hàsyàni vividhàni ca
2063005a sa tair mahàtmà bharataþ sakhibhiþ priya vàdibhiþ
2063005c goùñhãhàsyàni kurvadbhir na pràhçùyata ràghavaþ
2063006a tam abravãt priyasakho bharataü sakhibhir vçtam
2063006c suhçdbhiþ paryupàsãnaþ kiü sakhe nànumodase
2063007a evaü bruvàõaü suhçdaü bharataþ pratyuvàca ha
2063007c ÷çõu tvaü yan nimittaüme dainyam etad upàgatam
2063008a svapne pitaram adràkùaü malinaü muktamårdhajam
2063008c patantam adri÷ikharàt kaluùe gomaye hrade
2063009a plavamàna÷ ca me dçùñaþ sa tasmin gomayahrade
2063009c pibann a¤jalinà tailaü hasann iva muhur muhuþ
2063010a tatas tilodanaü bhuktvà punaþ punar adhaþ÷iràþ
2063010c tailenàbhyaktasarvàïgas tailam evàvagàhata
2063011a svapne 'pi sàgaraü ÷uùkaü candraü ca patitaü bhuvi
2063011c sahasà càpi saü÷antaü jvalitaü jàtavedasaü
2063012a avadãrõàü ca pçthivãü ÷uùkàü÷ ca vividhàn drumàn
2063012c ahaü pa÷yàmi vidhvastàn sadhåmàü÷ caiva pàrvatàn
2063013a pãñhe kàrùõàyase cainaü niùaõõaü kçùõavàsasaü
2063013c prahasanti sma ràjànaü pramadàþ kçùõapiïgalàþ
2063014a tvaramàõa÷ ca dharmàtmà raktamàlyànulepanaþ
2063014c rathena kharayuktena prayàto dakùiõàmukhaþ
2063015a evam etan mayà dçùñam imàü ràtriü bhayàvahàm
2063015c ahaü ràmo 'tha và ràjà lakùmaõo và mariùyati
2063016a naro yànena yaþ svapne kharayuktena yàti hi
2063016c aciràt tasya dhåmàgraü citàyàü saüpradç÷yate
2063016e etannimittaü dãno 'haü tan na vaþ pratipåjaye
2063017a ÷uùyatãva ca me kaõñho na svastham iva me manaþ
2063017c jugupsann iva càtmànaü na ca pa÷yàmi kàraõam
2063018a imàü hi duþsvapnagatiü ni÷àmya tàm; anekaråpàm avitarkitàü purà
2063018c bhayaü mahat tad dhçdayàn na yàti me; vicintya ràjànam acintyadar÷anam
2064001a bharate bruvati svapnaü dåtàs te klàntavàhanàþ
2064001c pravi÷yàsahyaparikhaü ramyaü ràjagçhaü puram
2064002a samàgamya tu ràj¤à ca ràjaputreõa càrcitàþ
2064002c ràj¤aþ pàdau gçhãtvà tu tam åcur bharataü vacaþ
2064003a purohitas tvà ku÷alaü pràha sarve ca mantriõaþ
2064003c tvaramàõa÷ ca niryàhi kçtyam àtyayikaü tvayà
2064004a atra viü÷atikoñyas tu nçpater màtulasya te
2064004c da÷akoñyas tu saüpårõàs tathaiva ca nçpàtmaja
2064005a pratigçhya ca tat sarvaü svanuraktaþ suhçjjane
2064005c dåtàn uvàca bharataþ kàmaiþ saüpratipåjya tàn
2064006a kaccit suku÷alã ràjà pità da÷aratho mama
2064006c kaccic càràgatà ràme lakùmaõe và mahàtmani
2064007a àryà ca dharmaniratà dharmaj¤à dharmadar÷inã
2064007c arogà càpi kausalyà màtà ràmasya dhãmataþ
2064008a kaccit sumitrà dharmaj¤à jananã lakùmaõasya yà
2064008c ÷atrughnasya ca vãrasya sàrogà càpi madhyamà
2064009a àtmakàmà sadà caõóã krodhanà pràj¤amàninã
2064009c arogà càpi kaikeyã màtà me kim uvàca ha
2064010a evam uktàs tu te dåtà bharatena mahàtmanà
2064010c åcuþ saüpra÷ritaü vàkyam idaü taü bharataü tadà
2064010e ku÷alàs te naravyàghra yeùàü ku÷alam icchasi
2064011a bharata÷ càpi tàn dåtàn evam ukto 'bhyabhàùata
2064011c àpçcche 'haü mahàràjaü dåtàþ saütvarayanti màm
2064012a evam uktvà tu tàn dåtàn bharataþ pàrthivàtmajaþ
2064012c dåtaiþ saücodito vàkyaü màtàmaham uvàca ha
2064013a ràjan pitur gamiùyàmi sakà÷aü dåtacoditaþ
2064013c punar apy aham eùyàmi yadà me tvaü smariùyasi
2064014a bharatenaivam uktas tu nçpo màtàmahas tadà
2064014c tam uvàca ÷ubhaü vàkyaü ÷irasy àghràya ràghavam
2064015a gaccha tàtànujàne tvàü kaikeyã suprajàs tvayà
2064015c màtaraü ku÷alaü bråyàþ pitaraü ca paraütapa
2064016a purohitaü ca ku÷alaü ye cànye dvijasattamàþ
2064016c tau ca tàta maheùvàsau bhràtaru ràmalakùmaõau
2064017a tasmai hastyuttamàü÷ citràn kambalàn ajinàni ca
2064017c abhisatkçtya kaikeyo bharatàya dhanaü dadau
2064018a rukma niùkasahasre dve ùoóa÷à÷va÷atàni ca
2064018c satkçtya kaikeyã putraü kekayo dhanam àdi÷at
2064019a tathàmàtyàn abhipretàn vi÷vàsyàü÷ ca guõànvitàn
2064019c dadàv a÷vapatiþ ÷ãghraü bharatàyànuyàyinaþ
2064020a airàvatàn aindra÷iràn nàgàn vai priyadar÷anàn
2064020c kharठ÷ãghràn susaüyuktàn màtulo 'smai dhanaü dadau
2064021a antaþpure 'tisaüvçddhàn vyàghravãryabalànvitàn
2064021c daüùñràyudhàn mahàkàyठ÷una÷ copàyanaü dadau
2064022a sa màtàmaham àpçcchya màtulaü ca yudhàjitam
2064022c ratham àruhya bharataþ ÷atrughnasahito yayau
2064023a rathàn maõóalacakràü÷ ca yojayitvà paraþ÷atam
2064023c uùñrago'÷vakharair bhçtyà bharataü yàntam anvayuþ
2064024a balena gupto bharato mahàtmà; sahàryakasyàtmasamair amàtyaiþ
2064024c àdàya ÷atrughnam apeta÷atrur; gçhàd yayau siddha ivendralokàt
2065001a sa pràïmukho ràjagçhàd abhiniryàya vãryavàn
2065001c hràdinãü dårapàràü ca pratyaksrotas taraïgiõãm
2065001e ÷atadråm atarac chrãmàn nadãm ikùvàkunandanaþ
2065002a eladhàne nadãü tãrtvà pràpya càparaparpañàn
2065002c ÷ilàm àkurvatãü tãrtvà àgneyaü ÷alyakartanam
2065003a satyasaüdhaþ ÷uciþ ÷rãmàn prekùamàõaþ ÷ilàvahàm
2065003c atyayàt sa mahà÷ailàn vanaü caitrarathaü prati
2065004a veginãü ca kuliïgàkhyàü hràdinãü parvatàvçtàm
2065004c yamunàü pràpya saütãrõo balam à÷vàsayat tadà
2065005a ÷ãtãkçtya tu gàtràõi klàntàn à÷vàsya vàjinaþ
2065005c tatra snàtvà ca pãtvà ca pràyàd àdàya codakam
2065006a ràjaputro mahàraõyam anabhãkùõopasevitam
2065006c bhadro bhadreõa yànena màrutaþ kham ivàtyayàt
2065007a toraõaü dakùiõàrdhena jambåprastham upàgamat
2065007c varåthaü ca yayau ramyaü gràmaü da÷arathàtmajaþ
2065008a tatra ramye vane vàsaü kçtvàsau pràïmukho yayau
2065008c udyànam ujjihànàyàþ priyakà yatra pàdapàþ
2065009a sàlàüs tu priyakàn pràpya ÷ãghràn àsthàya vàjinaþ
2065009c anuj¤àpyàtha bharato vàhinãü tvarito yayau
2065010a vàsaü kçtvà sarvatãrthe tãrtvà cottànakàü nadãm
2065010c anyà nadã÷ ca vividhàþ pàrvatãyais turaügamaiþ
2065011a hastipçùñhakam àsàdya kuñikàm atyavartata
2065011c tatàra ca naravyàghro lauhitye sa kapãvatãm
2065011e ekasàle sthàõumatãü vinate gomatãü nadãm
2065012a kaliïga nagare càpi pràpya sàlavanaü tadà
2065012c bharataþ kùipram àgacchat supari÷ràntavàhanaþ
2065013a vanaü ca samatãtyà÷u ÷arvaryàm aruõodaye
2065013c ayodhyàü manunà ràj¤à nirmitàü sa dadar÷a ha
2065014a tàü purãü puruùavyàghraþ saptaràtroùiñaþ pathi
2065014c ayodhyàm agrato dçùñvà rathe sàrathim abravãt
2065015a eùà nàtipratãtà me puõyodyànà ya÷asvinã
2065015c ayodhyà dç÷yate dåràt sàrathe pàõóumçttikà
2065016a yajvabhir guõasaüpannair bràhmaõair vedapàragaiþ
2065016c bhåyiùñham çùhair àkãrõà ràjarùivarapàlità
2065017a ayodhyàyàü purà÷abdaþ ÷råyate tumulo mahàn
2065017c samantàn naranàrãõàü tam adya na ÷çõomy aham
2065018a udyànàni hi sàyàhne krãóitvoparatair naraiþ
2065018c samantàd vipradhàvadbhiþ prakà÷ante mamànyadà
2065019a tàny adyànurudantãva parityaktàni kàmibhiþ
2065019c araõyabhåteva purã sàrathe pratibhàti me
2065020a na hy atra yànair dç÷yante na gajair na ca vàjibhiþ
2065020c niryànto vàbhiyànto và naramukhyà yathàpuram
2065021a aniùñàni ca pàpàni pa÷yàmi vividhàni ca
2065021c nimittàny amanoj¤àni tena sãdati te manaþ
2065022a dvàreõa vaijayantena pràvi÷ac chràntavàhanaþ
2065022c dvàþsthair utthàya vijayaü pçùñas taiþ sahito yayau
2065023a sa tv anekàgrahçdayo dvàþsthaü pratyarcya taü janam
2065023c såtam a÷vapateþ klàntam abravãt tatra ràghavaþ
2065024a ÷rutà no yàdç÷àþ pårvaü nçpatãnàü vinà÷ane
2065024c àkàràs tàn ahaü sarvàn iha pa÷yàmi sàrathe
2065025a malinaü cà÷rupårõàkùaü dãnaü dhyànaparaü kç÷am
2065025c sastrã puüsaü ca pa÷yàmi janam utkaõñhitaü pure
2065026a ity evam uktvà bharataþ såtaü taü dãnamànasaþ
2065026c tàny aniùñàny ayodhyàyàü prekùya ràjagçhaü yayau
2065027a tàü ÷ånya÷çïgàñakave÷marathyàü; rajo'ruõadvàrakapàñayantràm
2065027c dçùñvà purãm indrapurã prakà÷àü; duþkhena saüpårõataro babhåva
2065028a bahåni pa÷yan manaso 'priyàõi; yàny annyadà nàsya pure babhåvuþ
2065028c avàk÷irà dãnamanà nahçùñaþ; pitur mahàtmà pravive÷a ve÷ma
2066001a apa÷yaüs tu tatas tatra pitaraü pitur àlaye
2066001c jagàma bharato draùñuü màtaraü màtur àlaye
2066002a anupràptaü tu taü dçùñvà kaikeyã proùitaü sutam
2066002c utpapàta tadà hçùñà tyaktvà sauvarõamànasaü
2066003a sa pravi÷yaiva dharmàtmà svagçhaü ÷rãvivarjitam
2066003c bharataþ prekùya jagràha jananyà÷ caraõau ÷ubhau
2066004a taü mårdhni samupàghràya pariùvajya ya÷asvinam
2066004c aïke bharatam àropya praùñuü samupacakrame
2066005a adya te kati cid ràtrya÷ cyutasyàryakave÷manaþ
2066005c api nàdhva÷ramaþ ÷ãghraü rathenàpatatas tava
2066006a àryakas te suku÷alo yudhàjin màtulas tava
2066006c pravàsàc ca sukhaü putra sarvaü me vaktum arhasi
2066007a evaü pçùñhas tu kaikeyyà priyaü pàrthivanandanaþ
2066007c àcaùña bharataþ sarvaü màtre ràjãvalocanaþ
2066008a adya me saptamã ràtri÷ cyutasyàryakave÷manaþ
2066008c ambàyàþ ku÷alã tàto yudhàjin màtula÷ ca me
2066009a yan me dhanaü ca ratnaü ca dadau ràjà paraütapaþ
2066009c pari÷ràntaü pathy abhavat tato 'haü pårvam àgataþ
2066010a ràjavàkyaharair dåtais tvaryamàõo 'ham àgataþ
2066010c yad ahaü praùñum icchàmi tad ambà vaktum arhasi
2066011a ÷ånyo 'yaü ÷ayanãyas te paryaïko hemabhåùitaþ
2066011c na càyam ikùvàkujanaþ prahçùñaþ pratibhàti me
2066012a ràjà bhavati bhåyiùñhgam ihàmbàyà nive÷ane
2066012c tam ahaü nàdya pa÷yàmi draùñum icchann ihàgataþ
2066013a pitur grahãùye caraõau taü mamàkhyàhi pçcchataþ
2066013c àhosvid amba jyeùñhàyàþ kausalyàyà nive÷ane
2066014a taü pratyuvàca kaikeyã priyavad ghoram apriyam
2066014c ajànantaü prajànantã ràjyalobhena mohità
2066014e yà gatiþ sarvabhåtànàü tàü gatiü te pità gataþ
2066015a tac chrutvà bharato vàkyaü dharmàbhijanavठ÷uciþ
2066015c papàta sahasà bhåmau pitç÷okabalàrditaþ
2066016a tataþ ÷okena saüvãtaþ pitur maraõaduþkhitaþ
2066016c vilalàpa mahàtejà bhràntàkulitacetanaþ
2066017a etat suruciraü bhàti pitur me ÷ayanaü purà
2066017c tad idaü na vibhàty adya vihãnaü tena dhãmatà
2066018a tam àrtaü devasaükà÷aü samãkùya patitaü bhuvi
2066018c utthàpayitvà ÷okàrtaü vacanaü cedam abravãt
2066019a uttiùñhottiùñha kiü ÷eùe ràjaputra mahàya÷aþ
2066019c tvadvidhà na hi ÷ocanti santaþ sadasi saümatàþ
2066020a sa rudatyà ciraü kàlaü bhåmau viparivçtya ca
2066020c jananãü pratyuvàcedaü ÷okair bahubhir àvçtaþ
2066021a abhiùekùyati ràmaü tu ràjà yaj¤aü nu yakùyati
2066021c ity ahaü kçtasaükalpo hçùño yàtràm ayàsiùam
2066022a tad idaü hy anyathà bhåtaü vyavadãrõaü mano mama
2066022c pitaraü yo na pa÷yàmi nityaü priyahite ratam
2066023a amba kenàtyagàd ràjà vyàdhinà mayy anàgate
2066023c dhanyà ràmàdayaþ sarve yaiþ pità saüskçtaþ svayam
2066024a na nånaü màü mahàràjaþ pràptaü jànàti kãrtimàn
2066024c upajighred dhi màü mårdhni tàtaþ saünamya satvaram
2066025a kva sa pàõiþ sukhaspar÷as tàtasyàkliùñakarmaõaþ
2066025c yena màü rajasà dhvastam abhãkùõaü parimàrjati
2066026a yo me bhràtà pità bandhur yasya dàso 'smi dhãmataþ
2066026c tasya màü ÷ãghram àkhyàhi ràmasyàkliùña karmaõaþ
2066027a pità hi bhavati jyeùñho dharmam àryasya jànataþ
2066027c tasya pàdau grahãùyàmi sa hãdànãü gatir mama
2066028a àrye kim abravãd ràjà pità me satyavikramaþ
2066028c pa÷cimaü sàdhusaüde÷am icchàmi ÷rotum àtmanaþ
2066029a iti pçùñà yathàtattvaü kaikeyã vàkyam abravãt
2066029c ràmeti ràjà vilapan hà sãte lakùmaõeti ca
2066029e sa mahàtmà paraü lokaü gato gatimatàü varaþ
2066030a imàü tu pa÷cimàü vàcaü vyàjahàra pità tava
2066030c kàla dharmaparikùiptaþ pà÷air iva mahàgajaþ
2066031a siddhàrthàs tu narà ràmam àgataü sãtayà saha
2066031c lakùmaõaü ca mahàbàhuü drakùyanti punar àgatam
2066032a tac chrutvà viùasàdaiva dvitãyà priya÷aüsanàt
2066032c viùaõõavadano bhåtvà bhåyaþ papraccha màtaram
2066033a kva cedànãü sa dharmàtmà kausalyànandavardhanaþ
2066033c lakùmaõena saha bhràtrà sãtayà ca samaü gataþ
2066034a tathà pçùñà yathàtattvam àkhyàtum upacakrame
2066034c màtàsya yugapad vàkyaü vipriyaü priya÷aïkayà
2066035a sa hi ràjasutaþ putra cãravàsà mahàvanam
2066035c daõóakàn saha vaidehyà lakùmaõànucaro gataþ
2066036a tac chrutvà bharatas trasto bhràtu÷ càritra÷aïkayà
2066036c svasya vaü÷asya màhàtmyàt praùñuü samupacakrame
2066037a kaccin na bràhmaõavadhaü hçtaü ràmeõa kasya cit
2066037c kaccin nàóhyo daridro và tenàpàpo vihiüsitaþ
2066038a kaccin na paradàràn và ràjaputro 'bhimanyate
2066038c kasmàt sa daõóakàraõye bhråõaheva vivàsitaþ
2066039a athàsya capalà màtà tat svakarma yathàtatham
2066039c tenaiva strãsvabhàvena vyàhartum upacakrame
2066040a na bràhmaõa dhanaü kiücid dhçtaü ràmeõa kasya cit
2066040c ka÷ cin nàóhyo daridro và tenàpàpo vihiüsitaþ
2066040e na ràmaþ paradàràü÷ ca cakùurbhyàm api pa÷yati
2066041a mayà tu putra ÷rutvaiva ràmasyaivàbhiùecanam
2066041c yàcitas te pità ràjyaü ràmasya ca vivàsanam
2066042a sa svavçttiü samàsthàya pità te tat tathàkarot
2066042c ràma÷ ca sahasaumitriþ preùitaþ saha sãtayà
2066043a tam apa÷yan priyaü putraü mahãpàlo mahàya÷àþ
2066043c putra÷okaparidyånaþ pa¤catvam upapedivàn
2066044a tvayà tv idànãü dharmaj¤a ràjatvam avalambyatàm
2066044c tvatkçte hi mayà sarvam idam evaüvidhaü kçtam
2066045a tat putra ÷ãghraü vidhinà vidhij¤air; vasiùñhamukhyaiþ sahito dvijendraiþ
2066045c saükàlya ràjànam adãnasattvam; àtmànam urvyàm abhiùecayasva
2067001a ÷rutvà tu pitaraü vçttaü bhràtaru ca vivàsitau
2067001c bharato duþkhasaütapta idaü vacanam abravãt
2067002a kiü nuõkàryaü hatasyeha mama ràjyena ÷ocataþ
2067002c vihãnasyàtha pitrà ca bhràtrà pitçsamena ca
2067003a duþkhe me duþkham akaror vraõe kùàram ivàdadhàþ
2067003c ràjànaü pretabhàvasthaü kçtvà ràmaü ca tàpasaü
2067004a kulasya tvam abhàvàya kàlaràtrir ivàgatà
2067004c aïgàram upagåhya sma pità me nàvabuddhavàn
2067005a kausalyà ca sumitrà ca putra÷okàbhipãóite
2067005c duùkaraü yadi jãvetàü pràpya tvàü jananãü mama
2067006a nanu tv àryo 'pi dharmàtmà tvayi vçttim anuttamàm
2067006c vartate guruvçttij¤o yathà màtari vartate
2067007a tathà jyeùñhà hi me màtà kausalyà dãrghadar÷inã
2067007c tvayi dharmaü samàsthàya bhaginyàm iva vartate
2067008a tasyàþ putraü kçtàtmànaü cãravalkalavàsasaü
2067008c prasthàpya vanavàsàya kathaü pàpe na ÷ocasi
2067009a apàpadar÷inaü ÷åraü kçtàtmànaü ya÷asvinam
2067009c pravràjya cãravasanaü kiü nu pa÷yasi kàraõam
2067010a lubdhàyà vidito manye na te 'haü ràghavaü prati
2067010c tathà hy anartho ràjyàrthaü tvayà nãto mahàn ayam
2067011a ahaü hi puruùavyàghràv apa÷yan ràmalakùmaõau
2067011c kena ÷aktiprabhàvena ràjyaü rakùitum utsahe
2067012a taü hi nityaü mahàràjo balavantaü mahàbalaþ
2067012c apà÷rito 'bhåd dharmàtmà merur meruvanaü yathà
2067013a so 'haü katham imaü bhàraü mahàdhuryasamudyatam
2067013c damyo dhuram ivàsàdya saheyaü kena caujasà
2067014a atha và me bhavec chaktir yogair buddhibalena và
2067014c sakàmàü na kariùyàmi tvàm ahaü putragardhinãm
2067014e nivartayiùyàmi vanàd bhràtaraü svajanapriyam
2067015a ity evam uktvà bharato mahàtmà; priyetarair vàkyagaõais tudaüs tàm
2067015c ÷okàtura÷ càpi nanàda bhåyaþ; siüho yathà parvatagahvarasthaþ
2068001a tàü tathà garhayitvà tu màtaraü bharatas tadà
2068001c roùeõa mahatàviùñaþ punar evàbravãd vacaþ
2068002a ràjyàd bhraü÷asva kaikeyi nç÷aüse duùñacàriõi
2068002c parityaktà ca dharmeõa mà mçtaü rudatã bhava
2068003a kiü nu te 'dåùayad ràjà ràmo và bhç÷adhàrmikaþ
2068003c yayor mçtyur vivàsa÷ ca tvatkçte tulyam àgatau
2068004a bhråõahatyàm asi pràptà kulasyàsya vinà÷anàt
2068004c kaikeyi narakaü gaccha mà ca bhartuþ salokatàm
2068005a yat tvayà hãdç÷aü pàpaü kçtaü ghoreõa karmaõà
2068005c sarvalokapriyaü hitvà mamàpy àpàditaü bhayam
2068006a tvatkçte me pità vçtto ràma÷ càraõyam à÷ritaþ
2068006c aya÷o jãvaloke ca tvayàhaü pratipàditaþ
2068007a màtçråpe mamàmitre nç÷aüse ràjyakàmuke
2068007c na te 'ham abhibhàùyo 'smi durvçtte patighàtini
2068008a kausalyà ca sumitrà ca yà÷ cànyà mama màtaraþ
2068008c duþkhena mahatàviùñàs tvàü pràpya kuladåùiõãm
2068009a na tvam a÷vapateþ kanyà dharmaràjasya dhãmataþ
2068009c ràkùasã tatra jàtàsi kulapradhvaüsinã pituþ
2068010a yat tvayà dhàrmiko ràmo nityaü satyaparàyaõaþ
2068010c vanaü prasthàpito duþkhàt pità ca tridivaü gataþ
2068011a yat pradhànàsi tat pàpaü mayi pitrà vinàkçte
2068011c bhràtçbhyàü ca parityakte sarvalokasya càpriye
2068012a kausalyàü dharmasaüyuktàü viyuktàü pàpani÷caye
2068012c kçtvà kaü pràpsyase tv adya lokaü nirayagàminã
2068013a kiü nàvabudhyase kråre niyataü bandhusaü÷rayam
2068013c jyeùñhaü pitçsamaü ràmaü kausalyàyàtmasaübhavam
2068014a aïgapratyaïgajaþ putro hçdayàc càpi jàyate
2068014c tasmàt priyataro màtuþ priyatvàn na tu bàndhavaþ
2068015a anyadà kila dharmaj¤à surabhiþ surasaümatà
2068015c vahamànau dadar÷orvyàü putrau vigatacetasau
2068016a tàv ardhadivase ÷ràntau dçùñvà putrau mahãtale
2068016c ruroda putra ÷okena bàùpaparyàkulekùaõà
2068017a adhastàd vrajatas tasyàþ suraràj¤o mahàtmanaþ
2068017c bindavaþ patità gàtre såkùmàþ surabhigandhinaþ
2068018a tàü dçùñvà ÷okasaütaptàü vajrapàõir ya÷asvinãm
2068018c indraþ prà¤jalir udvignaþ suraràjo 'bravãd vacaþ
2068019a bhayaü kaccin na càsmàsu kuta÷ cid vidyate mahat
2068019c kuto nimittaþ ÷okas te bråhi sarvahitaiùiõi
2068020a evam uktà tu surabhiþ suraràjena dhãmatà
2068020c patyuvàca tato dhãrà vàkyaü vàkyavi÷àradà
2068021a ÷àntaü pàtaü na vaþ kiü cit kuta÷ cid amaràdhipa
2068021c ahaü tu magnau ÷ocàmi svaputrau viùame sthitau
2068022a etau dçùñvà kçùau dãnau såryara÷mipratàpinau
2068022c vadhyamànau balãvardau karùakeõa suràdhipa
2068023a mama kàyàt prasåtau hi duþkhitau bhàra pãóitau
2068023c yau dçùñvà paritapye 'haü nàsti putrasamaþ priyaþ
2068024a yasyàþ putra sahasràõi sàpi ÷ocati kàmadhuk
2068024c kiü punar yà vinà ràmaü kausalyà vartayiùyati
2068025a ekaputrà ca sàdhvã ca vivatseyaü tvayà kçtà
2068025c tasmàt tvaü satataü duþkhaü pretya ceha ca lapsyase
2068026a ahaü hy apacitiü bhràtuþ pitu÷ ca sakalàm imàm
2068026c vardhanaü ya÷asa÷ càpi kariùyàmi na saü÷ayaþ
2068027a ànàyayitvà tanayaü kausalyàyà mahàdyutim
2068027c svayam eva pravekùyàmi vanaü muniniùevitam
2068028a iti nàga ivàraõye tomaràïku÷acoditaþ
2068028c papàta bhuvi saükruddho niþ÷vasann iva pannagaþ
2068029a saüraktanetraþ ÷ithilàmbaras tadà; vidhåtasarvàbharaõaþ paraütapaþ
2068029c babhåva bhåmau patito nçpàtmajaþ; ÷acãpateþ ketur ivotsavakùaye
2069001a tathaiva kro÷atas tasya bharatasya mahàtmanaþ
2069001c kausalyà ÷abdam àj¤àya sumitràm idam abravãt
2069002a àgataþ krårakàryàyàþ kaikeyyà bharataþ sutaþ
2069002c tam ahaü draùñum icchàmi bharataü dãrghadar÷inam
2069003a evam uktvà sumitràü sà vivarõà malinàmbarà
2069003c pratasthe bharato yatra vepamànà vicetanà
2069004a sa tu ràmànuja÷ càpi ÷atrughnasahitas tadà
2069004c pratasthe bharato yatra kausalyàyà nive÷anam
2069005a tataþ ÷atrughna bharatau kausalyàü prekùya duþkhitau
2069005c paryaùvajetàü duþkhàrtàü patitàü naùñacetanàm
2069006a bharataü pratyuvàcedaü kausalyà bhç÷aduþkhità
2069006c idaü te ràjyakàmasya ràjyaü pràptam akaõñakam
2069006e saüpràptaü bata kaikeyyà ÷ãghraü kråreõa karmaõà
2069007a prasthàpya cãravasanaü putraü me vanavàsinam
2069007c kaikeyã kaü guõaü tatra pa÷yati kråradar÷inã
2069008a kùipraü màm api kaikeyã prasthàpayitum arhati
2069008c hiraõyanàbho yatràste suto me sumahàya÷àþ
2069009a atha và svayam evàhaü sumitrànucarà sukham
2069009c agnihotraü puraskçtya prasthàsye yatra ràghavaþ
2069010a kàmaü và svayam evàdya tatra màü netum arhasi
2069010c yatràsau puruùavyàghras tapyate me tapaþ sutaþ
2069011a idaü hi tava vistãrõaü dhanadhànyasamàcitam
2069011c hastya÷varathasaüpårõaü ràjyaü niryàtitaü tayà
2069012a evaü vilapamànàü tàü bharataþ prà¤jalis tadà
2069012c kausalyàü pratyuvàcedaü ÷okair bahubhir àvçtàm
2069013a àrye kasmàd ajànantaü garhase màm akilbiùam
2069013c vipulàü ca mama prãtiü sthiràü jànàsi ràghave
2069014a kçtà ÷àstrànugà buddhir mà bhåt tasya kadà cana
2069014c satyasaüdhaþ satàü ÷reùñho yasyàryo 'numate gataþ
2069015a praiùyaü pàpãyasàü yàtu såryaü ca prati mehatu
2069015c hantu pàdena gàü suptàü yasyàryo 'numate gataþ
2069016a kàrayitvà mahat karma bhartà bhçtyam anarthakam
2069016c adharmo yo 'sya so 'syàs tu yasyàryo 'numate gataþ
2069017a paripàlayamànasya ràj¤o bhåtàni putravat
2069017c tatas tu druhyatàü pàpaü yasyàryo 'numate gataþ
2069018a baliùaóbhàgam uddhçtya nçpasyàrakùataþ prajàþ
2069018c adharmo yo 'sya so 'syàstu yasyàryo 'numate gataþ
2069019a saü÷rutya ca tapasvibhyaþ satre vai yaj¤adakùiõàm
2069019c tàü vipralapatàü pàpaü yasyàryo 'numate gataþ
2069020a hastya÷varathasaübàdhe yuddhe ÷astrasamàkule
2069020c mà sma kàrùãt satàü dharmaü yasyàryo 'numate gataþ
2069021a upadiùñaü susåkùmàrthaü ÷àstraü yatnena dhãmatà
2069021c sa nà÷ayatu duùñàtmà yasyàryo 'numate gataþ
2069022a pàyasaü kçsaraü chàgaü vçthà so '÷nàtu nirghçõaþ
2069022c guråü÷ càpy avajànàtu yasyàryo 'numate gataþ
2069023a putrair dàrai÷ ca bhçtyai÷ ca svagçhe parivàritaþ
2069023c sa eko mçùñam a÷nàtu yasyàryo 'numate gataþ
2069024a ràjastrãbàlavçddhànàü vadhe yat pàpam ucyate
2069024c bhçtyatyàge ca yat pàpaü tat pàpaü pratipadyatàm
2069025a ubhe saüdhye ÷ayànasya yat pàpaü parikalpyate
2069025c tac ca pàpaü bhavet tasya yasyàryo 'numate gataþ
2069026a yad agnidàyake pàpaü yat pàpaü gurutalpage
2069026c mitradrohe ca yat pàpaü tat pàpaü pratipadyatàm
2069027a devatànàü pitéõàü ca màtà pitros tathaiva ca
2069027c mà sma kàrùãt sa ÷u÷råùàü yasyàryo 'numate gataþ
2069028a satàü lokàt satàü kãrtyàþ sajjuùñàt karmaõas tathà
2069028c bhra÷yatu kùipram adyaiva yasyàryo 'numate gataþ
2069029a vihãnàü patiputràbhyàü kausalyàü pàrthivàtmajaþ
2069029c evam à÷vasayann eva duþkhàrto nipapàta ha
2069030a tathà tu ÷apathaiþ kaùñaiþ ÷apamànam acetanam
2069030c bharataü ÷okasaütaptaü kausalyà vàkyam abravãt
2069031a mama duþkham idaü putra bhåyaþ samupajàyate
2069031c ÷apathaiþ ÷apamàno hi pràõàn uparuõatsi me
2069032a diùñyà na calito dharmàd àtmà te sahalakùmaõaþ
2069032c vatsa satyapratij¤o me satàü lokàn avàpsyasi
2069033a evaü vilapamànasya duþkhàrtasya mahàtmanaþ
2069033c mohàc ca ÷okasaürodhàd babhåva lulitaü manaþ
2069034a làlapyamànasya vicetanasya; pranaùñabuddheþ patitasya bhåmau
2069034c muhur muhur niþ÷vasata÷ ca dãrghaü; sà tasya ÷okena jagàma ràtriþ
2070001a tam evaü ÷okasaütaptaü bharataü kekayãsutam
2070001c uvàca vadatàü ÷reùñho vasiùñhaþ ÷reùñhavàg çùiþ
2070002a alaü ÷okena bhadraü te ràjaputra mahàya÷aþ
2070002c pràptakàlaü narapateþ kuru saüyànam uttaram
2070003a vasiùñhasya vacaþ ÷rutvà bharato dhàraõàü gataþ
2070003c pretakàryàõi sarvàõi kàrayàm àsa dharmavit
2070004a uddhçtaü tailasaükledàt sa tu bhåmau nive÷itam
2070004c àpãtavarõavadanaü prasuptam iva bhåmipam
2070005a nive÷ya ÷ayane càgrye nànàratnapariùkçte
2070005c tato da÷arathaü putro vilalàpa suduþkhitaþ
2070006a kiü te vyavasitaü ràjan proùite mayy anàgate
2070006c vivàsya ràmaü dharmaj¤aü lakùmaõaü ca mahàbalam
2070007a kva yàsyasi mahàràja hitvemaü duþkhitaü janam
2070007c hãnaü puruùasiühena ràmeõàkliùñakarmaõà
2070008a yogakùemaü tu te ràjan ko 'smin kalpayità pure
2070008c tvayi prayàte svas tàta ràme ca vanam à÷rite
2070009a vidhavà pçthivã ràjaüs tvayà hãnà na ràjate
2070009c hãnacandreva rajanã nagarã pratibhàti màm
2070010a evaü vilapamànaü taü bharataü dãnamànasaü
2070010c abravãd vacanaü bhåyo vasiùñhas tu mahàn çùiþ
2070011a pretakàryàõi yàny asya kartavyàni vi÷àmpateþ
2070011c tàny avyagraü mahàbàho kriyatàm avicàritam
2070012a tatheti bharato vàkyaü vasiùñhasyàbhipåjya tat
2070012c çtvikpurohitàcàryàüs tvarayàm àsa sarva÷aþ
2070013a ye tv agrato narendrasya agny agàràd bahiùkçtàþ
2070013c çtvigbhir yàjakai÷ caiva te hriyante yathàvidhi
2070014a ÷ibilàyàm athàropya ràjànaü gatacetanam
2070014c bàùpakaõñhà vimanasas tam åhuþ paricàrakàþ
2070015a hiraõyaü ca suvarõaü ca vàsàüsi vividhàni ca
2070015c prakiranto janà màrgaü nçpater agrato yayuþ
2070016a candanàguruniryàsàn saralaü padmakaü tathà
2070016c devadàråõi càhçtya citàü cakrus tathàpare
2070017a gandhàn uccàvacàü÷ cànyàüs tatra dattvàtha bhåmipam
2070017c tataþ saüve÷ayàm àsu÷ citàmadhye tam çtvijaþ
2070018a tathà hutà÷anaü hutvà jepus tasya tadartvijaþ
2070018c jagu÷ ca te yathà÷àstraü tatra sàmàni sàmagàþ
2070019a ÷ibikàbhi÷ ca yànai÷ ca yathàrhaü tasya yoùitaþ
2070019c nagaràn niryayus tatra vçddhaiþ parivçtàs tadà
2070020a prasavyaü càpi taü cakrur çtvijo 'gnicitaü nçpam
2070020c striya÷ ca ÷okasaütaptàþ kausalyà pramukhàs tadà
2070021a krau¤cãnàm iva nàrãõàü ninàdas tatra ÷u÷ruve
2070021c àrtànàü karuõaü kàle kro÷antãnàü sahasra÷aþ
2070022a tato rudantyo viva÷à vilapya ca punaþ punaþ
2070022c yànebhyaþ sarayåtãram avaterur varàïganàþ
2070023a kçtodakaü te bharatena sàrdhaü; nçpàïganà mantripurohità÷ ca
2070023c puraü pravi÷yà÷ruparãtanetrà; bhåmau da÷àhaü vyanayanta duþkham
2071001a tato da÷àhe 'tigate kçta÷auco nçpàtmajaþ
2071001c dvàda÷e 'hani saüpràpte ÷ràddhakarmàõy akàrayat
2071002a bràhmaõebhyo dadau ratnaü dhanam annaü ca puùkalam
2071002c bàstikaü bahu÷uklaü ca gà÷ càpi ÷ata÷as tathà
2071003a dàsãdàsaü ca yànaü ca ve÷màni sumahànti ca
2071003c bràhmaõebhyo dadau putro ràj¤as tasyaurdhvadaihikam
2071004a tataþ prabhàtasamaye divase 'tha trayoda÷e
2071004c vilalàpa mahàbàhur bharataþ ÷okamårchitaþ
2071005a ÷abdàpihitakaõñha÷ ca ÷odhanàrtham upàgataþ
2071005c citàmåle pitur vàkyam idam àha suduþkhitaþ
2071006a tàta yasmin niùçùño 'haü tvayà bhràtari ràghave
2071006c tasmin vanaü pravrajite ÷ånye tyakto 'smy ahaü tvayà
2071007a yathàgatir anàthàyàþ putraþ pravràjito vanam
2071007c tàm ambàü tàta kausalyàü tyaktvà tvaü kva gato nçpa
2071008a dçùñvà bhasmàruõaü tac ca dagdhàsthisthànamaõóalam
2071008c pituþ ÷arãra nirvàõaü niùñanan viùasàda ha
2071009a sa tu dçùñvà rudan dãnaþ papàta dharaõãtale
2071009c utthàpyamànaþ ÷akrasya yantra dhvaja iva cyutaþ
2071010a abhipetus tataþ sarve tasyàmàtyàþ ÷ucivratam
2071010c antakàle nipatitaü yayàtim çùayo yathà
2071011a ÷atrughna÷ càpi bharataü dçùñvà ÷okapariplutam
2071011c visaüj¤o nyapatad bhåmau bhåmipàlam anusmaran
2071012a unmatta iva ni÷cetà vilalàpa suduþkhitaþ
2071012c smçtvà pitur guõàïgàni tàni tàni tadà tadà
2071013a mantharà prabhavas tãvraþ kaikeyãgràhasaükulaþ
2071013c varadànamayo 'kùobhyo 'majjayac chokasàgaraþ
2071014a sukumàraü ca bàlaü ca satataü làlitaü tvayà
2071014c kva tàta bharataü hitvà vilapantaü gato bhavàn
2071015a nanu bhojyeùu pàneùu vastreùv àbharaõeùu ca
2071015c pravàrayasi naþ sarvàüs tan naþ ko 'dya kariùyati
2071016a avadàraõa kàle tu pçthivã nàvadãryate
2071016c vihãnà yà tvayà ràj¤à dharmaj¤ena mahàtmanà
2071017a pitari svargam àpanne ràme càraõyam à÷rite
2071017c kiü me jãvita sàmarthyaü pravekùyàmi hutà÷anam
2071018a hãno bhràtrà ca pitrà ca ÷ånyàm ikùvàkupàlitàm
2071018c ayodhyàü na pravekùyàmi pravekùyàmi tapovanam
2071019a tayor vilapitaü ÷rutvà vyasanaü cànvavekùya tat
2071019c bhç÷am àrtatarà bhåyaþ sarva evànugàminaþ
2071020a tato viùaõõau ÷ràntau ca ÷atrughna bharatàv ubhau
2071020c dharaõyàü saüvyaceùñetàü bhagna÷çïgàv ivarùabhau
2071021a tataþ prakçtimàn vaidyaþ pitur eùàü purohitaþ
2071021c vasiùñho bharataü vàkyam utthàpya tam uvàca ha
2071022a trãõi dvandvàni bhåteùu pravçttàny avi÷eùataþ
2071022c teùu càparihàryeùu naivaü bhavitum arhati
2071023a sumantra÷ càpi ÷atrughnam utthàpyàbhiprasàdya ca
2071023c ÷ràvayàm àsa tattvaj¤aþ sarvabhåtabhavàbhavau
2071024a utthitau tau naravyàghrau prakà÷ete ya÷asvinau
2071024c varùàtapapariklinnau pçthag indradhvajàv iva
2071025a a÷råõi parimçdnantau raktàkùau dãnabhàùiõau
2071025c amàtyàs tvarayanti sma tanayau càparàþ kriyàþ
2072001a atra yàtràü samãhantaü ÷atrughno lakùmaõànujaþ
2072001c bharataü ÷okasaütaptam idaü vacanam abravãt
2072002a gatir yaþ sarvabhåtànàü duþkhe kiü punar àtmanaþ
2072002c sa ràmaþ sattva saüpannaþ striyà pravràjito vanam
2072003a balavàn vãrya saüpanno lakùmaõo nàma yo 'py asau
2072003c kiü na mocayate ràmaü kçtvàpi pitçnigraham
2072004a pårvam eva tu nigràhyaþ samavekùya nayànayau
2072004c utpathaü yaþ samàråóho nàryà ràjà va÷aü gataþ
2072005a iti saübhàùamàõe tu ÷atrughne lakùmaõànuje
2072005c pràgdvàre 'bhåt tadà kubjà sarvàbharaõabhåùità
2072006a liptà candanasàreõa ràjavastràõi bibhratã
2072006c mekhalà dàmabhi÷ citrai rajjubaddheva vànarã
2072007a tàü samãkùya tadà dvàþstho bhç÷aü pàpasya kàriõãm
2072007c gçhãtvàkaruõaü kubjàü ÷atrughnàya nyavedayat
2072008a yasyàþ kçte vane ràmo nyastadeha÷ ca vaþ pità
2072008c seyaü pàpà nç÷aüsà ca tasyàþ kuru yathàmati
2072009a ÷atrughna÷ ca tad àj¤àya vacanaü bhç÷aduþkhitaþ
2072009c antaþpuracaràn sarvàn ity uvàca dhçtavrataþ
2072010a tãvram utpàditaü duþkhaü bhràtéõàü me tathà pituþ
2072010c yayà seyaü nç÷aüsasya karmaõaþ phalam a÷nutàm
2072011a evam uktà ca tenà÷u sakhã janasamàvçtà
2072011c gçhãtà balavat kubjà sà tadgçham anàdayat
2072012a tataþ subhç÷a saütaptas tasyàþ sarvaþ sakhãjanaþ
2072012c kruddham àj¤àya ÷atrughnaü vyapalàyata sarva÷aþ
2072013a amantrayata kçtsna÷ ca tasyàþ sarvasakhãjanaþ
2072013c yathàyaü samupakrànto niþ÷eùaü naþ kariùyati
2072014a sànukro÷àü vadànyàü ca dharmaj¤àü ca ya÷asvinãm
2072014c kausalyàü ÷araõaü yàmaþ sà hi no 'stu dhruvà gatiþ
2072015a sa ca roùeõa tàmràkùaþ ÷atrughnaþ ÷atrutàpanaþ
2072015c vicakarùa tadà kubjàü kro÷antãü pçthivãtale
2072016a tasyà hy àkçùyamàõàyà mantharàyàs tatas tataþ
2072016c citraü bahuvidhaü bhàõóaü pçthivyàü tad vya÷ãryata
2072017a tena bhàõóena saükãrõaü ÷rãmadràjanive÷anam
2072017c a÷obhata tadà bhåyaþ ÷àradaü gaganaü yathà
2072018a sa balã balavat krodhàd gçhãtvà puruùarùabhaþ
2072018c kaikeyãm abhinirbhartsya babhàùe paruùaü vacaþ
2072019a tair vàkyaiþ paruùair duþkhaiþ kaikeyã bhç÷aduþkhità
2072019c ÷atrughna bhayasaütrastà putraü ÷araõam àgatà
2072020a tàü prekùya bharataþ kruddhaü ÷atrughnam idam abravãt
2072020c avadhyàþ sarvabhåtànàü pramadàþ kùamyatàm iti
2072021a hanyàm aham imàü pàpàü kaikeyãü duùñacàriõãm
2072021c yadi màü dhàrmiko ràmo nàsåyen màtçghàtakam
2072022a imàm api hatàü kubjàü yadi jànàti ràghavaþ
2072022c tvàü ca màü caiva dharmàtmà nàbhibhàùiùyate dhruvam
2072023a bharatasya vacaþ ÷rutvà ÷atrughno lakùmaõànujaþ
2072023c nyavartata tato roùàt tàü mumoca ca mantharàm
2072024a sà pàdamåle kaikeyyà mantharà nipapàta ha
2072024c niþ÷vasantã suduþkhàrtà kçpaõaü vilalàpa ca
2072025a ÷atrughnavikùepavimåóhasaüj¤àü; samãkùya kubjàü bharatasya màtà
2072025c ÷anaiþ samà÷vàsayad àrtaråpàü; krau¤cãü vilagnàm iva vãkùamàõàm
2073001a tataþ prabhàtasamaye divase 'tha caturda÷e
2073001c sametya ràjakartàro bharataü vàkyam abruvan
2073002a gato da÷arathaþ svargaü yo no gurutaro guruþ
2073002c ràmaü pravràjya vai jyeùñhaü lakùmaõaü ca mahàbalam
2073003a tvam adya bhava no ràjà ràjaputra mahàya÷aþ
2073003c saügatyà nàparàdhnoti ràjyam etad anàyakam
2073004a àbhiùecanikaü sarvam idam àdàya ràghava
2073004c pratãkùate tvàü svajanaþ ÷reõaya÷ ca nçpàtmaja
2073005a ràjyaü gçhàõa bharata pitçpaitàmahaü mahat
2073005c abhiùecaya càtmànaü pàhi càsmàn nararùabha
2073006a àbhiùecanikaü bhàõóaü kçtvà sarvaü pradakùiõam
2073006c bharatas taü janaü sarvaü pratyuvàca dhçtavrataþ
2073007a jyeùñhasya ràjatà nityam ucità hi kulasya naþ
2073007c naivaü bhavanto màü vaktum arhanti ku÷alà janàþ
2073008a ràmaþ pårvo hi no bhràtà bhaviùyati mahãpatiþ
2073008c ahaü tv araõye vatsyàmi varùàõi nava pa¤ca ca
2073009a yujyatàü mahatã senà caturaïgamahàbalà
2073009c ànayiùyàmy ahaü jyeùñhaü bhràtaraü ràghavaü vanàt
2073010a àbhiùecanikaü caiva sarvam etad upaskçtam
2073010c puraskçtya gamiùyàmi ràmahetor vanaü prati
2073011a tatraiva taü naravyàghram abhiùicya puraskçtam
2073011c àneùyàmi tu vai ràmaü havyavàham ivàdhvaràt
2073012a na sakàmà kariùyàmi svam imàü màtçgandhinãm
2073012c vane vatsyàmy ahaü durge ràmo ràjà bhaviùyati
2073013a kriyatàü ÷ilpibhiþ panthàþ samàni viùamàõi ca
2073013c rakùiõa÷ cànusaüyàntu pathi durgavicàrakàþ
2073014a evaü saübhàùamàõaü taü ràmahetor nçpàtmajam
2073014c pratyuvàca janaþ sarvaþ ÷rãmadvàkyam anuttamam
2073015a evaü te bhàùamàõasya padmà ÷rãr upatiùñhatàm
2073015c yas tvaü jyeùñhe nçpasute pçthivãü dàtum icchasi
2073016a anuttamaü tad vacanaü nçpàtmaja; prabhàùitaü saü÷ravaõe ni÷amya ca
2073016c praharùajàs taü prati bàùpabindavo; nipetur àryànananetrasaübhavàþ
2073017a åcus te vacanam idaü ni÷amya hçùñàþ; sàmàtyàþ sapariùado viyàta÷okàþ
2073017c panthànaü naravarabhaktimठjana÷ ca; vyàdiùñas tava vacanàc ca ÷ilpivargaþ
2074001a atha bhåmiprade÷aj¤àþ såtrakarmavi÷àradàþ
2074001c svakarmàbhiratàþ ÷åràþ khanakà yantrakàs tathà
2074002a karmàntikàþ sthapatayaþ puruùà yantrakovidàþ
2074002c tathà vardhakaya÷ caiva màrgiõo vçkùatakùakàþ
2074003a kåpakàràþ sudhàkàrà vaü÷akarmakçtas tathà
2074003c samarthà ye ca draùñàraþ puratas te pratasthire
2074004a sa tu harùàt tam udde÷aü janaugho vipulaþ prayàn
2074004c a÷obhata mahàvegaþ sàgarasyeva parvaõi
2074005a te svavàraü samàsthàya vartmakarmàõi kovidàþ
2074005c karaõair vividhopetaiþ purastàt saüpratasthire
2074006a latàvallã÷ ca gulmàü÷ ca sthàõån a÷mana eva ca
2074006c janàs te cakrire màrgaü chindanto vividhàn drumàn
2074007a avçkùeùu ca de÷eùu ke cid vçkùàn aropayan
2074007c ke cit kuñhàraiù ñaïkai÷ ca dàtrai÷ chindan kva cit kva cit
2074008a apare vãraõastambàn balino balavattaràþ
2074008c vidhamanti sma durgàõi sthalàni ca tatas tataþ
2074009a apare 'pårayan kåpàn pàüsubhiþ ÷vabhram àyatam
2074009c nimnabhàgàüs tathà ke cit samàü÷ cakruþ samantataþ
2074010a babandhur bandhanãyàü÷ ca kùodyàn saücukùudus tadà
2074010c bibhidur bhedanãyàü÷ ca tàüs tàn de÷àn naràs tadà
2074011a acireõaiva kàlena parivàhàn bahådakàn
2074011c cakrur bahuvidhàkàràn sàgarapratimàn bahån
2074011e udapànàn bahuvidhàn vedikà parimaõóitàn
2074012a sasudhàkuññimatalaþ prapuùpitamahãruhaþ
2074012c mattodghuùñadvijagaõaþ patàkàbhir alaükçtaþ
2074013a candanodakasaüsikto nànàkusumabhåùitaþ
2074013c bahv a÷obhata senàyàþ panthàþ svargapathopamaþ
2074014a àj¤àpyàtha yathàj¤apti yuktàs te 'dhikçtà naràþ
2074014c ramaõãyeùu de÷eùu bahusvàduphaleùu ca
2074015a yo nive÷as tv abhipreto bharatasya mahàtmanaþ
2074015c bhåyas taü ÷obhayàm àsur bhåùàbhir bhåùaõopamam
2074016a nakùatreùu pra÷asteùu muhårteùu ca tadvidaþ
2074016c nive÷aü sthàpayàm àsur bharatasya mahàtmanaþ
2074017a bahupàüsucayà÷ càpi parikhàparivàritàþ
2074017c tatrendrakãlapratimàþ pratolãvara÷obhitàþ
2074018a pràsàdamàlàsaüyuktàþ saudhapràkàrasaüvçtàþ
2074018c patàkà ÷obhitàþ sarve sunirmitamahàpathàþ
2074019a visarpatbhir ivàkà÷e viñaïkàgravimànakaiþ
2074019c samucchritair nive÷às te babhuþ ÷akrapuropamàþ
2074020a jàhnavãü tu samàsàdya vividhadruma kànanàm
2074020c ÷ãtalàmalapànãyàü mahàmãnasamàkulàm
2074021a sacandratàràgaõamaõóitaü yathà; nabhaþkùapàyàm amalaü viràjate
2074021c narendramàrgaþ sa tathà vyaràjata; krameõa ramyaþ ÷ubha÷ilpinirmitaþ
2075001a tato nàndãmukhãü ràtriü bharataü såtamàgadhàþ
2075001c tuùñuvur vàgvi÷eùaj¤àþ stavair maïgalasaühitaiþ
2075002a suvarõakoõàbhihataþ pràõadad yàmadundubhiþ
2075002c dadhmuþ ÷aïkhàü÷ ca ÷ata÷o vàdyàü÷ coccàvacasvaràn
2075003a sa tårya ghoùaþ sumahàn divam àpårayann iva
2075003c bharataü ÷okasaütaptaü bhåyaþ ÷okair arandhrayat
2075004a tato prabuddho bharatas taü ghoùaü saünivartya ca
2075004c nàhaü ràjeti càpy uktvà ÷atrughnam idam abravãt
2075005a pa÷ya ÷atrughna kaikeyyà lokasyàpakçtaü mahat
2075005c visçjya mayi duþkhàni ràjà da÷aratho gataþ
2075006a tasyaiùà dharmaràjasya dharmamålà mahàtmanaþ
2075006c paribhramati ràja÷rãr naur ivàkarõikà jale
2075007a ity evaü bharataü prekùya vilapantaü vicetanam
2075007c kçpaõaü ruruduþ sarvàþ sasvaraü yoùitas tadà
2075008a tathà tasmin vilapati vasiùñho ràjadharmavit
2075008c sabhàm ikùvàkunàthasya pravive÷a mahàya÷àþ
2075009a ÷àta kumbhamayãü ramyàü maõiratnasamàkulàm
2075009c sudharmàm iva dharmàtmà sagaõaþ pratyapadyata
2075010a sa kà¤canamayaü pãñhaü paràrdhyàstaraõàvçtam
2075010c adhyàsta sarvavedaj¤o dåtàn anu÷a÷àsa ca
2075011a bràhmaõàn kùatriyàn yodhàn amàtyàn gaõaballabhàn
2075011c kùipram ànayatàvyagràþ kçtyam àtyayikaü hi naþ
2075012a tato halahalà÷abdo mahàn samudapadyata
2075012c rathair a÷vair gajai÷ càpi janànàm upagacchatàm
2075013a tato bharatam àyàntaü ÷atakratum ivàmaràþ
2075013c pratyanandan prakçtayo yathà da÷arathaü tathà
2075014a hrada iva timinàgasaüvçtaþ; stimitajalo maõi÷aïkha÷arkaraþ
2075014c da÷arathasuta÷obhità sabhà; sada÷aratheva babhau yathà purà
2076001a tàm àryagaõasaüpårõàü bharataþ pragrahàü sabhàm
2076001c dadar÷a buddhisaüpannaþ pårõacandràü ni÷àm iva
2076002a àsanàni yathànyàyam àryàõàü vi÷atàü tadà
2076002c adç÷yata ghanàpàye pårõacandreva ÷arvarã
2076003a ràj¤as tu prakçtãþ sarvàþ samagràþ prekùya dharmavit
2076003c idaü purohito vàkyaü bharataü mçdu càbravãt
2076004a tàta ràjà da÷arathaþ svargato dharmam àcaran
2076004c dhana dhànyavatãü sphãtàü pradàya pçthivãü tava
2076005a ràmas tathà satyadhçtiþ satàü dharmam anusmaran
2076005c nàjahàt pitur àde÷aü ÷a÷ã jyotsnàm ivoditaþ
2076006a pitrà bhràtrà ca te dattaü ràjyaü nihatakaõñakam
2076006c tad bhuïkùva muditàmàtyaþ kùipram evàbhiùecaya
2076007a udãcyà÷ ca pratãcyà÷ ca dàkùiõàtyà÷ ca kevalàþ
2076007c koñyàparàntàþ sàmudrà ratnàny abhiharantu te
2076008a tac chrutvà bharato vàkyaü ÷okenàbhipariplutaþ
2076008c jagàma manasà ràmaü dharmaj¤o dharmakàïkùayà
2076009a sa bàùpakalayà vàcà kalahaüsasvaro yuvà
2076009c vilalàpa sabhàmadhye jagarhe ca purohitam
2076010a caritabrahmacaryasya vidyà snàtasya dhãmataþ
2076010c dharme prayatamànasya ko ràjyaü madvidho haret
2076011a kathaü da÷arathàj jàto bhaved ràjyàpahàrakaþ
2076011c ràjyaü càhaü ca ràmasya dharmaü vaktum ihàrhasi
2076012a jyeùñhaþ ÷reùñha÷ ca dharmàtmà dilãpanahuùopamaþ
2076012c labdhum arhati kàkutstho ràjyaü da÷aratho yathà
2076013a anàryajuùñam asvargyaü kuryàü pàpam ahaü yadi
2076013c ikùvàkåõàm ahaü loke bhaveyaü kulapàüsanaþ
2076014a yad dhi màtrà kçtaü pàpaü nàhaü tad abhirocaye
2076014c ihastho vanadurgasthaü namasyàmi kçtà¤jaliþ
2076015a ràmam evànugacchàmi sa ràjà dvipadàü varaþ
2076015c trayàõàm api lokànàü ràghavo ràjyam arhati
2076016a tad vàkyaü dharmasaüyuktaü ÷rutvà sarve sabhàsadaþ
2076016c harùàn mumucur a÷råõi ràme nihitacetasaþ
2076017a yadi tv àryaü na ÷akùyàmi vinivartayituü vanàt
2076017c vane tatraiva vatsyàmi yathàryo lakùmaõas tathà
2076018a sarvopàyaü tu vartiùye vinivartayituü balàt
2076018c samakùam àrya mi÷ràõàü sàdhånàü guõavartinàm
2076019a evam uktvà tu dharmàtmà bharato bhràtçvatsalaþ
2076019c samãpastham uvàcedaü sumantraü mantrakovidam
2076020a tårõam utthàya gaccha tvaü sumantra mama ÷àsanàt
2076020c yàtràm àj¤àpaya kùipraü balaü caiva samànaya
2076021a evam uktaþ sumantras tu bharatena mahàtmanà
2076021c prahçùñaþ so 'di÷at sarvaü yathà saüdiùñam iùñavat
2076022a tàþ prahçùñàþ prakçtayo balàdhyakùà balasya ca
2076022c ÷rutvà yàtràü samàj¤aptàü ràghavasya nivartane
2076023a tato yodhàïganàþ sarvà bhartén sarvàn gçhegçhe
2076023c yàtrà gamanam àj¤àya tvarayanti sma harùitàþ
2076024a te hayair gorathaiþ ÷ãghraiþ syandanai÷ ca manojavaiþ
2076024c saha yodhair balàdhyakùà balaü sarvam acodayan
2076025a sajjaü tu tad balaü dçùñvà bharato gurusaünidhau
2076025c rathaü me tvarayasveti sumantraü pàr÷vato 'bravãt
2076026a bharatasya tu tasyàj¤àü pratigçhya praharùitaþ
2076026c rathaü gçhãtvà prayayau yuktaü paramavàjibhiþ
2076027a sa ràghavaþ satyadhçtiþ pratàpavàn; bruvan suyuktaü dçóhasatyavikramaþ
2076027c guruü mahàraõyagataü ya÷asvinaü; prasàdayiùyan bharato 'bravãt tadà
2076028a tåõa samutthàya sumantra gaccha; balasya yogàya balapradhànàn
2076028c ànetum icchàmi hi taü vanasthaü; prasàdya ràmaü jagato hitàya
2076029a sa såtaputro bharatena samyag; àj¤àpitaþ saüparipårõakàmaþ
2076029c ÷a÷àsa sarvàn prakçtipradhànàn; balasya mukhyàü÷ ca suhçjjanaü ca
2076030a tataþ samutthàya kule kule te; ràjanyavai÷yà vçùalà÷ ca vipràþ
2076030c ayåyujann uùñrarathàn kharàü÷ ca; nàgàn hayàü÷ caiva kulaprasåtàn
2077001a tataþ samutthitaþ kàlyam àsthàya syandanottamam
2077001c prayayau bharataþ ÷ãghraü ràmadar÷anakàïkùayà
2077002a agrataþ prayayus tasya sarve mantripurodhasaþ
2077002c adhiruhya hayair yuktàn rathàn såryarathopamàn
2077003a navanàgasahasràõi kalpitàni yathàvidhi
2077003c anvayur bharataü yàntam ikùvàku kulanandanam
2077004a ùaùñhã rathasahasràõi dhanvino vividhàyudhàþ
2077004c anvayur bharataü yàntaü ràjaputraü ya÷asvinam
2077005a ÷ataü sahasràõy a÷vànàü samàråóhàni ràghavam
2077005c anvayur bharataü yàntaü ràjaputraü ya÷asvinam
2077006a kaikeyã ca sumitrà ca kausalyà ca ya÷asvinã
2077006c ràmànayanasaühçùñà yayur yànena bhàsvatà
2077007a prayàtà÷ càryasaüghàtà ràmaü draùñuü salakùmaõam
2077007c tasyaiva ca kathà÷ citràþ kurvàõà hçùñamànasàþ
2077008a megha÷yàmaü mahàbàhuü sthirasattvaü dçóhavratam
2077008c kadà drakùyàmahe ràmaü jagataþ ÷okanà÷anam
2077009a dçùña eva hi naþ ÷okam apaneùyati ràghavaþ
2077009c tamaþ sarvasya lokasya samudyann iva bhàskaraþ
2077010a ity evaü kathayantas te saüprahçùñàþ kathàþ ÷ubhàþ
2077010c pariùvajànà÷ cànyonyaü yayur nàgarikàs tadà
2077011a ye ca tatràpare sarve saümatà ye ca naigamàþ
2077011c ràmaü prati yayur hçùñàþ sarvàþ prakçtayas tadà
2077012a maõi kàrà÷ ca ye ke cit kumbhakàrà÷ ca ÷obhanàþ
2077012c såtrakarmakçta÷ caiva ye ca ÷astropajãvinaþ
2077013a màyårakàþ kràkacikà rocakà vedhakàs tathà
2077013c dantakàràþ sudhàkàràs tathà gandhopajãvinaþ
2077014a suvarõakàràþ prakhyàtàs tathà kambaladhàvakàþ
2077014c snàpakàcchàdakà vaidyà dhåpakàþ ÷auõóikàs tathà
2077015a rajakàs tunnavàyà÷ ca gràmaghoùamahattaràþ
2077015c ÷ailåùà÷ ca saha strãbhir yànti kaivartakàs tathà
2077016a samàhità vedavido bràhmaõà vçttasaümatàþ
2077016c gorathair bharataü yàntam anujagmuþ sahasra÷aþ
2077017a suveùàþ ÷uddhavasanàs tàmramçùñànulepanàþ
2077017c sarve te vividhair yànaiþ ÷anair bharatam anvayuþ
2077018a prahçùñamudità senà sànvayàt kaikayãsutam
2077018c vyavatiùñhata sà senà bharatasyànuyàyinã
2077019a nirãkùyànugatàü senàü tàü ca gaïgàü ÷ivodakàm
2077019c bharataþ sacivàn sarvàn abravãd vàkyakovidaþ
2077020a nive÷ayata me sainyam abhipràyeõa sarva÷aþ
2077020c vi÷ràntaþ pratariùyàmaþ ÷va idànãü mahànadãm
2077021a dàtuü ca tàvad icchàmi svar gatasya mahãpateþ
2077021c aurdhvadeha nimittàrtham avatãryodakaü nadãm
2077022a tasyaivaü bruvato 'màtyàs tathety uktvà samàhitàþ
2077022c nyave÷ayaüs tàü÷ chandena svena svena pçthakpçthak
2077023a nive÷ya gaïgàm anu tàü mahànadãü; camåü vidhànaiþ paribarha ÷obhinãm
2077023c uvàsa ràmasya tadà mahàtmano; vicintayàno bharato nivartanam
2078001a tato niviùñàü dhvajinãü gaïgàm anvà÷ritàü nadãm
2078001c niùàdaràjo dçùñvaiva j¤àtãn saütvarito 'bravãt
2078002a mahatãyam ataþ senà sàgaràbhà pradç÷yate
2078002c nàsyàntam avagacchàmi manasàpi vicintayan
2078003a sa eùa hi mahàkàyaþ kovidàradhvajo rathe
2078003c bandhayiùyati và dà÷àn atha vàsmàn vadhiùyati
2078004a atha dà÷arathiü ràmaü pitrà ràjyàd vivàsitam
2078004c bharataþ kaikeyãputro hantuü samadhigacchati
2078005a bhartà caiva sakhà caiva ràmo dà÷arathir mama
2078005c tasyàrthakàmàþ saünaddhà gaïgànåpe 'tra tiùñhata
2078006a tiùñhantu sarvadà÷à÷ ca gaïgàm anvà÷rità nadãm
2078006c balayuktà nadãrakùà màüsamålaphalà÷anàþ
2078007a nàvàü ÷atànàü pa¤cànàü kaivartànàü ÷ataü ÷atam
2078007c saünaddhànàü tathà yånàü tiùñhantv atyabhyacodayat
2078008a yadà tuùñas tu bharato ràmasyeha bhaviùyati
2078008c seyaü svastimayã senà gaïgàm adya tariùyati
2078009a ity uktvopàyanaü gçhya matsyamàüsamadhåni ca
2078009c abhicakràma bharataü niùàdàdhipatir guhaþ
2078010a tam àyàntaü tu saüprekùya såtaputraþ pratàpavàn
2078010c bharatàyàcacakùe 'tha vinayaj¤o vinãtavat
2078011a eùa j¤àtisahasreõa sthapatiþ parivàritaþ
2078011c ku÷alo daõóakàraõye vçddho bhràtu÷ ca te sakhà
2078012a tasmàt pa÷yatu kàkutstha tvàü niùàdàdhipo guhaþ
2078012c asaü÷ayaü vijànãte yatra tau ràmalakùmaõau
2078013a etat tu vacanaü ÷rutvà sumantràd bharataþ ÷ubham
2078013c uvàca vacanaü ÷ãghraü guhaþ pa÷yatu màm iti
2078014a labdhvàbhyanuj¤àü saühçùño j¤àtibhiþ parivàritaþ
2078014c àgamya bharataü prahvo guho vacanam abravãit
2078015a niùkuña÷ caiva de÷o 'yaü va¤cità÷ càpi te vayam
2078015c nivedayàmas te sarve svake dà÷akule vasa
2078016a asti målaü phalaü caiva niùàdaiþ samupàhçtam
2078016c àrdraü ca màüsaü ÷uùkaü ca vanyaü coccàvacaü mahat
2078017a à÷aüse svà÷ità senà vatsyatãmàü vibhàvarãm
2078017c arcito vividhaiþ kàmaiþ ÷vaþ sasainyo gamiùyasi
2079001a evam uktas tu bharato niùàdàdhipatiü guham
2079001c pratyuvàca mahàpràj¤o vàkyaü hetvarthasaühitam
2079002a årjitaþ khalu te kàmaþ kçto mama guroþ sakhe
2079002c yo me tvam ãdç÷ãü senàm eko 'bhyarcitum icchasi
2079003a ity uktvà tu mahàtejà guhaü vacanam uttamam
2079003c abravãd bharataþ ÷rãmàn niùàdàdhipatiü punaþ
2079004a katareõa gamiùyàmi bharadvàjà÷ramaü guha
2079004c gahano 'yaü bhç÷aü de÷o gaïgànåpo duratyayaþ
2079005a tasya tadvacanaü ÷rutvà ràjaputrasya dhãmataþ
2079005c abravãt prà¤jalir vàkyaü guho gahanagocaraþ
2079006a dà÷às tv anugamiùyanti dhanvinaþ susamàhitàþ
2079006c ahaü cànugamiùyàmi ràjaputra mahàya÷aþ
2079007a kaccin na duùño vrajasi ràmasyàkliùñakarmaõaþ
2079007c iyaü te mahatã senà ÷aïkàü janayatãva me
2079008a tam evam abhibhàùantam àkà÷a iva nirmalaþ
2079008c bharataþ ÷lakùõayà vàcà guhaü vacanam abravãt
2079009a mà bhåt sa kàlo yat kaùñaü na màü ÷aïkitum arhasi
2079009c ràghavaþ sa hi me bhràtà jyeùñhaþ pitçsamo mama
2079010a taü nivartayituü yàmi kàkutsthaü vanavàsinam
2079010c buddhir anyà na te kàryà guha satyaü bravãmi te
2079011a sa tu saühçùñavadanaþ ÷rutvà bharatabhàùitam
2079011c punar evàbravãd vàkyaü bharataü prati harùitaþ
2079012a dhanyas tvaü na tvayà tulyaü pa÷yàmi jagatãtale
2079012c ayatnàd àgataü ràjyaü yas tvaü tyaktum ihecchasi
2079013a ÷à÷vatã khalu te kãrtir lokàn anucariùyati
2079013c yas tvaü kçcchragataü ràmaü pratyànayitum icchasi
2079014a evaü saübhàùamàõasya guhasya bharataü tadà
2079014c babhau naùñaprabhaþ såryo rajanã càbhyavartata
2079015a saünive÷ya sa tàü senàü guhena paritoùitaþ
2079015c ÷atrughnena saha ÷rãmठ÷ayanaü punar àgamat
2079016a ràmacintàmayaþ ÷oko bharatasya mahàtmanaþ
2079016c upasthito hy anarhasya dharmaprekùasya tàdç÷aþ
2079017a antardàhena dahanaþ saütàpayati ràghavam
2079017c vanadàhàbhisaütaptaü gåóho 'gnir iva pàdapam
2079018a prasrutaþ sarvagàtrebhyaþ svedaþ ÷okàgnisaübhavaþ
2079018c yathà såryàü÷usaütapto himavàn prasruto himam
2079019a dhyànanirdara÷ailena viniþ÷vasitadhàtunà
2079019c dainyapàdapasaüghena ÷okàyàsàdhi÷çïgiõà
2079020a pramohànantasattvena saütàpauùadhiveõunà
2079020c àkrànto duþkha÷ailena mahatà kaikayãsutaþ
2079021a guhena sàrdhaü bharataþ samàgato; mahànubhàvaþ sajanaþ samàhitaþ
2079021c sudurmanàs taü bharataü tadà punar; guhaþ samà÷vàsayad agrajaü prati
2080001a àcacakùe 'tha sadbhàvaü lakùmaõasya mahàtmanaþ
2080001c bharatàyàprameyàya guho gahanagocaraþ
2080002a taü jàgrataü guõair yuktaü varacàpeùudhàriõam
2080002c bhràtç guptyartham atyantam ahaü lakùmaõam abravam
2080003a iyaü tàta sukhà ÷ayyà tvadartham upakalpità
2080003c pratyà÷vasihi ÷eùvàsyàü sukhaü ràghavanandana
2080004a ucito 'yaü janaþ sarve duþkhànàü tvaü sukhocitaþ
2080004c dharmàtmaüs tasya guptyarthaü jàgariùyàmahe vayam
2080005a na hi ràmàt priyataro mamàsti bhuvi ka÷ cana
2080005c motsuko bhår bravãmy etad apy asatyaü tavàgrataþ
2080006a asya prasàdàd à÷aüse loke 'smin sumahad ya÷aþ
2080006c dharmàvàptiü ca vipulàm arthàvàptiü ca kevalàm
2080007a so 'haü priyasakhaü ràmaü ÷ayànaü saha sãtayà
2080007c rakùiùyàmi dhanuùpàõiþ sarvaiþ svair j¤àtibhiþ saha
2080008a na hi me 'viditaü kiü cid vane 'smiü÷ carataþ sadà
2080008c caturaïgaü hy api balaü prasahema vayaü yudhi
2080009a evam asmàbhir uktena lakùmaõena mahàtmanà
2080009c anunãtà vayaü sarve dharmam evànupa÷yatà
2080010a kathaü dà÷arathau bhåmau ÷ayàne saha sãtayà
2080010c ÷akyà nidràmayà labdhuü jãvitaü và sukhàni và
2080011a yo na devàsuraiþ sarvaiþ ÷akyaþ prasahituü yudhi
2080011c taü pa÷ya guha saüviùñaü tçõeùu saha sãtayà
2080012a mahatà tapasà labdho vividhai÷ ca pari÷ramaiþ
2080012c eko da÷arathasyaiùa putraþ sadç÷alakùaõaþ
2080013a asmin pravràjite ràjà na ciraü vartayiùyati
2080013c vidhavà medinã nånaü kùipram eva bhaviùyati
2080014a vinadya sumahànàdaü ÷rameõoparatàþ striyaþ
2080014c nirghoùoparataü nånam adya ràjanive÷anam
2080015a kausalyà caiva ràjà ca tathaiva jananã mama
2080015c nà÷aüse yadi te sarve jãveyuþ ÷arvarãm imàm
2080016a jãved api hi me màtà ÷atrughnasyànvavekùayà
2080016c duþkhità yà tu kausalyà vãrasår vina÷iùyati
2080017a atikràntam atikràntam anavàpya manoratham
2080017c ràjye ràmam anikùipya pità me vina÷iùyati
2080018a siddhàrthàþ pitaraü vçttaü tasmin kàle hy upasthite
2080018c pretakàryeùu sarveùu saüskariùyanti bhåmipam
2080019a ramyacatvarasaüsthànàü suvibhaktamahàpathàm
2080019c harmyapràsàdasaüpannàü sarvaratnavibhåùitàm
2080020a gajà÷varathasaübàdhàü tåryanàdavinàditàm
2080020c sarvakalyàõasaüpårõàü hçùñapuùñajanàkulàm
2080021a àràmodyànasaüpårõàü samàjotsava÷àlinãm
2080021c sukhità vicariùyanti ràjadhànãü pitur mama
2080022a api satyapratij¤ena sàrdhaü ku÷alinà vayam
2080022c nivçtte samaye hy asmin sukhitàþ pravi÷emahi
2080023a paridevayamànasya tasyaivaü sumahàtmanaþ
2080023c tiùñhato ràjaputrasya ÷arvarã sàtyavartata
2080024a prabhàte vimale sårye kàrayitvà jañà ubhau
2080024c asmin bhàgãrathã tãre sukhaü saütàritau mayà
2080025a jañàdharau tau drumacãravàsasau; mahàbalau ku¤jarayåthapopamau
2080025c vareùucàpàsidharau paraütapau; vyavekùamàõau saha sãtayà gatau
2081001a guhasya vacanaü ÷rutvà bharato bhç÷am apriyam
2081001c dhyànaü jagàma tatraiva yatra tac chrutam apriyam
2081002a sukumàro mahàsattvaþ siühaskandho mahàbhujaþ
2081002c puõóarãka vi÷àlàkùas taruõaþ priyadar÷anaþ
2081003a pratyà÷vasya muhårtaü tu kàlaü paramadurmanàþ
2081003c papàta sahasà totrair hçdi viddha iva dvipaþ
2081004a tadavasthaü tu bharataü ÷atrughno 'nantara sthitaþ
2081004c pariùvajya rurodoccair visaüj¤aþ ÷okakar÷itaþ
2081005a tataþ sarvàþ samàpetur màtaro bharatasya tàþ
2081005c upavàsa kç÷à dãnà bhartçvyasanakar÷itàþ
2081006a tà÷ ca taü patitaü bhåmau rudantyaþ paryavàrayan
2081006c kausalyà tv anusçtyainaü durmanàþ pariùasvaje
2081007a vatsalà svaü yathà vatsam upagåhya tapasvinã
2081007c paripapraccha bharataü rudantã ÷okalàlasà
2081008a putravyàdhir na te kaccic charãraü paribàdhate
2081008c adya ràjakulasyàsya tvadadhãnaü hi jãvitam
2081009a tvàü dçùñvà putra jãvàmi ràme sabhràtçke gate
2081009c vçtte da÷arathe ràj¤i nàtha ekas tvam adya naþ
2081010a kaccin na lakùmaõe putra ÷rutaü te kiü cid apriyam
2081010c putra và hy ekaputràyàþ sahabhàrye vanaü gate
2081011a sa muhårtaü samà÷vasya rudann eva mahàya÷àþ
2081011c kausalyàü parisàntvyedaü guhaü vacanam abravãt
2081012a bhràtà me kvàvasad ràtriü kva sãtà kva ca lakùmaõaþ
2081012c asvapac chayane kasmin kiü bhuktvà guha ÷aüsa me
2081013a so 'bravãd bharataü pçùño niùàdàdhipatir guhaþ
2081013c yad vidhaü pratipede ca ràme priyahite 'tithau
2081014a annam uccàvacaü bhakùyàþ phalàni vividhàni ca
2081014c ràmàyàbhyavahàràrthaü bahucopahçtaü mayà
2081015a tat sarvaü pratyanuj¤àsãd ràmaþ satyaparàkramaþ
2081015c na hi tat pratyagçhõàt sa kùatradharmam anusmaran
2081016a na hy asmàbhiþ pratigràhyaü sakhe deyaü tu sarvadà
2081016c iti tena vayaü ràjann anunãtà mahàtmanà
2081017a lakùmaõena samànãtaü pãtvà vàri mahàya÷àþ
2081017c aupavàsyaü tadàkàrùãd ràghavaþ saha sãtayà
2081018a tatas tu jala÷eùeõa lakùmaõo 'py akarot tadà
2081018c vàg yatàs te trayaþ saüdhyàm upàsata samàhitàþ
2081019a saumitris tu tataþ pa÷càd akarot svàstaraü ÷ubham
2081019c svayam ànãya barhãüùi kùipraü ràghava kàraõàt
2081020a tasmin samàvi÷ad ràmaþ svàstare saha sãtayà
2081020c prakùàlya ca tayoþ pàdàv apacakràma lakùmaõaþ
2081021a etat tad iïgudãmålam idam eva ca tat tçõam
2081021c yasmin ràma÷ ca sãtà ca ràtriü tàü ÷ayitàv ubhau
2081022a niyamya pçùñhe tu talàïgulitravà¤; ÷araiþ supårõàv iùudhã paraütapaþ
2081022c mahad dhanuþ sajyam upohya lakùmaõo; ni÷àm atiùñhat parito 'sya kevalam
2081023a tatas tv ahaü cottamabàõacàpadhçk; sthito 'bhavaü tatra sa yatra lakùmaõaþ
2081023c atandribhir j¤àtibhir àttakàrmukair; mahendrakalpaü paripàlayaüs tadà
2082001a tac chrutvà nipuõaü sarvaü bharataþ saha mantribhiþ
2082001c iïgudãmålam àgamya ràma÷ayyàm avekùya tàm
2082002a abravãj jananãþ sarvà iha tena mahàtmanà
2082002c ÷arvarã ÷ayità bhåmàv idam asya vimarditam
2082003a mahàbhàgakulãnena mahàbhàgena dhãmatà
2082003c jàto da÷arathenorvyàü na ràmaþ svaptum arhati
2082004a ajinottarasaüstãrõe varàstaraõasaücaye
2082004c ÷ayitvà puruùavyàghraþ kathaü ÷ete mahãtale
2082005a pràsàdàgra vimàneùu valabhãùu ca sarvadà
2082005c haimaràjatabhaumeùu varàstaraõa÷àliùu
2082006a puùpasaücayacitreùu candanàgarugandhiùu
2082006c pàõóuràbhraprakà÷eùu ÷ukasaügharuteùu ca
2082007a gãtavàditranirghoùair varàbharaõaniþsvanaiþ
2082007c mçdaïgavara÷abdai÷ ca satataü pratibodhitaþ
2082008a bandibhir vanditaþ kàle bahubhiþ såtamàgadhaiþ
2082008c gàthàbhir anuråpàbhiþ stutibhi÷ ca paraütapaþ
2082009a a÷raddheyam idaü loke na satyaü pratibhàti mà
2082009c muhyate khalu me bhàvaþ svapno 'yam iti me matiþ
2082010a na nånaü daivataü kiü cit kàlena balavattaram
2082010c yatra dà÷arathã ràmo bhåmàv evaü ÷ayãta saþ
2082011a videharàjasya sutà sãtà ca priyadar÷anà
2082011c dayità ÷ayità bhåmau snuùà da÷arathasya ca
2082012a iyaü ÷ayyà mama bhràtur idaü hi parivartitam
2082012c sthaõóile kañhine sarvaü gàtrair vimçditaü tçõam
2082013a manye sàbharaõà suptà sãtàsmi¤ ÷ayane tadà
2082013c tatra tatra hi dç÷yante saktàþ kanakabindavaþ
2082014a uttarãyam ihàsaktaü suvyaktaü sãtayà tadà
2082014c tathà hy ete prakà÷ante saktàþ kau÷eyatantavaþ
2082015a manye bhartuþ sukhà ÷ayyà yena bàlà tapasvinã
2082015c sukumàrã satã duþkhaü na vijànàti maithilã
2082016a sàrvabhauma kule jàtaþ sarvalokasukhàvahaþ
2082016c sarvalokapriyas tyaktvà ràjyaü priyam anuttamam
2082017a katham indãvara÷yàmo raktàkùaþ priyadar÷anaþ
2082017c sukhabhàgã ca duþkhàrhaþ ÷ayito bhuvi ràghavaþ
2082018a siddhàrthà khalu vaidehã patiü yànugatà vanam
2082018c vayaü saü÷ayitàþ sarve hãnàs tena mahàtmanà
2082019a akarõadhàrà pçthivã ÷ånyeva pratibhàti mà
2082019c gate da÷arathe svarge ràme càraõyam à÷rite
2082020a na ca pràrthayate ka÷ cin manasàpi vasuüdharàm
2082020c vane 'pi vasatas tasya bàhuvãryàbhirakùitàm
2082021a ÷ånyasaüvaraõàrakùàm ayantritahayadvipàm
2082021c apàvçtapuradvàràü ràjadhànãm arakùitàm
2082022a aprahçùñabalàü nyånàü viùamasthàm anàvçtàm
2082022c ÷atravo nàbhimanyante bhakùyàn viùakçtàn iva
2082023a adya prabhçti bhåmau tu ÷ayiùye 'haü tçõeùu và
2082023c phalamålà÷ano nityaü jañàcãràõi dhàrayan
2082024a tasyàrtham uttaraü kàlaü nivatsyàmi sukhaü vane
2082024c taü prati÷ravam àmucya nàsya mithyà bhaviùyati
2082025a vasantaü bhràtur arthàya ÷atrughno mànuvatsyati
2082025c lakùmaõena saha tv àryo ayodhyàü pàlayiùyati
2082026a abhiùekùyanti kàkutstham ayodhyàyàü dvijàtayaþ
2082026c api me devatàþ kuryur imaü satyaü manoratham
2082027a prasàdyamànaþ ÷irasà mayà svayaü; bahuprakàraü yadi na prapatsyate
2082027c tato 'nuvatsyàmi ciràya ràghavaü; vane vasan nàrhati màm upekùitum
2083001a vyuùya ràtriü tu tatraiva gaïgàkåle sa ràghavaþ
2083001c bharataþ kàlyam utthàya ÷atrughnam idam abravãt
2083002a ÷atrughottiùñha kiü ÷eùe niùàdàdhipatiü guham
2083002c ÷ãghram ànaya bhadraü te tàrayiùyati vàhinãm
2083003a jàgarmi nàhaü svapimi tathaivàryaü vicintayan
2083003c ity evam abravãd bhràtrà ÷atrughno 'pi pracoditaþ
2083004a iti saüvadator evam anyonyaü narasiühayoþ
2083004c àgamya prà¤jaliþ kàle guho bharatam abravãt
2083005a kaccit sukhaü nadãtãre 'vàtsãþ kàkutstha ÷arvarãm
2083005c kaccic ca saha sainyasya tava sarvam anàmayam
2083006a guhasya tat tu vacanaü ÷rutvà snehàd udãritam
2083006c ràmasyànuva÷o vàkyaü bharato 'pãdam abravãt
2083007a sukhà naþ ÷arvarã ràjan påjità÷ càpi te vayam
2083007c gaïgàü tu naubhir bahvãbhir dà÷àþ saütàrayantu naþ
2083008a tato guhaþ saütvaritaþ ÷rutvà bharata÷àsanam
2083008c pratipravi÷ya nagaraü taü j¤àtijanam abravãt
2083009a uttiùñhata prabudhyadhvaü bhadram astu hi vaþ sadà
2083009c nàvaþ samanukarùadhvaü tàrayiùyàma vàhinãm
2083010a te tathoktàþ samutthàya tvarità ràja÷àsanàt
2083010c pa¤ca nàvàü ÷atàny eva samàninyuþ samantataþ
2083011a anyàþ svastikavij¤eyà mahàghaõóà dharà varàþ
2083011c ÷obhamànàþ patàkinyo yuktavàtàþ susaühatàþ
2083012a tataþ svastikavij¤eyàü pàõóukambalasaüvçtàm
2083012c sanandighoùàü kalyàõãü guho nàvam upàharat
2083013a tàm àruroha bharataþ ÷atrughna÷ ca mahàbalaþ
2083013c kausalyà ca sumitrà ca yà÷ cànyà ràjayoùitaþ
2083014a purohita÷ ca tat pårvaü gurave bràhmaõà÷ ca ye
2083014c anantaraü ràjadàràs tathaiva ÷akañàpaõàþ
2083015a àvàsam àdãpayatàü tãrthaü càpy avagàhatàm
2083015c bhàõóàni càdadànànàü ghoùas tridivam aspç÷at
2083016a patàkinyas tu tà nàvaþ svayaü dà÷air adhiùñhitàþ
2083016c vahantyo janam àråóhaü tadà saüpetur à÷ugàþ
2083017a nàrãõàm abhipårõàs tu kà÷ cit kà÷ cit tu vàjinàm
2083017c ka÷ cit tatra vahanti sma yànayugyaü mahàdhanam
2083018a tàþ sma gatvà paraü tãram avaropya ca taü janam
2083018c nivçttàþ kàõóacitràõi kriyante dà÷abandhubhiþ
2083019a savaijayantàs tu gajà gajàrohaiþ pracoditàþ
2083019c tarantaþ sma prakà÷ante sadhvajà iva parvatàþ
2083020a nàva÷ càruruhus tv anye plavais terus tathàpare
2083020c anye kumbhaghañais terur anye teru÷ ca bàhubhiþ
2083021a sà puõyà dhvajinã gaïgàü dà÷aiþ saütàrità svayam
2083021c maitre muhårte prayayau prayàgavanam uttamam
2083022a à÷vàsayitvà ca camåü mahàtmà; nive÷ayitvà ca yathopajoùam
2083022c draùñuü bharadvàjam çùipravaryam; çtvig vçtaþ san bharataþ pratasthe
2084001a bharadvàjà÷ramaü dçùñvà kro÷àd eva nararùabhaþ
2084001c balaü sarvam avasthàpya jagàma saha mantribhiþ
2084002a padbhyàm eva hi dharmaj¤o nyasta÷astraparicchadaþ
2084002c vasàno vàsasã kùaume purodhàya purohitam
2084003a tataþ saüdar÷ane tasya bharadvàjasya ràghavaþ
2084003c mantriõas tàn avasthàpya jagàmànu purohitam
2084004a vasiùñham atha dçùñvaiva bharadvàjo mahàtapàþ
2084004c saücacàlàsanàt tårõaü ÷iùyàn arghyam iti bruvan
2084005a samàgamya vasiùñhena bharatenàbhivàditaþ
2084005c abudhyata mahàtejàþ sutaü da÷arathasya tam
2084006a tàbhyàm arghyaü ca pàdyaü ca dattvà pa÷càt phalàni ca
2084006c ànupårvyàc ca dharmaj¤aþ papraccha ku÷alaü kule
2084007a ayodhyàyàü bale ko÷e mitreùv api ca mantriùu
2084007c jànan da÷arathaü vçttaü na ràjànam udàharat
2084008a vasiùñho bharata÷ cainaü papracchatur anàmayam
2084008c ÷arãre 'gniùu vçkùeùu ÷iùyeùu mçgapakùiùu
2084009a tatheti ca pratij¤àya bharadvàjo mahàtapàþ
2084009c bharataü pratyuvàcedaü ràghavasnehabandhanàt
2084010a kim ihàgamane kàryaü tava ràjyaü pra÷àsataþ
2084010c etad àcakùva me sarvaü na hi me ÷udhyate manaþ
2084011a suùuve yama mitraghnaü kausalyànandavardhanam
2084011c bhràtrà saha sabhàryo ya÷ ciraü pravràjito vanam
2084012a niyuktaþ strãniyuktena pitrà yo 'sau mahàya÷àþ
2084012c vanavàsã bhavetãha samàþ kila caturda÷a
2084013a kaccin na tasyàpàpasya pàpaü kartum ihecchasi
2084013c akaõñakaü bhoktumanà ràjyaü tasyànujasya ca
2084014a evam ukto bharadvàjaü bharataþ pratyuvàca ha
2084014c parya÷ru nayano duþkhàd vàcà saüsajjamànayà
2084015a hato 'smi yadi màm evaü bhagavàn api manyate
2084015c matto na doùam à÷aïker naivaü màm anu÷àdhi hi
2084016a aü÷ caitad iùñaü màtà me yad avocan madantare
2084016c nàham etena tuùña÷ ca na tad vacanam àdade
2084017a ahaü tu taü naravyàghram upayàtaþ prasàdakaþ
2084017c pratinetum ayodhyàü ca pàdau tasyàbhivanditum
2084018a tvaü màm evaü gataü matvà prasàdaü kartum arhasi
2084018c ÷aüsa me bhagavan ràmaþ kva saüprati mahãpatiþ
2084019a uvàca taü bharadvàjaþ prasàdàd bharataü vacaþ
2084019c tvayy etat puruùavyàghraü yuktaü ràghavavaü÷aje
2084019e guruvçttir dama÷ caiva sàdhånàü cànuyàyità
2084020a jàne caitan manaþsthaü te dçóhãkaraõam astv iti
2084020c apçcchaü tvàü tavàtyarthaü kãrtiü samabhivardhayan
2084021a asau vasati te bhràtà citrakåñe mahàgirau
2084021c ÷vas tu gantàsi taü de÷aü vasàdya saha mantribhiþ
2084021e etaü me kuru supràj¤a kàmaü kàmàrthakovida
2084022a tatas tathety evam udàradar÷anaþ; pratãtaråpo bharato 'bravãd vacaþ
2084022c cakàra buddhiü ca tadà mahà÷rame; ni÷ànivàsàya naràdhipàtmajaþ
2085001a kçtabuddhiü nivàsàya tathaiva sa munis tadà
2085001c bharataü kaikayã putram àtithyena nyamantrayat
2085002a abravãd bharatas tv enaü nanv idaü bhavatà kçtam
2085002c pàdyam arghyaü tathàtithyaü vane yad åpapadyate
2085003a athovàca bharadvàjo bharataü prahasann iva
2085003c jàne tvàü prãti saüyuktaü tuùyes tvaü yena kena cit
2085004a senàyàs tu tavaitasyàþ kartum icchàmi bhojanam
2085004c mama pritir yathà råpà tvam arho manujarùabha
2085005a kimarthaü càpi nikùipya dåre balam ihàgataþ
2085005c kasmàn nehopayàto 'si sabalaþ puruùarùabha
2085006a bharataþ pratyuvàcedaü prà¤jalis taü tapodhanam
2085006c sasainyo nopayàto 'smi bhagavan bhagavad bhayàt
2085007a vàji mukhyà manuùyà÷ ca mattà÷ ca vara vàraõàþ
2085007c pracchàdya mahatãü bhåmiü bhagavann anuyànti màm
2085008a te vçkùàn udakaü bhåmim à÷rameùåñajàüs tathà
2085008c na hiüsyur iti tenàham eka evàgatas tataþ
2085009a ànãyatàm itaþ senety àj¤aptaþ paramarùiõà
2085009c tathà tu cakre bharataþ senàyàþ samupàgamam
2085010a agni÷àlàü pravi÷yàtha pãtvàpaþ parimçjya ca
2085010c àtithyasya kriyàhetor vi÷vakarmàõam àhvayat
2085011a àhvaye vi÷vakarmàõam ahaü tvaùñàram eva ca
2085011c àtithyaü kartum icchàmi tatra me saüvidhãyatàm
2085012a pràk srotasa÷ ca yà nadyaþ pratyak srotasa eva ca
2085012c pçthivyàm antarikùe ca samàyàntv adya sarva÷aþ
2085013a anyàþ sravantu maireyaü suràm anyàþ suniùñhitàm
2085013c aparà÷ codakaü ÷ãtam ikùukàõóarasopamam
2085014a àhvaye devagandharvàn vi÷vàvasuhahàhuhån
2085014c tathaivàpsaraso devãr gandharvã÷ càpi sarva÷aþ
2085015a ghçtàcãm atha vi÷vàcãü mi÷rake÷ãm alambusàm
2085015c ÷akraü yà÷ copatiùñhanti brahmàõaü yà÷ ca bhàminãþ
2085015e sarvàs tumburuõà sàrdham àhvaye saparicchadàþ
2085016a vanaü kuruùu yad divyaü vàso bhåùaõapatravat
2085016c divyanàrãphalaü ÷a÷vat tat kauberam ihaiva tu
2085017a iha me bhagavàn somo vidhattàm annam uttamam
2085017c bhakùyaü bhojyaü ca coùyaü ca lehyaü ca vividhaü bahu
2085018a vicitràõi ca màlyàni pàdapapracyutàni ca
2085018c suràdãni ca peyàni màüsàni vividhàni ca
2085019a evaü samàdhinà yuktas tejasàpratimena ca
2085019c ÷ikùàsvarasamàyuktaü tapasà càbravãn muniþ
2085020a manasà dhyàyatas tasya pràïmukhasya kçtà¤jaleþ
2085020c àjagmus tàni sarvàõi daivatàni pçthakpçthak
2085021a malayaü durduraü caiva tataþ svedanudo 'nilaþ
2085021c upaspç÷ya vavau yuktyà supriyàtmà sukhaþ ÷ivaþ
2085022a tato 'bhyavartanta ghanà divyàþ kusumavçùñayaþ
2085022c devadundubhighoùa÷ ca dikùu sarvàsu ÷u÷ruve
2085023a pravavu÷ cottamà vàtà nançtu÷ càpsarogaõàþ
2085023c prajagur devagandharvà vãõà pramumucuþ svaràn
2085024a sa ÷abdo dyàü ca bhåmiü ca pràõinàü ÷ravaõàni ca
2085024c vive÷occàritaþ ÷lakùõaþ samo layaguõànvitaþ
2085025a tasminn uparate ÷abde divye ÷rotrasukhe nçõàm
2085025c dadar÷a bhàrataü sainyaü vidhànaü vi÷vakarmaõaþ
2085026a babhåva hi samà bhåmiþ samantàt pa¤cayojanam
2085026c ÷àdvalair bahubhi÷ channà nãlavaidåryasaünibhaiþ
2085027a tasmin bilvàþ kapitthà÷ ca panasà bãjapårakàþ
2085027c àmalakyo babhåvu÷ ca cåtà÷ ca phalabhåùaõàþ
2085028a uttarebhyaþ kurubhya÷ ca vanaü divyopabhogavat
2085028c àjagàma nadã divyà tãrajair bahubhir vçtà
2085029a catuþ÷àlàni ÷ubhràõi ÷àlà÷ ca gajavàjinàm
2085029c harmyapràsàdasaüghàtàs toraõàni ÷ubhàni ca
2085030a sitameghanibhaü càpi ràjave÷ma sutoraõam
2085030c ÷uklamàlyakçtàkàraü divyagandhasamukùitam
2085031a caturasram asaübàdhaü ÷ayanàsanayànavat
2085031c divyaiþ sarvarasair yuktaü divyabhojanavastravat
2085032a upakalpita sarvànnaü dhautanirmalabhàjanam
2085032c këptasarvàsanaü ÷rãmat svàstãrõa÷ayanottamam
2085033a pravive÷a mahàbàhur anuj¤àto maharùiõà
2085033c ve÷ma tad ratnasaüpårõaü bharataþ kaikayãsutaþ
2085034a anujagmu÷ ca taü sarve mantriõaþ sapurohitàþ
2085034c babhåvu÷ ca mudà yuktà taü dçùñvà ve÷ma saüvidhim
2085035a tatra ràjàsanaü divyaü vyajanaü chatram eva ca
2085035c bharato mantribhiþ sàrdham abhyavartata ràjavat
2085036a àsanaü påjayàm àsa ràmàyàbhipraõamya ca
2085036c vàlavyajanam àdàya nyaùãdat sacivàsane
2085037a ànupårvyàn niùedu÷ ca sarve mantrapurohitàþ
2085037c tataþ senàpatiþ pa÷càt pra÷àstà ca niùedatuþ
2085038a tatas tatra muhårtena nadyaþ pàyasakardamàþ
2085038c upàtiùñhanta bharataü bharadvàjasya ÷àsanat
2085039a tàsàm ubhayataþ kålaü pàõóumçttikalepanàþ
2085039c ramyà÷ càvasathà divyà brahmaõas tu prasàdajàþ
2085040a tenaiva ca muhårtena divyàbharaõabhåùitàþ
2085040c àgur viü÷atisàhasrà bràhmaõà prahitàþ striyaþ
2085041a suvarõamaõimuktena pravàlena ca ÷obhitàþ
2085041c àgur viü÷atisàhasràþ kuberaprahitàþ striyaþ
2085042a yàbhir gçhãtaþ puruùaþ sonmàda iva lakùyate
2085042c àgur viü÷atisàhasrà nandanàd apsarogaõàþ
2085043a nàradas tumburur gopaþ parvataþ såryavarcasaþ
2085043c ete gandharvaràjàno bharatasyàgrato jaguþ
2085044a alambusà mi÷rake÷ã puõóarãkàtha vàmanà
2085044c upànçtyaüs tu bharataü bharadvàjasya ÷àsanàt
2085045a yàni màlyàni deveùu yàni caitrarathe vane
2085045c prayàge tàny adç÷yanta bharadvàjasya ÷àsanàt
2085046a bilvà màrdaïgikà àsa¤ ÷amyà gràhà bibhãtakàþ
2085046c a÷vatthà nartakà÷ càsan bharadvàjasya tejasà
2085047a tataþ saralatàlà÷ ca tilakà naktamàlakàþ
2085047c prahçùñàs tatra saüpetuþ kubjàbhåtàtha vàmanàþ
2085048a ÷iü÷apàmalakã jambår yà÷ cànyàþ kànane latàþ
2085048c pramadà vigrahaü kçtvà bharadvàjà÷rame 'vasan
2085049a suràü suràpàþ pibata pàyasaü ca bubhuk÷itàþ
2085049c màüsani ca sumedhyàni bhakùyantàü yàvad icchatha
2085050a utsàdya snàpayanti sma nadãtãreùu valguùu
2085050c apy ekam ekaü puruùaü pramadàþ satpa càùña ca
2085051a saüvahantyaþ samàpetur nàryo ruciralocanàþ
2085051c parimçjya tathà nyàyaü pàyayanti varàïganàþ
2085052a hayàn gajàn kharàn uùñràüs tathaiva surabheþ sutàn
2085052c ikùåü÷ ca madhujàlàü÷ ca bhojayanti sma vàhanàn
2085052e ikùvàkuvarayodhànàü codayanto mahàbalàþ
2085053a nà÷vabandho '÷vam àjànàn na gajaü ku¤jaragrahaþ
2085053c mattapramattamudità camåþ sà tatra saübabhau
2085054a tarpità sarvakàmais te raktacandanaråùitàþ
2085054c apsarogaõasaüyuktàþ sainyà vàcam udairayan
2085055a naivàyodhyàü gamiùyàmo na gamiùyàma daõóakàn
2085055c ku÷alaü bharatasyàstu ràmasyàstu tathà sukham
2085056a iti pàdàtayodhà÷ ca hastya÷vàrohabandhakàþ
2085056c anàthàs taü vidhiü labdhvà vàcam etàm udairayan
2085057a saüprahçùñà vinedus te naràs tatra sahasra÷aþ
2085057c bharatasyànuyàtàraþ svarge 'yam iti càbruvan
2085058a tato bhuktavatàü teùàü tad annam amçtopamam
2085058c divyàn udvãkùya bhakùyàüs tàn abhavad bhakùaõe matiþ
2085059a preùyà÷ ceñya÷ ca vadhva÷ ca balasthà÷ càpi sarva÷aþ
2085059c babhåvus te bhç÷aü tçptàþ sarve càhatavàsasaþ
2085060a ku¤jarà÷ ca kharoùñra÷ ca go'÷và÷ ca mçgapakùiõaþ
2085060c babhåvuþ subhçtàs tatra nànyo hy anyam akalpayat
2085061a nà÷uklavàsàs tatràsãt kùudhito malino 'pi và
2085061c rajasà dhvastake÷o và naraþ ka÷ cid adç÷yata
2085062a àjai÷ càpi ca vàràhair niùñhànavarasaücayaiþ
2085062c phalaniryåhasaüsiddhaiþ såpair gandharasànvitaiþ
2085063a puùpadhvajavatãþ pårõàþ ÷uklasyànnasya càbhitaþ
2085063c dadç÷ur vismitàs tatra narà lauhãþ sahasra÷aþ
2085064a babhåvur vanapàr÷veùu kåpàþ pàyasakardamàþ
2085064c tà÷ ca kàmadughà gàvo drumà÷ càsan madhu÷cyutaþ
2085065a vàpyo maireya pårõà÷ ca mçùñamàüsacayair vçtàþ
2085065c pratapta piñharai÷ càpi màrgamàyårakaukkuñaiþ
2085066a pàtrãõàü ca sahasràõi ÷àtakumbhamayàni ca
2085066c sthàlyaþ kumbhyaþ karambhya÷ ca dadhipårõàþ susaüskçtàþ
2085066e yauvanasthasya gaurasya kapitthasya sugandhinaþ
2085067a hradàþ pårõà rasàlasya dadhnaþ ÷vetasya càpare
2085067c babhåvuþ pàyasasyànte ÷arkaràyà÷ ca saücayàþ
2085068a kalkàü÷ cårõakaùàyàü÷ ca snànàni vividhàni ca
2085068c dadç÷ur bhàjanasthàni tãrtheùu saritàü naràþ
2085069a ÷uklàn aü÷umata÷ càpi dantadhàvanasaücayàn
2085069c ÷uklàü÷ candanakalkàü÷ ca samudgeùv avatiùñhataþ
2085070a darpaõàn parimçùñàü÷ ca vàsasàü càpi saücayàn
2085070c pàdukopànahàü caiva yugmàn yatra sahasra÷aþ
2085071a à¤janãþ kaïkatàn kårcàü÷ chatràõi ca dhanåüùi ca
2085071c marmatràõàni citràõi ÷ayanàny àsanàni ca
2085072a pratipànahradàn pårõàn kharoùñragajavàjinàm
2085072c avagàhya sutãrthàü÷ ca hradàn sotpala puùkaràn
2085073a nãlavaidåryavarõàü÷ ca mçdån yavasasaücayàn
2085073c nirvàpàrthaü pa÷ånàü te dadç÷us tatra sarva÷aþ
2085074a vyasmayanta manuùyàs te svapnakalpaü tad adbhutam
2085074c dçùñvàtithyaü kçtaü tàdçg bharatasya maharùiõà
2085075a ity evaü ramamàõànàü devànàm iva nandane
2085075c bharadvàjà÷rame ramye sà ràtrir vyatyavartata
2085076a pratijagmu÷ ca tà nadyo gandharvà÷ ca yathàgatam
2085076c bharadvàjam anuj¤àpya tà÷ ca sarvà varàïganàþ
2085077a tathaiva mattà madirotkañà naràs; tathaiva divyàgurucandanokùitàþ
2085077c tathaiva divyà vividhàþ sraguttamàþ; pçthakprakãrõà manujaiþ pramarditàþ
2086001a tatas tàü rajanãm uùya bharataþ saparicchadaþ
2086001c kçtàtithyo bharadvàjaü kàmàd abhijagàma ha
2086002a tam çùiþ puruùavyàghraü prekùya prà¤jalim àgatam
2086002c hutàgnihotro bharataü bharadvàjo 'bhyabhàùata
2086003a kaccid atra sukhà ràtris tavàsmadviùaye gatà
2086003c samagras te janaþ kaccid àtithye ÷aüsa me 'nagha
2086004a tam uvàcà¤jaliü kçtvà bharato 'bhipraõamya ca
2086004c à÷ramàd abhiniùkrantam çùim uttama tejasaü
2086005a sukhoùito 'smi bhagavan samagrabalavàhanaþ
2086005c tarpitaþ sarvakàmai÷ ca sàmàtyo balavat tvayà
2086006a apetaklamasaütàpàþ subhakùyàþ suprati÷rayàþ
2086006c api preùyàn upàdàya sarve sma susukhoùitàþ
2086007a àmantraye 'haü bhagavan kàmaü tvàm çùisattama
2086007c samãpaü prasthitaü bhràtur maireõekùasva cakùuùà
2086008a à÷ramaü tasya dharmaj¤a dhàrmikasya mahàtmanaþ
2086008c àcakùva katamo màrgaþ kiyàn iti ca ÷aüsa me
2086009a iti pçùñas tu bharataü bhràtçdar÷analàlasaü
2086009c pratyuvàca mahàtejà bharadvàjo mahàtapàþ
2086010a bharatàrdhatçtãyeùu yojaneùv ajane vane
2086010c citrakåño giris tatra ramyanirdarakànanaþ
2086011a uttaraü pàr÷vam àsàdya tasya mandàkinã nadã
2086011c puùpitadrumasaüchannà ramyapuùpitakànanà
2086012a anantaraü tat sarita÷ citrakåña÷ ca parvataþ
2086012c tato parõakuñã tàta tatra tau vasato dhruvam
2086013a dakùiõenaiva màrgeõa savyadakùiõam eva ca
2086013c gajavàjirathàkãrõàü vàhinãü vàhinãpate
2086013e vàhayasva mahàbhàga tato drakùyasi ràghavam
2086014a prayàõam iti ca ÷rutvà ràjaràjasya yoùitaþ
2086014c hitvà yànàni yànàrhà bràhmaõaü paryavàrayan
2086015a vepamànà kç÷à dãnà saha devyà sumantriyà
2086015c kausalyà tatra jagràha karàbhyàü caraõau muneþ
2086016a asamçddhena kàmena sarvalokasya garhità
2086016c kaikeyã tasya jagràha caraõau savyapatrapà
2086017a taü pradakùiõam àgamya bhagavantaü mahàmunim
2086017c adåràd bharatasyaiva tasthau dãnamanàs tadà
2086018a tataþ papraccha bharataü bharadvàjo dçóhavrataþ
2086018c vi÷eùaü j¤àtum icchàmi màtéõàü tava ràghava
2086019a evam uktas tu bharato bharadvàjena dhàrmikaþ
2086019c uvàca prà¤jalir bhåtvà vàkyaü vacanakovidaþ
2086020a yàm imàü bhagavan dãnàü ÷okàn a÷anakar÷itàm
2086020c pitur hi mahiùãü devãü devatàm iva pa÷yasi
2086021a eùà taü puruùavyàghraü siühavikràntagàminam
2086021c kausalyà suùuve ràmaü dhàtàram aditir yathà
2086022a asyà vàmabhujaü ÷liùñà yaiùà tiùñhati durmanàþ
2086022c karõikàrasya ÷àkheva ÷ãrõapuùpà vanàntare
2086023a etasyàs tau sutau devyàþ kumàrau devavarõinau
2086023c ubhau lakùmaõa÷atrughnau vãrau satyaparàkramau
2086024a yasyàþ kçte narayàghrau jãvanà÷am ito gatau
2086024c ràjà putravihãna÷ ca svargaü da÷aratho gataþ
2086025a ai÷varyakàmàü kaikeyãm anàryàm àryaråpiõãm
2086025c mamaitàü màtaraü viddhi nç÷aüsàü pàpani÷cayàm
2086025e yatomålaü hi pa÷yàmi vyasanaü mahad àtmanaþ
2086026a ity uktvà nara÷àrdålo bàùpagadgadayà girà
2086026c sa ni÷a÷vàsa tàmràkùo kruddho nàga ivàsakçt
2086027a bharadvàjo maharùis taü bruvantaü bharataü tadà
2086027c pratyuvàca mahàbuddhir idaü vacanam arthavat
2086028a na doùeõàvagantavyà kaikeyã bharata tvayà
2086028c ràmapravràjanaü hy etat sukhodarkaü bhaviùyati
2086029a abhivàdya tu saüsiddhaþ kçtvà cainaü pradakùiõam
2086029c àmantrya bharataþ sainyaü yujyatàm ity acodayat
2086030a tato vàjirathàn yuktvà divyàn hemapariùkritàn
2086030c adhyàrohat prayàõàrthã bahån bahuvidho janaþ
2086031a gajakanyàgajà÷ caiva hemakakùyàþ patàkinaþ
2086031c jãmåtà iva gharmànte saghoùàþ saüpratasthire
2086032a vividhàny api yànàni mahàni ca laghåni ca
2086032c prayayuþ sumahàrhàõi pàdair eva padàtayaþ
2086033a atha yànapravekais tu kausalyàpramukhàþ striyaþ
2086033c ràmadar÷anakàïkùiõyaþ prayayur muditàs tadà
2086034a sa càrkataruõàbhàsàü niyuktàü ÷ibikàü ÷ubhàm
2086034c àsthàya prayayau ÷rãmàn bharataþ saparicchadaþ
2086035a sà prayàtà mahàsenà gajavàjirathàkulà
2086035c dakùiõàü di÷am àvçtya mahàmegha ivotthitaþ
2086035e vanàni tu vyatikramya juùñàni mçgapakùibhiþ
2086036a sà saüprahçùñadvipavàjiyodhà; vitràsayantã mçgapakùisaüghàn
2086036c mahad vanaü tat pravigàhamànà; raràja senà bharatasya tatra
2087001a tayà mahatyà yàyinyà dhvajinyà vanavàsinaþ
2087001c ardità yåthapà mattàþ sayåthàþ saüpradudruvuþ
2087002a çkùàþ pçùatasaüghà÷ ca rurava÷ ca samantataþ
2087002c dç÷yante vanaràjãùu giriùv api nadãùu ca
2087003a sa saüpratasthe dharmàtmà prãto da÷arathàtmajaþ
2087003c vçto mahatyà nàdinyà senayà caturaïgayà
2087004a sàgaraughanibhà senà bharatasya mahàtmanaþ
2087004c mahãü saüchàdayàm àsa pràvçùi dyàm ivàmbudaþ
2087005a turaügaughair avatatà vàraõai÷ ca mahàjavaiþ
2087005c anàlakùyà ciraü kàlaü tasmin kàle babhåva bhåþ
2087006a sa yàtvà dåram adhvànaü supari÷rànta vàhanaþ
2087006c uvàca bharataþ ÷rãmàn vasiùñhaü mantriõàü varam
2087007a yàdç÷aü lakùyate råpaü yathà caiva ÷rutaü mayà
2087007c vyaktaü pràptàþ sma taü de÷aü bharadvàjo yam abravãt
2087008a ayaü giri÷ citrakåñas tathà mandàkinã nadã
2087008c etat prakà÷ate dåràn nãlameghanibhaü vanam
2087009a gireþ sànåni ramyàõi citrakåñasya saüprati
2087009c vàraõair avamçdyante màmakaiþ parvatopamaiþ
2087010a mu¤canti kusumàny ete nagàþ parvatasànuùu
2087010c nãlà ivàtapàpàye toyaü toyadharà ghanàþ
2087011a kinnaràcaritodde÷aü pa÷ya ÷atrughna parvatam
2087011c hayaiþ samantàd àkãrõaü makarair iva sàgaram
2087012a ete mçgagaõà bhànti ÷ãghravegàþ pracoditàþ
2087012c vàyupraviddhàþ ÷aradi megharàjya ivàmbare
2087013a kurvanti kusumàpãóठ÷iraþsu surabhãn amã
2087013c meghaprakà÷aiþ phalakair dàkùiõàtyà yathà naràþ
2087014a niùkåjam iva bhåtvedaü vanaü ghorapradar÷anam
2087014c ayodhyeva janàkãrõà saüprati pratibhàti mà
2087015a khurair udãrito reõur divaü pracchàdya tiùñhati
2087015c taü vahaty anilaþ ÷ãghraü kurvann iva mama priyam
2087016a syandanàüs turagopetàn såtamukhyair adhiùñhitàn
2087016c etàn saüpatataþ ÷ãghraü pa÷ya ÷atrughna kànane
2087017a etàn vitràsitàn pa÷ya barhiõaþ priyadar÷anàn
2087017c etam àvi÷ataþ ÷ailam adhivàsaü patatriõàm
2087018a atimàtram ayaü de÷o manoj¤aþ pratibhàti mà
2087018c tàpasànàü nivàso 'yaü vyaktaü svargapatho yathà
2087019a mçgà mçgãbhiþ sahità bahavaþ pçùatà vane
2087019c manoj¤a råpà lakùyante kusumair iva citritaþ
2087020a sàdhu sainyàþ pratiùñhantàü vicinvantu ca kànanam
2087020c yathà tau puruùavyàghrau dç÷yete ràmalakùmaõau
2087021a bharatasya vacaþ ÷rutvà puruùàþ ÷astrapàõayaþ
2087021c vivi÷us tad vanaü ÷årà dhåmaü ca dadç÷us tataþ
2087022a te samàlokya dhåmàgram åcur bharatam àgatàþ
2087022c nàmanuùye bhavaty agnir vyaktam atraiva ràghavau
2087023a atha nàtra naravyàghrau ràjaputrau paraütapau
2087023c anye ràmopamàþ santi vyaktam atra tapasvinaþ
2087024a tac chrutvà bharatas teùàü vacanaü sàdhu saümatam
2087024c sainyàn uvàca sarvàüs tàn amitrabalamardanaþ
2087025a yat tà bhavantas tiùñhantu neto gantavyam agrataþ
2087025c aham eva gamiùyàmi sumantro gurur eva ca
2087026a evam uktàs tataþ sarve tatra tasthuþ samantataþ
2087026c bharato yatra dhåmàgraü tatra dçùñiü samàdadhat
2087027a vyavasthità yà bharatena sà camår; nirãkùamàõàpi ca dhåmam agrataþ
2087027c babhåva hçùñà nacireõa jànatã; priyasya ràmasya samàgamaü tadà
2088001a dãrghakàloùitas tasmin girau girivanapriyaþ
2088001c videhyàþ priyamàkàïkùan svaü ca cittaü vilobhayan
2088002a atha dà÷arathi÷ citraü citrakåñam adar÷ayat
2088002c bhàryàm amarasaükà÷aþ ÷acãm iva puraüdaraþ
2088003a na ràjyàd bhraü÷anaü bhadre na suhçdbhir vinàbhavaþ
2088003c mano me bàdhate dçùñvà ramaõãyam imaü girim
2088004a pa÷yemam acalaü bhadre nànàdvijagaõàyutam
2088004c ÷ikharaiþ kham ivodviddhair dhàtumadbhir vibhåùitam
2088005a ke cid rajatasaükà÷àþ ke cit kùatajasaünibhàþ
2088005c pãtamà¤jiùñhavarõà÷ ca ke cin maõivaraprabhàþ
2088006a puùyàrkaketukàbhà÷ ca ke cij jyotã rasaprabhàþ
2088006c viràjante 'calendrasya de÷à dhàtuvibhåùitàþ
2088007a nànàmçgagaõadvãpitarakùvçkùagaõair vçtaþ
2088007c aduùñair bhàty ayaü ÷ailo bahupakùisamàkulaþ
2088008a àmrajambvasanair lodhraiþ priyàlaiþ panasair dhavaiþ
2088008c aïkolair bhavyatini÷air bilvatindukaveõubhiþ
2088009a kà÷maryariùñavaraõair madhåkais tilakais tathà
2088009c badaryàmalakair nãpair vetradhanvanabãjakaiþ
2088010a puùpavadbhiþ phalopetai÷ chàyàvadbhir manoramaiþ
2088010c evamàdibhir àkãrõaþ ÷riyaü puùyaty ayaü giriþ
2088011a ÷ailaprastheùu ramyeùu pa÷yemàn kàmaharùaõàn
2088011c kinnaràn dvaüdva÷o bhadre ramamàõàn manasvinaþ
2088012a ÷àkhàvasaktàn khaógàü÷ ca pravaràõy ambaràõi ca
2088012c pa÷ya vidyàdharastrãõàü krãóed de÷àn manoramàn
2088013a jalaprapàtair udbhedair niùyandai÷ ca kva cit kva cit
2088013c sravadbhir bhàty ayaü ÷ailaþ sravan mada iva dvipaþ
2088014a guhàsamãraõo gandhàn nànàpuùpabhavàn vahan
2088014c ghràõatarpaõam abhyetya kaü naraü na praharùayet
2088015a yadãha ÷arado 'nekàs tvayà sàrdham anindite
2088015c lakùmaõena ca vatsyàmi na màü ÷okaþ pradhakùyati
2088016a bahupuùpaphale ramye nànàdvijagaõàyute
2088016c vicitra÷ikhare hy asmin ratavàn asmi bhàmini
2088017a anena vanavàsena mayà pràptaü phaladvayam
2088017c pitu÷ cànçõatà dharme bharatasya priyaü tathà
2088018a vaidehi ramase kaccic citrakåñe mayà saha
2088018c pa÷yantã vividhàn bhàvàn manovàkkàyasaüyatàn
2088019a idam evàmçtaü pràhå ràj¤àü ràjarùayaþ pare
2088019c vanavàsaü bhavàrthàya pretya me prapitàmahàþ
2088020a ÷ilàþ ÷ailasya ÷obhante vi÷àlàþ ÷ata÷o 'bhitaþ
2088020c bahulà bahulair varõair nãlapãtasitàruõaiþ
2088021a ni÷i bhànty acalendrasya hutà÷ana÷ikhà iva
2088021c oùadhyaþ svaprabhà lakùmyà bhràjamànàþ sahasra÷aþ
2088022a ke cit kùayanibhà de÷àþ ke cid udyànasaünibhàþ
2088022c ke cid eka÷ilà bhànti parvatasyàsya bhàmini
2088023a bhittveva vasudhàü bhàti citrakåñaþ samutthitaþ
2088023c citrakåñasya kåño 'sau dç÷yate sarvataþ ÷ivaþ
2088024a kuùñhapuünàgatagarabhårjapatrottaracchadàn
2088024c kàminàü svàstaràn pa÷ya ku÷e÷ayadalàyutàn
2088025a mçdità÷ càpaviddhà÷ ca dç÷yante kamalasrajaþ
2088025c kàmibhir vanite pa÷ya phalàni vividhàni ca
2088026a vasvaukasàràü nalinãm atyetãvottaràn kurån
2088026c parvata÷ citrakåño 'sau bahumålaphalodakaþ
2088027a imaü tu kàlaü vanite vijahrivàüs; tvayà ca sãte saha lakùmaõena ca
2088027c ratiü prapatsye kuladharmavardhinãü; satàü pathi svair niyamaiþ paraiþ sthitaþ
2089001a atha ÷ailàd viniùkramya maithilãü kosale÷varaþ
2089001c adar÷ayac chubhajalàü ramyàü mandàkinãü nadãm
2089002a abravãc ca varàrohàü càrucandranibhànanàm
2089002c videharàjasya sutàü ràmo ràjãvalocanaþ
2089003a vicitrapulinàü ramyàü haüsasàrasasevitàm
2089003c kusumair upasaüpannàü pa÷ya mandàkinãü nadãm
2089004a nànàvidhais tãraruhair vçtàü puùpaphaladrumaiþ
2089004c ràjantãü ràjaràjasya nalinãm iva sarvataþ
2089005a mçgayåthanipãtàni kaluùàmbhàüsi sàmpratam
2089005c tãrthàni ramaõãyàni ratiü saüjanayanti me
2089006a jañàjinadharàþ kàle valkalottaravàsasaþ
2089006c çùayas tv avagàhante nadãü mandàkinãü priye
2089007a àdityam upatiùñhante niyamàd årdhvabàhavaþ
2089007c ete 'pare vi÷àlàkùi munayaþ saü÷itavratàþ
2089008a màrutoddhåta ÷ikharaiþ prançtta iva parvataþ
2089008c pàdapaiþ patrapuùpàõi sçjadbhir abhito nadãm
2089009a kaccin maõinikà÷odàü kaccit pulina÷àlinãm
2089009c kaccit siddhajanàkãrõàü pa÷ya mandàkinãü nadãm
2089010a nirdhåtàn vàyunà pa÷ya vitatàn puùpasaücayàn
2089010c poplåyamànàn aparàn pa÷ya tvaü jalamadhyagàn
2089011a tàü÷ càtivalgu vacaso rathàïgàhvayanà dvijàþ
2089011c adhirohanti kalyàõi niùkåjantaþ ÷ubhà giraþ
2089012a dar÷anaü citrakåñasya mandàkinyà÷ ca ÷obhane
2089012c adhikaü puravàsàc ca manye ca tava dar÷anàt
2089013a vidhåtakaluùaiþ siddhais tapodama÷amànvitaiþ
2089013c nityavikùobhita jalàü vihàhasva mayà saha
2089014a sakhãvac ca vigàhasva sãte mandakinãm imàm
2089014c kamalàny avamajjantã puùkaràõi ca bhàmini
2089015a tvaü paurajanavad vyàlàn ayodhyàm iva parvatam
2089015c manyasva vanite nityaü sarayåvad imàü nadãm
2089016a lakùmaõa÷ caiva dharmàtmà mannide÷e vyavasthitaþ
2089016c tvaü cànukålà vaidehi prãtiü janayatho mama
2089017a upaspç÷aüs triùavaõaü madhumålaphalà÷anaþ
2089017c nàyodhyàyai na ràjyàya spçhaye 'dya tvayà saha
2089018a imàü hi ramyàü gajayåthalolitàü; nipãtatoyàü gajasiühavànaraiþ
2089018c supuùpitaiþ puùpadharair alaükçtàü; na so 'sti yaþ syàn na gatakramaþ sukhã
2089019a itãva ràmo bahusaügataü vacaþ; priyà sahàyaþ saritaü prati bruvan
2089019c cacàra ramyaü nayanà¤janaprabhaü; sa citrakåñaü raghuvaü÷avardhanaþ
2090001a tathà tatràsatas tasya bharatasyopayàyinaþ
2090001c sainya reõu÷ ca ÷abda÷ ca pràduràstàü nabhaþ spç÷au
2090002a etasminn antare trastàþ ÷abdena mahatà tataþ
2090002c ardità yåthapà mattàþ sayåthà dudruvur di÷aþ
2090003a sa taü sainyasamudbhåtaü ÷abdaü ÷u÷rava ràghavaþ
2090003c tàü÷ ca vipradrutàn sarvàn yåthapàn anvavaikùata
2090004a tàü÷ ca vidravato dçùñvà taü ca ÷rutvà sa niþsvanam
2090004c uvàca ràmaþ saumitriü lakùmaõaü dãptatejasaü
2090005a hanta lakùmaõa pa÷yeha sumitrà suprajàs tvayà
2090005c bhãmastanitagambhãras tumulaþ ÷råyate svanaþ
2090006a ràjà và ràjamàtro và mçgayàm añate vane
2090006c anyad và ÷vàpadaü kiü cit saumitre j¤àtum arhasi
2090006e sarvam etad yathàtattvam aciràj j¤àtum arhasi
2090007a sa lakùmaõaþ saütvaritaþ sàlam àruhya puùpitam
2090007c prekùamàõo di÷aþ sarvàþ pårvàü di÷am avaikùata
2090008a udaïmukhaþ prekùamàõo dadar÷a mahatãü camåm
2090008c rathà÷vagajasaübàdhàü yattair yuktàü padàtibhiþ
2090009a tàm a÷vagajasaüpårõàü rathadhvajavibhåùitàm
2090009c ÷a÷aüsa senàü ràmàya vacanaü cedam abravãt
2090010a agniü saü÷amayatv àryaþ sãtà ca bhajatàü guhàm
2090010c sajyaü kuruùva càpaü ca ÷aràü÷ ca kavacaü tathà
2090011a taü ràmaþ puruùavyàghro lakùmaõaü pratyuvàca ha
2090011c aïgàvekùasva saumitre kasyaitàü manyase camåm
2090012a evam ukktas tu ràmeõa lakùmàõo vàkyam abravãt
2090012c didhakùann iva tàü senàü ruùitaþ pàvako yathà
2090013a saüpannaü ràjyam icchaüs tu vyaktaü pràpyàbhiùecanam
2090013c àvàü hantuü samabhyeti kaikeyyà bharataþ sutaþ
2090014a eùa vai sumahठ÷rãmàn viñapã saüprakà÷ate
2090014c viràjaty udgataskandhaþ kovidàra dhvajo rathe
2090015a bhajanty ete yathàkàmam a÷vàn àruhya ÷ãghragàn
2090015c ete bhràjanti saühçùñà jagàn àruhya sàdinaþ
2090016a gçhãtadhanuùau càvàü giriü vãra ÷rayàvahe
2090016c api nau va÷am àgacchet kovidàradhvajo raõe
2090017a api drakùyàmi bharataü yatkçte vyasanaü mahat
2090017c tvayà ràghava saüpràptaü sãtayà ca mayà tathà
2090018a yannimittaü bhavàn ràjyàc cyuto ràghava ÷à÷vatãm
2090018c saüpràpto 'yam arir vãra bharato vadhya eva me
2090019a bharatasya vadhe doùaü nàhaü pa÷yàmi ràghava
2090019c pårvàpakariõàü tyàge na hy adharmo vidhãyate
2090019e etasmin nihate kçtsnàm anu÷àdhi vasuüdharàm
2090020a adya putraü hataü saükhye kaikeyã ràjyakàmukà
2090020c mayà pa÷yet suduþkhàrtà hastibhagnam iva drumam
2090021a kaikeyãü ca vadhiùyàmi sànubandhàü sabàndhavàm
2090021c kaluùeõàdya mahatà medinã parimucyatàm
2090022a adyemaü saüyataü krodham asatkàraü ca mànada
2090022c mokùyàmi ÷atrusainyeùu kakùeùv iva hutà÷anam
2090023a adyaitac citrakåñasya kànanaü ni÷itaiþ ÷araiþ
2090023c bhinda¤ ÷atru÷arãràõi kariùye ÷oõitokùitam
2090024a ÷arair nirbhinnahçdayàn ku¤jaràüs turagàüs tathà
2090024c ÷vàpadàþ parikarùantu narà÷ ca nihatàn mayà
2090025a ÷aràõàü dhanuùa÷ càham ançõo 'smi mahàvane
2090025c sasainyaü bharataü hatvà bhaviùyàmi na saü÷ayaþ
2091001a susaürabdhaü tu saumitriü lakùmaõaü krodhamårchitam
2091001c ràmas tu parisàntvyàtha vacanaü cedam abravãt
2091002a kim atra dhanuùà kàryam asinà và sacarmaõà
2091002c maheùvàse mahàpràj¤e bharate svayam àgate
2091003a pràptakàlaü yad eùo 'smàn bharato draùñum icchati
2091003c asmàsu manasàpy eùa nàhitaü kiü cid àcaret
2091004a vipriyaü kçtapårvaü te bharatena kadà na kim
2091004c ãdç÷aü và bhayaü te 'dya bharataü yo 'tra ÷aïkase
2091005a na hi te niùñhuraü vàcyo bharato nàpriyaü vacaþ
2091005c ahaü hy apriyam uktaþ syàü bharatasyàpriye kçte
2091006a kathaü nu putràþ pitaraü hanyuþ kasyàü cid àpadi
2091006c bhràtà và bhràtaraü hanyàt saumitre pràõam àtmanaþ
2091007a yadi ràjyasya hetos tvam imàü vàcaü prabhàùase
2091007c vakùyàmi bharataü dçùñvà ràjyam asmai pradãyatàm
2091008a ucyamàno hi bharato mayà lakùmaõa tattvataþ
2091008c ràjyam asmai prayaccheti bàóham ity eva vakùyati
2091009a tathokto dharma÷ãlena bhràtrà tasya hite rataþ
2091009c lakùmaõaþ pravive÷eva svàni gàtràõi lajjayà
2091010a vrãóitaü lakùmaõaü dçùñvà ràghavaþ pratyuvàca ha
2091010c eùa manye mahàbàhur ihàsmàn draùñum àgataþ
2091011a vanavàsam anudhyàya gçhàya pratineùyati
2091011c imàü vàpy e÷a vaidehãm atyantasukhasevinãm
2091012a etau tau saüprakà÷ete gotravantau manoramau
2091012c vàyuvegasamau vãra javanau turagottamau
2091013a sa eùa sumahàkàyaþ kampate vàhinãmukhe
2091013c nàgaþ ÷atruüjayo nàma vçddhas tàtasya dhãmataþ
2091014a avatãrya tu sàlàgràt tasmàt sa samitiüjayaþ
2091014c lakùmaõaþ prà¤jalir bhåtvà tasthau ràmasya pàr÷vataþ
2091015a bharatenàtha saüdiùñà saümardo na bhaved iti
2091015c samantàt tasya ÷ailasya senàvàsam akalpayat
2091016a adhyardham ikùvàkucamår yojanaü parvatasya sà
2091016c pàr÷ve nyavi÷ad àvçtya gajavàjirathàkulà
2091017a sà citrakåñe bharatena senà; dharmaü puraskçtya vidhåya darpam
2091017c prasàdanàrthaü raghunandanasya; virocate nãtimatà praõãtà
2092001a nive÷ya senàü tu vibhuþ padbhyàü pàdavatàü varaþ
2092001c abhigantuü sa kàkutstham iyeùa guruvartakam
2092002a niviùña màtre sainye tu yathodde÷aü vinãtavat
2092002c bharato bhràtaraü vàkyaü ÷atrughnam idam abravãt
2092003a kùipraü vanam idaü saumya narasaüghaiþ samantataþ
2092003c lubdhai÷ ca sahitair ebhis tvam anveùitum arhasi
2092004a yàvan na ràmaü drakùyàmi lakùmaõaü và mahàbalam
2092004c vaidehãü và mahàbhàgàü na me ÷àntir bhaviùyati
2092005a yàvan na candrasaükà÷aü drakùyàmi ÷ubham ànanam
2092005c bhràtuþ padmapalà÷àkùaü na me ÷àntir bhaviùyati
2092006a yàvan na caraõau bhràtuþ pàrthiva vya¤janànvitau
2092006c ÷irasà dhàrayiùyàmi na me ÷àntir bhaviùyati
2092007a yàvan na ràjye ràjyàrhaþ pitçpaitàmahe sthitaþ
2092007c abhiùekajalaklinno na me ÷àntir bhaviùyati
2092008a kçtakçtyà mahàbhàgà vaidehã janakàtmajà
2092008c bhartàraü sàgaràntàyàþ pçthivyà yànugacchati
2092009a subhaga÷ citrakåño 'sau giriràjopamo giriþ
2092009c yasmin vasati kàkutsthaþ kubera ivanandane
2092010a kçtakàryam idaü durgaü vanaü vyàlaniùevitam
2092010c yad adhyàste mahàtejà ràmaþ ÷astrabhçtàü varaþ
2092011a evam uktvà mahàtejà bharataþ puruùarùabhaþ
2092011c padbhyàm eva mahàtejàþ pravive÷a mahad vanam
2092012a sa tàni drumajàlàni jàtàni girisànuùu
2092012c puùpitàgràõi madhyena jagàma vadatàü varaþ
2092013a sa gire÷ citrakåñasya sàlam àsàdya puùpitam
2092013c ràmà÷ramagatasyàgner dadar÷a dhvajam ucchritam
2092014a taü dçùñvà bharataþ ÷rãmàn mumoda sahabàndhavaþ
2092014c atra ràma iti j¤àtvà gataþ pàram ivàmbhasaþ
2092015a sa citrakåñe tu girau ni÷àmya; ràmà÷ramaü puõyajanopapannam
2092015c guhena sàrdhaü tvarito jagàma; punar nive÷yaiva camåü mahàtmà
2093001a niviùñàyàü tu senàyàm utsuko bharatas tadà
2093001c jagàma bhràtaraü draùñuü ÷atrughnam anudar÷ayan
2093002a çùiü vasiùñhaü saüdi÷ya màtér me ÷ãghram ànaya
2093002c iti taritam agre sa jàgama guruvatsalaþ
2093003a sumantras tv api ÷atughnam adåràd anvapadyata
2093003c ràmadàr÷anajas tarùo bharatasyeva tasya ca
2093004a gacchann evàtha bharatas tàpasàlayasaüsthitàm
2093004c bhràtuþ parõakuñãü ÷rãmàn uñajaü ca dadar÷a ha
2093005a ÷àlàyàs tv agratas tasyà dadar÷a bharatas tadà
2093005c kàùñàni càvabhagnàni puùpàõy avacitàni ca
2093006a dadar÷a ca vane tasmin mahataþ saücayàn kçtàn
2093006c mçgàõàü mahiùàõàü ca karãùaiþ ÷ãtakàraõàt
2093007a gacchan eva mahàbàhur dyutimàn bharatas tadà
2093007c ÷atrughnaü càbravãd dhçùñas tàn amàtyàü÷ ca sarva÷aþ
2093008a manye pràptàþ sma taü de÷aü bharadvàjo yam abravãt
2093008c nàtidåre hi manye 'haü nadãü mandàkinãm itaþ
2093009a uccair baddhàni cãràõi lakùmaõena bhaved ayam
2093009c abhij¤ànakçtaþ panthà vikàle gantum icchatà
2093010a idaü codàttadantànàü ku¤jaràõàü tarasvinàm
2093010c ÷ailapàr÷ve parikràntam anyonyam abhigarjatàm
2093011a yam evàdhàtum icchanti tàpasàþ satataü vane
2093011c tasyàsau dç÷yate dhåmaþ saükulaþ kçùñavartmanaþ
2093012a atràhaü puruùavyàghraü gurusatkàrakàriõam
2093012c àryaü drakùyàmi saühçùño maharùim iva ràghavam
2093013a atha gatvà muhårtaü tu citrakåñaü sa ràghavaþ
2093013c mandàkinãm anupràptas taü janaü cedam abravãt
2093014a jagatyàü puruùavyàghra àste vãràsane rataþ
2093014c janendro nirjanaü pràpya dhin me janma sajãvitam
2093015a matkçte vyasanaü pràpto lokanàtho mahàdyutiþ
2093015c saràn kàmàn parityajya vane vasati ràghavaþ
2093016a iti lokasamàkruùñaþ pàdeùv adya prasàdayan
2093016c ràmasya nipatiùyàmi sãtàyà÷ ca punaþ punaþ
2093017a evaü sa vilapaüs tasmin vane da÷arathàtmajaþ
2093017c dadar÷a mahatãü puõyàü parõa÷àlàü manoramàm
2093018a sàlatàlà÷vakarõànàü parõair bahubhir àvçtàm
2093018c vi÷àlàü mçdubhis tãrõàü ku÷air vedim ivàdhvare
2093019a ÷akràyudha nikà÷ai÷ ca kàrmukair bhàrasàdhanaiþ
2093019c rukmapçùñhair mahàsàraiþ ÷obhitàü ÷atrubàdhakaiþ
2093020a arkara÷mipratãkà÷air ghorais tåõãgataiþ ÷araiþ
2093020c ÷obhitàü dãptavadanaiþ sarpair bhogavatãm iva
2093021a mahàrajatavàsobhyàm asibhyàü ca viràjitàm
2093021c rukmabinduvicitràbhyàü carmabhyàü càpi ÷obhitàm
2093022a godhàïgulitrair àsàktai÷ citraiþ kà¤canabhåùitaiþ
2093022c arisaüghair anàdhçùyàü mçgaiþ siühaguhàm iva
2093023a pràgudaksravaõàü vediü vi÷àlàü dãptapàvakàm
2093023c dadar÷a bharatas tatra puõyàü ràmanive÷ane
2093024a nirãkùya sa muhårtaü tu dadar÷a bharato gurum
2093024c uñaje ràmam àsãnàü jañàmaõóaladhàriõam
2093025a taü tu kçùõàjinadharaü cãravalkalavàsasaü
2093025c dadar÷a ràmam àsãnam abhitaþ pàvakopamam
2093026a siühaskandhaü mahàbàhuü puõóarãkanibhekùaõam
2093026c pçthivyàþ sagaràntàyà bhartàraü dharmacàriõam
2093027a upaviùñaü mahàbàhuü brahmàõam iva ÷à÷vatam
2093027c sthaõóile darbhasasmtãrõe sãtayà lakùmaõena ca
2093028a taü dçùñvà bharataþ ÷rãmàn duþkhamohapariplutaþ
2093028c abhyadhàvata dharmàtmà bharataþ kaikayãsutaþ
2093029a dçùñvà ca vilalàpàrto bàùpasaüdigdhayà girà
2093029c a÷aknuvan dhàrayituü dhairyàd vacanam abravãt
2093030a yaþ saüsadi prakçtibhir bhaved yukta upàsitum
2093030c vanyair mçgair upàsãnaþ so 'yam àste mamàgrajaþ
2093031a vàsobhir bahusàhasrair yo mahàtmà purocitaþ
2093031c mçgàjine so 'yam iha pravaste dharmam àcaran
2093032a adhàrayad yo vividhà÷ citràþ sumanasas tadà
2093032c so 'yaü jañàbhàram imaü sahate ràghavaþ katham
2093033a yasya yaj¤air yathàdiùñair yukto dharmasya saücayaþ
2093033c ÷arãra kle÷asaübhåtaü sa dharmaü parimàrgate
2093034a candanena mahàrheõa yasyàïgam upasevitam
2093034c malena tasyàïgam idaü katham àryasya sevyate
2093035a mannimittam idaü duþkhaü pràpto ràmaþ sukhocitaþ
2093035c dhig jãvitaü nç÷aüsasya mama lokavigarhitam
2093036a ity evaü vilapan dãnaþ prasvinnamukhapaïkajaþ
2093036c pàdàv apràpya ràmasya papàta bharato rudan
2093037a duþkhàbhitapto bharato ràjaputro mahàbalaþ
2093037c uktvàryeti sakçd dãnaü punar novàca kiü cana
2093038a bàùpàpihita kaõñha÷ ca prekùya ràmaü ya÷asvinam
2093038c àryety evàbhisaükru÷ya vyàhartuü nà÷akat tataþ
2093039a ÷atrughna÷ càpi ràmasya vavande caraõau rudan
2093039c tàv ubhau sa samàliïgya ràmo 'py a÷råõy avartayat
2093040a tataþ sumantreõa guhena caiva; samãyatå ràjasutàv araõye
2093040c divàkara÷ caiva ni÷àkara÷ ca; yathàmbare ÷ukrabçhaspatibhyàm
2093041a tàn pàrthivàn vàraõayåthapàbhàn; samàgatàüs tatra mahaty araõye
2093041c vanaukasas te 'pi samãkùya sarve 'py; a÷råõy amu¤can pravihàya harùam
2094001a àghràya ràmas taü mårdhni pariùvajya ca ràghavaþ
2094001c aïke bharatam àropya paryapçcchat samàhitaþ
2094002a kva nu te 'bhåt pità tàta yad araõyaü tvam àgataþ
2094002c na hi tvaü jãvatas tasya vanam àgantum arhasi
2094003a cirasya bata pa÷yàmi dåràd bharatam àgatam
2094003c duùpratãkam araõye 'smin kiü tàta vanam àgataþ
2094004a kaccid da÷aratho ràjà ku÷alã satyasaügaraþ
2094004c ràjasåyà÷vamedhànàm àhartà dharmani÷cayaþ
2094005a sa kaccid bràhmaõo vidvàn dharmanityo mahàdyutiþ
2094005c ikùvàkåõàm upàdhyàyo yathàvat tàta påjyate
2094006a tàta kaccic ca kausalyà sumitrà ca prajàvatã
2094006c sukhinã kaccid àryà ca devã nandati kaikayã
2094007a kaccid vinaya saüpannaþ kulaputro bahu÷rutaþ
2094007c anasåyur anudraùñà satkçtas te purohitaþ
2094008a kaccid agniùu te yukto vidhij¤o matimàn çjuþ
2094008c hutaü ca hoùyamàõaü ca kàle vedayate sadà
2094009a iùvastravarasaüpannam artha÷àstravi÷àradam
2094009c sudhanvànam upàdhyàyaü kaccit tvaü tàta manyase
2094010a kaccid àtma samàþ ÷åràþ ÷rutavanto jitendriyàþ
2094010c kulãnà÷ ceïgitaj¤à÷ ca kçtàs te tàta mantriõaþ
2094011a mantro vijayamålaü hi ràj¤àü bhavati ràghava
2094011c susaüvçto mantradharair amàtyaiþ ÷àstrakovidaiþ
2094012a kaccin nidràva÷aü naiùi kaccit kàle vibudhyase
2094012c kac ciü÷ càpararàtriùu cintayasy arthanaipuõam
2094013a kaccin mantrayase naikaþ kaccin na bahubhiþ saha
2094013c kaccit te mantrito mantro ràùñraü na paridhàvati
2094014a kaccid arthaü vini÷citya laghumålaü mahodayam
2094014c kùipram àrabhase kartuü na dãrghayasi ràghava
2094015a kaccit tu sukçtàny eva kçtaråpàõi và punaþ
2094015c vidus te sarvakàryàõi na kartavyàni pàrthivàþ
2094016a kaccin na tarkair yuktvà và ye càpy aparikãrtitàþ
2094016c tvayà và tava vàmàtyair budhyate tàta mantritam
2094017a kaccit sahasràn mårkhàõàm ekam icchasi paõóitam
2094017c paõóito hy arthakçcchreùu kuryàn niþ÷reyasaü mahat
2094018a sahasràõy api mårkhàõàü yady upàste mahãpatiþ
2094018c atha vàpy ayutàny eva nàsti teùu sahàyatà
2094019a eko 'py amàtyo medhàvã ÷åro dakùo vicakùaõaþ
2094019c ràjànaü ràjamàtraü và pràpayen mahatãü ÷riyam
2094020a kaccin mukhyà mahatsv eva madhyameùu ca madhyamàþ
2094020c jaghanyà÷ ca jaghanyeùu bhçtyàþ karmasu yojitàþ
2094021a amàtyàn upadhàtãtàn pitçpaitàmahठ÷ucãn
2094021c ÷reùñhठ÷reùñheùu kaccit tvaü niyojayasi karmasu
2094022a kaccit tvàü nàvajànanti yàjakàþ patitaü yathà
2094022c ugrapratigrahãtàraü kàmayànam iva striyaþ
2094023a upàyaku÷alaü vaidyaü bhçtyasaüdåùaõe ratam
2094023c ÷åram ai÷varyakàmaü ca yo na hanti sa vadhyate
2094024a kaccid dhçùña÷ ca ÷åra÷ ca dhçtimàn matimठ÷uciþ
2094024c kulãna÷ cànurakta÷ ca dakùaþ senàpatiþ kçtaþ
2094025a balavanta÷ ca kaccit te mukhyà yuddhavi÷àradàþ
2094025c dçùñàpadànà vikràntàs tvayà satkçtya mànitàþ
2094026a ka cid balasya bhaktaü ca vetanaü ca yathocitam
2094026c saüpràptakàlaü dàtavyaü dadàsi na vilambase
2094027a kàlàtikramaõe hy eva bhakta vetanayor bhçtàþ
2094027c bhartuþ kupyanti duùyanti so 'narthaþ sumahàn smçtaþ
2094028a kaccit sarve 'nuraktàs tvàü kulaputràþ pradhànataþ
2094028c kaccit pràõàüs tavàrtheùu saütyajanti samàhitàþ
2094029a kaccij jànapado vidvàn dakùiõaþ pratibhànavàn
2094029c yathoktavàdã dåtas te kçto bharata paõóitaþ
2094030a kaccid aùñàda÷àny eùu svapakùe da÷a pa¤ca ca
2094030c tribhis tribhir avij¤àtair vetsi tãrthàni càrakaiþ
2094031a kaccid vyapàstàn ahitàn pratiyàtàü÷ ca sarvadà
2094031c durbalàn anavaj¤àya vartase ripusådana
2094032a kaccin na lokàyatikàn bràhmaõàüs tàta sevase
2094032c anartha ku÷alà hy ete bàlàþ paõóitamàninaþ
2094033a dharma÷àstreùu mukhyeùu vidyamàneùu durbudhàþ
2094033c buddhimàn vãkùikãü pràpya nirarthaü pravadanti te
2094034a vãrair adhyuùitàü pårvam asmàkaü tàta pårvakaiþ
2094034c satyanàmàü dçóhadvàràü hastya÷varathasaükulàm
2094035a bràhmaõaiþ kùatriyair vai÷yaiþ svakarmanirataiþ sadà
2094035c jitendriyair mahotsàhair vçtàmàtyaiþ sahasra÷aþ
2094036a pràsàdair vividhàkàrair vçtàü vaidyajanàkulàm
2094036c kaccit samuditàü sphãtàm ayodhyàü parirakùasi
2094037a kaccic caitya÷atair juùñaþ suniviùñajanàkulaþ
2094037c devasthànaiþ prapàbhi÷ ca taóàgai÷ copa÷obhitaþ
2094038a prahçùñanaranàrãkaþ samàjotsava÷obhitaþ
2094038c sukçùñasãmà pa÷umàn hiüsàbhir abhivarjitaþ
2094039a adevamàtçko ramyaþ ÷vàpadaiþ parivarjitaþ
2094039c kaccij janapadaþ sphãtaþ sukhaü vasati ràghava
2094040a kaccit te dayitàþ sarve kçùigorakùajãvinaþ
2094040c vàrtàyàü saü÷ritas tàta loko hi sukham edhate
2094041a teùàü guptiparãhàraiþ kaccit te bharaõaü kçtam
2094041c rakùyà hi ràj¤à dharmeõa sarve viùayavàsinaþ
2094042a kaccit striyaþ sàntvayasi kaccit tà÷ ca surakùitàþ
2094042c kaccin na ÷raddadhàsyàsàü kaccid guhyaü na bhàùase
2094043a kaccin nàga vanaü guptaü ku¤jaràõaü ca tçpyasi
2094043c kaccid dar÷ayase nityaü manuùyàõàü vibhåùitam
2094043e utthàyotthàya pårvàhõe ràjaputro mahàpathe
2094044a kaccit sarvàõi durgàõi dhanadhànyàyudhodakaiþ
2094044c yantrai÷ ca paripårõàni tathà ÷ilpidhanurdharaiþ
2094045a àyas te vipulaþ kaccit kaccid alpataro vyayaþ
2094045c apàtreùu na te kaccit ko÷o gacchati ràghava
2094046a devatàrthe ca pitrarthe bràhmaõàbhyàgateùu ca
2094046c yodheùu mitravargeùu kaccid gacchati te vyayaþ
2094047a kaccid àryo vi÷uddhàtmà kùàrita÷ corakarmaõà
2094047c apçùñaþ ÷àstraku÷alair na lobhàd badhyate ÷uciþ
2094048a gçhãta÷ caiva pçùña÷ ca kàle dçùñaþ sakàraõaþ
2094048c kaccin na mucyate coro dhanalobhàn nararùabha
2094049a vyasane kaccid àóhyasya dugatasya ca ràghava
2094049c arthaü viràgàþ pa÷yanti tavàmàtyà bahu÷rutàþ
2094050a yàni mithyàbhi÷astànàü patanty asràõi ràghava
2094050c tàni putrapa÷ån ghnanti prãtyartham anu÷àsataþ
2094051a kaccid vçdhàü÷ ca bàlàü÷ ca vaidyamukhyàü÷ ca ràghava
2094051c dànena manasà vàcà tribhir etair bubhåùase
2094052a kaccid guråü÷ ca vçddhàü÷ ca tàpasàn devatàtithãn
2094052c caityàü÷ ca sarvàn siddhàrthàn bràhmaõàü÷ ca namasyasi
2094053a kaccid arthena và dharmaü dharmaü dharmeõa và punaþ
2094053c ubhau và prãtilobhena kàmena na vibàdhase
2094054a kaccid arthaü ca dharmaü ca kàmaü ca jayatàü vara
2094054c vibhajya kàle kàlaj¤a sarvàn bharata sevase
2094055a kaccit te bràhmaõàþ ÷arma sarva÷àstràrthakovidaþ
2094055c à÷aüsante mahàpràj¤a paurajànapadaiþ saha
2094056a nàstikyam ançtaü krodhaü pramàdaü dãrghasåtratàm
2094056c adar÷anaü j¤ànavatàm àlasyaü pa¤cavçttitàm
2094057a ekacintanam arthànàm anarthaj¤ai÷ ca mantraõam
2094057c ni÷citànàm anàrambhaü mantrasyàparilakùaõam
2094058a maïgalasyàprayogaü ca pratyutthànaü ca sarva÷aþ
2094058c kaccit tvaü varjayasy etàn ràjadoùàü÷ caturda÷a
2094059a kaccit svàdukçtaü bhojyam eko nà÷nàsi ràghava
2094059c kaccid à÷aüsamànebhyo mitrebhyaþ saüprayacchasi
2095001a ràmasya vacanaü ÷rutvà bharataþ pratyuvàca ha
2095001c kiü me dharmàd vihãnasya ràjadharmaþ kariùyati
2095002a ÷à÷vato 'yaü sadà dharmaþ sthito 'smàsu nararùabha
2095002c jyeùñha putre sthite ràjan na kanãyàn bhaven nçpaþ
2095003a sa samçddhàü mayà sàrdham ayodhyàü gaccha ràghava
2095003c abhiùecaya càtmànaü kulasyàsya bhavàya naþ
2095004a ràjànaü mànuùaü pràhur devatve saümato mama
2095004c yasya dharmàrthasahitaü vçttam àhur amànuùam
2095005a kekayasthe ca mayi tu tvayi càraõyam à÷rite
2095005c divam àrya gato ràjà yàyajåkaþ satàü mataþ
2095006a uttiùñha puruùavyàghra kriyatàm udakaü pituþ
2095006c ahaü càyaü ca ÷atrughnaþ pårvam eva kçtodakau
2095007a priyeõa kila dattaü hi pitçlokeùu ràghava
2095007c akùayyaü bhavatãty àhur bhavàü÷ caiva pituþ priyaþ
2095008a tàü ÷rutvà karuõàü vàcaü pitur maraõasaühitàm
2095008c ràghavo bharatenoktàü babhåva gatacetanaþ
2095009a vàgvajraü bharatenoktam amanoj¤aü paraütapaþ
2095009c pragçhya bàhå ràmo vai puùpitàgro yathà drumaþ
2095009e vane para÷unà kçttas tathà bhuvi papàta ha
2095010a tathà hi patitaü ràmaü jagatyàü jagatãpatim
2095010c kålaghàtapari÷ràntaü prasuptam iva ku¤jaram
2095011a bhràtaras te maheùvàsaü sarvataþ ÷okakar÷itam
2095011c rudantaþ saha vaidehyà siùicuþ salilena vai
2095012a sa tu saüj¤àü punar labdhvà netràbhyàm àsram utsçjan
2095012c upàkràmata kàkutsthaþ kçpaõaü bahubhàùitum
2095013a kiü nu tasya mayà kàryaü durjàtena mahàtmanà
2095013c yo mçto mama ÷okena na mayà càpi saüskçtaþ
2095014a aho bharata siddhàrtho yena ràjà tvayànagha
2095014c ÷atrugheõa ca sarveùu pretakçtyeùu satkçtaþ
2095015a niùpradhànàm anekàgraü narendreõa vinàkçtàm
2095015c nivçttavanavàso 'pi nàyodhyàü gantum utsahe
2095016a samàptavanavàsaü màm ayodhyàyàü paraütapa
2095016c ko nu ÷àsiùyati punas tàte lokàntaraü gate
2095017a purà prekùya suvçttaü màü pità yàny àha sàntvayan
2095017c vàkyàni tàni ÷roùyàmi kutaþ karõasukhàny aham
2095018a evam uktvà sa bharataü bhàryàm abhyetya ràghavaþ
2095018c uvàca ÷okasaütaptaþ pårõacandranibhànanàm
2095019a sãte mçtas te ÷va÷uraþ pitrà hãno 'si lakùmaõa
2095019c bharato duþkham àcaùñe svargataü pçthivãpatim
2095020a sàntvayitvà tu tàü ràmo rudantãü janakàtmajàm
2095020c uvàca lakùmaõaü tatra duþkhito duþkhitaü vacaþ
2095021a ànayeïgudipiõyàkaü cãram àhara cottaram
2095021c jalakriyàrthaü tàtasya gamiùyàmi mahàtmanaþ
2095022a sãtà purastàd vrajatu tvam enàm abhito vraja
2095022c ahaü pa÷càd gamiùyàmi gatir hy eùà sudàruõà
2095023a tato nityànugas teùàü viditàtmà mahàmatiþ
2095023c mçdur dànta÷ ca ÷ànta÷ ca ràme ca dçóha bhaktimàn
2095024a sumantras tair nçpasutaiþ sàrdham à÷vàsya ràghavam
2095024c avàtàrayad àlambya nadãü mandàkinãü ÷ivàm
2095025a te sutãrthàü tataþ kçcchràd upàgamya ya÷asvinaþ
2095025c nadãü mandàkinãü ramyàü sadà puùpitakànanàm
2095026a ÷ãghrasrotasam àsàdya tãrthaü ÷ivam akardamam
2095026c siùicus tådakaü ràj¤e tata etad bhavatv iti
2095027a pragçhya ca mahãpàlo jalapåritam a¤jalim
2095027c di÷aü yàmyàm abhimukho rudan vacanam abravãt
2095028a etat te ràja÷àrdåla vimalaü toyam akùayam
2095028c pitçlokagatasyàdya maddattam upatiùñhatu
2095029a tato mandàkinã tãràt pratyuttãrya sa ràghavaþ
2095029c pitu÷ cakàra tejasvã nivàpaü bhràtçbhiþ saha
2095030a aiïgudaü badarãmi÷raü piõyàkaü darbhasaüstare
2095030c nyasya ràmaþ suduþkhàrto rudan vacanam abravãt
2095031a idaü bhuïkùva mahàràjaprãto yad a÷anà vayam
2095031c yadannaþ puruùo bhavati tadannàs tasya devatàþ
2095032a tatas tenaiva màrgeõa pratyuttãrya nadãtañàt
2095032c àruroha naravyàghro ramyasànuü mahãdharam
2095033a tataþ parõakuñãdvàram àsàdya jagatãpatiþ
2095033c parijagràha pàõibhyàm ubhau bharatalakùmaõau
2095034a teùàü tu rudatàü ÷abdàt prati÷rutkàbhavad girau
2095034c bhràtéõàü saha vaidehyà siühànàü nardatàm iva
2095035a vij¤àya tumulaü ÷abdaü trastà bharatasainikàþ
2095035c abruvaü÷ càpi ràmeõa bharataþ saügato dhruvam
2095035e teùàm eva mahठ÷abdaþ ÷ocatàü pitaraü mçtam
2095036a atha vàsàn parityajya taü sarve 'bhimukhàþ svanam
2095036c apy eka manaso jagmur yathàsthànaü pradhàvitàþ
2095037a hayair anye gajair anye rathair anye svalaükçtaiþ
2095037c sukumàràs tathaivànye padbhir eva narà yayuþ
2095038a aciraproùitaü ràmaü ciraviproùitaü yathà
2095038c draùñukàmo janaþ sarvo jagàma sahasà÷ramam
2095039a bhràtéõàü tvaritàs te tu draùñukàmàþ samàgamam
2095039c yayur bahuvidhair yànaiþ khuranemisamàkulaiþ
2095040a sà bhåmir bahubhir yànaiþ khuranemisamàhatà
2095040c mumoca tumulaü ÷abdaü dyaur ivàbhrasamàgame
2095041a tena vitràsità nàgàþ kareõuparivàritàþ
2095041c àvàsayanto gandhena jagmur anyad vanaü tataþ
2095042a varàhamçgasiühà÷ ca mahiùàþ sarkùavànaràþ
2095042c vyàghra gokarõagavayà vitreùuþ pçùataiþ saha
2095043a rathàïgasàhvà natyåhà haüsàþ kàraõóavàþ plavàþ
2095043c tathà puüskokilàþ krau¤cà visaüj¤à bhejire di÷aþ
2095044a tena ÷abdena vitrastair àkà÷aü pakùibhir vçtam
2095044c manuùyair àvçtà bhåmir ubhayaü prababhau tadà
2095045a tàn naràn bàùpapårõàkùàn samãkùyàtha suduþkhitàn
2095045c paryaùvajata dharmaj¤aþ pitçvan màtçvac ca saþ
2095046a sa tatra kàü÷ cit pariùasvaje naràn; narà÷ ca ke cit tu tam abhyavàdayan
2095046c cakàra sarvàn savayasyabàndhavàn; yathàrham àsàdya tadà nçpàtmajaþ
2095047a tataþ sa teùàü rudatàü mahàtmanàü; bhuvaü ca khaü cànuvinàdayan svanaþ
2095047c guhà girãõàü ca di÷a÷ ca saütataü; mçdaïgaghoùapratimo vi÷u÷ruve
2096001a vasiùñhaþ purataþ kçtvà dàràn da÷arathasya ca
2096001c abhicakràma taü de÷aü ràmadar÷anatarùitaþ
2096002a ràjapatnya÷ ca gacchantyo mandaü mandàkinãü prati
2096002c dadç÷us tatra tat tãrthaü ràmalakùmaõasevitam
2096003a kausalyà bàùpapårõena mukhena pari÷uùyatà
2096003c sumitràm abravãd dãnà yà÷ cànyà ràjayoùitaþ
2096004a idaü teùàm anàthànàü kliùñam akliùña karmaõàm
2096004c vane pràk kevalaü tãrthaü ye te nirviùayã kçtàþ
2096005a itaþ sumitre putras te sadà jalam atandritaþ
2096005c svayaü harati saumitrir mama putrasya kàraõàt
2096006a dakùiõàgreùu darbheùu sà dadar÷a mahãtale
2096006c pitur iïgudipiõyàkaü nyastam àyatalocanà
2096007a taü bhåmau pitur àrtena nyastaü ràmeõa vãkùya sà
2096007c uvàca devã kausalyà sarvà da÷arathastriyaþ
2096008a idam ikùvàkunàthasya ràghavasya mahàtmanaþ
2096008c ràghaveõa pitur dattaü pa÷yataitad yathàvidhi
2096009a tasya devasamànasya pàrthivasya mahàtmanaþ
2096009c naitad aupayikaü manye bhuktabhogasya bhojanam
2096010a caturantàü mahãü bhuktvà mahendra sadç÷o bhuvi
2096010c katham iïgudipiõyàkaü sa bhuïkte vasudhàdhipaþ
2096011a ato duþkhataraü loke na kiü cit pratibhàti mà
2096011c yatra ràmaþ pitur dadyàd iïgudãkùodam çddhimàn
2096012a ràmeõeïgudipiõyàkaü pitur dattaü samãkùya me
2096012c kathaü duþkhena hçdayaü na sphoñati sahasradhà
2096013a evam àrtàü sapatnyas tà jagmur à÷vàsya tàü tadà
2096013c dadç÷u÷ cà÷rame ràmaü svargàc cyutam ivàmaram
2096014a sarvabhogaiþ parityaktaü ràma saüprekùya màtaraþ
2096014c àrtà mumucur a÷råõi sasvaraü ÷okakar÷itàþ
2096015a tàsàü ràmaþ samutthàya jagràha caraõठ÷ubhàn
2096015c màtéõàü manujavyàghraþ sarvàsàü satyasaügaraþ
2096016a tàþ pàõibhiþ sukhaspar÷air mçdvaïgulitalaiþ ÷ubhaiþ
2096016c pramamàrjå rajaþ pçùñhàd ràmasyàyatalocanàþ
2096017a saumitrir api tàþ sarvà màtéh saüprekùya duþkhitaþ
2096017c abhyavàdayatàsaktaü ÷anai ràmàd anantaram
2096018a yathà ràme tathà tasmin sarvà vavçtire striyaþ
2096018c vçttiü da÷arathàj jàte lakùmaõe ÷ubhalakùaõe
2096019a sãtàpi caraõàüs tàsàm upasaügçhya duþkhità
2096019c ÷va÷råõàm a÷rupårõàkùã sà babhåvàgrataþ sthità
2096020a tàü pariùvajya duþkhàrtàü màtà duhitaraü yathà
2096020c vanavàsakç÷àü dãnàü kausalyà vàkyam abravãt
2096021a videharàjasya sutà snuùà da÷arathasya ca
2096021c ràmapatnã kathaü duþkhaü saüpràptà nirjane vane
2096022a padmam àtapasaütaptaü parikliùñam ivotpalam
2096022c kà¤canaü rajasà dhvastaü kliùñaü candram ivàmbudaiþ
2096023a mukhaü te prekùya màü ÷oko dahaty agnir ivà÷rayam
2096023c bhç÷aü manasi vaidehi vyasanàraõisaübhavaþ
2096024a bruvantyàm evam àrtàyàü jananyàü bharatàgrajaþ
2096024c pàdàv àsàdya jagràha vasiùñhasya sa ràghavaþ
2096025a purohitasyàgnisamasya tasya vai; bçhaspater indra ivàmaràdhipaþ
2096025c pragçhya pàdau susamçddhatejasaþ; sahaiva tenopavive÷a ràghavaþ
2096026a tato jaghanyaü sahitaiþ sa mantribhiþ; purapradhànai÷ ca sahaiva sainikaiþ
2096026c janena dharmaj¤atamena dharmavàn; upopaviùño bharatas tadàgrajam
2096027a upopaviùñas tu tadà sa vãryavàüs; tapasviveùeõa samãkùya ràghavam
2096027c ÷riyà jvalantaü bharataþ kçtà¤jalir; yathà mahendraþ prayataþ prajàpatim
2096028a kim eùa vàkyaü bharato 'dya ràghavaü; praõamya satkçtya ca sàdhu vakùyati
2096028c itãva tasyàryajanasya tattvato; babhåva kautåhalam uttamaü tadà
2096029a sa ràghavaþ satyadhçti÷ ca lakùmaõo; mahànubhàvo bharata÷ ca dhàrmikaþ
2096029c vçtàþ suhçdbhi÷ ca virejur adhvare; yathà sadasyaiþ sahitàs trayo 'gnayaþ
2097001a taü tu ràmaþ samà÷vàsya bhràtaraü guruvatsalam
2097001c lakùmaõena saha bhràtrà praùñuü samupacakrame
2097002a kim etad iccheyam ahaü ÷rotuü pravyàhçtaü tvayà
2097002c yasmàt tvam àgato de÷am imaü cãrajañàjinã
2097003a yannimittam imaü de÷aü kçùõàjinajañàdharaþ
2097003c hitvà ràjyaü praviùñas tvaü tat sarvaü vaktum arhasi
2097004a ity uktaþ kekayãputraþ kàkutsthena mahàtmanà
2097004c pragçhya balavad bhåyaþ prà¤jalir vàkyam abravãt
2097005a àryaü tàtaþ parityajya kçtvà karma suduùkaram
2097005c gataþ svargaü mahàbàhuþ putra÷okàbhipãóitaþ
2097006a striyà niyuktaþ kaikeyyà mama màtrà paraütapa
2097006c cakàra sumahat pàpam idam àtmaya÷oharam
2097007a sà ràjyaphalam apràpya vidhavà ÷okakar÷ità
2097007c patiùyati mahàghore niraye jananã mama
2097008a tasya me dàsabhåtasya prasàdaü kartum arhasi
2097008c abhiùi¤casva càdyaiva ràjyena maghavàn iva
2097009a imàþ prakçtayaþ sarvà vidhavà màtura÷ ca yàþ
2097009c tvat sakà÷am anupràptàþ prasàdaü kartum arhasi
2097010a tadànupårvyà yuktaü ca yuktaü càtmani mànada
2097010c ràjyaü pràpnuhi dharmeõa sakàmàn suhçdaþ kuru
2097011a bhavatv avidhavà bhåmiþ samagrà patinà tvayà
2097011c ÷a÷inà vimaleneva ÷àradã rajanã yathà
2097012a ebhi÷ ca sacivaiþ sàrdhaü ÷irasà yàcito mayà
2097012c bhràtuþ ÷iùyasya dàsasya prasàdaü kartum arhasi
2097013a tad idaü ÷à÷vataü pitryaü sarvaü sacivamaõóalam
2097013c påjitaü puruùavyàghra nàtikramitum utsahe
2097014a evam uktvà mahàbàhuþ sabàùpaþ kekayãsutaþ
2097014c ràmasya ÷irasà pàdau jagràha bharataþ punaþ
2097015a taü mattam iva màtaïgaü niþ÷vasantaü punaþ punaþ
2097015c bhràtaraü bharataü ràmaþ pariùvajyedam abravãt
2097016a kulãnaþ sattvasaüpannas tejasvã caritavrataþ
2097016c ràjyahetoþ kathaü pàpam àcaret tvadvidho janaþ
2097017a na doùaü tvayi pa÷yàmi såkùmam apy ari sådana
2097017c na càpi jananãü bàlyàt tvaü vigarhitum arhasi
2097018a yàvat pitari dharmaj¤a gauravaü lokasatkçte
2097018c tàvad dharmabhçtàü ÷reùñha jananyàm api gauravam
2097019a etàbhyàü dharma÷ãlàbhyàü vanaü gaccheti ràghava
2097019c màtà pitçbhyàm ukto 'haü katham anyat samàcare
2097020a tvayà ràjyam ayodhyàyàü pràptavyaü lokasatkçtam
2097020c vastavyaü daõóakàraõye mayà valkalavàsasà
2097021a evaü kçtvà mahàràjo vibhàgaü lokasaünidhau
2097021c vyàdi÷ya ca mahàtejà divaü da÷aratho gataþ
2097022a sa ca pramàõaü dharmàtmà ràjà lokagurus tava
2097022c pitrà dattaü yathàbhàgam upabhoktuü tvam arhasi
2097023a caturda÷a samàþ saumya daõóakàraõyam à÷ritaþ
2097023c upabhokùye tv ahaü dattaü bhàgaü pitrà mahàtmanà
2097024a yad abravãn màü naralokasatkçtaþ; pità mahàtmà vibudhàdhipopamaþ
2097024c tad eva manye paramàtmano hitaü; na sarvaloke÷varabhàvam avyayam
2098001a tataþ puruùasiühànàü vçtànàü taiþ suhçdgaõaiþ
2098001c ÷ocatàm eva rajanã duþkhena vyatyavartata
2098002a rajanyàü suprabhàtàyàü bhràtaras te suhçdvçtàþ
2098002c mandàkinyàü hutaü japyaü kçtvà ràmam upàgaman
2098003a tåùõãü te samupàsãnà na ka÷ cit kiü cid abravãt
2098003c bharatas tu suhçnmadhye ràmavacanam abravãt
2098004a sàntvità màmikà màtà dattaü ràjyam idaü mama
2098004c tad dadàmi tavaivàhaü bhuïkùva ràjyam akaõñakam
2098005a mahatevàmbuvegena bhinnaþ setur jalàgame
2098005c duràvàraü tvadanyena ràjyakhaõóam idaü mahat
2098006a gatiü khara ivà÷vasya tàrkùyasyeva patatriõaþ
2098006c anugantuü na ÷aktir me gatiü tava mahãpate
2098007a sujãvaü nitya÷as tasya yaþ parair upajãvyate
2098007c ràma tena tu durjãvaü yaþ paràn upajãvati
2098008a yathà tu ropito vçkùaþ puruùeõa vivardhitaþ
2098008c hrasvakena duràroho råóhaskandho mahàdrumaþ
2098009a sa yadà puùpito bhåtvà phalàni na vidar÷ayet
2098009c sa tàü nànubhavet prãtiü yasya hetoþ prabhàvitaþ
2098010a eùopamà mahàbàho tvam arthaü vettum arhasi
2098010c yadi tvam asmàn çùabho bhartà bhçtyàn na ÷àdhi hi
2098011a ÷reõayas tvàü mahàràja pa÷yantv agryà÷ ca sarva÷aþ
2098011c pratapantam ivàdityaü ràjye sthitam ariüdamam
2098012a tavànuyàne kàkutùñha mattà nardantu ku¤jaràþ
2098012c antaþpura gatà nàryo nandantu susamàhitàþ
2098013a tasya sàdhv ity amanyanta nàgarà vividhà janàþ
2098013c bharatasya vacaþ ÷rutvà ràmaü pratyanuyàcataþ
2098014a tam evaü duþkhitaü prekùya vilapantaü ya÷asvinam
2098014c ràmaþ kçtàtmà bharataü samà÷vàsayad àtmavàn
2098015a nàtmanaþ kàmakàro 'sti puruùo 'yam anã÷varaþ
2098015c ita÷ cetarata÷ cainaü kçtàntaþ parikarùati
2098016a sarve kùayàntà nicayàþ patanàntàþ samucchrayàþ
2098016c saüyogà viprayogàntà maraõàntaü ca jãvitam
2098017a yathà phalànaü pakvànàü nànyatra patanàd bhayam
2098017c evaü narasya jàtasya nànyatra maraõàd bhayam
2098018a yathàgàraü dçóhasthåõaü jãrõaü bhåtvàvasãdati
2098018c tathàvasãdanti narà jaràmçtyuva÷aü gatàþ
2098019a ahoràtràõi gacchanti sarveùàü pràõinàm iha
2098019c àyåüùi kùapayanty à÷u grãùme jalam ivàü÷avaþ
2098020a àtmànam anu÷oca tvaü kim anyam anu÷ocasi
2098020c àyus te hãyate yasya sthitasya ca gatasya ca
2098021a sahaiva mçtyur vrajati saha mçtyur niùãdati
2098021c gatvà sudãrgham adhvànaü saha mçtyur nivartate
2098022a gàtreùu valayaþ pràptàþ ÷vetà÷ caiva ÷iroruhàþ
2098022c jarayà puruùo jãrõaþ kiü hi kçtvà prabhàvayet
2098023a nandanty udita àditye nandanty astam ite ravau
2098023c àtmano nàvabudhyante manuùyà jãvitakùayam
2098024a hçùyanty çtumukhaü dçùñvà navaü navam ihàgatam
2098024c çtånàü parivartena pràõinàü pràõasaükùayaþ
2098025a yathà kàùñhaü ca kàùñhaü ca sameyàtàü mahàrõave
2098025c sametya ca vyapeyàtàü kàlam àsàdya kaü cana
2098026a evaü bhàryà÷ ca putrà÷ ca j¤àtaya÷ ca vasåni ca
2098026c sametya vyavadhàvanti dhruvo hy eùàü vinàbhavaþ
2098027a nàtra ka÷ cid yathà bhàvaü pràõã samabhivartate
2098027c tena tasmin na sàmarthyaü pretasyàsty anu÷ocataþ
2098028a yathà hi sàrthaü gacchantaü bråyàt ka÷ cit pathi sthitaþ
2098028c aham apy àgamiùyàmi pçùñhato bhavatàm iti
2098029a evaü pårvair gato màrgaþ pitçpaitàmaho dhruvaþ
2098029c tam àpannaþ kathaü ÷oced yasya nàsti vyatikramaþ
2098030a vayasaþ patamànasya srotaso vànivartinaþ
2098030c àtmà sukhe niyoktavyaþ sukhabhàjaþ prajàþ smçtàþ
2098031a dharmàtmà sa ÷ubhaiþ kçtsnaiþ kratubhi÷ càptadakùiõaiþ
2098031c dhåtapàpo gataþ svargaü pità naþ pçthivãpatiþ
2098032a bhçtyànàü bharaõàt samyak prajànàü paripàlanàt
2098032c arthàdànàc ca dhàrmeõa pità nas tridivaü gataþ
2098033a iùñvà bahuvidhair yaj¤air bhogàü÷ càvàpya puùkalàn
2098033c uttamaü càyur àsàdya svar gataþ pçthivãpatiþ
2098034a sa jãrõaü mànuùaü dehaü parityajya pità hi naþ
2098034c daivãm çddhim anupràpto brahmalokavihàriõãm
2098035a taü tu naivaü vidhaþ ka÷ cit pràj¤aþ ÷ocitum arhati
2098035c tvadvidho yadvidha÷ càpi ÷rutavàn buddhimattaraþ
2098036a ete bahuvidhàþ ÷okà vilàpa rudite tathà
2098036c varjanãyà hi dhãreõa sarvàvasthàsu dhãmatà
2098037a sa svastho bhava mà ÷oco yàtvà càvasa tàü purãm
2098037c tathà pitrà niyukto 'si va÷inà vadatàmv vara
2098038a yatràham api tenaiva niyuktaþ puõyakarmaõà
2098038c tatraivàhaü kariùyàmi pitur àryasya ÷àsanam
2098039a na mayà ÷àsanaü tasya tyaktuü nyàyyam ariüdama
2098039c tat tvayàpi sadà mànyaü sa vai bandhuþ sa naþ pità
2098040a evam uktvà tu virate ràme vacanam arthavat
2098040c uvàca bharata÷ citraü dhàrmiko dhàrmikaü vacaþ
2098041a ko hi syàd ãdç÷o loke yàdç÷as tvam ariüdama
2098041c na tvàü pravyathayed duþkhaü prãtir và na praharùayet
2098042a saümata÷ càsi vçddhànàü tàü÷ ca pçcchasi saü÷ayàn
2098042c yathà mçtas tathà jãvan yathàsati tathà sati
2098043a yasyaiùa buddhilàbhaþ syàt paritapyeta kena saþ
2098043c sa evaü vyasanaü pràpya na viùãditum arhati
2098044a amaropamasattvas tvaü mahàtmà satyasaügaraþ
2098044c sarvaj¤aþ sarvadar÷ã ca buddhimàü÷ càsi ràghava
2098045a na tvàm evaü guõair yuktaü prabhavàbhavakovidam
2098045c aviùahyatamaü duþkham àsàdayitum arhati
2098046a proùite mayi yat pàpaü màtrà matkàraõàt kçtam
2098046c kùudrayà tad aniùñaü me prasãdatu bhavàn mama
2098047a dharmabandhena baddho 'smi tenemàü neha màtaram
2098047c hanmi tãvreõa daõóena daõóàrhàü pàpakàriõãm
2098048a kathaü da÷arathàj jàtaþ ÷uddhàbhijanakarmaõaþ
2098048c jànan dharmam adharmiùñhaü kuryàü karma jugupsitam
2098049a guruþ kriyàvàn vçddha÷ ca ràjà pretaþ piteti ca
2098049c tàtaü na parigarheyaü daivataü ceti saüsadi
2098050a ko hi dharmàrthayor hãnam ãdç÷aü karma kilbiùam
2098050c striyàþ priyacikãrùuþ san kuryàd dharmaj¤a dharmavit
2098051a antakàle hi bhåtàni muhyantãti purà÷rutiþ
2098051c ràj¤aivaü kurvatà loke pratyakùà sà ÷rutiþ kçtà
2098052a sàdhv artham abhisaüdhàya krodhàn mohàc ca sàhasàt
2098052c tàtasya yad atikràntaü pratyàharatu tad bhavàn
2098053a pitur hi samatikràntaü putro yaþ sàdhu manyate
2098053c tad apatyaü mataü loke viparãtam ato 'nyathà
2098054a tad apatyaü bhavàn astu mà bhavàn duùkçtaü pituþ
2098054c abhipat tat kçtaü karma loke dhãravigarhitam
2098055a kaikeyãü màü ca tàtaü ca suhçdo bàndhavàü÷ ca naþ
2098055c paurajànapadàn sarvàüs tràtu sarvam idaü bhavàn
2098056a kva càraõyaü kva ca kùàtraü kva jañàþ kva ca pàlanam
2098056c ãdç÷aü vyàhataü karma na bhavàn kartum arhati
2098057a atha kle÷ajam eva tvaü dharmaü caritum icchasi
2098057c dharmeõa caturo varõàn pàlayan kle÷am àpnuhi
2098058a caturõàm à÷ramàõàü hi gàrhasthyaü ÷reùñham à÷ramam
2098058c àhur dharmaj¤a dharmaj¤às taü kathaü tyaktum arhasi
2098059a ÷rutena bàlaþ sthànena janmanà bhavato hy aham
2098059c sa kathaü pàlayiùyàmi bhåmiü bhavati tiùñhati
2098060a hãnabuddhiguõo bàlo hãnaþ sthànena càpy aham
2098060c bhavatà ca vinà bhåto na vartayitum utsahe
2098061a idaü nikhilam avyagraü pitryaü ràjyam akaõñakam
2098061c anu÷àdhi svadharmeõa dharmaj¤a saha bàndhavaiþ
2098062a ihaiva tvàbhiùi¤cantu dharmaj¤a saha bàndhavaiþ
2098062c çtvijaþ savasiùñhà÷ ca mantravan mantrakovidàþ
2098063a abhiùiktas tvam asmàbhir ayodhyàü pàlane vraja
2098063c vijitya tarasà lokàn marudbhir iva vàsavaþ
2098064a çõàni trãõy apàkurvan durhçdaþ sàdhu nirdahan
2098064c suhçdas tarpayan kàmais tvam evàtrànu÷àdhi màm
2098065a adyàrya muditàþ santu suhçdas te 'bhiùecane
2098065c adya bhãtàþ pàlayantàü durhçdas te di÷o da÷a
2098066a àkro÷aü mama màtu÷ ca pramçjya puruùarùabha
2098066c adya tatra bhavantaü ca pitaraü rakùa kilbiùàt
2098067a ÷irasà tvàbhiyàce 'haü kuruùva karuõàü mayi
2098067c bàndhaveùu ca sarveùu bhåteùv iva mahe÷varaþ
2098068a atha và pçùñhataþ kçtvà vanam eva bhavàn itaþ
2098068c gamiùyati gamiùyàmi bhavatà sàrdham apy aham
2098069a tathàpi ràmo bharatena tàmyata; prasàdyamànaþ ÷irasà mahãpatiþ
2098069c na caiva cakre gamanàya sattvavàn; matiü pitus tadvacane pratiùñhitaþ
2098070a tad adbhutaü sthairyam avekùya ràghave; samaü jano harùam avàpa duþkhitaþ
2098070c na yàty ayodhyàm iti duþkhito 'bhavat; sthirapratij¤atvam avekùya harùitaþ
2098071a tam çtvijo naigamayåthavallabhàs; tathà visaüj¤à÷rukalà÷ ca màtaraþ
2098071c tathà bruvàõaü bharataü pratuùñuvuþ; praõamya ràmaü ca yayàcire saha
2099001a punar evaü bruvàõaü tu bharataü lakùmaõàgrajaþ
2099001c pratyuvaca tataþ ÷rãmठj¤àtimadhye 'tisatkçtaþ
2099002a upapannam idaü vàkyaü yat tvam evam abhàùathàþ
2099002c jàtaþ putro da÷arathàt kaikeyyàü ràjasattamàt
2099003a purà bhràtaþ pità naþ sa màtaraü te samudvahan
2099003c màtàmahe samà÷rauùãd ràjya÷ulkam anuttamam
2099004a devàsure ca saügràme jananyai tava pàrthivaþ
2099004c saüprahçùño dadau ràjà varam àràdhitaþ prabhuþ
2099005a tataþ sà saüprati÷ràvya tava màtà ya÷asvinã
2099005c ayàcata nara÷reùñhaü dvau varau varavarõinã
2099006a tava ràjyaü naravyàghra mama pravràjanaü tathà
2099006c tac ca ràjà tathà tasyai niyuktaþ pradadau varam
2099007a tena pitràham apy atra niyuktaþ puruùarùabha
2099007c caturda÷a vane vàsaü varùàõi varadànikam
2099008a so 'haü vanam idaü pràpto nirjanaü lakùmaõànvitaþ
2099008c ÷ãtayà càpratidvandvaþ satyavàde sthitaþ pituþ
2099009a bhavàn api tathety eva pitaraü satyavàdinam
2099009c kartum arhati ràjendraü kùipram evàbhiùecanàt
2099010a çõàn mocaya ràjànaü matkçte bharata prabhum
2099010c pitaraü tràhi dharmaj¤a màtaraü càbhinandaya
2099011a ÷råyate hi purà tàta ÷rutir gãtà ya÷asvinã
2099011c gayena yajamànena gayeùv eva pitén prati
2099012a puü nàmnà narakàd yasmàt pitaraü tràyate sutaþ
2099012c tasmàt putra iti proktaþ pitén yat pàti và sutaþ
2099013a eùñavyà bahavaþ putrà guõavanto bahu÷rutàþ
2099013c teùàü vai samavetànàm api ka÷ cid gayàü vrajet
2099014a evaü ràjarùayaþ sarve pratãtà ràjanandana
2099014c tasmàt tràhi nara÷reùñha pitaraü narakàt prabho
2099015a ayodhyàü gaccha bharata prakçtãr anura¤jaya
2099015c ÷atrughna sahito vãra saha sarvair dvijàtibhiþ
2099016a pravekùye daõóakàraõyam aham apy avilambayan
2099016c àbhyàü tu sahito ràjan vaidehyà lakùmaõena ca
2099017a tvaü ràjà bhava bharata svayaü naràõàü; vanyànàm aham api ràjaràõ mçgàõàm
2099017c gaccha tvaü puravaram adya saüprahçùñaþ; saühçùñas tv aham api daõóakàn pravekùye
2099018a chàyàü te dinakarabhàþ prabàdhamànaü; varùatraü bharata karotu mårdhni ÷ãtàm
2099018c eteùàm aham api kànanadrumàõàü; chàyàü tàm ati÷ayinãü sukhaü ÷rayiùye
2099019a ÷atrughnaþ ku÷alamatis tu te sahàyaþ; saumitrir mama viditaþ pradhànamitram
2099019c catvàras tanayavarà vayaü narendraü; satyasthaü bharata caràma mà viùàdam
2100001a à÷vàsayantaü bharataü jàbàlir bràhmaõottamaþ
2100001c uvàca ràmaü dharmaj¤aü dharmàpetam idaü vacaþ
2100002a sàdhu ràghava mà bhåt te buddhir evaü nirarthakà
2100002c pràkçtasya narasyeva àrya buddhes tapasvinaþ
2100003a kaþ kasya puruùo bandhuþ kim àpyaü kasya kena cit
2100003c yad eko jàyate jantur eka eva vina÷yati
2100004a tasmàn màtà pità ceti ràma sajjeta yo naraþ
2100004c unmatta iva sa j¤eyo nàsti kàcid dhi kasya cit
2100005a yathà gràmàntaraü gacchan naraþ ka÷ cit kva cid vaset
2100005c utsçjya ca tam àvàsaü pratiùñhetàpare 'hani
2100006a evam eva manuùyàõàü pità màtà gçhaü vasu
2100006c àvàsamàtraü kàkutstha sajjante nàtra sajjanàþ
2100007a pitryaü ràjyaü samutsçjya sa nàrhati narottama
2100007c àsthàtuü kàpathaü duþkhaü viùamaü bahukaõñakam
2100008a samçddhàyàm ayodhyàyàm àtmànam abhiùecaya
2100008c ekaveõãdharà hi tvàü nagarã saüpratãkùate
2100009a ràjabhogàn anubhavan mahàrhàn pàrthivàtmaja
2100009c vihara tvam ayodhyàyàü yathà ÷akras triviùñape
2100010a na te ka÷ cid da÷arataþs tvaü ca tasya na ka÷ cana
2100010c anyo ràjà tvam anya÷ ca tasmàt kuru yad ucyate
2100011a gataþ sa nçpatis tatra gantavyaü yatra tena vai
2100011c pravçttir eùà martyànàü tvaü tu mithyà vihanyase
2100012a arthadharmaparà ye ye tàüs tठ÷ocàmi netaràn
2100012c te hi duþkham iha pràpya vinà÷aü pretya bhejire
2100013a aùñakà pitçdaivatyam ity ayaü prasçto janaþ
2100013c annasyopadravaü pa÷ya mçto hi kim a÷iùyati
2100014a yadi bhuktam ihànyena deham anyasya gacchati
2100014c dadyàt pravasataþ ÷ràddhaü na tat pathy a÷anaü bhavet
2100015a dànasaüvananà hy ete granthà medhàvibhiþ kçtàþ
2100015c yajasva dehi dãkùasva tapas tapyasva saütyaja
2100016a sa nàsti param ity eva kuru buddhiü mahàmate
2100016c pratyakùaü yat tad àtiùñha parokùaü pçùñhataþ kuru
2100017a satàü buddhiü puraskçtya sarvalokanidar÷inãm
2100017c ràjyaü tvaü pratigçhõãùva bharatena prasàditaþ
2101001a jàbàles tu vacaþ ÷rutvà ràmaþ satyàtmanàü varaþ
2101001c uvàca parayà yuktyà svabuddhyà càvipannayà
2101002a bhavàn me priyakàmàrthaü vacanaü yad ihoktavàn
2101002c akàryaü kàryasaükà÷am apathyaü pathyasaümitam
2101003a nirmaryàdas tu puruùaþ pàpàcàrasamanvitaþ
2101003c mànaü na labhate satsu bhinnacàritradar÷anaþ
2101004a kulãnam akulãnaü và vãraü puruùamàninam
2101004c càritram eva vyàkhyàti ÷uciü và yadi và÷ucim
2101005a anàrays tv àrya saükà÷aþ ÷aucàd dhãnas tathà ÷uciþ
2101005c lakùaõyavad alakùaõyo duþ÷ãlaþ ÷ãlavàn iva
2101006a adharmaü dharmaveùeõa yadãmaü lokasaükaram
2101006c abhipatsye ÷ubhaü hitvà kriyàvidhivivarjitam
2101007a ka÷ cetayànaþ puruùaþ kàryàkàryavicakùaõaþ
2101007c bahu maüsyati màü loke durvçttaü lokadåùaõam
2101008a kasya yàsyàmy ahaü vçttaü kena và svargam àpnuyàm
2101008c anayà vartamàno 'haü vçttyà hãnapratij¤ayà
2101009a kàmavçttas tv ayaü lokaþ kçtsnaþ samupavartate
2101009c yadvçttàþ santi ràjànas tadvçttàþ santi hi prajàþ
2101010a satyam evànç÷aüsyaü ca ràjavçttaü sanàtanam
2101010c tasmàt satyàtmakaü ràjyaü satye lokaþ pratiùñhitaþ
2101011a çùaya÷ caiva devà÷ ca satyam eva hi menire
2101011c satyavàdã hi loke 'smin paramaü gacchati kùayam
2101012a udvijante yathà sarpàn naràd ançtavàdinaþ
2101012c dharmaþ satyaü paro loke målaü svargasya cocyate
2101013a satyam eve÷varo loke satyaü padmà samà÷rità
2101013c satyamålàni sarvàõi satyàn nàsti paraü padam
2101014a dattam iùñaü hutaü caiva taptàni ca tapàüsi ca
2101014c vedàþ satyapratiùñhànàs tasmàt satyaparo bhavet
2101015a ekaþ pàlayate lokam ekaþ pàlayate kulam
2101015c majjaty eko hi niraya ekaþ svarge mahãyate
2101016a so 'haü pitur nide÷aü tu kimarthaü nànupàlaye
2101016c satyaprati÷ravaþ satyaü satyena samayãkçtaþ
2101017a naiva lobhàn na mohàd và na càj¤ànàt tamo'nvitaþ
2101017c setuü satyasya bhetsyàmi guroþ satyaprati÷ravaþ
2101018a asatyasaüdhasya sata÷ calasyàsthiracetasaþ
2101018c naiva devà na pitaraþ pratãcchantãti naþ ÷rutam
2101019a pratyagàtmam imaü dharmaü satyaü pa÷yàmy ahaü svayam
2101019c bhàraþ satpuruùàcãrõas tad artham abhinandyate
2101020a kùàtraü dharmam ahaü tyakùye hy adharmaü dharmasaühitam
2101020c kùudraur nç÷aüsair lubdhai÷ ca sevitaü pàpakarmabhiþ
2101021a kàyena kurute pàpaü manasà saüpradhàrya ca
2101021c ançtaü jihvayà càha trividhaü karma pàtakam
2101022a bhåmiþ kãrtir ya÷o lakùmãþ puruùaü pràrthayanti hi
2101022c svargasthaü cànubadhnanti satyam eva bhajeta tat
2101023a ÷reùñhaü hy anàryam eva syàd yad bhavàn avadhàrya màm
2101023c àha yuktikarair vàkyair idaü bhadraü kuruùva ha
2101024a kathaü hy ahaü pratij¤àya vanavàsam imaü guroþ
2101024c bharatasya kariùyàmi vaco hitvà guror vacaþ
2101025a sthirà mayà pratij¤àtà pratij¤à gurusaünidhau
2101025c prahçùñamànasà devã kaikeyã càbhavat tadà
2101026a vanavàsaü vasann evaü ÷ucir niyatabhojanaþ
2101026c målaiþ puùpaiþ phalaiþ puõyaiþ pitén devàü÷ ca tarpayan
2101027a saütuùñapa¤cavargo 'haü lokayàtràü pravartaye
2101027c akuhaþ ÷raddadhànaþ san kàryàkàryavicakùaõaþ
2101028a karmabhåmim imàü pràpya kartavyaü karma yac chubham
2101028c agnir vàyu÷ ca soma÷ ca karmaõàü phalabhàginaþ
2101029a ÷ataü kratånàm àhçtya devaràñ tridivaü gataþ
2101029c tapàüsy ugràõi càsthàya divaü yàtà maharùayaþ
2101030a satyaü ca dharmaü ca paràkramaü ca; bhåtànukampàü priyavàditàü ca
2101030c dvijàtidevàtithipåjanaü ca; panthànam àhus tridivasya santaþ
2101031a dharme ratàþ satpuruùaiþ sametàs; tejasvino dànaguõapradhànàþ
2101031c ahiüsakà vãtamalà÷ ca loke; bhavanti påjyà munayaþ pradhànàþ
2102001a kruddham àj¤àya ràma tu vasiùñhaþ pratyuvàca ha
2102001c jàbàlir api jànãte lokasyàsya gatàgatim
2102001e nivartayitu kàmas tu tvàm etad vàkyam abravãt
2102002a imàü lokasamutpattiü lokanàtha nibodha me
2102002c sarvaü salilam evàsãt pçthivã yatra nirmità
2102002e tataþ samabhavad brahmà svayambhår daivataiþ saha
2102003a sa varàhas tato bhåtvà projjahàra vasuüdharàm
2102003c asçjac ca jagat sarvaü saha putraiþ kçtàtmabhiþ
2102004a àkà÷aprabhavo brahmà ÷à÷vato nitya avyayaþ
2102004c tasmàn marãciþ saüjaj¤e marãceþ ka÷yapaþ sutaþ
2102005a vivasvàn ka÷yapàj jaj¤e manur vaivasvataþ smçtaþ
2102005c sa tu prajàpatiþ pårvam ikùvàkus tu manoþ sutaþ
2102006a yasyeyaü prathamaü dattà samçddhà manunà mahã
2102006c tam ikùvàkum ayodhyàyàü ràjànaü viddhi pårvakam
2102007a ikùvàkos tu sutaþ ÷rãmàn kukùir eveti vi÷rutaþ
2102007c kukùer athàtmajo vãro vikukùir udapadyata
2102008a vikukùes tu mahàtejà bàõaþ putraþ pratàpavàn
2102008c bàõasya tu mahàbàhur anaraõyo mahàya÷àþ
2102009a nànà vçùñir babhåvàsmin na durbhikùaü satàü vare
2102009c anaraõye mahàràje taskaro vàpi ka÷ cana
2102010a anaraõyàn mahàbàhuþ pçthå ràjà babhåva ha
2102010c tasmàt pçthor mahàràjas tri÷aïkur udapadyata
2102010e sa satyavacanàd vãraþ sa÷arãro divaü gataþ
2102011a tri÷aïkor abhavat sånur dhundhumàro mahàya÷àþ
2102011c dhundhumàràn mahàtejà yuvanà÷vo vyajàyata
2102012a yuvanà÷va sutaþ ÷rãmàn màndhàtà samapadyata
2102012c màndhàtus tu mahàtejàþ susaüdhir udapadyata
2102013a susaüdher api putrau dvau dhruvasaüdhiþ prasenajit
2102013c ya÷asvã dhruvasaüdhes tu bharato ripusådanaþ
2102014a bharatàt tu mahàbàhor asito nàma jàyata
2102014c yasyaite pratiràjàna udapadyanta ÷atravaþ
2102014e haihayàs tàlajaïghà÷ ca ÷årà÷ ca ÷a÷abindavaþ
2102015a tàüs tu sarvàn prativyåhya yuddhe ràjà pravàsitaþ
2102015c sa ca ÷ailavare ramye babhåvàbhirato muniþ
2102015e dve càsya bhàrye garbhiõyau babhåvatur iti ÷rutiþ
2102016a bhàrgava÷ cyavano nàma himavantam upà÷ritaþ
2102016c tam çùiü samupàgamya kàlindã tv abhyavàdayat
2102017a sa tàm abhyavadad vipro varepsuü putrajanmani
2102017c tataþ sà gçham àgamya devã putraü vyajàyata
2102018a sapatnyà tu garas tasyai datto garbhajighàüsayà
2102018c gareõa saha tenaiva jàtaþ sa sagaro 'bhavat
2102019a sa ràjà sagaro nàma yaþ samudram akhànayat
2102019c iùñvà parvaõi vegena tràsayantam imàþ prajàþ
2102020a asama¤jas tu putro 'bhåt sagarasyeti naþ ÷rutam
2102020c jãvann eva sa pitrà tu nirastaþ pàpakarmakçt
2102021a aü÷umàn iti putro 'bhåd asama¤jasya vãryavàn
2102021c dilãpo 'ü÷umataþ putro dilãpasya bhagãrathaþ
2102022a bhagãrathàt kakutsthas tu kàkutsthà yena tu smçtàþ
2102022c kakutsthasya tu putro 'bhåd raghur yena tu ràghavaþ
2102023a raghos tu putras tejasvã pravçddhaþ puruùàdakaþ
2102023c kalmàùapàdaþ saudàsa ity evaü prathito bhuvi
2102024a kalmàùapàdaputro 'bhåc chaïkhaõas tv iti vi÷rutaþ
2102024c yas tu tad vãryam àsàdya sahaseno vyanãna÷at
2102025a ÷aïkhaõasya tu putro 'bhåc chåraþ ÷rãmàn sudar÷anaþ
2102025c sudar÷anasyàgnivarõa agnivarùasya ÷ãghragaþ
2102026a ÷ãghragasya maruþ putro maroþ putraþ pra÷u÷rukaþ
2102026c pra÷u÷rukasya putro 'bhåd ambarãùo mahàdyutiþ
2102027a ambarãùasya putro 'bhån nahuùaþ satyavikramaþ
2102027c nahuùasya ca nàbhàgaþ putraþ paramadhàrmikaþ
2102028a aja÷ ca suvrata÷ caiva nàbhàgasya sutàv ubhau
2102028c ajasya caiva dharmàtmà ràjà da÷arathaþ sutaþ
2102029a tasya jyeùñho 'si dàyàdo ràma ity abhivi÷rutaþ
2102029c tad gçhàõa svakaü ràjyam avekùasva jagan nçpa
2102030a ikùvàkåõàü hi sarveùàü ràjà bhavati pårvajaþ
2102030c pårvajenàvaraþ putro jyeùñho ràjye 'bhiùicyate
2102031a sa ràghavàõàü kuladharmam àtmanaþ; sanàtanaü nàdya vihàtum arhasi
2102031c prabhåtaratnàm anu÷àdhi medinãü; prabhåtaràùñràü pitçvan mahàya÷àþ
2103001a vasiùñhas tu tadà ràmam uktvà ràjapurohitaþ
2103001c abravãd dharmasaüyuktaü punar evàparaü vacaþ
2103002a puruùasyeha jàtasya bhavanti guravas trayaþ
2103002c àcàrya÷ caiva kàkutstha pità màtà ca ràghava
2103003a pità hy enaü janayati puruùaü puruùarùabha
2103003c praj¤àü dadàti càcàryas tasmàt sa gurur ucyate
2103004a sa te 'haü pitur àcàryas tava caiva paraütapa
2103004c mama tvaü vacanaü kurvan nàtivarteþ satàü gatim
2103005a imà hi te pariùadaþ ÷reõaya÷ ca samàgatàþ
2103005c eùu tàta caran dharmaü nàtivarteþ satàü gatim
2103006a vçddhàyà dharma÷ãlàyà màtur nàrhasy avartitum
2103006c asyàs tu vacanaü kurvan nàtivarteþ satàü gatim
2103007a bharatasya vacaþ kurvan yàcamànasya ràghava
2103007c àtmànaü nàtivartes tvaü satyadharmaparàkrama
2103008a evaü madhuram uktas tu guruõà ràghavaþ svayam
2103008c pratyuvàca samàsãnaü vasiùñhaü puruùarùabhaþ
2103009a yan màtàpitarau vçttaü tanaye kurutaþ sadà
2103009c na supratikaraü tat tu màtrà pitrà ca yat kçtam
2103010a yathà÷akti pradànena snàpanàc chàdanena ca
2103010c nityaü ca priyavàdena tathà saüvardhanena ca
2103011a sa hi ràjà janayità pità da÷aratho mama
2103011c àj¤àtaü yan mayà tasya na tan mithyà bhaviùyati
2103012a evam uktas tu ràmeõa bharataþ pratyanantaram
2103012c uvàca paramodàraþ såtaü paramadurmanàþ
2103013a iha me sthaõóile ÷ãghraü ku÷àn àstara sàrathe
2103013c àryaü pratyupavekùyàmi yàvan me na prasãdati
2103014a anàhàro niràloko dhanahãno yathà dvijaþ
2103014c ÷eùye purastàc chàlàyà yàvan na pratiyàsyati
2103015a sa tu ràmam avekùantaü sumantraü prekùya durmanàþ
2103015c ku÷ottaram upasthàpya bhåmàv evàstarat svayam
2103016a tam uvàca mahàtejà ràmo ràjarùisattamàþ
2103016c kiü màü bharata kurvàõaü tàta pratyupavekùyasi
2103017a bràhmaõo hy ekapàr÷vena naràn roddhum ihàrhati
2103017c na tu mårdhàvasiktànàü vidhiþ pratyupave÷ane
2103018a uttiùñha nara÷àrdåla hitvaitad dàruõaü vratam
2103018c puravaryàm itaþ kùipram ayodhyàü yàhi ràghava
2103019a àsãnas tv eva bharataþ paurajànapadaü janam
2103019c uvàca sarvataþ prekùya kim àryaü nànu÷àsatha
2103020a te tam åcur mahàtmànaü paurajànapadà janàþ
2103020c kàkutstham abhijànãmaþ samyag vadati ràghavaþ
2103021a eùo 'pi hi mahàbhàgaþ pitur vacasi tiùñhati
2103021c ata eva na ÷aktàþ smo vyàvartayitum a¤jasà
2103022a teùàm àj¤àya vacanaü ràmo vacanam abravãt
2103022c evaü nibodha vacanaü suhçdàü dharmacakùuùàm
2103023a etac caivobhayaü ÷rutvà samyak saüpa÷ya ràghava
2103023c uttiùñha tvaü mahàbàho màü ca spç÷a tathodakam
2103024a athotthàya jalaü spçùñvà bharato vàkyam abravãt
2103024c ÷çõvantu me pariùado mantriõaþ ÷reõayas tathà
2103025a na yàce pitaraü ràjyaü nànu÷àsàmi màtaram
2103025c àryaü paramadharmaj¤am abhijànàmi ràghavam
2103026a yadi tv ava÷yaü vastavyaü kartavyaü ca pitur vacaþ
2103026c aham eva nivatsyàmi caturda÷a vane samàþ
2103027a dharmàtmà tasya tathyena bhràtur vàkyena vismitaþ
2103027c uvàca ràmaþ saüprekùya paurajànapadaü janam
2103028a vikrãtam àhitaü krãtaü yat pitrà jãvatà mama
2103028c na tal lopayituü ÷akyaü mayà và bharatena và
2103029a upadhir na mayà kàryo vanavàse jugupsitaþ
2103029c yuktam uktaü ca kaikeyyà pitrà me sukçtaü kçtam
2103030a jànàmi bharataü kùàntaü gurusatkàrakàriõam
2103030c sarvam evàtra kalyàõaü satyasaüdhe mahàtmani
2103031a anena dharma÷ãlena vanàt pratyàgataþ punaþ
2103031c bhràtrà saha bhaviùyàmi pçthivyàþ patir uttamaþ
2103032a vçto ràjà hi kaikeyyà mayà tad vacanaü kçtam
2103032c ançtàn mocayànena pitaraü taü mahãpatim
2104001a tam apratimatejobhyàü bhràtçbhyàü romaharùaõam
2104001c vismitàþ saügamaü prekùya samavetà maharùayaþ
2104002a antarhitàs tv çùigaõàþ siddhà÷ ca paramarùayaþ
2104002c tau bhràtarau mahàtmànau kàkutsthau pra÷a÷aüsire
2104003a sa dhanyo yasya putrau dvau dharmaj¤au dharmavikramau
2104003c ÷rutvà vayaü hi saübhàùàm ubhayoþ spçhayàmahe
2104004a tatas tv çùigaõàþ kùipraü da÷agrãvavadhaiùiõaþ
2104004c bharataü ràja÷àrdålam ity åcuþ saügatà vacaþ
2104005a kule jàta mahàpràj¤a mahàvçtta mahàya÷aþ
2104005c gràhyaü ràmasya vàkyaü te pitaraü yady avekùase
2104006a sadànçõam imaü ràmaü vayam icchàmahe pituþ
2104006c ançõatvàc ca kaikeyyàþ svargaü da÷aratho gataþ
2104007a etàvad uktvà vacanaü gandharvàþ samaharùayaþ
2104007c ràjarùaya÷ caiva tathà sarve svàü svàü gatiü gatàþ
2104008a hlàditas tena vàkyena ÷ubhena ÷ubhadar÷anaþ
2104008c ràmaþ saühçùñavadanas tàn çùãn abhyapåjayat
2104009a srastagàtras tu bharataþ sa vàcà sajjamànayà
2104009c kçtà¤jalir idaü vàkyaü ràghavaü punar abravãt
2104010a ràjadharmam anuprekùya kuladharmànusaütatim
2104010c kartum arhasi kàkutstha mama màtu÷ ca yàcanàm
2104011a rakùituü sumahad ràjyam aham ekas tu notsahe
2104011c paurajànapadàü÷ càpi raktàn ra¤jayituü tathà
2104012a j¤àtaya÷ ca hi yodhà÷ ca mitràõi suhçda÷ ca naþ
2104012c tvàm eva pratikàïkùante parjanyam iva karùakàþ
2104013a idaü ràjyaü mahàpràj¤a sthàpaya pratipadya hi
2104013c ÷aktimàn asi kàkutstha lokasya paripàlane
2104014a ity uktvà nyapatad bhràtuþ pàdayor bharatas tadà
2104014c bhç÷aü saüpràrthayàm àsa ràmam evaü priyaü vadaþ
2104015a tam aïke bhràtaraü kçtvà ràmo vacanam abravãt
2104015c ÷yàmaü nalinapatràkùaü mattahaüsasvaraþ svayam
2104016a àgatà tvàm iyaü buddhiþ svajà vainayikã ca yà
2104016c bhç÷am utsahase tàta rakùituü pçthivãm api
2104017a amàtyai÷ ca suhçdbhi÷ ca buddhimadbhi÷ ca mantribhiþ
2104017c sarvakàryàõi saümantrya sumahànty api kàraya
2104018a lakùmã÷ candràd apeyàd và himavàn và himaü tyajet
2104018c atãyàt sàgaro velàü na pratij¤àm ahaü pituþ
2104019a kàmàd và tàta lobhàd và màtrà tubhyam idaü kçtam
2104019c na tan manasi kartavyaü vartitavyaü ca màtçvat
2104020a evaü bruvàõaü bharataþ kausalyàsutam abravãt
2104020c tejasàdityasaükà÷aü pratipaccandradar÷anam
2104021a adhirohàrya pàdàbhyàü pàduke hemabhåùite
2104021c ete hi sarvalokasya yogakùemaü vidhàsyataþ
2104022a so 'dhiruhya naravyàghraþ pàduke hy avaruhya ca
2104022c pràyacchat sumahàtejà bharatàya mahàtmane
2104023a sa pàduke te bharataþ pratàpavàn; svalaükçte saüparigçhya dharmavit
2104023c pradakùiõaü caiva cakàra ràghavaü; cakàra caivottamanàgamårdhani
2104024a athànupårvyàt pratipåjya taü janaü; guråü÷ ca mantriprakçtãs tathànujau
2104024c vyasarjayad ràghavavaü÷avardhanaþ; sthitaþ svadharme himavàn ivàcalaþ
2104025a taü màtaro bàùpagçhãtakaõñho; duþkhena nàmantrayituü hi ÷ekuþ
2104025c sa tv eva màtér abhivàdya sarvà; rudan kuñãü svàü pravive÷a ràmaþ
2105001a tataþ ÷irasi kçtvà tu pàduke bharatas tadà
2105001c àruroha rathaü hçùñaþ ÷atrughnena samanvitaþ
2105002a vasiùñho vàmadeva÷ ca jàbàli÷ ca dçóhavrataþ
2105002c agrataþ prayayuþ sarve mantriõo mantrapåjitàþ
2105003a mandàkinãü nadãü ramyàü pràïmukhàs te yayus tadà
2105003c pradakùiõaü ca kurvàõà÷ citrakåñaü mahàgirim
2105004a pa÷yan dhàtusahasràõi ramyàõi vividhàni ca
2105004c prayayau tasya pàr÷vena sasainyo bharatas tadà
2105005a adåràc citrakåñasya dadar÷a bharatas tadà
2105005c à÷ramaü yatra sa munir bharadvàjaþ kçtàlayaþ
2105006a sa tam à÷ramam àgamya bharadvàjasya buddhimàn
2105006c avatãrya rathàt pàdau vavande kulanandanaþ
2105007a tato hçùño bharadvàjo bharataü vàkyam abravãt
2105007c api kçtyaü kçtaü tàta ràmeõa ca samàgatam
2105008a evam uktas tu bharato bharadvàjena dhãmatà
2105008c pratyuvàca bharadvàjaü bharato dharmavatsalaþ
2105009a sa yàcyamàno guruõà mayà ca dçóhavikramaþ
2105009c ràghavaþ paramaprãto vasiùñhaü vàkyam abravãt
2105010a pituþ pratij¤àü tàm eva pàlayiùyàmi tattvataþ
2105010c caturda÷a hi varùàõi ya pratij¤à pitur mama
2105011a evam ukto mahàpràj¤o vasiùñhaþ pratyuvàca ha
2105011c vàkyaj¤o vàkyaku÷alaü ràghavaü vacanaü mahat
2105012a ete prayaccha saühçùñaþ pàduke hemabhåùite
2105012c ayodhyàyàü mahàpràj¤a yogakùemakare tava
2105013a evam ukto vasiùñhena ràghavaþ pràïmukhaþ sthitaþ
2105013c pàduke hemavikçte mama ràjyàya te dadau
2105014a nivçtto 'ham anuj¤àto ràmeõa sumahàtmanà
2105014c ayodhyàm eva gacchàmi gçhãtvà pàduke ÷ubhe
2105015a etac chrutvà ÷ubhaü vàkyaü bharatasya mahàtmanaþ
2105015c bharadvàjaþ ÷ubhataraü munir vàkyam udàharat
2105016a naitac citraü naravyàghra ÷ãlavçttavatàü vara
2105016c yad àryaü tvayi tiùñhet tu nimne vçùñim ivodakam
2105017a amçtaþ sa mahàbàhuþ pità da÷arathas tava
2105017c yasya tvam ãdç÷aþ putro dharmàtmà dharmavatsalaþ
2105018a tam çùiü tu mahàtmànam uktavàkyaü kçtà¤jaliþ
2105018c àmantrayitum àrebhe caraõàv upagçhya ca
2105019a tataþ pradakùiõaü kçtvà bharadvàjaü punaþ punaþ
2105019c bharatas tu yayau ÷rãmàn ayodhyàü saha mantribhiþ
2105020a yànai÷ ca ÷akañai÷ caiva hayai÷ nàgai÷ ca sà camåþ
2105020c punar nivçttà vistãrõà bharatasyànuyàyinã
2105021a tatas te yamunàü divyàü nadãü tãrtvormimàlinãm
2105021c dadç÷us tàü punaþ sarve gaïgàü ÷ivajalàü nadãm
2105022a tàü ramyajalasaüpårõàü saütãrya saha bàndhavaþ
2105022c ÷çïgaverapuraü ramyaü pravive÷a sasainikaþ
2105023a ÷çïgaverapuràd bhåya ayodhyàü saüdadar÷a ha
2105023c bharato duþkhasaütaptaþ sàrathiü cedam abravãt
2105024a sàrathe pa÷ya vidhvastà ayodhyà na prakà÷ate
2105024c niràkàrà nirànandà dãnà pratihatasvanà
2106001a snigdhagambhãraghoùeõa syandanenopayàn prabhuþ
2106001c ayodhyàü bharataþ kùipraü pravive÷a mahàya÷àþ
2106002a bióàlolåkacaritàm àlãnanaravàraõàm
2106002c timiràbhyàhatàü kàlãm aprakà÷àü ni÷àm iva
2106003a ràhu÷atroþ priyàü patnãü ÷riyà prajvalitaprabhàm
2106003c graheõàbhyutthitenaikàü rohiõãm iva pãóitàm
2106004a alpoùõakùubdhasalilàü gharmottaptavihaügamàm
2106004c lãnamãnajhaùagràhàü kç÷àü girinadãm iva
2106005a vidhåmàm iva hemàbhàm adhvaràgnisamutthitàm
2106005c havirabhyukùitàü pa÷càc chikhàü vipralayaü gatàm
2106006a vidhvastakavacàü rugõagajavàjirathadhvajàm
2106006c hatapravãràm àpannàü camåm iva mahàhave
2106007a saphenàü sasvanàü bhåtvà sàgarasya samutthitàm
2106007c pra÷àntamàrutoddhåtàü jalormim iva niþsvanàm
2106008a tyaktàü yaj¤àyudhaiþ sarvair abhiråpai÷ ca yàjakaiþ
2106008c sutyàkàle vinirvçtte vediü gataravàm iva
2106009a goùñhamadhye sthitàm àrtàm acarantãü navaü tçõam
2106009c govçùeõa parityaktàü gavàü patnãm ivotsukàm
2106010a prabhàkaràlaiþ susnigdhaiþ prajvaladbhir ivottamaiþ
2106010c viyuktàü maõibhir jàtyair navàü muktàvalãm iva
2106011a sahasà calitàü sthànàn mahãü puõyakùayàd gatàm
2106011c saühçtadyutivistàràü tàràm iva diva÷ cyutàm
2106012a puùpanaddhàü vasantànte mattabhramara÷àlinãm
2106012c drutadàvàgnivipluùñàü klàntàü vanalatàm iva
2106013a saümåóhanigamàü sarvàü saükùiptavipaõàpaõàm
2106013c pracchanna÷a÷inakùatràü dyàm ivàmbudharair vçtàm
2106014a kùãõapànottamair bhinnaiþ ÷aràvair abhisaüvçtàm
2106014c hata÷auõóàm ivàkà÷e pànabhåmim asaüskçtàm
2106015a vçkõabhåmitalàü nimnàü vçkõapàtraiþ samàvçtàm
2106015c upayuktodakàü bhagnàü prapàü nipatitàm iva
2106016a vipulàü vitatàü caiva yuktapà÷àü tarasvinàm
2106016c bhåmau bàõair viniùkçttàü patitàü jyàm ivàyudhàt
2106017a sahasà yuddha÷auõóena hayàroheõa vàhitàm
2106017c nikùiptabhàõóàm utsçùñàü ki÷orãm iva durbalàm
2106018a pràvçùi pravigàóhàyàü praviùñasyàbhra maõóalam
2106018c pracchannàü nãlajãmåtair bhàskarasya prabhàm iva
2106019a bharatas tu rathasthaþ sa¤ ÷rãmàn da÷arathàtmajaþ
2106019c vàhayantaü ratha÷reùñhaü sàrathiü vàkyam abravãt
2106020a kiü nu khalv adya gambhãro mårchito na ni÷amyate
2106020c yathàpuram ayodhyàyàü gãtavàditraniþsvanaþ
2106021a vàruõãmadagandhà÷ ca màlyagandha÷ ca mårchitaþ
2106021c dhåpitàgarugandha÷ ca na pravàti samantataþ
2106022a yànapravaraghoùa÷ ca snigdha÷ ca hayaniþsvanaþ
2106022c pramattagajanàda÷ ca mahàü÷ ca rathaniþsvanaþ
2106022e nedànãü ÷råyate puryàm asyàü ràme vivàsite
2106023a taruõai÷ càru veùai÷ ca narair unnatagàmibhiþ
2106023c saüpatadbhir ayodhyàyàü na vibhànti mahàpathàþ
2106024a evaü bahuvidhaü jalpan vive÷a vasatiü pituþ
2106024c tena hãnàü narendreõa siühahãnàü guhàm iva
2107001a tato nikùipya màtéh sa ayodhyàyàü dçóhavrataþ
2107001c bharataþ ÷okasaütapto gurån idam athàbravãt
2107002a nandigràmaü gamiùyàmi sarvàn àmantraye 'dya vaþ
2107002c tatra duþkham idaü sarvaü sahiùye ràghavaü vinà
2107003a gata÷ ca hi divaü ràjà vanastha÷ ca gurur mama
2107003c ràmaü pratãkùe ràjyàya sa hi ràjà mahàya÷àþ
2107004a etac chrutvà ÷ubhaü vàkyaü bharatasya mahàtmanaþ
2107004c abruvan mantriõaþ sarve vasiùñha÷ ca purohitaþ
2107005a sadç÷aü ÷làghanãyaü ca yad uktaü bharata tvayà
2107005c vacanaü bhràtçvàtsalyàd anuråpaü tavaiva tat
2107006a nityaü te bandhulubdhasya tiùñhato bhràtçsauhçde
2107006c àryamàrgaü prapannasya nànumanyeta kaþ pumàn
2107007a mantriõàü vacanaü ÷rutvà yathàbhilaùitaü priyam
2107007c abravãt sàrathiü vàkyaü ratho me yujyatàm iti
2107008a prahçùñavadanaþ sarvà màtéh samabhivàdya saþ
2107008c àruroha rathaü ÷rãmठ÷atrughnena samanvitaþ
2107009a àruhya tu rathaü ÷ãghraü ÷atrughnabharatàv ubhau
2107009c yayatuþ paramaprãtau vçtau mantripurohitaiþ
2107010a agrato puravas tatra vasiùñha pramukhà dvijàþ
2107010c prayayuþ pràïmukhàþ sarve nandigràmo yato 'bhavat
2107011a balaü ca tad anàhåtaü gajà÷varathasaükulam
2107011c prayayau bharate yàte sarve ca puravàsinaþ
2107012a rathasthaþ sa tu dharmàtmà bharato bhràtçvatsalaþ
2107012c nandigràmaü yayau tårõaü ÷irasy àdhàya pàduke
2107013a tatas tu bharataþ kùipraü nandigràmaü pravi÷ya saþ
2107013c avatãrya rathàt tårõaü gurån idam uvàca ha
2107014a etad ràjyaü mama bhràtrà dattaü saünyàsavat svayam
2107014c yogakùemavahe ceme pàduke hemabhåùite
2107014e tam imaü pàlayiùyàmi ràghavàgamanaü prati
2107015a kùipraü saüyojayitvà tu ràghavasya punaþ svayam
2107015c caraõau tau tu ràmasya drakùyàmi sahapàdukau
2107016a tato nikùiptabhàro 'haü ràghaveõa samàgataþ
2107016c nivedya gurave ràjyaü bhajiùye guruvçttitàm
2107017a ràghavàya ca saünyàsaü dattveme varapàduke
2107017c ràjyaü cedam ayodhyàü ca dhåtapàpo bhavàmi ca
2107018a abhiùikte tu kàkutsthe prahçùñamudite jane
2107018c prãtir mama ya÷a÷ caiva bhaved ràjyàc caturguõam
2107019a evaü tu vilapan dãno bharataþ sa mahàya÷àþ
2107019c nandigràme 'karod ràjyaü duþkhito mantribhiþ saha
2107020a sa valkalajañàdhàrã muniveùadharaþ prabhuþ
2107020c nandigràme 'vasad vãraþ sasainyo bharatas tadà
2107021a ràmàgamanam àkàïkùan bharato bhràtçvatsalaþ
2107021c bhràtur vacanakàrã ca pratij¤àpàragas tadà
2107022a pàduke tv abhiùicyàtha nandigràme 'vasat tadà
2107022c bharataþ ÷àsanaü sarvaü pàdukàbhyàü nyavedayat
2108001a pratiprayàte bharate vasan ràmas tapovane
2108001c lakùayàm àsa sodvegam athautsukyaü tapasvinàm
2108002a ye tatra citrakåñasya purastàt tàpasà÷rame
2108002c ràmam à÷ritya niratàs tàn alakùayad utsukàn
2108003a nayanair bhçkuñãbhi÷ ca ràmaü nirdi÷ya ÷aïkitàþ
2108003c anyonyam upajalpantaþ ÷anai÷ cakrur mithaþ kathàþ
2108004a teùàm autsukyam àlakùya ràmas tv àtmani ÷aïkitaþ
2108004c kçtà¤jalir uvàcedam çùiü kulapatiü tataþ
2108005a na kaccid bhagavan kiü cit pårvavçttam idaü mayi
2108005c dç÷yate vikçtaü yena vikriyante tapasvinaþ
2108006a pramàdàc caritaü kaccit kiü cin nàvarajasya me
2108006c lakùmaõasyarùibhir dçùñaü nànuråpam ivàtmanaþ
2108007a kaccic chu÷råùamàõà vaþ ÷u÷råùaõaparà mayi
2108007c pramadàbhyucitàü vçttiü sãtà yuktaü na vartate
2108008a atharùir jarayà vçddhas tapasà ca jaràü gataþ
2108008c vepamàna ivovàca ràmaü bhåtadayàparam
2108009a kutaþ kalyàõasattvàyàþ kalyàõàbhirates tathà
2108009c calanaü tàta vaidehyàs tapasviùu vi÷eùataþ
2108010a tvannimittam idaü tàvat tàpasàn prati vartate
2108010c rakùobhyas tena saüvignàþ kathayanti mithaþ kathàþ
2108011a ràvaõàvarajaþ ka÷ cit kharo nàmeha ràkùasaþ
2108011c utpàñya tàpasàn sarvठjanasthànaniketanàn
2108012a dhçùña÷ ca jitakà÷ã ca nç÷aüsaþ puruùàdakaþ
2108012c avalipta÷ ca pàpa÷ ca tvàü ca tàta na mçùyate
2108013a tvaü yadà prabhçti hy asminn à÷rame tàta vartase
2108013c tadà prabhçti rakùàüsi viprakurvanti tàpasàn
2108014a dar÷ayanti hi bãbhatsaiþ krårair bhãùaõakair api
2108014c nànà råpair viråpai÷ ca råpair asukhadar÷anaiþ
2108015a apra÷astair a÷ucibhiþ saüprayojya ca tàpasàn
2108015c pratighnanty aparàn kùipram anàryàþ purataþ sthitaþ
2108016a teùu teùv à÷ramasthàneùv abuddham avalãya ca
2108016c ramante tàpasàüs tatra nà÷ayanto 'lpacetasaþ
2108017a apakùipanti srugbhàõóàn agnãn si¤canti vàriõà
2108017c kala÷àü÷ ca pramçdnanti havane samupasthite
2108018a tair duràtmabhir àviùñàn à÷ramàn prajihàsavaþ
2108018c gamanàyànyade÷asya codayanty çùayo 'dya màm
2108019a tat purà ràma ÷àrãràm upahiüsàü tapasviùu
2108019c dar÷ayati hi duùñàs te tyakùyàma imam à÷ramam
2108020a bahumålaphalaü citram avidåràd ito vanam
2108020c puràõà÷ramam evàhaü ÷rayiùye sagaõaþ punaþ
2108021a kharas tvayy api càyuktaü purà tàta pravartate
2108021c sahàsmàbhir ito gaccha yadi buddhiþ pravartate
2108022a sakalatrasya saüdeho nityaü yat tasya ràghava
2108022c samarthasyàpi hi sato vàso duþkha ihàdya te
2108023a ity uktavantaü ràmas taü ràjaputras tapasvinam
2108023c na ÷a÷àkottarair vàkyair avaroddhuü samutsukam
2108024a abhinandya samàpçcchya samàdhàya ca ràghavam
2108024c sa jagàmà÷ramaü tyaktvà kulaiþ kulapatiþ saha
2108025a ràmaþ saüsàdhya tv çùigaõam anugamanàd; de÷àt tasmàccit kulapatim abhivàdyarùim
2108025c samyakprãtais tair anumata upadiùñàrthaþ; puõyaü vàsàya svanilayam upasaüpede
2108026a à÷ramaü tv çùivirahitaü prabhuþ; kùaõam api na jahau sa ràghavaþ
2108026c ràghavaü hi satatam anugatàs; tàpasà÷ carùicaritadhçtaguõàþ
2109001a ràghavas tv apayàteùu tapasviùu vicintayan
2109001c na tatràrocayad vàsaü kàraõair bahubhis tadà
2109002a iha me bharato dçùño màtara÷ ca sanàgaràþ
2109002c sà ca me smçtir anveti tàn nityam anu÷ocataþ
2109003a skandhàvàranive÷ena tena tasya mahàtmanaþ
2109003c hayahastikarãùai÷ ca upamardaþ kçto bhç÷am
2109004a tasmàd anyatra gacchàma iti saücintya ràghavaþ
2109004c pràtiùñhata sa vaidehyà lakùmaõena ca saügataþ
2109005a so 'trer à÷ramam àsàdya taü vavande mahàya÷àþ
2109005c taü càpi bhagavàn atriþ putravat pratyapadyata
2109006a svayam àtithyam àdi÷ya sarvam asya susatkçtam
2109006c saumitriü ca mahàbhàgàü sãtàü ca samasàntvayat
2109007a patnãü ca tam anupràptàü vçddhàm àmantrya satkçtàm
2109007c sàntvayàm àsa dharmaj¤aþ sarvabhåtahite rataþ
2109008a anasåyàü mahàbhàgàü tàpasãü dharmacàriõãm
2109008c pratigçhõãùva vaidehãm abravãd çùisattamaþ
2109009a ràmàya càcacakùe tàü tàpasãü dharmacàriõãm
2109009c da÷a varùàõy anàvçùñyà dagdhe loke nirantaram
2109010a yayà målaphale sçùñe jàhnavã ca pravartità
2109010c ugreõa tapasà yuktà niyamai÷ càpy alaükçtà
2109011a da÷avarùasahasràõi yayà taptaü mahat tapaþ
2109011c anasåyàvratais tàta pratyåhà÷ ca nibarhitàþ
2109012a devakàryanimittaü ca yayà saütvaramàõayà
2109012c da÷aràtraü kçtvà ràtriþ seyaü màteva te 'nagha
2109013a tàm imàü sarvabhåtànàü namaskàryàü ya÷asvinãm
2109013c abhigacchatu vaidehã vçddhàm akrodhanàü sadà
2109014a evaü bruvàõaü tam çùiü tathety uktvà sa ràghavaþ
2109014c sãtàm uvàca dharmaj¤àm idaü vacanam uttamam
2109015a ràjaputri ÷rutaü tv etan muner asya samãritam
2109015c ÷reyo 'rtham àtmanaþ ÷ãghram abhigaccha tapasvinãm
2109016a anasåyeti yà loke karmabhiþ kyàtim àgatà
2109016c tàü ÷ãghram abhigaccha tvam abhigamyàü tapasvinãm
2109017a sãtà tv etad vacaþ ÷rutvà ràghavasya hitaiùiõã
2109017c tàm atripatnãü dharmaj¤àm abhicakràma maithilã
2109018a ÷ithilàü valitàü vçddhàü jaràpàõóuramårdhajàm
2109018c satataü vepamànàïgãü pravàte kadalã yathà
2109019a tàü tu sãtà mahàbhàgàm anasåyàü pativratàm
2109019c abhyavàdayad avyagrà svaü nàma samudàharat
2109020a abhivàdya ca vaidehã tàpasãü tàm aninditàm
2109020c baddhà¤jalipuñà hçùñà paryapçcchad anàmayam
2109021a tataþ sãtàü mahàbhàgàü dçùñvà tàü dharmacàriõãm
2109021c sàntvayanty abravãd dhçùñà diùñyà dharmam avekùase
2109022a tyaktvà j¤àtijanaü sãte mànam çddhiü ca mànini
2109022c avaruddhaü vane ràmaü diùñyà tvam anugacchasi
2109023a nagarastho vanastho và pàpo và yadi và÷ubhaþ
2109023c yàsàü strãõàü priyo bhartà tàsàü lokà mahodayàþ
2109024a duþ÷ãlaþ kàmavçtto và dhanair và parivarjitaþ
2109024c strãõàm àrya svabhàvànàü paramaü daivataü patiþ
2109025a nàto vi÷iùñaü pa÷yàmi bàndhavaü vimç÷anty aham
2109025c sarvatra yogyaü vaidehi tapaþ kçtam ivàvyayam
2109026a na tv evam avagacchanti guõa doùam asat striyaþ
2109026c kàmavaktavyahçdayà bhartçnàthà÷ caranti yàþ
2109027a pràpnuvanty aya÷a÷ caiva dharmabhraü÷aü ca maithili
2109027c akàrya va÷am àpannàþ striyo yàþ khalu tad vidhàþ
2109028a tvadvidhàs tu guõair yuktà dçùñalokaparàvaràþ
2109028c striyaþ svarge cariùyanti yathà puõyakçtas tathà
2110001a sà tv evam uktà vaidehã anasåyàn asåyayà
2110001c pratipåjya vaco mandaü pravaktum upacakrame
2110002a naitad à÷caryam àryàyà yan màü tvam anubhàùase
2110002c viditaü tu mamàpy etad yathà nàryàþ patir guruþ
2110003a yady apy eùa bhaved bhartà mamàrye vçttavarjitaþ
2110003c advaidham upavartavyas tathàpy eùa mayà bhavet
2110004a kiü punar yo guõa÷làghyaþ sànukro÷o jitendriyaþ
2110004c sthirànuràgo dharmàtmà màtçvartã pitç priyaþ
2110005a yàü vçttiü vartate ràmaþ kausalyàyàü mahàbalaþ
2110005c tàm eva nçpanàrãõàm anyàsàm api vartate
2110006a sakçd dçùñàsv api strãùu nçpeõa nçpavatsalaþ
2110006c màtçvad vartate vãro mànam utsçjya dharmavit
2110007a àgacchantyà÷ ca vijanaü vanam evaü bhayàvaham
2110007c samàhitaü hi me ÷va÷rvà hçdaye yat sthitaü mama
2110008a pràõipradànakàle ca yat purà tv agnisaünidhau
2110008c anu÷iùñà jananyàsmi vàkyaü tad api me dhçtam
2110009a navãkçtaü tu tat sarvaü vàkyais te dharmacàriõi
2110009c pati÷u÷råùaõàn nàryàs tapo nànyad vidhãyate
2110010a sàvitrã pati÷u÷råùàü kçtvà svarge mahãyate
2110010c tathà vçtti÷ ca yàtà tvaü pati÷u÷råùayà divam
2110011a variùñhà sarvanàrãõàm eùà ca divi devatà
2110011c rohiõã ca vinà candraü muhårtam api dç÷yate
2110012a evaüvidhà÷ ca pravaràþ striyo bhartçdçóhavratàþ
2110012c devaloke mahãyante puõyena svena karmaõà
2110013a tato 'nasåyà saühçùñà ÷rutvoktaü sãtayà vacaþ
2110013c ÷irasy àghràya covàca maithilãü harùayanty uta
2110014a niyamair vividhair àptaü tapo hi mahad asti me
2110014c tat saü÷ritya balaü sãte chandaye tvàü ÷ucivrate
2110015a upapannaü ca yuktaü ca vacanaü tava maithili
2110015c prãtà càsmy ucitaü kiü te karavàõi bravãhi me
2110015e kçtam ity abravãt sãtà tapobalasamanvitàm
2110016a sà tv evam uktà dharmaj¤à tayà prãtataràbhavat
2110016c saphalaü ca praharùaü te hanta sãte karomy aham
2110017a idaü divyaü varaü màlyaü vastram àbharaõàni ca
2110017c aïgaràgaü ca vaidehi mahàrham anulepanam
2110018a mayà dattam idaü sãte tava gàtràõi ÷obhayet
2110018c anuråpam asaükliùñaü nityam eva bhaviùyati
2110019a aïgaràgeõa divyena liptàïgã janakàtmaje
2110019c ÷obhayiùyàmi bhartàraü yathà ÷rãr viùõum avyayam
2110020a sà vastram aïgaràgaü ca bhåùaõàni srajas tathà
2110020c maithilã pratijagràha prãtidànam anuttamam
2110021a pratigçhya ca tat sãtà prãtidànaü ya÷asvinã
2110021c ÷liùñà¤jalipuñà dhãrà samupàsta tapodhanàm
2110022a tathà sãtàm upàsãnàm anasåyà dçóhavratà
2110022c vacanaü praùñum àrebhe kathàü kàü cid anupriyàm
2110023a svayaüvare kila pràptà tvam anena ya÷asvinà
2110023c ràghaveõeti me sãte kathà ÷rutim upàgatà
2110024a tàü kathàü ÷rotum icchàmi vistareõa ca maithili
2110024c yathànubhåtaü kàrtsnyena tan me tvaü vaktum arhasi
2110025a evam uktà tu sà sãtà tàü tato dharmacàriõãm
2110025c ÷råyatàm iti coktvà vai kathayàm àsa tàü kathàm
2110026a mithilàdhipatir vãro janako nàma dharmavit
2110026c kùatradharmaõy abhirato nyàyataþ ÷àsti medinãm
2110027a tasya làïgalahastasya karùataþ kùetramaõóalam
2110027c ahaü kilotthità bhittvà jagatãü nçpateþ sutà
2110028a sa màü dçùñvà narapatir muùñivikùepatatparaþ
2110028c pàü÷u guõñhita sarvàïgãü vismito janako 'bhavat
2110029a anapatyena ca snehàd aïkam àropya ca svayam
2110029c mameyaü tanayety uktvà sneho mayi nipàtitaþ
2110030a antarikùe ca vàg uktàpratimà mànuùã kila
2110030c evam etan narapate dharmeõa tanayà tava
2110031a tataþ prahçùño dharmàtmà pità me mithilàdhipaþ
2110031c avàpto vipulàm çddhiü màm avàpya naràdhipaþ
2110032a dattvà càsmãùñavad devyai jyeùñhàyai puõyakarmaõà
2110032c tayà saübhàvità càsmi snigdhayà màtçsauhçdàt
2110033a patisaüyogasulabhaü vayo dçùñvà tu me pità
2110033c cintàm abhyagamad dãno vittanà÷àd ivàdhanaþ
2110034a sadç÷àc càpakçùñàc ca loke kanyàpità janàt
2110034c pradharùaõàm avàpnoti ÷akreõàpi samo bhuvi
2110035a tàü dharùaõàm adårasthàü saüdç÷yàtmani pàrthivaþ
2110035c cinntàrõavagataþ pàraü nàsasàdàplavo yatha
2110036a ayonijàü hi màü j¤àtvà nàdhyagacchat sa cintayan
2110036c sadç÷aü cànuråpaü ca mahãpàlaþ patiü mama
2110037a tasya buddhir iyaü jàtà cintayànasya saütatam
2110037c svayaü varaü tanåjàyàþ kariùyàmãti dhãmataþ
2110038a mahàyaj¤e tadà tasya varuõena mahàtmanà
2110038c dattaü dhanurvaraü prãtyà tåõã càkùayya sàyakau
2110039a asaücàlyaü manuùyai÷ ca yatnenàpi ca gauravàt
2110039c tan na ÷aktà namayituü svapneùv api naràdhipàþ
2110040a tad dhanuþ pràpya me pitrà vyàhçtaü satyavàdinà
2110040c samavàye narendràõàü pårvam àmantrya pàrthivàn
2110041a idaü ca dhanur udyamya sajyaü yaþ kurute naraþ
2110041c tasya me duhità bhàryà bhaviùyati na saü÷ayaþ
2110042a tac ca dçùñvà dhanuþ÷reùñhaü gauravàd girisaünibham
2110042c abhivàdya nçpà jagmur a÷aktàs tasya tolane
2110043a sudãrghasya tu kàlasya ràghavo 'yaü mahàdyutiþ
2110043c vi÷vàmitreõa sahito yaj¤aü draùñuü samàgataþ
2110044a lakùmaõena saha bhràtrà ràmaþ satyaparàkramaþ
2110044c vi÷vàmitras tu dharmàtmà mama pitrà supåjitaþ
2110045a provàca pitaraü tatra ràghavo ràmalakùmaõau
2110045c sutau da÷arathasyemau dhanurdar÷anakàïkùiõau
2110045e ity uktas tena vipreõa tad dhanuþ samupànayat
2110046a nimeùàntaramàtreõa tad ànamya sa vãryavàn
2110046c jyàü samàropya jhañiti pårayàm àsa vãryavàn
2110047a tena pårayatà vegàn madhye bhagnaü dvidhà dhanuþ
2110047c tasya ÷abdo 'bhavad bhãmaþ patitasyà÷aner iva
2110048a tato 'haü tatra ràmàya pitrà satyàbhisaüdhinà
2110048c udyatà dàtum udyamya jalabhàjanam uttamam
2110049a dãyamànàü na tu tadà pratijagràha ràghavaþ
2110049c avij¤àya pitu÷ chandam ayodhyàdhipateþ prabhoþ
2110050a tataþ ÷va÷uram àmantrya vçddhaü da÷arathaü nçpam
2110050c mama pitrà ahaü dattà ràmàya viditàtmane
2110051a mama caivànujà sàdhvã årmilà priyadar÷anà
2110051c bhàryàrthe lakùmaõasyàpi dattà pitrà mama svayam
2110052a evaü dattàsmi ràmàya tadà tasmin svayaü vare
2110052c anuraktà ca dharmeõa patiü vãryavatàü varam
2111001a anasåyà tu dharmaj¤à ÷rutvà tàü mahatãü kathàm
2111001c paryaùvajata bàhubhyàü ÷irasy àghràya maithilãm
2111002a vyaktàkùarapadaü citraü bhàùitaü madhuraü tvayà
2111002c yathà svayaüvaraü vçttaü tat sarvaü hi ÷rutaü mayà
2111003a rame 'haü kathayà te tu dçùóhaü madhurabhàùiõi
2111003c ravir astaü gataþ ÷rãmàn upohya rajanãü ÷ivàm
2111004a divasaü prati kãrõànàm àhàràrthaü patatriõàm
2111004c saüdhyàkàle nilãnànàü nidràrthaü ÷råyate dhvaniþ
2111005a ete càpy abhiùekàrdrà munayaþ phala÷odhanàþ
2111005c sahità upavartante salilàplutavalkalàþ
2111006a çùãõàm agnihotreùu huteùu vidhipurvakam
2111006c kapotàïgàruõo dhåmo dç÷yate pavanoddhataþ
2111007a alpaparõà hi taravo ghanãbhåtàþ samantataþ
2111007c viprakçùñe 'pi ye de÷e na prakà÷anti vai di÷aþ
2111008a rajanã rasasattvàni pracaranti samantataþ
2111008c tapovanamçgà hy ete veditãrtheùu ÷erate
2111009a saüpravçttà ni÷à sãte nakùatrasamalaükçtà
2111009c jyotsnà pràvaraõa÷ candro dç÷yate 'bhyudito 'mbare
2111010a gamyatàm anujànàmi ràmasyànucarã bhava
2111010c kathayantyà hi madhuraü tvayàhaü paritoùità
2111011a alaükuru ca tàvat tvaü pratyakùaü mama maithili
2111011c prãtiü janaya me vatsa divyàlaükàra÷obhinã
2111012a sà tadà samalaükçtya sãtà surasutopamà
2111012c praõamya ÷irasà tasyai ràmaü tv abhimukhã yayau
2111013a tathà tu bhåùitàü sãtàü dadar÷a vadatàü varaþ
2111013c ràghavaþ prãtidànena tapasvinyà jaharùa ca
2111014a nyavedayat tataþ sarvaü sãtà ràmàya maithilã
2111014c prãtidànaü tapasvinyà vasanàbharaõasrajàm
2111015a prahçùñas tv abhavad ràmo lakùmaõa÷ ca mahàrathaþ
2111015c maithilyàþ satkriyàü dçùñvà mànuùeùu sudurlabhàm
2111016a tatas tàü sarvarãü prãtaþ puõyàü ÷a÷inibhànanaþ
2111016c arcitas tàpasaiþ siddhair uvàsa raghunandanaþ
2111017a tasyàü ràtryàü vyatãtàyàm abhiùicya hutàgnikàn
2111017c àpçcchetàü naravyàghrau tàpasàn vanagocaràn
2111018a tàv åcus te vanacaràs tàpasà dharmacàriõaþ
2111018c vanasya tasya saücàraü ràkùasaiþ samabhiplutam
2111019a eùa panthà maharùãõàü phalàny àharatàü vane
2111019c anena tu vanaü durgaü gantuü ràghava te kùamam
2111020a itãva taiþ prà¤jalibhis tapasvibhir; dvijaiþ kçtasvastyayanaþ paraütapaþ
2111020c vanaü sabhàryaþ pravive÷a ràghavaþ; salakùmaõaþ sårya ivàbhramaõóalam