% Ràmàyaõa: Bàlakàõóa % % This file generated by % rconv ../tokunaga/nr1.e % April 28, 1995: 1.01 p.m. % 1001001a tapaþsvàdhyàyanirataü tapasvã vàgvidàü varam 1001001c nàradaü paripapraccha vàlmãkir munipuügavam 1001002a ko nv asmin sàmprataü loke guõavàn ka÷ ca vãryavàn 1001002c dharmaj¤a÷ ca kçtaj¤a÷ ca satyavàkyo dçóhavrataþ 1001003a càritreõa ca ko yuktaþ sarvabhåteùu ko hitaþ 1001003c vidvàn kaþ kaþ samartha÷ ca ka÷ caikapriyadar÷anaþ 1001004a àtmavàn ko jitakrodho matimàn ko 'nasåyakaþ 1001004c kasya bibhyati devà÷ ca jàtaroùasya saüyuge 1001005a etad icchàmy ahaü ÷rotuü paraü kautåhalaü hi me 1001005c maharùe tvaü samartho 'si j¤àtum evaüvidhaü naram 1001006a ÷rutvà caitat trilokaj¤o vàlmãker nàrado vacaþ 1001006c ÷råyatàm iti càmantrya prahçùño vàkyam abravãt 1001007a bahavo durlabhà÷ caiva ye tvayà kãrtità guõàþ 1001007c mune vakùyàmy ahaü buddhvà tair yuktaþ ÷råyatàü naraþ 1001008a ikùvàkuvaü÷aprabhavo ràmo nàma janaiþ ÷rutaþ 1001008c niyatàtmà mahàvãryo dyutimàn dhçtimàn va÷ã 1001009a buddhimàn nãtimàn vàgmã ÷rãmठ÷atrunibarhaõaþ 1001009c vipulàüso mahàbàhuþ kambugrãvo mahàhanuþ 1001010a mahorasko maheùvàso gåóhajatrur ariüdamaþ 1001010c àjànubàhuþ su÷iràþ sulalàñaþ suvikramaþ 1001011a samaþ samavibhaktàïgaþ snigdhavarõaþ pratàpavàn 1001011c pãnavakùà vi÷àlàkùo lakùmãvठ÷ubhalakùaõaþ 1001012a dharmaj¤aþ satyasaüdha÷ ca prajànàü ca hite rataþ 1001012c ya÷asvã j¤ànasaüpannaþ ÷ucir va÷yaþ samàdhimàn 1001013a rakùità jãvalokasya dharmasya parirakùità 1001013c vedavedàïgatattvaj¤o dhanurvede ca niùñhitaþ 1001014a sarva÷àstràrthatattvaj¤o smçtimàn pratibhànavàn 1001014c sarvalokapriyaþ sàdhur adãnàtmà vicakùaõaþ 1001015a sarvadàbhigataþ sadbhiþ samudra iva sindhubhiþ 1001015c àryaþ sarvasama÷ caiva sadaikapriyadar÷anaþ 1001016a sa ca sarvaguõopetaþ kausalyànandavardhanaþ 1001016c samudra iva gàmbhãrye dhairyeõa himavàn iva 1001017a viùõunà sadç÷o vãrye somavat priyadar÷anaþ 1001017c kàlàgnisadç÷aþ krodhe kùamayà pçthivãsamaþ 1001018a dhanadena samas tyàge satye dharma ivàparaþ 1001018c tam evaüguõasaüpannaü ràmaü satyaparàkramam 1001019a jyeùñhaü ÷reùñhaguõair yuktaü priyaü da÷arathaþ sutam 1001019c yauvaràjyena saüyoktum aicchat prãtyà mahãpatiþ 1001020a tasyàbhiùekasaübhàràn dçùñvà bhàryàtha kaikayã 1001020c pårvaü dattavarà devã varam enam ayàcata 1001020e vivàsanaü ca ràmasya bharatasyàbhiùecanam 1001021a sa satyavacanàd ràjà dharmapà÷ena saüyataþ 1001021c vivàsayàm àsa sutaü ràmaü da÷arathaþ priyam 1001022a sa jagàma vanaü vãraþ pratij¤àm anupàlayan 1001022c pitur vacananirde÷àt kaikeyyàþ priyakàraõàt 1001023a taü vrajantaü priyo bhràtà lakùmaõo 'nujagàma ha 1001023c snehàd vinayasaüpannaþ sumitrànandavardhanaþ 1001024a sarvalakùaõasaüpannà nàrãõàm uttamà vadhåþ 1001024c sãtàpy anugatà ràmaü ÷a÷inaü rohiõã yathà 1001025a paurair anugato dåraü pitrà da÷arathena ca 1001025c ÷çïgaverapure såtaü gaïgàkåle vyasarjayat 1001026a te vanena vanaü gatvà nadãs tãrtvà bahådakàþ 1001026c citrakåñam anupràpya bharadvàjasya ÷àsanàt 1001027a ramyam àvasathaü kçtvà ramamàõà vane trayaþ 1001027c devagandharvasaükà÷às tatra te nyavasan sukham 1001028a citrakåñaü gate ràme putra÷okàturas tadà 1001028c ràjà da÷arathaþ svargaü jagàma vilapan sutam 1001029a mçte tu tasmin bharato vasiùñhapramukhair dvijaiþ 1001029c niyujyamàno ràjyàya naicchad ràjyaü mahàbalaþ 1001029e sa jagàma vanaü vãro ràmapàdaprasàdakaþ 1001030a pàduke càsya ràjyàya nyàsaü dattvà punaþ punaþ 1001030c nivartayàm àsa tato bharataü bharatàgrajaþ 1001031a sa kàmam anavàpyaiva ràmapàdàv upaspç÷an 1001031c nandigràme 'karod ràjyaü ràmàgamanakàïkùayà 1001032a ràmas tu punar àlakùya nàgarasya janasya ca 1001032c tatràgamanam ekàgre daõóakàn pravive÷a ha 1001033a viràdhaü ràkùasaü hatvà ÷arabhaïgaü dadar÷a ha 1001033c sutãkùõaü càpy agastyaü ca agastya bhràtaraü tathà 1001034a agastyavacanàc caiva jagràhaindraü ÷aràsanam 1001034c khaógaü ca paramaprãtas tåõã càkùayasàyakau 1001035a vasatas tasya ràmasya vane vanacaraiþ saha 1001035c çùayo 'bhyàgaman sarve vadhàyàsurarakùasàm 1001036a tena tatraiva vasatà janasthànanivàsinã 1001036c viråpità ÷årpaõakhà ràkùasã kàmaråpiõã 1001037a tataþ ÷årpaõakhàvàkyàd udyuktàn sarvaràkùasàn 1001037c kharaü tri÷irasaü caiva dåùaõaü caiva ràkùasaü 1001038a nijaghàna raõe ràmas teùàü caiva padànugàn 1001038c rakùasàü nihatàny àsan sahasràõi caturda÷a 1001039a tato j¤àtivadhaü ÷rutvà ràvaõaþ krodhamårchitaþ 1001039c sahàyaü varayàm àsa màrãcaü nàma ràkùasaü 1001040a vàryamàõaþ subahu÷o màrãcena sa ràvaõaþ 1001040c na virodho balavatà kùamo ràvaõa tena te 1001041a anàdçtya tu tad vàkyaü ràvaõaþ kàlacoditaþ 1001041c jagàma sahamarãcas tasyà÷ramapadaü tadà 1001042a tena màyàvinà dåram apavàhya nçpàtmajau 1001042c jahàra bhàryàü ràmasya gçdhraü hatvà jañàyuùam 1001043a gçdhraü ca nihataü dçùñvà hçtàü ÷rutvà ca maithilãm 1001043c ràghavaþ ÷okasaütapto vilalàpàkulendriyaþ 1001044a tatas tenaiva ÷okena gçdhraü dagdhvà jañàyuùam 1001044c màrgamàõo vane sãtàü ràkùasaü saüdadar÷a ha 1001045a kabandhaü nàma råpeõa vikçtaü ghoradar÷anam 1001045c taü nihatya mahàbàhur dadàha svargata÷ ca saþ 1001046a sa càsya kathayàm àsa ÷abarãü dharmacàriõãm 1001046c ÷ramaõãü dharmanipuõàm abhigaccheti ràghava 1001046e so 'bhyagacchan mahàtejàþ ÷abarãü ÷atrusådanaþ 1001047a ÷abaryà påjitaþ samyag ràmo da÷arathàtmajaþ 1001047c pampàtãre hanumatà saügato vànareõa ha 1001048a hanumadvacanàc caiva sugrãveõa samàgataþ 1001048c sugrãvàya ca tat sarvaü ÷aüsad ràmo mahàbalaþ 1001049a tato vànararàjena vairànukathanaü prati 1001049c ràmàyàveditaü sarvaü praõayàd duþkhitena ca 1001049e vàlina÷ ca balaü tatra kathayàm àsa vànaraþ 1001050a pratij¤àtaü ca ràmeõa tadà vàlivadhaü prati 1001050c sugrãvaþ ÷aïkita÷ càsãn nityaü vãryeõa ràghave 1001051a ràghavaþ pratyayàrthaü tu dundubheþ kàyam uttamam 1001051c pàdàïguùñhena cikùepa saüpårõaü da÷ayojanam 1001052a bibheda ca punaþ sàlàn saptaikena maheùuõà 1001052c giriü rasàtalaü caiva janayan pratyayaü tadà 1001053a tataþ prãtamanàs tena vi÷vastaþ sa mahàkapiþ 1001053c kiùkindhàü ràmasahito jagàma ca guhàü tadà 1001054a tato 'garjad dharivaraþ sugrãvo hemapiïgalaþ 1001054c tena nàdena mahatà nirjagàma harã÷varaþ 1001055a tataþ sugrãvavacanàd dhatvà vàlinam àhave 1001055c sugrãvam eva tad ràjye ràghavaþ pratyapàdayat 1001056a sa ca sarvàn samànãya vànaràn vànararùabhaþ 1001056c di÷aþ prasthàpayàm àsa didçkùur janakàtmajàm 1001057a tato gçdhrasya vacanàt saüpàter hanumàn balã 1001057c ÷atayojanavistãrõaü pupluve lavaõàrõavam 1001058a tatra laïkàü samàsàdya purãü ràvaõapàlitàm 1001058c dadar÷a sãtàü dhyàyantãm a÷okavanikàü gatàm 1001059a nivedayitvàbhij¤ànaü pravçttiü ca nivedya ca 1001059c samà÷vàsya ca vaidehãü mardayàm àsa toraõam 1001060a pa¤ca senàgragàn hatvà sapta mantrisutàn api 1001060c ÷åram akùaü ca niùpiùya grahaõaü samupàgamat 1001061a astreõonmuham àtmànaü j¤àtvà paitàmahàd varàt 1001061c marùayan ràkùasàn vãro yantriõas tàn yadçcchayà 1001062a tato dagdhvà purãü laïkàm çte sãtàü ca maithilãm 1001062c ràmàya priyam àkhyàtuü punar àyàn mahàkapiþ 1001063a so 'bhigamya mahàtmànaü kçtvà ràmaü pradakùiõam 1001063c nyavedayad ameyàtmà dçùñà sãteti tattvataþ 1001064a tataþ sugrãvasahito gatvà tãraü mahodadheþ 1001064c samudraü kùobhayàm àsa ÷arair àdityasaünibhaiþ 1001065a dar÷ayàm àsa càtmànaü samudraþ saritàü patiþ 1001065c samudravacanàc caiva nalaü setum akàrayat 1001066a tena gatvà purãü laïkàü hatvà ràvaõam àhave 1001066c abhyaùi¤cat sa laïkàyàü ràkùasendraü vibhãùaõam 1001067a karmaõà tena mahatà trailokyaü sacaràcaram 1001067c sadevarùigaõaü tuùñaü ràghavasya mahàtmanaþ 1001068a tathà paramasaütuùñaiþ påjitaþ sarvadaivataiþ 1001068c kçtakçtyas tadà ràmo vijvaraþ pramumoda ha 1001069a devatàbhyo varàn pràpya samutthàpya ca vànaràn 1001069c puùpakaü tat samàruhya nandigràmaü yayau tadà 1001070a nandigràme jañàü hitvà bhràtçbhiþ sahito 'naghaþ 1001070c ràmaþ sãtàm anupràpya ràjyaü punar avàptavàn 1001071a prahçùñamudito lokas tuùñaþ puùñaþ sudhàrmikaþ 1001071c niràyamo aroga÷ ca durbhikùabhayavarjitaþ 1001072a na putramaraõaü ke cid drakùyanti puruùàþ kva cit 1001072c nàrya÷ càvidhavà nityaü bhaviùyanti pativratàþ 1001073a na vàtajaü bhayaü kiü cin nàpsu majjanti jantavaþ 1001073c na càgrijaü bhayaü kiü cid yathà kçtayuge tathà 1001074a a÷vamedha÷atair iùñvà tathà bahusuvarõakaiþ 1001074c gavàü koñyayutaü dattvà vidvadbhyo vidhipårvakam 1001075a ràjavaü÷ठ÷ataguõàn sthàpayiùyati ràghavaþ 1001075c càturvarõyaü ca loke 'smin sve sve dharme niyokùyati 1001076a da÷avarùasahasràõi da÷avarùa÷atàni ca 1001076c ràmo ràjyam upàsitvà brahmalokaü gamiùyati 1001077a idaü pavitraü pàpaghnaü puõyaü vedai÷ ca saümitam 1001077c yaþ pañhed ràmacaritaü sarvapàpaiþ pramucyate 1001078a etad àkhyànam àyuùyaü pañhan ràmàyaõaü naraþ 1001078c saputrapautraþ sagaõaþ pretya svarge mahãyate 1001079a pañhan dvijo vàgçùabhatvam ãyàt; syàt kùatriyo bhåmipatitvam ãyàt 1001079c vaõigjanaþ paõyaphalatvam ãyàj; jana÷ ca ÷ådro 'pi mahattvam ãyàt 1002001a nàradasya tu tad vàkyaü ÷rutvà vàkyavi÷àradaþ 1002001c påjayàm àsa dharmàtmà saha÷iùyo mahàmuniþ 1002002a yathàvat påjitas tena devarùir nàradas tadà 1002002c àpçùñvaivàbhyanuj¤àtaþ sa jagàma vihàyasaü 1002003a sa muhårtaü gate tasmin devalokaü munis tadà 1002003c jagàma tamasàtãraü jàhnavyàs tv avidårataþ 1002004a sa tu tãraü samàsàdya tamasàyà mahàmuniþ 1002004c ÷iùyam àha sthitaü pàr÷ve dçùñvà tãrtham akardamam 1002005a akardamam idaü tãrthaü bharadvàja ni÷àmaya 1002005c ramaõãyaü prasannàmbu sanmanuùyamano yathà 1002006a nyasyatàü kala÷as tàta dãyatàü valkalaü mama 1002006c idam evàvagàhiùye tamasàtãrtham uttamam 1002007a evam ukto bharadvàjo vàlmãkena mahàtmanà 1002007c pràyacchata munes tasya valkalaü niyato guroþ 1002008a sa ÷iùyahastàd àdàya valkalaü niyatendriyaþ 1002008c vicacàra ha pa÷yaüs tat sarvato vipulaü vanam 1002009a tasyàbhyà÷e tu mithunaü carantam anapàyinam 1002009c dadar÷a bhagavàüs tatra krau¤cayo÷ càruniþsvanam 1002010a tasmàt tu mithunàd ekaü pumàüsaü pàpani÷cayaþ 1002010c jaghàna vairanilayo niùàdas tasya pa÷yataþ 1002011a taü ÷oõitaparãtàïgaü veùñamànaü mahãtale 1002011c bhàryà tu nihataü dçùñvà ruràva karuõàü giram 1002012a tathà tu taü dvijaü dçùñvà niùàdena nipàtitam 1002012c çùer dharmàtmanas tasya kàruõyaü samapadyata 1002013a tataþ karuõaveditvàd adharmo 'yam iti dvijaþ 1002013c ni÷àmya rudatãü krau¤cãm idaü vacanam abravãt 1002014a mà niùàda pratiùñhàü tvam agamaþ ÷à÷vatãþ samàþ 1002014c yat krau¤camithunàd ekam avadhãþ kàmamohitam 1002015a tasyaivaü bruvata÷ cintà babhåva hçdi vãkùataþ 1002015c ÷okàrtenàsya ÷akuneþ kim idaü vyàhçtaü mayà 1002016a cintayan sa mahàpràj¤a÷ cakàra matimàn matim 1002016c ÷iùyaü caivàbravãd vàkyam idaü sa munipuügavaþ 1002017a pàdabaddho 'kùarasamas tantrãlayasamanvitaþ 1002017c ÷okàrtasya pravçtto me ÷loko bhavatu nànyathà 1002018a ÷iùyas tu tasya bruvato muner vàkyam anuttamam 1002018c pratijagràha saühçùñas tasya tuùño 'bhavad guruþ 1002019a so 'bhiùekaü tataþ kçtvà tãrthe tasmin yathàvidhi 1002019c tam eva cintayann artham upàvartata vai muniþ 1002020a bharadvàjas tataþ ÷iùyo vinãtaþ ÷rutavàn guroþ 1002020c kala÷aü pårõam àdàya pçùñhato 'nujagàma ha 1002021a sa pravi÷yà÷ramapadaü ÷iùyeõa saha dharmavit 1002021c upaviùñaþ kathà÷ cànyà÷ cakàra dhyànam àsthitaþ 1002022a àjagàma tato brahmà lokakartà svayaü prabhuþ 1002022c caturmukho mahàtejà draùñuü taü munipuügavam 1002023a vàlmãkir atha taü dçùñvà sahasotthàya vàg yataþ 1002023c prà¤jaliþ prayato bhåtvà tasthau paramavismitaþ 1002024a påjayàm àsa taü devaü pàdyàrghyàsanavandanaiþ 1002024c praõamya vidhivac cainaü pçùñvànàmayam avyayam 1002025a athopavi÷ya bhagavàn àsane paramàrcite 1002025c vàlmãkaye maharùaye saüdide÷àsanaü tataþ 1002026a upaviùñe tadà tasmin sàkùàl lokapitàmahe 1002026c tad gatenaiva manasà vàlmãkir dhyànam àsthitaþ 1002027a pàpàtmanà kçtaü kaùñaü vairagrahaõabuddhinà 1002027c yas tàdç÷aü càruravaü krau¤caü hanyàd akàraõàt 1002028a ÷ocann eva muhuþ krau¤cãm upa÷lokam imaü punaþ 1002028c jagàv antargatamanà bhåtvà ÷okaparàyaõaþ 1002029a tam uvàca tato brahmà prahasan munipuügavam 1002029c ÷loka eva tvayà baddho nàtra kàryà vicàraõà 1002030a macchandàd eva te brahman pravçtteyaü sarasvatã 1002030c ràmasya caritaü kçtsnaü kuru tvam çùisattama 1002031a dharmàtmano guõavato loke ràmasya dhãmataþ 1002031c vçttaü kathaya dhãrasya yathà te nàradàc chrutam 1002032a rahasyaü ca prakà÷aü ca yad vçttaü tasya dhãmataþ 1002032c ràmasya saha saumitre ràkùasànàü ca sarva÷aþ 1002033a vaidehyà÷ caiva yad vçttaü prakà÷aü yadi và rahaþ 1002033c tac càpy aviditaü sarvaü viditaü te bhaviùyati 1002034a na te vàg ançtà kàvye kà cid atra bhaviùyati 1002034c kuru ràmakathàü puõyàü ÷lokabaddhàü manoramàm 1002035a yàvat sthàsyanti girayaþ sarita÷ ca mahãtale 1002035c tàvad ràmàyaõakathà lokeùu pracariùyati 1002036a yàvad ràmasya ca kathà tvatkçtà pracariùyati 1002036c tàvad årdhvam adha÷ ca tvaü mallokeùu nivatsyasi 1002037a ity uktvà bhagavàn brahmà tatraivàntaradhãyata 1002037c tataþ sa÷iùyo vàlmãkir munir vismayam àyayau 1002038a tasya ÷iùyàs tataþ sarve jaguþ ÷lokam imaü punaþ 1002038c muhur muhuþ prãyamàõàþ pràhu÷ ca bhç÷avismitàþ 1002039a samàkùarai÷ caturbhir yaþ pàdair gãto maharùiõà 1002039c so 'nuvyàharaõàd bhåyaþ ÷okaþ ÷lokatvam àgataþ 1002040a tasya buddhir iyaü jàtà vàlmãker bhàvitàtmanaþ 1002040c kçtsnaü ràmàyaõaü kàvyam ãdç÷aiþ karavàõy aham 1002041a udàravçttàrthapadair manoramais; tadàsya ràmasya cakàra kãrtimàn 1002041c samàkùaraiþ ÷loka÷atair ya÷asvino; ya÷askaraü kàvyam udàradhãr muniþ 1003001a ÷rutvà vas tu samagraü tad dharmàtmà dharmasaühitam 1003001c vyaktam anveùate bhåyo yad vçttaü tasya dhãmataþ 1003002a upaspç÷yodakaü saüyan muniþ sthitvà kçtà¤jaliþ 1003002c pràcãnàgreùu darbheùu dharmeõànveùate gatim 1003003a janma ràmasya sumahad vãryaü sarvànukålatàm 1003003c lokasya priyatàü kùàntiü saumyatàü satya÷ãlatàm 1003004a nànàcitràþ kathà÷ cànyà vi÷vàmitrasahàyane 1003004c jànakyà÷ ca vivàhaü ca dhanuùa÷ ca vibhedanam 1003005a ràmaràmavivàdaü ca guõàn dà÷arathes tathà 1003005c tathàbhiùekaü ràmasya kaikeyyà duùñabhàvatàm 1003006a vyàghàtaü càbhiùekasya ràmasya ca vivàsanam 1003006c ràj¤aþ ÷okaü vilàpaü ca paralokasya cà÷rayam 1003007a prakçtãnàü viùàdaü ca prakçtãnàü visarjanam 1003007c niùàdàdhipasaüvàdaü såtopàvartanaü tathà 1003008a gaïgàyà÷ càbhisaütàraü bharadvàjasya dar÷anam 1003008c bharadvàjàbhyanuj¤ànàc citrakåñasya dar÷anam 1003009a vàstukarmanive÷aü ca bharatàgamanaü tathà 1003009c prasàdanaü ca ràmasya pitu÷ ca salilakriyàm 1003010a pàdukàgryàbhiùekaü ca nandigràma nivàsanam 1003010c daõóakàraõyagamanaü sutãkùõena samàgamam 1003011a anasåyàsamasyàü ca aïgaràgasya càrpaõam 1003011c ÷årpaõakhyà÷ ca saüvàdaü viråpakaraõaü tathà 1003012a vadhaü kharatri÷irasor utthànaü ràvaõasya ca 1003012c màrãcasya vadhaü caiva vaidehyà haraõaü tathà 1003013a ràghavasya vilàpaü ca gçdhraràjanibarhaõam 1003013c kabandhadar÷anaü caiva pampàyà÷ càpi dar÷anam 1003014a ÷arbaryà dar÷anaü caiva hanåmaddar÷anaü tathà 1003014c vilàpaü caiva pampàyàü ràghavasya mahàtmanaþ 1003015a çùyamåkasya gamanaü sugrãveõa samàgamam 1003015c pratyayotpàdanaü sakhyaü vàlisugrãvavigraham 1003016a vàlipramathanaü caiva sugrãvapratipàdanam 1003016c tàràvilàpasamayaü varùaràtrinivàsanam 1003017a kopaü ràghavasiühasya balànàm upasaügraham 1003017c di÷aþ prasthàpanaü caiva pçthivyà÷ ca nivedanam 1003018a aïgulãyakadànaü ca çkùasya biladar÷anam 1003018c pràyopave÷anaü caiva saüpàte÷ càpi dar÷anam 1003019a parvatàrohaõaü caiva sàgarasya ca laïghanam 1003019c ràtrau laïkàprave÷aü ca ekasyàpi vicintanam 1003020a àpànabhåmigamanam avarodhasya dar÷anam 1003020c a÷okavanikàyànaü sãtàyà÷ càpi dar÷anam 1003021a abhij¤ànapradànaü ca sãtàyà÷ càpi bhàùaõam 1003021c ràkùasãtarjanaü caiva trijañàsvapnadar÷anam 1003022a maõipradànaü sãtàyà vçkùabhaïgaü tathaiva ca 1003022c ràkùasãvidravaü caiva kiükaràõàü nibarhaõam 1003023a grahaõaü vàyusåno÷ ca laïkàdàhàbhigarjanam 1003023c pratiplavanam evàtha madhånàü haraõaü tathà 1003024a ràghavà÷vàsanaü caiva maõiniryàtanaü tathà 1003024c saügamaü ca samudrasya nalaseto÷ ca bandhanam 1003025a pratàraü ca samudrasya ràtrau laïkàvarodhanam 1003025c vibhãùaõena saüsargaü vadhopàyanivedanam 1003026a kumbhakarõasya nidhanaü meghanàdanibarhaõam 1003026c ràvaõasya vinà÷aü ca sãtàvàptim areþ pure 1003027a bibhãùaõàbhiùekaü ca puùpakasya ca dar÷anam 1003027c ayodhyàyà÷ ca gamanaü bharatena samàgamam 1003028a ràmàbhiùekàbhyudayaü sarvasainyavisarjanam 1003028c svaràùñrara¤janaü caiva vaidehyà÷ ca visarjanam 1003029a anàgataü ca yat kiü cid ràmasya vasudhàtale 1003029c tac cakàrottare kàvye vàlmãkir bhagavàn çùiþ 1004001a pràptaràjyasya ràmasya vàlmãkir bhagavàn çùiþ 1004001c cakàra caritaü kçtsnaü vicitrapadam àtmavàn 1004002a kçtvà tu tan mahàpràj¤aþ sabhaviùyaü sahottaram 1004002c cintayàm àsa ko nv etat prayu¤jãyàd iti prabhuþ 1004003a tasya cintayamànasya maharùer bhàvitàtmanaþ 1004003c agçhõãtàü tataþ pàdau muniveùau ku÷ãlavau 1004004a ku÷ãlavau tu dharmaj¤au ràjaputrau ya÷asvinau 1004004c bhràtarau svarasaüpannau dadar÷à÷ramavàsinau 1004005a sa tu medhàvinau dçùñvà vedeùu pariniùñhitau 1004005c vedopabçhmaõàrthàya tàv agràhayata prabhuþ 1004006a kàvyaü ràmàyaõaü kçtsnaü sãtàyà÷ caritaü mahat 1004006c paulastya vadham ity eva cakàra caritavrataþ 1004007a pàñhye geye ca madhuraü pramàõais tribhir anvitam 1004007c jàtibhiþ saptabhir yuktaü tantrãlayasamanvitam 1004008a hàsya÷çïgàrakàruõyaraudravãrabhayànakaiþ 1004008c bãbhatsàdirasair yuktaü kàvyam etad agàyatàm 1004009a tau tu gàndharvatattvaj¤au sthàna mårcchana kovidau 1004009c bhràtarau svarasaüpannau gandharvàv iva råpiõau 1004010a råpalakùaõasaüpannau madhurasvarabhàùiõau 1004010c bimbàd ivoddhçtau bimbau ràmadehàt tathàparau 1004011a tau ràjaputrau kàrtsnyena dharmyam àkhyànam uttamam 1004011c vàco vidheyaü tat sarvaü kçtvà kàvyam aninditau 1004012a çùãõàü ca dvijàtãnàü sàdhånàü ca samàgame 1004012c yathopade÷aü tattvaj¤au jagatus tau samàhitau 1004012e mahàtmànau mahàbhàgau sarvalakùaõalakùitau 1004013a tau kadà cit sametànàm çùãõàü bhàvitàtmanàm 1004013c àsãnànàü samãpasthàv idaü kàvyam agàyatàm 1004014a tac chrutvà munayaþ sarve bàùpaparyàkulekùaõàþ 1004014c sàdhu sàdhv ity tàv åcatuþ paraü vismayam àgatàþ 1004015a te prãtamanasaþ sarve munayo dharmavatsalàþ 1004015c pra÷a÷aüsuþ pra÷astavyau gàyamànau ku÷ãlavau 1004016a aho gãtasya màdhuryaü ÷lokànàü ca vi÷eùataþ 1004016c ciranirvçttam apy etat pratyakùam iva dar÷itam 1004017a pravi÷ya tàv ubhau suùñhu tadà bhàvam agàyatàm 1004017c sahitau madhuraü raktaü saüpannaü svarasaüpadà 1004018a evaü pra÷asyamànau tau tapaþ÷làghyair maharùibhiþ 1004018c saüraktataram atyarthaü madhuraü tàv agàyatàm 1004019a prãtaþ ka÷ cin munis tàbhyàü saüsthitaþ kala÷aü dadau 1004019c prasanno valkalaü ka÷ cid dadau tàbhyàü mahàya÷àþ 1004020a à÷caryam idam àkhyànaü muninà saüprakãrtitam 1004020c paraü kavãnàm àdhàraü samàptaü ca yathàkramam 1004021a pra÷asyamànau sarvatra kadà cit tatra gàyakau 1004021c rathyàsu ràjamàrgeùu dadar÷a bharatàgrajaþ 1004022a svave÷ma cànãya tato bhràtarau saku÷ãlavau 1004022c påjayàm àsa påjàrhau ràmaþ ÷atrunibarhaõaþ 1004023a àsãnaþ kà¤cane divye sa ca siühàsane prabhuþ 1004023c upopaviùñaiþ sacivair bhràtçbhi÷ ca paraütapaþ 1004024a dçùñvà tu råpasaüpannau tàv ubhau vãõinau tataþ 1004024c uvàca lakùmaõaü ràmaþ ÷atrughnaü bharataü tathà 1004025a ÷råyatàm idam àkhyànam anayor devavarcasoþ 1004025c vicitràrthapadaü samyag gàyator madhurasvaram 1004026a imau munã pàrthivalakùmaõànvitau; ku÷ãlavau caiva mahàtapasvinau 1004026c mamàpi tad bhåtikaraü pracakùate; mahànubhàvaü caritaü nibodhata 1004027a tatas tu tau ràmavacaþ pracoditàv; agàyatàü màrgavidhànasaüpadà 1004027c sa càpi ràmaþ pariùadgataþ ÷anair; bubhåùayàsaktamanà babhåva 1005001a sarvàpårvam iyaü yeùàm àsãt kçtsnà vasuüdharà 1005001c prajàpatim upàdàya nçpàõàü jaya÷àlinàm 1005002a yeùàü sa sagaro nàma sàgaro yena khànitaþ 1005002c ùaùñiþ putrasahasràõi yaü yàntaü paryavàrayan 1005003a ikùvàkåõàm idaü teùàü ràj¤àü vaü÷e mahàtmanàm 1005003c mahad utpannam àkhyànaü ràmàyaõam iti ÷rutam 1005004a tad idaü vartayiùyàmi sarvaü nikhilam àditaþ 1005004c dharmakàmàrthasahitaü ÷rotavyam anasåyayà 1005005a kosalo nàma muditaþ sphãto janapado mahàn 1005005c niviùñaþ sarayåtãre prabhåtadhanadhànyavàn 1005006a ayodhyà nàma nagarã tatràsãl lokavi÷rutà 1005006c manunà mànavendreõa yà purã nirmità svayam 1005007a àyatà da÷a ca dve ca yojanàni mahàpurã 1005007c ÷rãmatã trãõi vistãrõà suvibhaktamahàpathà 1005008a ràjamàrgeõa mahatà suvibhaktena ÷obhità 1005008c muktapuùpàvakãrõena jalasiktena nitya÷aþ 1005009a tàü tu ràjà da÷aratho mahàràùñravivardhanaþ 1005009c purãm àvàsayàm àsa divi devapatir yathà 1005010a kapàñatoraõavatãü suvibhaktàntaràpaõàm 1005010c sarvayantràyudhavatãm upetàü sarva÷ilpibhiþ 1005011a såtamàgadhasaübàdhàü ÷rãmatãm atulaprabhàm 1005011c uccàññàladhvajavatãü ÷ataghnã÷atasaükulàm 1005012a vadhånàñakasaïghai÷ ca saüyuktàü sarvataþ purãm 1005012c udyànàmravaõopetàü mahatãü sàlamekhalàm 1005013a durgagambhãraparighàü durgàm anyair duràsadàm 1005013c vàjivàraõasaüpårõàü gobhir uùñraiþ kharais tathà 1005014a sàmantaràjasaïghai÷ ca balikarmabhir àvçtàm 1005014c nànàde÷anivàsai÷ ca vaõigbhir upa÷obhitàm 1005015a prasàdai ratnavikçtaiþ parvatair upa÷obhitàm 1005015c kåñàgàrai÷ ca saüpårõàm indrasyevàmaràvatãm 1005016a citràm aùñàpadàkàràü varanàrãgaõair yutàm 1005016c sarvaratnasamàkãrõàü vimànagçha÷obhitàm 1005017a gçhagàóhàm avicchidràü samabhåmau nive÷itàm 1005017c ÷àlitaõóulasaüpårõàm ikùukàõóarasodakàm 1005018a dundubhãbhir mçdaïgai÷ ca vãõàbhiþ paõavais tathà 1005018c nàditàü bhç÷am atyarthaü pçthivyàü tàm anuttamàm 1005019a vimànam iva siddhànàü tapasàdhigataü divi 1005019c sunive÷itave÷màntàü narottamasamàvçtàm 1005020a ye ca bàõair na vidhyanti viviktam aparàparam 1005020c ÷abdavedhyaü ca vitataü laghuhastà vi÷àradàþ 1005021a siühavyàghravaràhàõàü mattànàü nadatàü vane 1005021c hantàro ni÷itaiþ ÷astrair balàd bàhubalair api 1005022a tàdç÷ànàü sahasrais tàm abhipårõàü mahàrathaiþ 1005022c purãm àvàsayàm àsa ràjà da÷arathas tadà 1005023a tàm agnimadbhir guõavadbhir àvçtàü; dvijottamair vedaùaóaïgapàragaiþ 1005023c sahasradaiþ satyaratair mahàtmabhir; maharùikalpair çùibhi÷ ca kevalaiþ 1006001a puryàü tasyàm ayodhyàyàü vedavit sarvasaügrahaþ 1006001c dãrghadar÷ã mahàtejàþ paurajànapadapriyaþ 1006002a ikùvàkåõàm atiratho yajvà dharmarato va÷ã 1006002c maharùikalpo ràjarùis triùu lokçùu vi÷rutaþ 1006003a balavàn nihatàmitro mitravàn vijitendriyaþ 1006003c dhanai÷ ca saücayai÷ cànyaiþ ÷akravai÷ravaõopamaþ 1006004a yathà manur mahàtejà lokasya parirakùità 1006004c tathà da÷aratho ràjà vasa¤ jagad apàlayat 1006005a tena satyàbhisaüdhena trivargam anutiùñhatà 1006005c pàlità sà purã ÷reùñhendreõa ivàmaràvatã 1006006a tasmin puravare hçùñà dharmàtmanà bahu ÷rutàþ 1006006c naràs tuùñàdhanaiþ svaiþ svair alubdhàþ satyavàdinaþ 1006007a nàlpasaünicayaþ ka÷ cid àsãt tasmin purottame 1006007c kuñumbã yo hy asiddhàrtho 'gavà÷vadhanadhànyavàn 1006008a kàmã và na kadaryo và nç÷aüsaþ puruùaþ kva cit 1006008c draùñuü ÷akyam ayodhyàyàü nàvidvàn na ca nàstikaþ 1006009a sarve narà÷ ca nàrya÷ ca dharma÷ãlàþ susaüyatàþ 1006009c muditàþ ÷ãlavçttàbhyàü maharùaya ivàmalàþ 1006010a nàkuõóalã nàmukuñã nàsragvã nàlpabhogavàn 1006010c nàmçùño nànuliptàïgo nàsugandha÷ ca vidyate 1006011a nàmçùñabhojã nàdàtà nàpy anaïgadaniùkadhçk 1006011c nàhastàbharaõo vàpi dç÷yate nàpy anàtmavàn 1006012a nànàhitàgnir nàyajvà vipro nàpy asahasradaþ 1006012c ka÷ cid àsãd ayodhyàyàü na ca nirvçttasaükaraþ 1006013a svakarmaniratà nityaü bràhmaõà vijitendriyàþ 1006013c dànàdhyayana÷ãlà÷ ca saüyatà÷ ca pratigrahe 1006014a na nàstiko nànçtako na ka÷ cid abahu÷rutaþ 1006014c nàsåyako na cà÷akto nàvidvàn vidyate tadà 1006015a na dãnaþ kùiptacitto và vyathito vàpi ka÷ cana 1006015c ka÷ cin naro và nàrã và nà÷rãmàn nàpy aråpavàn 1006015e draùñuü ÷akyam ayodhyàyàü nàpi ràjanyabhaktimàn 1006016a varõeùv agryacaturtheùu devatàtithipåjakàþ 1006016c dãrghàyuùo naràþ sarve dharmaü satyaü ca saü÷ritàþ 1006017a kùatraü brahmamukhaü càsãd vai÷yàþ kùatram anuvratàþ 1006017c ÷ådràþ svadharmaniratàs trãn varõàn upacàriõaþ 1006018a sà tenekùvàkunàthena purã suparirakùità 1006018c yathà purastàn manunà mànavendreõa dhãmatà 1006019a yodhànàm agnikalpànàü pe÷alànàm amarùiõàm 1006019c saüpårõàkçtavidyànàü guhàkesariõàm iva 1006020a kàmbojaviùaye jàtair bàhlãkai÷ ca hayottamaiþ 1006020c vanàyujair nadãjai÷ ca pårõàharihayopamaiþ 1006021a vindhyaparvapajair mattaiþ pårõà haimavatair api 1006021c madànvitair atibalair màtaïgaiþ parvatopamaiþ 1006022a a¤janàd api niùkràntair vàmanàd api ca dvipaiþ 1006022c bhadramandrair bhadramçgair mçgamandrai÷ ca sà purã 1006023a nityamattaiþ sadà pårõà nàgair acalasaünibhaiþ 1006023c sà yojane ca dve bhåyaþ satyanàmà prakà÷ate 1006024a tàü satyanàmàü dçóhatoraõàrgalàm; gçhair vicitrair upa÷obhitàü ÷ivàm 1006024c purãm ayodhyàü nçsahasrasaükulàü; ÷a÷àsa vai ÷akrasamo mahãpatiþ 1007001a aùñau babhåvur vãrasya tasyàmàtyà ya÷asvinaþ 1007001c ÷ucaya÷ cànuraktà÷ ca ràjakçtyeùu nitya÷aþ 1007002a dhçùñir jayanto vijayaþ siddhàrtho arthasàdhakaþ 1007002c a÷oko mantrapàla÷ ca sumantra÷ càùñamo 'bhavat 1007003a çtvijau dvàv abhimatau tasyàstàm çùisattamau 1007003c vasiùñho vàmadeva÷ ca mantriõa÷ ca tathàpare 1007004a ÷rãmanta÷ ca mahàtmànaþ ÷àstraj¤à dçóhavikramàþ 1007004c kãrtimantaþ praõihità yathà vacanakàriõaþ 1007005a tejaþkùamàya÷aþpràptàþ smitapårvàbhibhàùiõaþ 1007005c krodhàt kàmàrthahetor và na bråyur ançtaü vacaþ 1007006a teùàm aviditaü kiü cit sveùu nàsti pareùu và 1007006c kriyamàõaü kçtaü vàpi càreõàpi cikãrùitam 1007007a ku÷alà vyavahàreùu sauhçdeùu parãkùitàþ 1007007c pràptakàlaü yathà daõóaü dhàrayeyuþ suteùv api 1007008a ko÷asaügrahaõe yuktà balasya ca parigrahe 1007008c ahitaü càpi puruùaü na vihiüsyur adåùakam 1007009a vãràü÷ ca niyatotsàhà ràja ÷àstram anuùñhitàþ 1007009c ÷ucãnàü rakùitàra÷ ca nityaü viùayavàsinàm 1007010a brahmakùatram ahiüsantas te ko÷aü samapårayan 1007010c sutãkùõadaõóàþ saüprekùya puruùasya balàbalam 1007011a ÷ucãnàm ekabuddhãnàü sarveùàü saüprajànatàm 1007011c nàsãt pure và ràùñre và mçùàvàdã naraþ kva cit 1007012a ka÷ cin na duùñas tatràsãt paradàraratir naraþ 1007012c pra÷àntaü sarvam evàsãd ràùñraü puravaraü ca tat 1007013a suvàsasaþ suve÷à÷ ca te ca sarve su÷ãlinaþ 1007013c hitàrthaü ca narendrasya jàgrato nayacakùuùà 1007014a gurau guõagçhãtà÷ ca prakhyàtà÷ ca paràkramaiþ 1007014c vide÷eùv api vij¤àtàþ sarvato buddhini÷cayàt 1007015a ãdç÷ais tair amàtyais tu ràjà da÷aratho 'naghaþ 1007015c upapanno guõopetair anva÷àsad vasuüdharàm 1007016a avekùamàõa÷ càreõa prajà dharmeõa ra¤jayan 1007016c nàdhyagacchad vi÷iùñaü và tulyaü và ÷atrum àtmanaþ 1007017a tair mantribhir mantrahitair niviùñair; vçto 'nuraktaiþ ku÷alaiþ samarthaiþ 1007017c sa pàrthivo dãptim avàpa yuktas; tejomayair gobhir ivodito 'rkaþ 1008001a tasya tv evaü prabhàvasya dharmaj¤asya mahàtmanaþ 1008001c sutàrthaü tapyamànasya nàsãd vaü÷akaraþ sutaþ 1008002a cintayànasya tasyaivaü buddhir àsãn mahàtmanaþ 1008002c sutàrthaü vàjimedhena kimarthaü na yajàmy aham 1008003a sa ni÷citàü matiü kçtvà yaùñavyam iti buddhimàn 1008003c mantribhiþ saha dharmàtmà sarvair eva kçtàtmabhiþ 1008004a tato 'bravãd idaü ràjà sumantraü mantrisattamam 1008004c ÷ãghram ànaya me sarvàn guråüs tàn sapurohitàn 1008005a etac chrutvà rahaþ såto ràjànam idam abravãt 1008005c çtvigbhir upadiùño 'yaü puràvçtto mayà ÷rutaþ 1008006a sanatkumàro bhagavàn pårvaü kathitavàn kathàm 1008006c çùãõàü saünidhau ràjaüs tava putràgamaü prati 1008007a kà÷yapasya tu putro 'sti vibhàõóaka iti ÷rutaþ 1008007c çùya÷çïga iti khyàtas tasya putro bhaviùyati 1008008a sa vane nityasaüvçddho munir vanacaraþ sadà 1008008c nànyaü jànàti viprendro nityaü pitranuvartanàt 1008009a dvaividhyaü brahmacaryasya bhaviùyati mahàtmanaþ 1008009c lokeùu prathitaü ràjan viprai÷ ca kathitaü sadà 1008010a tasyaivaü vartamànasya kàlaþ samabhivartata 1008010c agniü ÷u÷råùamàõasya pitaraü ca ya÷asvinam 1008011a etasminn eva kàle tu romapàdaþ pratàpavàn 1008011c aïgeùu prathità ràjà bhaviùyati mahàbalaþ 1008012a tasya vyatikramàd ràj¤o bhaviùyati sudàruõà 1008012c anàvçùñiþ sughorà vai sarvabhåtabhayàvahà 1008013a anàvçùñyàü tu vçttàyàü ràjà duþkhasamanvitaþ 1008013c bràhmaõठ÷rutavçddhàü÷ ca samànãya pravakùyati 1008014a bhavantaþ ÷rutadharmàõo loke càritravedinaþ 1008014c samàdi÷antu niyamaü pràya÷cittaü yathà bhavet 1008015a vakùyanti te mahãpàlaü bràhmaõà vedapàragàþ 1008015c vibhàõóakasutaü ràjan sarvopàyair ihànaya 1008016a ànàyya ca mahãpàla çùya÷çïgaü susatkçtam 1008016c prayaccha kanyàü ÷àntàü vai vidhinà susamàhitaþ 1008017a teùàü tu vacanaü ÷rutvà ràjà cintàü prapatsyate 1008017c kenopàyena vai ÷akyam ihànetuü sa vãryavàn 1008018a tato ràjà vini÷citya saha mantribhir àtmavàn 1008018c purohitam amàtyàü÷ ca preùayiùyati satkçtàn 1008019a te tu ràj¤o vacaþ ÷rutvà vyathità vanatànanàþ 1008019c na gacchema çùer bhãtà anuneùyanti taü nçpam 1008020a vakùyanti cintayitvà te tasyopàyàü÷ ca tàn kùamàn 1008020c àneùyàmo vayaü vipraü na ca doùo bhaviùyati 1008021a evam aïgàdhipenaiva gaõikàbhir çùeþ sutaþ 1008021c ànãto 'varùayad devaþ ÷àntà càsmai pradãyate 1008022a çùya÷çïgas tu jàmàtà putràüs tava vidhàsyati 1008022c sanatkumàrakathitam etàvad vyàhçtaü mayà 1008023a atha hçùño da÷arathaþ sumantraü pratyabhàùata 1008023c yatharùya÷çïgas tv ànãto vistareõa tvayocyatàm 1009001a sumantra÷ codito ràj¤à provàcedaü vacas tadà 1009001c yatharùya÷çïgas tv ànãtaþ ÷çõu me mantribhiþ saha 1009002a romapàdam uvàcedaü sahàmàtyaþ purohitaþ 1009002c upàyo nirapàyo 'yam asmàbhir abhicintitaþ 1009003a çùya÷çïgo vanacaras tapaþsvàdhyàyane rataþ 1009003c anabhij¤aþ sa nàrãõàü viùayàõàü sukhasya ca 1009004a indriyàrthair abhimatair naracitta pramàthibhiþ 1009004c puram ànàyayiùyàmaþ kùipraü càdhyavasãyatàm 1009005a gaõikàs tatra gacchantu råpavatyaþ svalaükçtàþ 1009005c pralobhya vividhopàyair àneùyantãha satkçtàþ 1009006a ÷rutvà tatheti ràjà ca pratyuvàca purohitam 1009006c purohito mantriõa÷ ca tathà cakru÷ ca te tadà 1009007a vàramukhyàs tu tac chrutvà vanaü pravivi÷ur mahat 1009007c à÷ramasyàvidåre 'smin yatnaü kurvanti dar÷ane 1009008a çùiputrasya ghorasya nityam à÷ramavàsinaþ 1009008c pituþ sa nityasaütuùño nàticakràma cà÷ramàt 1009009a na tena janmaprabhçti dçùñapårvaü tapasvinà 1009009c strã và pumàn và yac cànyat sattvaü nagara ràùñrajam 1009010a tataþ kadà cit taü de÷am àjagàma yadçcchayà 1009010c vibhàõóakasutas tatra tà÷ càpa÷yad varàïganàþ 1009011a tà÷ citraveùàþ pramadà gàyantyo madhurasvaraiþ 1009011c çùiputram upàgamya sarvà vacanam abruvan 1009012a kas tvaü kiü vartase brahma¤ j¤àtum icchàmahe vayam 1009012c ekas tvaü vijane ghore vane carasi ÷aüsa naþ 1009013a adçùñaråpàs tàs tena kàmyaråpà vane striyaþ 1009013c hàrdàt tasya matir jàtà àkhyàtuü pitaraü svakam 1009014a pità vibhàõóako 'smàkaü tasyàhaü suta aurasaþ 1009014c çùya÷çïga iti khyàtaü nàma karma ca me bhuvi 1009015a ihà÷ramapado 'smàkaü samãpe ÷ubhadar÷anàþ 1009015c kariùye vo 'tra påjàü vai sarveùàü vidhipårvakam 1009016a çùiputravacaþ ÷rutvà sarvàsàü matir àsa vai 1009016c tad à÷ramapadaü draùñuü jagmuþ sarvà÷ ca tena ha 1009017a gatànàü tu tataþ påjàm çùiputra÷ cakàra ha 1009017c idam arghyam idaü pàdyam idaü målaü phalaü ca naþ 1009018a pratigçhya tu tàü påjàü sarvà eva samutsukàþ 1009018c çùer bhãtà÷ ca ÷ãghraü tu gamanàya matiü dadhuþ 1009019a asmàkam api mukhyàni phalànãmàni vai dvija 1009019c gçhàõa prati bhadraü te bhakùayasva ca mà ciram 1009020a tatas tàs taü samàliïgya sarvà harùasamanvitàþ 1009020c modakàn pradadus tasmai bhakùyàü÷ ca vividhठ÷ubhàn 1009021a tàni càsvàdya tejasvã phalànãti sma manyate 1009021c anàsvàditapårvàõi vane nityanivàsinàm 1009022a àpçcchya ca tadà vipraü vratacaryàü nivedya ca 1009022c gacchanti smàpade÷àt tà bhãtàs tasya pituþ striyaþ 1009023a gatàsu tàsu sarvàsu kà÷yapasyàtmajo dvijaþ 1009023c asvasthahçdaya÷ càsãd duþkhaü sma parivartate 1009024a tato 'paredyus taü de÷am àjagàma sa vãryavàn 1009024c manoj¤à yatra tà dçùñà vàramukhyàþ svalaükçtàþ 1009025a dçùñvaiva ca tadà vipram àyàntaü hçùña mànasàþ 1009025c upasçtya tataþ sarvàs tàs tam åcur idaü vacaþ 1009026a ehy à÷ramapadaü saumya asmàkam iti càbruvan 1009026c tatràpy eùa vidhiþ ÷rãmàn vi÷eùeõa bhaviùyati 1009027a ÷rutvà tu vacanaü tàsàü sarvàsàü hçdayaügamam 1009027c gamanàya matiü cakre taü ca ninyus tadà striyaþ 1009028a tatra cànãyamàne tu vipre tasmin mahàtmani 1009028c vavarùa sahasà devo jagat prahlàdayaüs tadà 1009029a varùeõaivàgataü vipraü viùayaü svaü naràdhipaþ 1009029c pratyudgamya muniü prahvaþ ÷irasà ca mahãü gataþ 1009030a arghyaü ca pradadau tasmai nyàyataþ susamàhitaþ 1009030c vavre prasàdaü viprendràn mà vipraü manyur àvi÷et 1009031a antaþpuraü pravi÷yàsmai kanyàü dattvà yathàvidhi 1009031c ÷àntàü ÷àntena manasà ràjà harùam avàpa saþ 1009032a evaü sa nyavasat tatra sarvakàmaiþ supåjitaþ 1009032c çùya÷çïgo mahàtejàþ ÷àntayà saha bhàryayà 1010001a bhåya eva ca ràjendra ÷çõu me vacanaü hitam 1010001c yathà sa devapravaraþ kathayàm àsa buddhimàn 1010002a ikùvàkåõàü kule jàto bhaviùyati sudhàrmikaþ 1010002c ràjà da÷aratho nàmnà ÷rãmàn satyaprati÷ravaþ 1010003a aïgaràjena sakhyaü ca tasya ràj¤o bhaviùyati 1010003c kanyà càsya mahàbhàgà ÷àntà nàma bhaviùyati 1010004a putras tv aïgasya ràj¤as tu romapàda iti ÷rutaþ 1010004c taü sa ràjà da÷aratho gamiùyati mahàya÷àþ 1010005a anapatyo 'smi dharmàtma¤ ÷àntà bhàryà mama kratum 1010005c àhareta tvayàj¤aptaþ saütànàrthaü kulasya ca 1010006a ÷rutvà ràj¤o 'tha tad vàkyaü manasà sa vicintya ca 1010006c pradàsyate putravantaü ÷àntà bhartàram àtmavàn 1010007a pratigçhya ca taü vipraü sa ràjà vigatajvaraþ 1010007c àhariùyati taü yaj¤aü prahçùñenàntaràtmanà 1010008a taü ca ràjà da÷aratho yaùñukàmaþ kçtà¤jaliþ 1010008c çùya÷çïgaü dvija÷reùñhaü varayiùyati dharmavit 1010009a yaj¤àrthaü prasavàrthaü ca svargàrthaü ca nare÷varaþ 1010009c labhate ca sa taü kàmaü dvija mukhyàd vi÷àü patiþ 1010010a putrà÷ càsya bhaviùyanti catvàro 'mitavikramàþ 1010010c vaü÷apratiùñhànakaràþ sarvalokeùu vi÷rutàþ 1010011a evaü sa devapravaraþ pårvaü kathitavàn kathàm 1010011c sanatkumàro bhagavàn purà devayuge prabhuþ 1010012a sa tvaü puruùa÷àrdåla tam ànaya susatkçtam 1010012c svayam eva mahàràja gatvà sabalavàhanaþ 1010013a anumànya vasiùñhaü ca såtavàkyaü ni÷amya ca 1010013c sàntaþpuraþ sahàmàtyaþ prayayau yatra sa dvijaþ 1010014a vanàni sarita÷ caiva vyatikramya ÷anaiþ ÷anaiþ 1010014c abhicakràma taü de÷aü yatra vai munipuügavaþ 1010015a àsàdya taü dvija÷reùñhaü romapàdasamãpagam 1010015c çùiputraü dadar÷àdau dãpyamànam ivànalam 1010016a tato ràjà yathànyàyaü påjàü cakre vi÷eùataþ 1010016c sakhitvàt tasya vai ràj¤aþ prahçùñenàntaràtmanà 1010017a romapàdena càkhyàtam çùiputràya dhãmate 1010017c sakhyaü saübandhakaü caiva tadà taü pratyapåjayat 1010018a evaü susatkçtas tena sahoùitvà nararùabhaþ 1010018c saptàùñadivasàn ràjà ràjànam idam abravãt 1010019a ÷àntà tava sutà ràjan saha bhartrà vi÷àmpate 1010019c madãyaü nagaraü yàtu kàryaü hi mahad udyatam 1010020a tatheti ràjà saü÷rutya gamanaü tasya dhãmataþ 1010020c uvàca vacanaü vipraü gaccha tvaü saha bhàryayà 1010021a çùiputraþ prati÷rutya tathety àha nçpaü tadà 1010021c sa nçpeõàbhyanuj¤àtaþ prayayau saha bhàryayà 1010022a tàv anyonyà¤jaliü kçtvà snehàt saü÷liùya corasà 1010022c nanandatur da÷aratho romapàda÷ ca vãryavàn 1010023a tataþ suhçdam àpçcchya prasthito raghunandanaþ 1010023c paurebhyaþ preùayàm àsa dåtàn vai ÷ãghragàminaþ 1010023e kriyatàü nagaraü sarvaü kùipram eva svalaükçtam 1010024a tataþ prahçùñàþ pauràs te ÷rutvà ràjànam àgatam 1010024c tathà pracakrus tat sarvaü ràj¤à yat preùitaü tadà 1010025a tataþ svalaükçtaü ràjà nagaraü pravive÷a ha 1010025c ÷aïkhadundubhinirghoùaiþ puraskçtya dvijarùabham 1010026a tataþ pramuditàþ sarve dçùñvà vai nàgarà dvijam 1010026c prave÷yamànaü satkçtya narendreõendrakarmaõà 1010027a antaþpuraü prave÷yainaü påjàü kçtvà tu ÷àstrataþ 1010027c kçtakçtyaü tadàtmànaü mene tasyopavàhanàt 1010028a antaþpuràõi sarvàõi ÷àntàü dçùñvà tathàgatàm 1010028c saha bhartrà vi÷àlàkùãü prãtyànandam upàgaman 1010029a påjyamànà ca tàbhiþ sà ràj¤à caiva vi÷eùataþ 1010029c uvàsa tatra sukhità kaü cit kàlaü saha dvijà 1011001a tataþ kàle bahutithe kasmiü÷ cit sumanohare 1011001c vasante samanupràpte ràj¤o yaùñuü mano 'bhavat 1011002a tataþ prasàdya ÷irasà taü vipraü devavarõinam 1011002c yaj¤àya varayàm àsa saütànàrthaü kulasya ca 1011003a tatheti ca sa ràjànam uvàca ca susatkçtaþ 1011003c saübhàràþ saübhriyantàü te turaga÷ ca vimucyatàm 1011004a tato ràjàbravãd vàkyaü sumantraü mantrisattamam 1011004c sumantràvàhaya kùipram çtvijo brahmavàdinaþ 1011005a tataþ sumantras tvaritaü gatvà tvaritavikramaþ 1011005c samànayat sa tàn vipràn samastàn vedapàragàn 1011006a suyaj¤aü vàmadevaü ca jàbàlim atha kà÷yapam 1011006c purohitaü vasiùñhaü ca ye cànye dvijasattamàþ 1011007a tàn påjayitvà dharmàtmà ràjà da÷arathas tadà 1011007c idaü dharmàrthasahitaü ÷lakùõaü vacanam abravãt 1011008a mama làlapyamànasya putràrthaü nàsti vai sukham 1011008c tadarthaü hayamedhena yakùyàmãti matir mama 1011009a tad ahaü yaùñum icchàmi ÷àstradçùñena karmaõà 1011009c çùiputraprabhàvena kàmàn pràpsyàmi càpy aham 1011010a tataþ sàdhv iti tad vàkyaü bràhmaõàþ pratyapåjayan 1011010c vasiùñhapramukhàþ sarve pàrthivasya mukhàc cyutam 1011011a çùya÷çïgapurogà÷ ca pratyåcur nçpatiü tadà 1011011c saübhàràþ saübhriyantàü te turaga÷ ca vimucyatàm 1011012a sarvathà pràpyase putràü÷ caturo 'mitavikramàn 1011012c yasya te dhàrmikã buddhir iyaü putràrtham àgatàþ 1011013a tataþ prãto 'bhavad ràjà ÷rutvà tad dvijabhàùitam 1011013c amàtyàü÷ càbravãd ràjà harùeõedaü ÷ubhàkùaram 1011014a guråõàü vacanàc chãghraü saübhàràþ saübhriyantu me 1011014c samarthàdhiùñhita÷ cà÷vaþ sopàdhyàyo vimucyatàm 1011015a sarayvà÷ cottare tãre yaj¤abhåmir vidhãyatàm 1011015c ÷àntaya÷ càbhivardhantàü yathàkalpaü yathàvidhi 1011016a ÷akyaþ kartum ayaü yaj¤aþ sarveõàpi mahãkùità 1011016c nàparàdho bhavet kaùño yady asmin kratusattame 1011017a chidraü hi mçgayante 'tra vidvàüso brahmaràkùasàþ 1011017c vidhihãnasya yaj¤asya sadyaþ kartà vina÷yati 1011018a tad yathàvidhi pårvaü me kratur eùa samàpyate 1011018c tathàvidhànaü kriyatàü samarthàþ karaõeùv iha 1011019a tatheti ca tataþ sarve mantriõaþ pratyapåjayan 1011019c pàrthivendrasya tad vàkyaü yathàj¤aptam akurvata 1011020a tato dvijàs te dharmaj¤am astuvan pàrthivarùabham 1011020c anuj¤àtàs tataþ sarve punar jagmur yathàgatam 1011021a gatànàü tu dvijàtãnàü mantriõas tàn naràdhipaþ 1011021c visarjayitvà svaü ve÷ma pravive÷a mahà dyutiþ 1012001a punaþ pràpte vasante tu pårõaþ saüvatsaro 'bhavat 1012001c abhivàdya vasiùñhaü ca nyàyataþ pratipåjya ca 1012002a abravãt pra÷ritaü vàkyaü prasavàrthaü dvijottamam 1012002c yaj¤o me kriyatàü vipra yathoktaü munipuügava 1012003a yathà na vighnaþ kriyate yaj¤àïgeùu vidhãyatàm 1012003c bhavàn snigdhaþ suhçn mahyaü guru÷ ca paramo bhavàn 1012004a voóhavyo bhavatà caiva bhàro yaj¤asya codyataþ 1012004c tatheti ca sa ràjànam abravãd dvijasattamaþ 1012005a kariùye sarvam evaitad bhavatà yat samarthitam 1012005c tato 'bravãd dvijàn vçddhàn yaj¤akarmasu niùñhitàn 1012006a sthàpatye niùñhitàü÷ caiva vçddhàn paramadhàrmikàn 1012006c karmàntikठ÷ilpakàràn vardhakãn khanakàn api 1012007a gaõakठ÷ilpina÷ caiva tathaiva nañanartakàn 1012007c tathà ÷uc㤠÷àstravidaþ puruùàn subahu÷rutàn 1012008a yaj¤akarma samãhantàü bhavanto ràja÷àsanàt 1012008c iùñakà bahusàhasrã ÷ãghram ànãyatàm iti 1012009a aupakàryàþ kriyantàü ca ràj¤àü bahuguõànvitàþ 1012009c bràhmaõàvasathà÷ caiva kartavyàþ ÷ata÷aþ ÷ubhàþ 1012010a bhakùyànnapànair bahubhiþ samupetàþ suniùñhitàþ 1012010c tathà paurajanasyàpi kartavyà bahuvistaràþ 1012011a àvàsà bahubhakùyà vai sarvakàmair upasthitàþ 1012011c tathà jànapadasyàpi janasya bahu÷obhanam 1012012a dàtavyam annaü vidhivat satkçtya na tu lãlayà 1012012c sarvavarõà yathà påjàü pràpnuvanti susatkçtàþ 1012013a na càvaj¤à prayoktavyà kàmakrodhava÷àd api 1012013c yaj¤akarmasu ye 'vyagràþ puruùàþ ÷ilpinas tathà 1012014a teùàm api vi÷eùeõa påjà kàryà yathàkramam 1012014c yathà sarvaü suvihitaü na kiü cit parihãyate 1012015a tathà bhavantaþ kurvantu prãtisnigdhena cetasà 1012015c tataþ sarve samàgamya vasiùñham idam abruvan 1012016a yathoktaü tat kariùyàmo na kiü cit parihàsyate 1012016c tataþ sumantram àhåya vasiùñho vàkyam abravãt 1012017a nimantrayasya nçpatãn pçthivyàü ye ca dhàrmikàþ 1012017c bràhmaõàn kùatriyàn vai÷yठ÷ådràü÷ caiva sahasra÷aþ 1012018a samànayasva satkçtya sarvade÷eùu mànavàn 1012018c mithilàdhipatiü ÷åraü janakaü satyavikramam 1012019a niùñhitaü sarva÷àstreùu tathà vedeùu niùñhitam 1012019c tam ànaya mahàbhàgaü svayam eva susatkçtam 1012019e pårvasaübandhinaü j¤àtvà tataþ pårvaü bravãmi te 1012020a tathà kà÷ipatiü snigdhaü satataü priyavàdinam 1012020c sadvçttaü devasaükà÷aü svayam evànayasva ha 1012021a tathà kekayaràjànaü vçddhaü paramadhàrmikam 1012021c ÷va÷uraü ràjasiühasya saputraü tam ihànaya 1012022a aïge÷varaü mahàbhàgaü romapàdaü susatkçtam 1012022c vayasyaü ràjasiühasya tam ànaya ya÷asvinam 1012023a pràcãnàn sindhusauvãràn sauràùñhreyàü÷ ca pàrthivàn 1012023c dàkùiõàtyàn narendràü÷ ca samastàn ànayasva ha 1012024a santi snigdhà÷ ca ye cànye ràjànaþ pçthivãtale 1012024c tàn ànaya yathàkùipraü sànugàn sahabàndhavàn 1012025a vasiùñhavàkyaü tac chrutvà sumantras tvaritas tadà 1012025c vyàdi÷at puruùàüs tatra ràj¤àm ànayane ÷ubhàn 1012026a svayam eva hi dharmàtmà prayayau muni÷àsanàt 1012026c sumantras tvarito bhåtvà samànetuü mahãkùitaþ 1012027a te ca karmàntikàþ sarve vasiùñhàya ca dhãmate 1012027c sarvaü nivedayanti sma yaj¤e yad upakalpitam 1012028a tataþ prãto dvija÷reùñhas tàn sarvàn punar abravãt 1012028c avaj¤ayà na dàtavyaü kasya cil lãlayàpi và 1012028e avaj¤ayà kçtaü hanyàd dàtàraü nàtra saü÷ayaþ 1012029a tataþ kai÷ cid ahoràtrair upayàtà mahãkùitaþ 1012029c bahåni ratnàny àdàya ràj¤o da÷arathasya ha 1012030a tato vasiùñhaþ suprãto ràjànam idam abravãt 1012030c upayàtà naravyàghra ràjànas tava ÷àsanàt 1012031a mayàpi satkçtàþ sarve yathàrhaü ràjasattamàþ 1012031c yaj¤iyaü ca kçtaü ràjan puruùaiþ susamàhitaiþ 1012032a niryàtu ca bhavàn yaùñuü yaj¤àyatanam antikàt 1012032c sarvakàmair upahçtair upetaü vai samantataþ 1012033a tathà vasiùñhavacanàd çùya÷çïgasya cobhayoþ 1012033c ÷ubhe divasa nakùatre niryàto jagatãpatiþ 1012034a tato vasiùñhapramukhàþ sarva eva dvijottamàþ 1012034c çùya÷çïgaü puraskçtya yaj¤akarmàrabhaüs tadà 1013001a atha saüvatsare pårõe tasmin pràpte turaïgame 1013001c sarayvà÷ cottare tãre ràj¤o yaj¤o 'bhyavartata 1013002a çùya÷çïgaü puraskçtya karma cakrur dvijarùabhàþ 1013002c a÷vamedhe mahàyaj¤e ràj¤o 'sya sumahàtmanaþ 1013003a karma kurvanti vidhivad yàjakà vedapàragàþ 1013003c yathàvidhi yathànyàyaü parikràmanti ÷àstrataþ 1013004a pravargyaü ÷àstrataþ kçtvà tathaivopasadaü dvijàþ 1013004c cakru÷ ca vidhivat sarvam adhikaü karma ÷àstrataþ 1013005a abhipåjya tato hçùñàþ sarve cakrur yathàvidhi 1013005c pràtaþsavanapårvàõi karmàõi munipuügavàþ 1013006a na càhutam abhåt tatra skhalitaü vàpi kiü cana 1013006c dç÷yate brahmavat sarvaü kùemayuktaü hi cakrire 1013007a na teùv ahaþsu ÷rànto và kùudhito vàpi dç÷yate 1013007c nàvidvàn bràhmaõas tatra nà÷atànucaras tathà 1013008a bràhmaõà bhu¤jate nityaü nàthavanta÷ ca bhu¤jate 1013008c tàpasà bhujate càpi ÷ramaõà bhu¤jate tathà 1013009a vçddhà÷ ca vyàdhità÷ caiva striyo bàlàs tathaiva ca 1013009c ani÷aü bhu¤jamànànàü na tçptir upalabhyate 1013010a dãyatàü dãyatàm annaü vàsàüsi vividhàni ca 1013010c iti saücoditàs tatra tathà cakrur aneka÷aþ 1013011a annakåñà÷ ca bahavo dç÷yante parvatopamàþ 1013011c divase divase tatra siddhasya vidhivat tadà 1013012a annaü hi vidhivat svàdu pra÷aüsanti dvijarùabhàþ 1013012c aho tçptàþ sma bhadraü te iti ÷u÷ràva ràghavaþ 1013013a svalaükçtà÷ ca puruùà bràhmaõàn paryaveùayan 1013013c upàsate ca tàn anye sumçùñamaõikuõóalàþ 1013014a karmàntare tadà viprà hetuvàdàn bahån api 1013014c pràhuþ suvàgmino dhãràþ parasparajigãùayà 1013015a divase divase tatra saüstare ku÷alà dvijàþ 1013015c sarvakarmàõi cakrus te yathà÷àstraü pracoditàþ 1013016a nàùaóaïgavid atràsãn nàvrato nàbahu÷rutaþ 1013016c sadasyas tasya vai ràj¤o nàvàdaku÷alo dvijaþ 1013017a pràpte yåpocchraye tasmin ùaó bailvàþ khàdiràs tathà 1013017c tàvanto bilvasahitàþ parõina÷ ca tathàpare 1013018a ÷leùmàtakamayo diùño devadàrumayas tathà 1013018c dvàv eva tatra vihitau bàhuvyastaparigrahau 1013019a kàritàþ sarva evaite ÷àstraj¤air yaj¤akovidaiþ 1013019c ÷obhàrthaü tasya yaj¤asya kà¤canàlaükçtà bhavan 1013020a vinyastà vidhivat sarve ÷ilpibhiþ sukçtà dçóhàþ 1013020c aùñà÷rayaþ sarva eva ÷lakùõaråpasamanvitàþ 1013021a àcchàditàs te vàsobhiþ puùpair gandhai÷ ca bhåùitàþ 1013021c saptarùayo dãptimanto viràjante yathà divi 1013022a iùñakà÷ ca yathànyàyaü kàrità÷ ca pramàõataþ 1013022c cito 'gnir bràhmaõais tatra ku÷alaiþ ÷ulbakarmaõi 1013022e sa cityo ràjasiühasya saücitaþ ku÷alair dvijaiþ 1013023a garuóo rukmapakùo vai triguõo 'ùñàda÷àtmakaþ 1013023c niyuktàs tatra pa÷avas tat tad uddi÷ya daivatam 1013024a uragàþ pakùiõa÷ caiva yathà÷àstraü pracoditàþ 1013024c ÷àmitre tu hayas tatra tathà jala carà÷ ca ye 1013025a çtvigbhiþ sarvam evaitan niyuktaü ÷àstratas tadà 1013025c pa÷ånàü tri÷ataü tatra yåpeùu niyataü tadà 1013025e a÷varatnottamaü tasya ràj¤o da÷arathasya ha 1013026a kausalyà taü hayaü tatra paricarya samantataþ 1013026c kçpàõair vi÷a÷àsainaü tribhiþ paramayà mudà 1013027a patatriõà tadà sàrdhaü susthitena ca cetasà 1013027c avasad rajanãm ekàü kausalyà dharmakàmyayà 1013028a hotàdhvaryus tathodgàtà hayena samayojayan 1013028c mahiùyà parivçtthyàtha vàvàtàm aparàü tathà 1013029a patatriõas tasya vapàm uddhçtya niyatendriyaþ 1013029c çtvik parama saüpannaþ ÷rapayàm àsa ÷àstrataþ 1013030a dhåmagandhaü vapàyàs tu jighrati sma naràdhipaþ 1013030c yathàkàlaü yathànyàyaü nirõudan pàpam àtmanaþ 1013031a hayasya yàni càïgàni tàni sarvàõi bràhmaõàþ 1013031c agnau pràsyanti vidhivat samastàþ ùoóa÷artvijaþ 1013032a plakùa÷àkhàsu yaj¤ànàm anyeùàü kriyate haviþ 1013032c a÷vamedhasya caikasya vaitaso bhàga iùyate 1013033a tryaho '÷vamedhaþ saükhyàtaþ kalpasåtreõa bràhmaõaiþ 1013033c catuùñomam ahas tasya prathamaü parikalpitam 1013034a ukthyaü dvitãyaü saükhyàtam atiràtraü tathottaram 1013034c kàritàs tatra bahavo vihitàþ ÷àstradar÷anàt 1013035a jyotiùñomàyuùã caiva atiràtrau ca nirmitau 1013035c abhijid vi÷vajic caiva aptoryàmo mahàkratuþ 1013036a pràcãü hotre dadau ràjà di÷aü svakulavardhanaþ 1013036c adhvaryave pratãcãü tu brahmaõe dakùiõàü di÷am 1013037a udgàtre tu tathodãcãü dakùiõaiùà vinirmità 1013037c a÷vamedhe mahàyaj¤e svayambhuvihite purà 1013038a kratuü samàpya tu tadà nyàyataþ puruùarùabhaþ 1013038c çtvigbhyo hi dadau ràjà dharàü tàü kratuvardhanaþ 1013039a çtvijas tv abruvan sarve ràjànaü gatakalmaùam 1013039c bhavàn eva mahãü kçtsnàm eko rakùitum arhati 1013040a na bhåmyà kàryam asmàkaü na hi ÷aktàþ sma pàlane 1013040c ratàþ svàdhyàyakaraõe vayaü nityaü hi bhåmipa 1013040e niùkrayaü kiü cid eveha prayacchatu bhavàn iti 1013041a gavàü ÷atasahasràõi da÷a tebhyo dadau nçpaþ 1013041c da÷akoñiü suvarõasya rajatasya caturguõam 1013042a çtvijas tu tataþ sarve pradaduþ sahità vasu 1013042c çùya÷çïgàya munaye vasiùñhàya ca dhãmate 1013043a tatas te nyàyataþ kçtvà pravibhàgaü dvijottamàþ 1013043c suprãtamanasaþ sarve pratyåcur mudità bhç÷am 1013044a tataþ prãtamanà ràjà pràpya yaj¤am anuttamam 1013044c pàpàpahaü svarnayanaü dustaraü pàrthivarùabhaiþ 1013045a tato 'bravãd çùya÷çïgaü ràjà da÷arathas tadà 1013045c kulasya vardhanaü tat tu kartum arhasi suvrata 1013046a tatheti ca sa ràjànam uvàca dvijasattamaþ 1013046c bhaviùyanti sutà ràjaü÷ catvàras te kulodvahàþ 1014001a medhàvã tu tato dhyàtvà sa kiü cid idam uttamam 1014001c labdhasaüj¤as tatas taü tu vedaj¤o nçpam abravãt 1014002a iùñiü te 'haü kariùyàmi putrãyàü putrakàraõàt 1014002c atharva÷irasi proktair mantraiþ siddhàü vidhànataþ 1014003a tataþ pràkramad iùñiü tàü putrãyàü putra kàraõàt 1014003c juhàva càgnau tejasvã mantradçùñena karmaõà 1014004a tato devàþ sagandharvàþ siddhà÷ ca paramarùayaþ 1014004c bhàgapratigrahàrthaü vai samavetà yathàvidhi 1014005a tàþ sametya yathànyàyaü tasmin sadasi devatàþ 1014005c abruva§l lokakartàraü brahmàõaü vacanaü mahat 1014006a bhagavaüs tvatprasàdena ràvaõo nàma ràkùasaþ 1014006c sarvànno bàdhate vãryàc chàsituü taü na ÷aknumaþ 1014007a tvayà tasmai varo dattaþ prãtena bhagavan purà 1014007c mànayanta÷ ca taü nityaü sarvaü tasya kùamàmahe 1014008a udvejayati lokàüs trãn ucchritàn dveùñi durmatiþ 1014008c ÷akraü trida÷aràjànaü pradharùayitum icchati 1014009a çùãn yakùàn sagandharvàn asuràn bràhmaõàüs tathà 1014009c atikràmati durdharùo varadànena mohitaþ 1014010a nainaü såryaþ pratapati pàr÷ve vàti na màrutaþ 1014010c calormimàlã taü dçùñvà samudro 'pi na kampate 1014011a tan manan no bhayaü tasmàd ràkùasàd ghoradar÷anàt 1014011c vadhàrthaü tasya bhagavann upàyaü kartum arhasi 1014012a evam uktaþ suraiþ sarvai÷ cintayitvà tato 'bravãt 1014012c hantàyaü vihitas tasya vadhopàyo duràtmanaþ 1014013a tena gandharvayakùàõàü devadànavarakùasàm 1014013c avadhyo 'smãti vàg uktà tathety uktaü ca tan mayà 1014014a nàkãrtayad avaj¤ànàt tad rakùo mànuùàüs tadà 1014014c tasmàt sa mànuùàd vadhyo mçtur nànyo 'sya vidyate 1014015a etac chrutvà priyaü vàkyaü brahmaõà samudàhçtam 1014015c devà maharùayaþ sarve prahçùñàs te 'bhavaüs tadà 1014016a etasminn antare viùõur upayàto mahàdyutiþ 1014016c brahmaõà ca samàgamya tatra tasthau samàhitaþ 1014017a tam abruvan suràþ sarve samabhiùñåya saünatàþ 1014017c tvàü niyokùyàmahe viùõo lokànàü hitakàmyayà 1014018a ràj¤o da÷arathasya tvam ayodhyàdhipater vibho 1014018c dharmaj¤asya vadànyasya maharùisamatejasaþ 1014018e tasya bhàryàsu tisçùu hrã÷rãkãrtyupamàsu ca 1014018g viùõo putratvam àgaccha kçtvàtmànaü caturvidham 1014019a tatra tvaü mànuùo bhåtvà pravçddhaü lokakaõñakam 1014019c avadhyaü daivatair viùõo samare jahi ràvaõam 1014020a sa hi devàn sagandharvàn siddhàü÷ ca çùisattamàn 1014020c ràkùaso ràvaõo mårkho vãryotsekena bàdhate 1014021a tad uddhataü ràvaõam çddhatejasaü; pravçddhadarpaü trida÷e÷varadviùam 1014021c viràvaõaü sàdhu tapasvikaõñakaü; tapasvinàm uddhara taü bhayàvaham 1015001a tato nàràyaõo viùõur niyuktaþ surasattamaiþ 1015001c jànann api suràn evaü ÷lakùõaü vacanam abravãt 1015002a upàyaþ ko vadhe tasya ràkùasàdhipateþ suràþ 1015002c yam ahaü taü samàsthàya nihanyàm çùikaõñakam 1015003a evam uktàþ suràþ sarve pratyåcur viùõum avyayam 1015003c mànuùãü tanum àsthàya ràvaõaü jahi saüyuge 1015004a sa hi tepe tapas tãvraü dãrghakàlam ariüdama 1015004c yena tuùño 'bhavad brahmà lokakçl lokapåjitaþ 1015005a saütuùñaþ pradadau tasmai ràkùasàya varaü prabhuþ 1015005c nànàvidhebhyo bhåtebhyo bhayaü nànyatra mànuùàt 1015006a avaj¤àtàþ purà tena varadànena mànavàþ 1015006c tasmàt tasya vadho dçùño mànuùebhyaþ paraütapa 1015007a ity etad vacanaü ÷rutvà suràõàü viùõur àtmavàn 1015007c pitaraü rocayàm àsa tadà da÷arathaü nçpam 1015008a sa càpy aputro nçpatis tasmin kàle mahàdyutiþ 1015008c ayajat putriyàm iùñiü putrepsur arisådanaþ 1015009a tato vai yajamànasya pàvakàd atulaprabham 1015009c pràdurbhåtaü mahad bhåtaü mahàvãryaü mahàbalam 1015010a kçùõaü raktàmbaradharaü raktàsyaü dundubhisvanam 1015010c snigdhaharyakùatanuja÷ma÷rupravaramårdhajam 1015011a ÷ubhalakùaõasaüpannaü divyàbharaõabhåùitam 1015011c ÷aila÷çïgasamutsedhaü dçpta÷àrdålavikramam 1015012a divàkarasamàkàraü dãptànala÷ikhopamam 1015012c taptajàmbånadamayãü ràjatàntaparicchadàm 1015013a divyapàyasasaüpårõàü pàtrãü patnãm iva priyàm 1015013c pragçhya vipulàü dorbhyàü svayaü màyàmayãm iva 1015014a samavekùyàbravãd vàkyam idaü da÷arathaü nçpam 1015014c pràjàpatyaü naraü viddhi màm ihàbhyàgataü nçpa 1015015a tataþ paraü tadà ràjà pratyuvàca kçtà¤jaliþ 1015015c bhagavan svàgataü te 'stu kim ahaü karavàõi te 1015016a atho punar idaü vàkyaü pràjàpatyo naro 'bravãt 1015016c ràjann arcayatà devàn adya pràptam idaü tvayà 1015017a idaü tu nara÷àrdåla pàyasaü devanirmitam 1015017c prajàkaraü gçhàõa tvaü dhanyam àrogyavardhanam 1015018a bhàryàõàm anuråpàõàm a÷nãteti prayaccha vai 1015018c tàsu tvaü lapsyase putràn yadarthaü yajase nçpa 1015019a tatheti nçpatiþ prãtaþ ÷irasà pratigçhyatàm 1015019c pàtrãü devànnasaüpårõàü devadattàü hiraõmayãm 1015020a abhivàdya ca tad bhåtam adbhutaü priyadar÷anam 1015020c mudà paramayà yukta÷ cakàràbhipradakùiõam 1015021a tato da÷arathaþ pràpya pàyasaü devanirmitam 1015021c babhåva paramaprãtaþ pràpya vittam ivàdhanaþ 1015022a tatas tad adbhutaprakhyaü bhåtaü paramabhàsvaram 1015022c saüvartayitvà tat karma tatraivàntaradhãyata 1015023a harùara÷mibhir udyotaü tasyàntaþpuram àbabhau 1015023c ÷àradasyàbhiràmasya candrasyeva nabho'ü÷ubhiþ 1015024a so 'ntaþpuraü pravi÷yaiva kausalyàm idam abravãt 1015024c pàyasaü pratigçhõãùva putrãyaü tv idam àtmanaþ 1015025a kausalyàyai narapatiþ pàyasàrdhaü dadau tadà 1015025c ardhàd ardhaü dadau càpi sumitràyai naràdhipaþ 1015026a kaikeyyai càva÷iùñàrdhaü dadau putràrthakàraõàt 1015026c pradadau càva÷iùñàrdhaü pàyasasyàmçtopamam 1015027a anucintya sumitràyai punar eva mahãpatiþ 1015027c evaü tàsàü dadau ràjà bhàryàõàü pàyasaü pçthak 1015028a tàs tv etat pàyasaü pràpya narendrasyottamàþ striyaþ 1015028c saümànaü menire sarvàþ praharùoditacetasaþ 1016001a putratvaü tu gate viùõau ràj¤as tasya mahàtmanaþ 1016001c uvàca devatàþ sarvàþ svayambhår bhagavàn idam 1016002a satyasaüdhasya vãrasya sarveùàü no hitaiùiõaþ 1016002c viùõoþ sahàyàn balinaþ sçjadhvaü kàmaråpiõaþ 1016003a màyàvida÷ ca ÷åràü÷ ca vàyuvegasamà¤jave 1016003c nayaj¤àn buddhisaüpannàn viùõutulyaparàkramàn 1016004a asaühàryàn upàyaj¤àn divyasaühananànvitàn 1016004c sarvàstraguõasaüpannàn amçtaprà÷anàn iva 1016005a apsaraþsu ca mukhyàsu gandharvãõàü tanåùu ca 1016005c yakùapannagakanyàsu çùkavidyàdharãùu ca 1016006a kiünarãõàü ca gàtreùu vànarãõàü tanåùu ca 1016006c sçjadhvaü hariråpeõa putràüs tulyaparàkramàn 1016007a te tathoktà bhagavatà tat prati÷rutya ÷àsanam 1016007c janayàm àsur evaü te putràn vànararåpiõaþ 1016008a çùaya÷ ca mahàtmànaþ siddhavidyàdharoragàþ 1016008c càraõà÷ ca sutàn vãràn sasçjur vanacàriõaþ 1016009a te sçùñà bahusàhasrà da÷agrãvavadhodyatàþ 1016009c aprameyabalà vãrà vikràntàþ kàmaråpiõaþ 1016010a te gajàcalasaükà÷à vapuùmanto mahàbalàþ 1016010c çkùavànaragopucchàþ kùipram evàbhijaj¤ire 1016011a yasya devasya yad råpaü veùo ya÷ ca paràkramaþ 1016011c ajàyata samastena tasya tasya sutaþ pçthak 1016012a golàïgålãùu cotpannàþ ke cit saümatavikramàþ 1016012c çkùãùu ca tathà jàtà vànaràþ kiünarãùu ca 1016013a ÷ilàpraharaõàþ sarve sarve pàdapayodhinaþ 1016013c nakhadaüùñràyudhàþ sarve sarve sarvàstrakovidàþ 1016014a vicàlayeyuþ ÷ailendràn bhedayeyuþ sthiràn drumàn 1016014c kùobhayeyu÷ ca vegena samudraü saritàü patim 1016015a dàrayeyuþ kùitiü padbhyàm àplaveyur mahàrõavam 1016015c nabhastalaü vi÷eyu÷ ca gçhõãyur api toyadàn 1016016a gçhõãyur api màtaïgàn mattàn pravrajato vane 1016016c nardamànàü÷ ca nàdena pàtayeyur vihaügamàn 1016017a ãdç÷ànàü prasåtàni harãõàü kàmaråpimàm 1016017c ÷ataü ÷atasahasràõi yåthapànàü mahàtmanàm 1016017e babhåvur yåthapa÷reùñhà vãràü÷ càjanayan harãn 1016018a anye çkùavataþ prasthàn upatasthuþ sahasra÷aþ 1016018c anye nànàvidhठ÷ailàn kànanàni ca bhejire 1016019a såryaputraü ca sugrãvaü ÷akraputraü ca vàlinam 1016019c bhràtaràv upatasthus te sarva eva harã÷varàþ 1016020a tair meghavçndàcalatulyakàyair; mahàbalair vànarayåthapàlaiþ 1016020c babhåva bhår bhãma÷arãraråpaiþ; samàvçtà ràmasahàyahetoþ 1017001a nirvçtte tu kratau tasmin hayamedhe mahàtmanaþ 1017001c pratigçhya surà bhàgàn pratijagmur yathàgatam 1017002a samàptadãkùàniyamaþ patnãgaõasamanvitaþ 1017002c pravive÷a purãü ràjà sabhçtyabalavàhanaþ 1017003a yathàrhaü påjitàs tena ràj¤à vai pçthivã÷varàþ 1017003c muditàþ prayayur de÷àn praõamya munipuügavam 1017004a gateùu pçthivã÷eùu ràjà da÷arathaþ punaþ 1017004c pravive÷a purãü ÷rãmàn puraskçtya dvijottamàn 1017005a ÷àntayà prayayau sàrdham çùya÷çïgaþ supåjitaþ 1017005c anvãyamàno ràj¤àtha sànuyàtreõa dhãmatà 1017006a kausalyàjanayad ràmaü divyalakùaõasaüyutam 1017006c viùõor ardhaü mahàbhàgaü putram ikùvàkunandanam 1017007a kausalyà ÷u÷ubhe tena putreõàmitatejasà 1017007c yathà vareõa devànàm aditir vajrapàõinà 1017008a bharato nàma kaikeyyàü jaj¤e satyaparàkramaþ 1017008c sàkùàd viùõo÷ caturbhàgaþ sarvaiþ samudito guõaiþ 1017009a atha lakùmaõa÷atrughnau sumitràjanayat sutau 1017009c vãrau sarvàstraku÷alau viùõor ardhasamanvitau 1017010a ràj¤aþ putrà mahàtmàna÷ catvàro jaj¤ire pçthak 1017010c guõavanto 'nuråpà÷ ca rucyà proùñhapadopamàþ 1017011a atãtyaikàda÷àhaü tu nàma karma tathàkarot 1017011c jyeùñhaü ràmaü mahàtmànaü bharataü kaikayãsutam 1017012a saumitriü lakùmaõam iti ÷atrughnam aparaü tathà 1017012c vasiùñhaþ paramaprãto nàmàni kçtavàüs tadà 1017012e teùàü janmakriyàdãni sarvakarmàõy akàrayat 1017013a teùàü ketur iva jyeùñho ràmo ratikaraþ pituþ 1017013c babhåva bhåyo bhåtànàü svayambhår iva saümataþ 1017014a sarve vedavidaþ ÷åràþ sarve lokahite ratàþ 1017014c sarve j¤ànopasaüpannàþ sarve samudità guõaiþ 1017015a teùàm api mahàtejà ràmaþ satyaparàkramaþ 1017015c bàlyàt prabhçti susnigdho lakùmaõo lakùmivardhanaþ 1017016a ràmasya lokaràmasya bhràtur jyeùñhasya nitya÷aþ 1017016c sarvapriyakaras tasya ràmasyàpi ÷arãrataþ 1017017a lakùmaõo lakùmisaüpanno bahiþpràõa ivàparaþ 1017017c na ca tena vinà nidràü labhate puruùottamaþ 1017017e mçùñam annam upànãtam a÷nàti na hi taü vinà 1017018a yadà hi hayam àråóho mçgayàü yàti ràghavaþ 1017018c tadainaü pçùñhato 'bhyeti sadhanuþ paripàlayan 1017019a bharatasyàpi ÷atrughno lakùmaõàvarajo hi saþ 1017019c pràõaiþ priyataro nityaü tasya càsãt tathà priyaþ 1017020a sa caturbhir mahàbhàgaiþ putrair da÷arathaþ priyaiþ 1017020c babhåva paramaprãto devair iva pitàmahaþ 1017021a te yadà j¤ànasaüpannàþ sarve samudità guõaiþ 1017021c hrãmantaþ kãrtimanta÷ ca sarvaj¤à dãrghadar÷inaþ 1017022a atha ràjà da÷arathas teùàü dàrakriyàü prati 1017022c cintayàm àsa dharmàtmà sopàdhyàyaþ sabàndhavaþ 1017023a tasya cintayamànasya mantrimadhye mahàtmanaþ 1017023c abhyàgacchan mahàtejo vi÷vàmitro mahàmuniþ 1017024a sa ràj¤o dar÷anàkàïkùã dvàràdhyakùàn uvàca ha 1017024c ÷ãghram àkhyàta màü pràptaü kau÷ikaü gàdhinaþ sutam 1017025a tac chrutvà vacanaü tasya ràjave÷ma pradudruvuþ 1017025c saübhràntamanasaþ sarve tena vàkyena coditàþ 1017026a te gatvà ràjabhavanaü vi÷vàmitram çùiü tadà 1017026c pràptam àvedayàm àsur nçpàyekùvàkave tadà 1017027a teùàü tad vacanaü ÷rutvà sapurodhàþ samàhitaþ 1017027c pratyujjagàma saühçùño brahmàõam iva vàsavaþ 1017028a sa dçùñvà jvalitaü dãptyà tàpasaü saü÷itavratam 1017028c prahçùñavadano ràjà tato 'rghyam upahàrayat 1017029a sa ràj¤aþ pratigçhyàrghyaü ÷àstradçùñtena karmaõà 1017029c ku÷alaü càvyayaü caiva paryapçcchan naràdhipam 1017030a vasiùñhaü ca samàgamya ku÷alaü munipuügavaþ 1017030c çùãü÷ ca tàn yathà nyàyaü mahàbhàgàn uvàca ha 1017031a te sarve hçùñamanasas tasya ràj¤o nive÷anam 1017031c vivi÷uþ påjitàs tatra niùedu÷ ca yathàrthataþ 1017032a atha hçùñamanà ràjà vi÷vàmitraü mahàmunim 1017032c uvàca paramodàro hçùñas tam abhipåjayan 1017033a yathàmçtasya saüpràptir yathà varùam anådake 1017033c yathà sadç÷adàreùu putrajanmàprajasya ca 1017033e pranaùñasya yathà làbho yathà harùo mahodaye 1017033g tathaivàgamanaü manye svàgataü te mahàmune 1017034a kaü ca te paramaü kàmaü karomi kim u harùitaþ 1017034c pàtrabhåto 'si me vipra diùñyà pràpto 'si dhàrmika 1017034e adya me saphalaü janma jãvitaü ca sujãvitam 1017035a pårvaü ràjarùi÷abdena tapasà dyotitaprabhaþ 1017035c brahmarùitvam anupràptaþ påjyo 'si bahudhà mayà 1017036a tad adbhutam idaü vipra pavitraü paramaü mama 1017036c ÷ubhakùetragata÷ càhaü tava saüdar÷anàt prabho 1017037a bråhi yat pràrthitaü tubhyaü kàryam àgamanaü prati 1017037c icchàmy anugçhãto 'haü tvadarthaparivçddhaye 1017038a kàryasya na vimar÷aü ca gantum arhasi kau÷ika 1017038c kartà càham a÷eùeõa daivataü hi bhavàn mama 1017039a iti hçdayasukhaü ni÷amya vàkyaü; ÷rutisukham àtmavatà vinãtam uktam 1017039c prathitaguõaya÷à guõair vi÷iùñaþ; parama çùiþ paramaü jagàma harùam 1018001a tac chrutvà ràjasiühasya vàkyam adbhutavistaram 1018001c hçùñaromà mahàtejà vi÷vàmitro 'bhyabhàùata 1018002a sadç÷aü ràja÷àrdåla tavaitad bhuvi nànyataþ 1018002c mahàvaü÷aprasåtasya vasiùñhavyapade÷inaþ 1018003a yat tu me hçdgataü vàkyaü tasya kàryasya ni÷cayam 1018003c kuruùva ràja÷àrdåla bhava satyaprati÷ravaþ 1018004a ahaü niyamam àtiùñha siddhyarthaü puruùarùabha 1018004c tasya vighnakarau dvau tu ràkùasau kàmaråpiõau 1018005a vrate me bahu÷a÷ cãrõe samàptyàü ràkùasàv imau 1018005c màrãca÷ ca subàhu÷ ca vãryavantau su÷ikùitau 1018005e tau màüsarudhiraugheõa vediü tàm abhyavarùatàm 1018006a avadhåte tathà bhåte tasmin niyamani÷caye 1018006c kçta÷ramo nirutsàhas tasmàd de÷àd apàkrame 1018007a na ca me krodham utsraùñuü buddhir bhavati pàrthiva 1018007c tathàbhåtà hi sà caryà na ÷àpas tatra mucyate 1018008a svaputraü ràja÷àrdåla ràmaü satyaparàkramam 1018008c kàkapakùadharaü ÷åraü jyeùñhaü me dàtum arhasi 1018009a ÷akto hy eùa mayà gupto divyena svena tejasà 1018009c ràkùasà ye vikartàras teùàm api vinà÷ane 1018010a ÷reya÷ càsmai pradàsyàmi bahuråpaü na saü÷ayaþ 1018010c trayàõàm api lokànàü yena khyàtiü gamiùyati 1018011a na ca tau ràmam àsàdya ÷aktau sthàtuü kathaü cana 1018011c na ca tau ràghavàd anyo hantum utsahate pumàn 1018012a vãryotsiktau hi tau pàpau kàlapà÷ava÷aü gatau 1018012c ràmasya ràja÷àrdåla na paryàptau mahàtmanaþ 1018013a na ca putrakçtaü snehaü kartum arhasi pàrthiva 1018013c ahaü te pratijànàmi hatau tau viddhi ràkùasau 1018014a ahaü vedmi mahàtmànaü ràmaü satyaparàkramam 1018014c vasiùñho 'pi mahàtejà ye ceme tapasi sthitàþ 1018015a yadi te dharmalàbhaü ca ya÷a÷ ca paramaü bhuvi 1018015c sthiram icchasi ràjendra ràmaü me dàtum arhasi 1018016a yady abhyanuj¤àü kàkutstha dadate tava mantriõaþ 1018016c vasiùñha pramukhàþ sarve tato ràmaü visarjaya 1018017a abhipretam asaüsaktam àtmajaü dàtum arhasi 1018017c da÷aràtraü hi yaj¤asya ràmaü ràjãvalocanam 1018018a nàtyeti kàlo yaj¤asya yathàyaü mama ràghava 1018018c tathà kuruùva bhadraü te mà ca ÷oke manaþ kçthàþ 1018019a ity evam uktvà dharmàtmà dharmàrthasahitaü vacaþ 1018019c viraràma mahàtejà vi÷vàmitro mahàmuniþ 1018020a iti hçdayamanovidàraõaü; munivacanaü tad atãva ÷u÷ruvàn 1018020c narapatir agamad bhayaü mahad; vyathitamanàþ pracacàla càsanàt 1019001a tac chrutvà ràja÷àrdåla vi÷vàmitrasya bhàùitam 1019001c muhårtam iva niþsaüj¤aþ saüj¤àvàn idam abravãt 1019002a ånaùoóa÷avarùo me ràmo ràjãvalocanaþ 1019002c na yuddhayogyatàm asya pa÷yàmi saha ràkùasaiþ 1019003a iyam akùauhiõã pårõà yasyàhaü patir ã÷varaþ 1019003c anayà saüvçto gatvà yodhàhaü tair ni÷àcaraiþ 1019004a ime ÷årà÷ ca vikràntà bhçtyà me 'stravi÷àradàþ 1019004c yogyà rakùogaõair yoddhuü na ràmaü netum arhasi 1019005a aham eva dhanuùpàõir goptà samaramårdhani 1019005c yàvat pràõàn dhariùyàmi tàvad yotsye ni÷àcaraiþ 1019006a nirvighnà vratavaryà sà bhaviùyati surakùità 1019006c ahaü tatra gamiùyàmil na ràma netum arhasi 1019007a bàlo hy akçtavidya÷ ca na ca vetti balàbalam 1019007c na càstrabalasaüyukto na ca yuddhavi÷àradaþ 1019007e na càsau rakùasàü yogyaþ kåñayuddhà hi te dhruvam 1019008a viprayukto hi ràmeõa muhårtam api notsahe 1019008c jãvituü muni÷àrdåla na ràmaü netum arhasi 1019009a yadi và ràghavaü brahman netum icchasi suvrata 1019009c caturaïgasamàyuktaü mayà saha ca taü naya 1019010a ùaùñir varùasahasràõi jàtasya mama kau÷ikaþ 1019010c duþkhenotpàdita÷ càyaü na ràmaü netum arhasi 1019011a caturõàm àtmajànàü hi prãtiþ paramikà mama 1019011c jyeùñhaü dharmapradhànaü ca na ràmaü netum arhasi 1019012a kiü vãryà ràkùasàs te ca kasya putrà÷ ca ke ca te 1019012c kathaü pramàõàþ ke caitàn rakùanti munipuügava 1019013a kathaü ca pratikartavyaü teùàü ràmeõa rakùasàm 1019013c màmakair và balair brahman mayà và kåñayodhinàm 1019014a sarvaü me ÷aüsa bhagavan kathaü teùàü mayà raõe 1019014c sthàtavyaü duùñabhàvànàü vãryotsiktà hi ràkùasàþ 1019015a tasya tad vacanaü ÷rutvà vi÷vàmitro 'bhyabhàùata 1019015c paulastyavaü÷aprabhavo ràvaõo nàma ràkùasaþ 1019016a sa brahmaõà dattavaras trailokyaü bàdhate bhç÷am 1019016c mahàbalo mahàvãryo ràkùasair bahubhir vçtaþ 1019017a ÷råyate hi mahàvãryo ràvaõo ràkùasàdhipaþ 1019017c sàkùàd vai÷ravaõabhràtà putro vi÷varaso muneþ 1019018a yadà svayaü na yaj¤asya vighnakartà mahàbalaþ 1019018c tena saücoditau tau tu ràkùasau sumahà balau 1019018e màrãca÷ ca subàhu÷ ca yaj¤avighnaü kariùyataþ 1019019a ity ukto muninà tena ràjovàca muniü tadà 1019019c na hi ÷akto 'smi saügràme sthàtuü tasya duràtmanaþ 1019020a sa tvaü prasàdaü dharmaj¤a kuruùva mama putrake 1019020c devadànavagandharvà yakùàþ pataga pannagàþ 1019021a na ÷aktà ràvaõaü soóhuü kiü punar mànavà yudhi 1019021c sa hi vãryavatàü vãryam àdatte yudhi ràkùasaþ 1019022a tena càhaü na ÷akto 'smi saüyoddhuü tasya và balaiþ 1019022c sabalo và muni÷reùñha sahito và mamàtmajaiþ 1019023a katham apy amaraprakhyaü saügràmàõàm akovidam 1019023c bàlaü me tanayaü brahman naiva dàsyàmi putrakam 1019024a atha kàlopamau yuddhe sutau sundopasundayoþ 1019024c yaj¤avighnakarau tau te naiva dàsyàmi putrakam 1019025a màrãca÷ ca subàhu÷ ca vãryavantau su÷ikùitau 1019025c tayor anyatareõàhaü yoddhà syàü sasuhçdgaõaþ 1020001a tac chrutvà vacanaü tasya snehaparyàkulàkùaram 1020001c samanyuþ kau÷iko vàkyaü pratyuvaca mahãpatim 1020002a pårvam arthaü prati÷rutya pratij¤àü hàtum icchasi 1020002c ràgavàõàm ayukto 'yaü kulasyàsya viparyayaþ 1020003a yad idaü te kùamaü ràjan gamiùyàmi yathàgatam 1020003c mithyàpratij¤aþ kàkutstha sukhã bhava sabàndhavaþ 1020004a tasya roùaparãtasya vi÷vàmitrasya dhãmataþ 1020004c cacàla vasudhà kçtsnà vive÷a ca bhayaü suràn 1020005a trastaråpaü tu vij¤àya jagat sarvaü mahàn çùiþ 1020005c nçpatiü suvrato dhãro vasiùñho vàkyam abravãt 1020006a ikùvàkåõàü kule jàtaþ sàkùàd dharma ivàparaþ 1020006c dhçtimànsuvrataþ ÷rãmàn na dharmaü hàtum arhasi 1020007a triùu lokeùu vikhyàto dharmàtmà iti ràghavaþ 1020007c svadharmaü pratipadyasva nàdharmaü voóhum arhasi 1020008a saü÷rutyaivaü kariùyàmãty akurvàõasya ràghava 1020008c iùñàpårtavadho bhåyàt tasmàd ràmaü visarjaya 1020009a kçtàstram akçtàstraü và nainaü ÷akùyanti ràkùasàþ 1020009c guptaü ku÷ikaputreõa jvalanenàmçtaü yathà 1020010a eùa vigrahavàn dharma eùa vãryavatàü varaþ 1020010c eùa buddhyàdhiko loke tapasa÷ ca paràyaõam 1020011a eùo 'stràn vividhàn vetti trailokye sacaràcare 1020011c nainam anyaþ pumàn vetti na ca vetsyanti ke cana 1020012a na devà narùayaþ ke cin nàsurà na ca ràkùasàþ 1020012c gandharvayakùapravaràþ sakiünaramahoragàþ 1020013a sarvàstràõi kç÷à÷vasya putràþ paramadhàrmikàþ 1020013c kau÷ikàya purà dattà yadà ràjyaü pra÷àsati 1020014a te 'pi putràþ kç÷à÷vasya prajàpatisutàsutàþ 1020014c nakaråpà mahàvãryà dãptimanto jayàvahàþ 1020015a jayà ca suprabhà caiva dakùakanye sumadhyame 1020015c te suvàte 'stra÷astràõi ÷ataü parama bhàsvaram 1020016a pa¤cà÷ataü sutà§l lebhe jayà nàma varàn purà 1020016c vadhàyàsurasainyànàm ameyàn kàmaråpiõaþ 1020017a suprabhàjanayac càpi putràn pa¤cà÷ataü punaþ 1020017c saühàràn nàma durdharùàn duràkràmàn balãyasaþ 1020018a tàni càstràõi vetty eùa yathàvat ku÷ikàtmajaþ 1020018c apårvàõàü ca janane ÷akto bhåya÷ ca dharmavit 1020019a evaü vãryo mahàtejà vi÷vàmitro mahàtapàþ 1020019c na ràmagamane ràjan saü÷ayaü gantum arhasi 1021001a tathà vasiùñhe bruvati ràjà da÷arathaþ sutam 1021001c prahçùñavadano ràmam àjuhàva salakùmaõam 1021002a kçtasvastyayanaü màtrà pitrà da÷arathena ca 1021002c purodhasà vasiùñhena maïgalair abhimantritam 1021003a sa putraü mårdhny upàghràya ràjà da÷arathaþ priyam 1021003c dadau ku÷ikaputràya suprãtenàntaràtmanà 1021004a tato vàyuþ sukhaspar÷o virajasko vavau tadà 1021004c vi÷vàmitragataü ràmaü dçùñvà ràjãvalocanam 1021005a puùpavçùñir mahaty àsãd devadundubhinisvanaþ 1021005c ÷aïkhadundubhinirghoùaþ prayàte tu mahàtmani 1021006a vi÷vàmitro yayàv agre tato ràmo mahàya÷àþ 1021006c kàkapakùadharo dhanvã taü ca saumitrir anvagàt 1021007a kalàpinau dhanuùpàõã ÷obhayànau di÷o da÷a 1021007c vi÷vàmitraü mahàtmànaü tri÷ãrùàv iva pannagau 1021007e anujagmatur akùudrau pitàmaham ivà÷vinau 1021008a baddhagodhàïgulitràõau khaógavantau mahàdyutã 1021008c sthàõuü devam ivàcintyaü kumàràv iva pàvakã 1021009a adhyardhayojanaü gatvà sarayvà dakùiõe tañe 1021009c ràmeti madhurà vàõãü vi÷vàmitro 'bhyabhàùata 1021010a gçhàõa vatsa salilaü mà bhåt kàlasya paryayaþ 1021010c mantragràmaü gçhàõa tvaü balàm atibalàü tathà 1021011a na ÷ramo na jvaro và te na råpasya viparyayaþ 1021011c na ca suptaü pramattaü và dharùayiùyanti nairçtàþ 1021012a na bàhvoþ sadç÷o vãrye pçthivyàm asti ka÷ cana 1021012c triùu lokeùu và ràma na bhavet sadç÷as tava 1021013a na saubhàgye na dàkùiõye na j¤àne buddhini÷caye 1021013c nottare pratipattavyo samo loke tavànagha 1021014a etadvidyàdvaye labdhe bhavità nàsti te samaþ 1021014c balà càtibalà caiva sarvaj¤ànasya màtarau 1021015a kùutpipàse na te ràma bhaviùyete narottama 1021015c balàm atibalàü caiva pañhataþ pathi ràghava 1021015e vidyàdvayam adhãyàne ya÷a÷ càpy atulaü bhuvi 1021016a pitàmahasute hy ete vidye tejaþsamanvite 1021016c pradàtuü tava kàkutstha sadç÷as tvaü hi dhàrmika 1021017a kàmaü bahuguõàþ sarve tvayy ete nàtra saü÷ayaþ 1021017c tapasà saübhçte caite bahuråpe bhaviùyataþ 1021018a tato ràmo jalaü spçùñvà prahçùñavadanaþ ÷uciþ 1021018c pratijagràha te vidye maharùer bhàvitàtmanaþ 1021018e vidyàsamudito ràmaþ ÷u÷ubhe bhårivikramaþ 1021019a gurukàryàõi sarvàõi niyujya ku÷ikàtmaje 1021019c åùus tàü rajanãü tatra sarayvàü susukhaü trayaþ 1022001a prabhàtàyàü tu ÷arvaryàü vi÷vàmitro mahàmuniþ 1022001c abhyabhàùata kàkutsthaü ÷ayànaü parõasaüstare 1022002a kausalyà suprajà ràma pårvà saüdhyà pravartate 1022002c uttiùñha nara÷àrdåla kartavyaü daivam àhnikam 1022003a tasyarùeþ paramodàraü vacaþ ÷rutvà nçpàtmajau 1022003c snàtvà kçtodakau vãrau jepatuþ paramaü japam 1022004a kçtàhnikau mahàvãryau vi÷vàmitraü tapodhanam 1022004c abhivàdyàbhisaühçùñau gamanàyopatasthatuþ 1022005a tau prayàte mahàvãryau divyaü tripathagàü nadãm 1022005c dadç÷àte tatas tatra sarayvàþ saügame ÷ubhe 1022006a tatrà÷ramapadaü puõyam çùãõàm ugratejasàm 1022006c bahuvarùasahasràõi tapyatàü paramaü tapaþ 1022007a taü dçùñvà paramaprãtau ràghavau puõyam à÷ramam 1022007c åcatus taü mahàtmànaü vi÷vàmitram idaü vacaþ 1022008a kasyàyam à÷ramaþ puõyaþ ko nv asmin vasate pumàn 1022008c bhagava¤ ÷rotum icchàvaþ paraü kautåhalaü hi nau 1022009a tayos tad vacanaü ÷rutvà prahasya munipuügavaþ 1022009c abravãc chråyatàü ràma yasyàyaü pårva à÷ramaþ 1022010a kandarpo mårtimàn àsãt kàma ity ucyate budhaiþ 1022011a tapasyantam iha sthàõuü niyamena samàhitam 1022011c kçtodvàhaü tu deve÷aü gacchantaü samarudgaõam 1022011e dharùayàm àsa durmedhà huükçta÷ ca mahàtmanà 1022012a dagdhasya tasya raudreõa cakùuùà raghunandana 1022012c vya÷ãryanta ÷arãràt svàt sarvagàtràõi durmateþ 1022013a tasya gàtraü hataü tatra nirdagdhasya mahàtmanà 1022013c a÷arãraþ kçtaþ kàmaþ krodhàd deve÷vareõa ha 1022014a anaïga iti vikhyàtas tadà prabhçti ràghava 1022014c sa càïgaviùayaþ ÷rãmàn yatràïgaü sa mumoca ha 1022015a tasyàyam à÷ramaþ puõyas tasyeme munayaþ purà 1022015c ÷iùyà dharmaparà vãra teùàü pàpaü na vidyate 1022016a ihàdya rajanãü ràma vasema ÷ubhadar÷ana 1022016c puõyayoþ saritor madhye ÷vas tariùyàmahe vayam 1022017a teùàü saüvadatàü tatra tapo dãrgheõa cakùuùà 1022017c vij¤àya paramaprãtà munayo harùam àgaman 1022018a arghyaü pàdyaü tathàtithyaü nivedyaku÷ikàtmaje 1022018c ràmalakùmaõayoþ pa÷càd akurvann atithikriyàm 1022019a satkàraü samanupràpya kathàbhir abhira¤jayan 1022019c nyavasan susukhaü tatra kàmà÷ramapade tadà 1023001a tataþ prabhàte vimale kçtàhnikam ariüdamau 1023001c vi÷vàmitraü puraskçtya nadyàs tãram upàgatau 1023002a te ca sarve mahàtmàno munayaþ saü÷itavratàþ 1023002c upasthàpya ÷ubhàü nàvaü vi÷vàmitram athàbruvan 1023003a àrohatu bhavàn nàvaü ràjaputrapuraskçtaþ 1023003c ariùñaü gaccha panthànaü mà bhåt kàlasya paryayaþ 1023004a vi÷vàmitras tathety uktvà tàn çùãn abhipåjya ca 1023004c tatàra sahitas tàbhyàü saritaü sàgaraü gamàm 1023005a atha ràmaþ sarinmadhye papraccha munipuïgavam 1023005c vàriõo bhidyamànasya kim ayaü tumulo dhvaniþ 1023006a ràghavasya vacaþ ÷rutvà kautåhala samanvitam 1023006c kathayàm àsa dharmàtmà tasya ÷abdasya ni÷cayam 1023007a kailàsaparvate ràma manasà nirmitaü saraþ 1023007c brahmaõà nara÷àrdåla tenedaü mànasaü saraþ 1023008a tasmàt susràva sarasaþ sàyodhyàm upagåhate 1023008c saraþpravçttà sarayåþ puõyà brahmasara÷cyutà 1023009a tasyàyam atulaþ ÷abdo jàhnavãm abhivartate 1023009c vàrisaükùobhajo ràma praõàmaü niyataþ kuru 1023010a tàbhyàü tu tàv ubhau kçtvà praõàmam atidhàrmikau 1023010c tãraü dakùiõam àsàdya jagmatur laghuvikramau 1023011a sa vanaü ghorasaükà÷aü dçùñvà nçpavaràtmajaþ 1023011c aviprahatam aikùvàkaþ papraccha munipuügavam 1023012a aho vanam idaü durgaü jhillikàgaõanàditam 1023012c bhairavaiþ ÷vàpadaiþ kãrõaü ÷akuntair dàruõàravaiþ 1023013a nànàprakàraiþ ÷akunair và÷yadbhir bhairavasvanaiþ 1023013c siühavyàghravaràhai÷ ca vàraõai÷ càpi ÷obhitam 1023014a dhavà÷vakarõakakubhair bilvatindukapàñalaiþ 1023014c saükãrõaü badarãbhi÷ ca kiü nv idaü dàruõaü vanam 1023015a tam uvàca mahàtejà vi÷vàmitro mahàmuniþ 1023015c ÷råyatàü vatsa kàkutstha yasyaitad dàruõaü vanam 1023016a etau janapadau sphãtau pårvam àstàü narottama 1023016c maladà÷ ca karåùà÷ ca devanirmàõa nirmitau 1023017a purà vçtravadhe ràma malena samabhiplutam 1023017c kùudhà caiva sahasràkùaü brahmahatyà yadàvi÷at 1023018a tam indraü snàpayan devà çùaya÷ ca tapodhanàþ 1023018c kala÷aiþ snàpayàm àsur malaü càsya pramocayan 1023019a iha bhåmyàü malaü dattvà dattvà kàruùam eva ca 1023019c ÷arãrajaü mahendrasya tato harùaü prapedire 1023020a nirmalo niùkaråùa÷ ca ÷ucir indro yadàbhavat 1023020c dadau de÷asya suprãto varaü prabhur anuttamam 1023021a imau janapadau sthãtau khyàtiü loke gamiùyataþ 1023021c maladà÷ ca karåùà÷ ca mamàïgamaladhàriõau 1023022a sàdhu sàdhv iti taü devàþ pàka÷àsanam abruvan 1023022c de÷asya påjàü tàü dçùñvà kçtàü ÷akreõa dhãmatà 1023023a etau janapadau sthãtau dãrghakàlam ariüdama 1023023c maladà÷ ca karåùà÷ ca muditau dhanadhànyataþ 1023024a kasya cit tv atha kàlasya yakùã vai kàmaråpiõã 1023024c balaü nàgasahasrasya dhàrayantã tadà hy abhåt 1023025a tàñakà nàma bhadraü te bhàryà sundasya dhãmataþ 1023025c màrãco ràkùasaþ putro yasyàþ ÷akraparàkramaþ 1023026a imau janapadau nityaü vinà÷ayati ràghava 1023026c maladàü÷ ca karåùàü÷ ca tàñakà duùñacàriõã 1023027a seyaü panthànam àvàrya vasaty atyardhayojane 1023027c ata eva ca gantavyaü tàñakàyà vanaü yataþ 1023028a svabàhubalam à÷ritya jahãmàü duùñacàriõãm 1023028c manniyogàd imaü de÷aü kuru niùkaõñakaü punaþ 1023029a na hi ka÷ cid imaü de÷aü ÷akroty àgantum ãdç÷am 1023029c yakùiõyà ghorayà ràma utsàditam asahyayà 1023030a etat te sarvam àkhyàtaü yathaitad daruõaü vanam 1023030c yakùyà cotsàditaü sarvam adyàpi na nivartate 1024001a atha tasyàprameyasya muner vacanam uttamam 1024001c ÷rutvà puruùa÷àrdålaþ pratyuvàca ÷ubhàü giram 1024002a alpavãryà yadà yakùàþ ÷råyante munipuügava 1024002c kathaü nàgasahasrasya dhàrayaty abalà balam 1024003a vi÷vàmitro 'bravãd vàkyaü ÷çõu yena balottarà 1024003c varadànakçtaü vãryaü dhàrayaty abalà balam 1024004a pårvam àsãn mahàyakùaþ suketur nàma vãryavàn 1024004c anapatyaþ ÷ubhàcàraþ sa ca tepe mahat tapaþ 1024005a pitàmahas tu suprãtas tasya yakùapates tadà 1024005c kanyàratnaü dadau ràma tàñakàü nàma nàmataþ 1024006a dadau nàgasahasrasya balaü càsyàþ pitàmahaþ 1024006c na tv eva putraü yakùàya dadau brahmà mahàya÷àþ 1024007a tàü tu jàtàü vivardhantãü råpayauvana÷àlinãm 1024007c jambhaputràya sundàya dadau bhàryàü ya÷asvinãm 1024008a kasya cit tv atha kàlalsya yakùã putraü vyajàyata 1024008c màrãcaü nàma durdharùaü yaþ ÷àpàd ràkùaso 'bhavat 1024009a sunde tu nihate ràma agastyam çùisattamam 1024009c tàñakà saha putreõa pradharùayitum icchati 1024010a ràkùasatvaü bhajasveti màrãcaü vyàjahàra saþ 1024010c agastyaþ paramakruddhas tàñakàm api ÷aptavàn 1024011a puruùàdã mahàyakùã viråpà vikçtànanà 1024011c idaü råpam apahàya dàruõaü råpam astu te 1024012a saiùà ÷àpakçtàmarùà tàñakà krodhamårchità 1024012c de÷am utsàdayaty enam agastyacaritaü ÷ubham 1024013a enàü ràghava durvçttàü yakùãü paramadàruõàm 1024013c gobràhmaõahitàrthàya jahi duùñaparàkramàm 1024014a na hy enàü ÷àpasaüsçùñàü ka÷ cid utsahate pumàn 1024014c nihantuü triùu lokeùu tvàm çte raghunandana 1024015a na hi te strãvadhakçte ghçõà kàryà narottama 1024015c càturvarõyahitàrthàya kartavyaü ràjasånunà 1024016a ràjyabhàraniyuktànàm eùa dharmaþ sanàtanaþ 1024016c adharmyàü jahi kàkutsha dharmo hy asyà na vidyate 1024017a ÷råyate hi purà ÷akro virocanasutàü nçpa 1024017c pçthivãü hantum icchantãü mantharàm abhyasådayat 1024018a viùõunà ca purà ràma bhçgupatnã dçóhavratà 1024018c anindraü lokam icchantã kàvyamàtà niùådità 1024019a etai÷ cànyai÷ ca bahubhã ràjaputramahàtmabhiþ 1024019c adharmaniratà nàryo hatàþ puruùasattamaiþ 1025001a muner vacanam aklãbaü ÷rutvà naravaràtmajaþ 1025001c ràghavaþ prà¤jalir bhåtvà pratyuvàca dçóhavrataþ 1025002a pitur vacananirde÷àt pitur vacanagauravàt 1025002c vacanaü kau÷ikasyeti kartavyam avi÷aïkayà 1025003a anu÷iùño 'smy ayodhyàyàü gurumadhye mahàtmanà 1025003c pitrà da÷arathenàhaü nàvaj¤eyaü ca tad vacaþ 1025004a so 'haü pitur vacaþ ÷rutvà ÷àsanàd brahma vàdinaþ 1025004c kariùyàmi na saüdehas tàñakàvadham uttamam 1025005a gobràhmaõahitàrthàya de÷asyàsya sukhàya ca 1025005c tava caivàprameyasya vacanaü kartum udyataþ 1025006a evam uktvà dhanurmadhye baddhvà muùñim ariüdamaþ 1025006c jyà÷abdam akarot tãvraü di÷aþ ÷abdena pårayan 1025007a tena ÷abdena vitrastàs tàñakà vanavàsinaþ 1025007c tàñakà ca susaükruddhà tena ÷abdena mohità 1025008a taü ÷abdam abhinidhyàya ràkùasã krodhamårchità 1025008c ÷rutvà càbhyadravad vegàd yataþ ÷abdo viniþsçtaþ 1025009a tàü dçùñvà ràghavaþ kruddhàü vikçtàü vikçtànanàm 1025009c pramàõenàtivçddhàü ca lakùmaõaü so 'bhyabhàùata 1025010a pa÷ya lakùmaõa yakùiõyà bhairavaü dàruõaü vapuþ 1025010c bhidyeran dar÷anàd asyà bhãråõàü hçdayàni ca 1025011a enàü pa÷ya duràdharùàü màyà balasamanvitàm 1025011c vinivçttàü karomy adya hçtakarõàgranàsikàm 1025012a na hy enàm utsahe hantuü strãsvabhàvena rakùitàm 1025012c vãryaü càsyà gatiü càpi haniùyàmãti me matiþ 1025013a evaü bruvàõe ràme tu tàñakà krodhamårchità 1025013c udyamya bàhå garjantã ràmam evàbhyadhàvata 1025014a tàm àpatantãü vegena vikràntàm a÷anãm iva 1025014c ÷areõorasi vivyàdha sà papàta mamàra ca 1025015a tàü hatàü bhãmasaükà÷àü dçùñvà surapatis tadà 1025015c sàdhu sàdhv iti kàkutsthaü surà÷ ca samapåjayan 1025016a uvàca paramaprãtaþ sahasràkùaþ puraüdaraþ 1025016c surà÷ ca sarve saühçùñà vi÷vàmitram athàbruvan 1025017a mune kau÷ike bhadraü te sendràþ sarve marudgaõàþ 1025017c toùitàþ karmaõànena snehaü dar÷aya ràghave 1025018a prajàpater bhç÷à÷vasya putràn satyaparàkramàn 1025018c tapobalabhçtàn brahman ràghavàya nivedaya 1025019a pàtrabhåta÷ ca te brahmaüs tavànugamane dhçtaþ 1025019c kartavyaü ca mahat karma suràõàü ràjasånunà 1025020a evam uktvà suràþ sarve hçùñà jagmur yathàgatam 1025020c vi÷vàmitraü påjayitvà tataþ saüdhyà pravartate 1025021a tato munivaraþ prãtis tàñakà vadhatoùitaþ 1025021c mårdhni ràmam upàghràya idaü vacanam abravãt 1025022a ihàdya rajanãü ràma vasema ÷ubhadar÷ana 1025022c ÷vaþ prabhàte gamiùyàmas tad à÷ramapadaü mama 1026001a atha tàü rajanãm uùya vi÷vàmiro mahàya÷àþ 1026001c prahasya ràghavaü vàkyam uvàca madhuràkùaram 1026002a patituùño 'smi bhadraü te ràjaputra mahàya÷aþ 1026002c prãtyà paramayà yukto dadàmy astràõi sarva÷aþ 1026003a devàsuragaõàn vàpi sagandharvoragàn api 1026003c yair amitràn prasahyàjau va÷ãkçtya jayiùyasi 1026004a tàni divyàni bhadraü te dadàmy astràõi sarva÷aþ 1026004c daõóacakraü mahad divyaü tava dàsyàmi ràghava 1026005a dharmacakraü tato vãra kàlacakraü tathaiva ca 1026005c viùõucakraü tathàtyugram aindraü cakraü tathaiva ca 1026006a vajram astraü nara÷reùñha ÷aivaü ÷ålavaraü tathà 1026006c astraü brahma÷ira÷ caiva aiùãkam api ràghava 1026007a dadàmi te mahàbàho bràhmam astram anuttamam 1026007c gade dve caiva kàkutstha modakã ÷ikharã ubhe 1026008a pradãpte nara÷àrdåla prayacchàmi nçpàtmaja 1026008c dharmapà÷am ahaü ràma kàlapà÷aü tathaiva ca 1026009a vàruõaü pà÷am astraü ca dadàny aham anuttamam 1026009c a÷anã dve prayacchàmi ÷uùkàrdre raghunandana 1026010a dadàmi càstraü painàkam astraü nàràyaõaü tathà 1026010c àgneyam astra dayitaü ÷ikharaü nàma nàmataþ 1026011a vàyavyaü prathamaü nàma dadàmi tava ràghava 1026011c astraü haya÷iro nàma krau¤cam astraü tathaiva ca 1026012a ÷akti dvayaü ca kàkutstha dadàmi tava cànagha 1026012c kaïkàlaü musalaü ghoraü kàpàlam atha kaïkaõam 1026013a dhàrayanty asurà yàni dadàmy etàni sarva÷aþ 1026013c vaidyàdharaü mahàstraü ca nandanaü nàma nàmataþ 1026014a asiratnaü mahàbàho dadàmi nçvaràtmaja 1026014c gàndharvam astraü dayitaü mànavaü nàma nàmataþ 1026015a prasvàpanapra÷amane dadmi sauraü ca ràghava 1026015c darpaõaü ÷oùaõaü caiva saütàpanavilàpane 1026016a madanaü caiva durdharùaü kandarpadayitaü tathà 1026016c pai÷àcam astraü dayitaü mohanaü nàma nàmataþ 1026016e pratãccha nara÷àrdåla ràjaputra mahàya÷aþ 1026017a tàmasaü nara÷àrdåla saumanaü ca mahàbalam 1026017c saüvartaü caiva durdharùaü mausalaü ca nçpàtmaja 1026018a satyam astraü mahàbàho tathà màyàdharaü param 1026018c ghoraü tejaþprabhaü nàma paratejo'pakarùaõam 1026019a somàstraü ÷i÷iraü nàma tvàùñram astraü sudàmanam 1026019c dàruõaü ca bhagasyàpi ÷ãteùum atha mànavam 1026020a etàn nàma mahàbàho kàmaråpàn mahàbalàn 1026020c gçhàõa paramodàràn kùipram eva nçpàtmaja 1026021a sthitas tu pràïmukho bhåtvà ÷ucir nivaratas tadà 1026021c dadau ràmàya suprãto mantragràmam anuttamam 1026022a japatas tu munes tasya vi÷vàmitrasya dhãmataþ 1026022c upatasthur mahàrhàõi sarvàõy astràõi ràghavam 1026023a åcu÷ ca mudità ràmaü sarve prà¤jalayas tadà 1026023c ime sma paramodàra kiükaràs tava ràghava 1026024a pratigçhya ca kàkutsthaþ samàlabhya ca pàõinà 1026024c manasà me bhaviùyadhvam iti tàny abhyacodayat 1026025a tataþ prãtamanà ràmo vi÷vàmitraü mahàmunim 1026025c abhivàdya mahàtejà gamanàyopacakrame 1027001a pratigçhya tato 'stràõi prahçùñavadanaþ ÷uciþ 1027001c gacchann eva ca kàkutstho vi÷vàmitram athàbravãt 1027002a gçhãtàstro 'smi bhagavan duràdharùaþ surair api 1027002c astràõàü tv aham icchàmi saühàraü munipuügava 1027003a evaü bruvati kàkutsthe vi÷vàmitro mahàmuniþ 1027003c saühàraü vyàjahàràtha dhçtimàn suvrataþ ÷uciþ 1027004a satyavantaü satyakãrtiü dhçùñaü rabhasam eva ca 1027004c pratihàrataraü nàma paràïmukham avàïmukham 1027005a lakùàkùaviùamau caiva dçóhanàbhasunàbhakau 1027005c da÷àkùa÷atavaktrau ca da÷a÷ãrùa÷atodarau 1027006a padmanàbhamahànàbhau dundunàbhasunàbhakau 1027006c jyotiùaü kç÷anaü caiva nairà÷ya vimalàv ubhau 1027007a yaugandharaharidrau ca daityapramathanau tathà 1027007c pitryaü saumanasaü caiva vidhåtamakaràv ubhau 1027008a karavãrakaraü caiva dhanadhànyau ca ràghava 1027008c kàmaråpaü kàmaruciü moham àvaraõaü tathà 1027009a jçmbhakaü sarvanàbhaü ca santànavaraõau tathà 1027009c bhç÷à÷vatanayàn ràma bhàsvaràn kàmaråpiõaþ 1027010a pratãccha mama bhadraü te pàtrabhåto 'si ràghava 1027010c divyabhàsvaradehà÷ ca mårtimantaþ sukhapradàþ 1027011a ràmaü prà¤jalayo bhåtvàbruvan madhurabhàùiõaþ 1027011c ime sma nara÷àrdåla ÷àdhi kiü karavàma te 1027012a gamyatàm iti tàn àha yatheùñaü raghunandanaþ 1027012c mànasàþ kàryakàleùu sàhàyyaü me kariùyatha 1027013a atha te ràmam àmantrya kçtvà càpi pradakùiõam 1027013c evam astv iti kàkutstham uktvà jagmur yathàgatam 1027014a sa ca tàn ràghavo j¤àtvà vi÷vàmitraü mahàmunim 1027014c gacchann evàtha madhuraü ÷lakùõaü vacanam abravãt 1027015a kiü nv etan meghasaükà÷aü parvatasyàvidårataþ 1027015c vçkùaùaõóam ito bhàti paraü kautåhalaü hi me 1027016a dar÷anãyaü mçgàkãrõaü manoharam atãva ca 1027016c nànàprakàraiþ ÷akunair valgubhàùair alaükçtam 1027017a niþsçtàþ sma muni÷reùñha kàntàràd romaharùaõàt 1027017c anayà tv avagacchàmi de÷asya sukhavattayà 1027018a sarvaü me ÷aüsa bhagavan kasyà÷ramapadaü tv idam 1027018c saüpràptà yatra te pàpà brahmaghnà duùñacàriõaþ 1028001a atha tasyàprameyasya tad vanaü paripçcchataþ 1028001c vi÷vàmitro mahàtejà vyàkhyàtum upacakrame 1028002a eùa pårvà÷ramo ràma vàmanasya mahàtmanaþ 1028002c siddhà÷rama iti khyàtaþ siddho hy atra mahàtapàþ 1028003a etasminn eva kàle tu ràjà vairocanir baliþ 1028003c nirjitya daivatagaõàn sendràü÷ ca samarudgaõàn 1028003e kàrayàm àsa tad ràjyaü triùu lokeùu vi÷rutaþ 1028004a bales tu yajamànasya devàþ sàgnipurogamàþ 1028004c samàgamya svayaü caiva viùõum åcur ihà÷rame 1028005a balir vairocanir viùõo yajate yaj¤am uttamam 1028005c asamàpte kratau tasmin svakàryam abhipadyatàm 1028006a ye cainam abhivartante yàcitàra itas tataþ 1028006c yac ca yatra yathàvac ca sarvaü tebhyaþ prayacchati 1028007a sa tvaü surahitàrthàya màyàyogam upà÷ritaþ 1028007c vàmanatvaü gato viùõo kuru kalyàõam uttamam 1028008a ayaü siddhà÷ramo nàma prasàdàt te bhaviùyati 1028008c siddhe karmaõi deve÷a uttiùñha bhagavann itaþ 1028009a atha viùõur mahàtejà adityàü samajàyata 1028009c vàmanaü råpam àsthàya vairocanim upàgamat 1028010a trãn kramàn atha bhikùitvà pratigçhya ca mànataþ 1028010c àkramya lokà§l lokàtmà sarvabhåtahite rataþ 1028011a mahendràya punaþ pràdàn niyamya balim ojasà 1028011c trailokyaü sa mahàtejà÷ cakre ÷akrava÷aü punaþ 1028012a tenaiùa pårvam àkrànta à÷ramaþ ÷ramanà÷anaþ 1028012c mayàpi bhaktyà tasyaiùa vàmanasyopabhujyate 1028013a etam à÷ramam àyànti ràkùasà vighnakàriõaþ 1028013c atra te puruùavyàghra hantavyà duùñacàriõaþ 1028014a adya gacchàmahe ràma siddhà÷ramam anuttamam 1028014c tad à÷ramapadaü tàta tavàpy etad yathà mama 1028015a taü dçùñvà munayaþ sarve siddhà÷ramanivàsinaþ 1028015c utpatyotpatya sahasà vi÷vàmitram apåjayan 1028016a yathàrhaü cakrire påjàü vi÷vàmitràya dhãmate 1028016c tathaiva ràjaputràbhyàm akurvann atithikriyàm 1028017a muhårtam atha vi÷ràntau ràjaputràv ariüdamau 1028017c prà¤jalã muni÷àrdålam åcatå raghunandanau 1028018a adyaiva dãkùàü pravi÷a bhadraü te munipuügava 1028018c siddhà÷ramo 'yaü siddhaþ syàt satyam astu vacas tava 1028019a evam ukto mahàtejà vi÷vàmitro mahàmuniþ 1028019c pravive÷a tadà dãkùàü niyato niyatendriyaþ 1028020a kumàràv api tàü ràtrim uùitvà susamàhitau 1028020c prabhàtakàle cotthàya vi÷vàmitram avandatàm 1029001a atha tau de÷akàlaj¤au ràjaputràv ariüdamau 1029001c de÷e kàle ca vàkyaj¤àv abråtàü kau÷ikaü vacaþ 1029002a bhagava¤ ÷rotum icchàvo yasmin kàle ni÷àcarau 1029002c saürakùaõãyau tau brahman nàtivarteta tatkùaõam 1029003a evaü bruvàõau kàkutsthau tvaramàõau yuyutsayà 1029003c sarve te munayaþ prãtàþ pra÷a÷aüsur nçpàtmajau 1029004a adya prabhçti ùaóràtraü rakùataü ràghavau yuvàm 1029004c dãkùàü gato hy eùa munir maunitvaü ca gamiùyati 1029005a tau tu tad vacanaü ÷rutvà ràjaputrau ya÷asvinau 1029005c anidrau ùaóahoràtraü tapovanam arakùatàm 1029006a upàsàü cakratur vãrau yattau paramadhanvinau 1029006c rarakùatur munivaraü vi÷vàmitram ariüdamau 1029007a atha kàle gate tasmin ùaùñhe 'hani samàgate 1029007c saumitram abravãd ràmo yatto bhava samàhitaþ 1029008a ràmasyaivaü bruvàõasya tvaritasya yuyutsayà 1029008c prajajvàla tato vediþ sopàdhyàyapurohità 1029009a mantravac ca yathànyàyaü yaj¤o 'sau saüpravartate 1029009c àkà÷e ca mahठ÷abdaþ pràdur àsãd bhayànakaþ 1029010a àvàrya gaganaü megho yathà pràvçùi nirgataþ 1029010c tathà màyàü vikurvàõau ràkùasàv abhyadhàvatàm 1029011a màrãca÷ ca subàhu÷ ca tayor anucaràs tathà 1029011c àgamya bhãmasaükà÷à rudhiraughàn avàsçjan 1029012a tàv àpatantau sahasà dçùñvà ràjãvalocanaþ 1029012c lakùmaõaü tv abhisaüprekùya ràmo vacanam abravãt 1029013a pa÷ya lakùmaõa durvçttàn ràkùasàn pi÷ità÷anàn 1029013c mànavàstrasamàdhåtàn anilena yathàghanàn 1029014a mànavaü paramodàram astraü paramabhàsvaram 1029014c cikùepa paramakruddho màrãcor asi ràghavaþ 1029015a sa tena paramàstreõa mànavena samàhitaþ 1029015c saüpårõaü yojana÷ataü kùiptaþ sàgarasaüplave 1029016a vicetanaü vighårõantaü ÷ãteùubalapãóitam 1029016c nirastaü dç÷ya màrãcaü ràmo lakùmaõam abravãt 1029017a pa÷ya lakùmaõa ÷ãteùuü mànavaü dharmasaühitam 1029017c mohayitvà nayaty enaü na ca pràõair viyujyate 1029018a imàn api vadhiùyàmi nirghçõàn duùñacàriõaþ 1029018c ràkùasàn pàpakarmasthàn yaj¤aghnàn rudhirà÷anàn 1029019a vigçhya sumahac càstram àgneyaü raghunandanaþ 1029019c subàhur asi cikùepa sa viddhaþ pràpatad bhuvi 1029020a ÷eùàn vàyavyam àdàya nijaghàna mahàya÷àþ 1029020c ràghavaþ paramodàro munãnàü mudam àvahan 1029021a sa hatvà ràkùasàn sarvàn yaj¤aghnàn raghunandanaþ 1029021c çùibhiþ påjitas tatra yathendro vijaye purà 1029022a atha yaj¤e samàpte tu vi÷vàmitro mahàmuniþ 1029022c nirãtikà di÷o dçùñvà kàkutstham idam abravãt 1029023a kçtàrtho 'smi mahàbàho kçtaü guruvacas tvayà 1029023c siddhà÷ramam idaü satyaü kçtaü ràma mahàya÷aþ 1030001a atha tàü rajanãü tatra kçtàrthau ràmalakùaõau 1030001c åùatur muditau vãrau prahçùñenàntaràtmanà 1030002a prabhàtàyàü tu ÷arvaryàü kçtapaurvàhõikakriyau 1030002c vi÷vàmitram çùãü÷ cànyàn sahitàv abhijagmatuþ 1030003a abhivàdya muni÷reùñhaü jvalantam iva pàvakam 1030003c åcatur madhurodàraü vàkyaü madhurabhàùiõau 1030004a imau svo muni÷àrdåla kiükarau samupasthitau 1030004c àj¤àpaya yatheùñaü vai ÷àsanaü karavàva kim 1030005a evam ukte tatas tàbhyàü sarva eva maharùayaþ 1030005c vi÷vàmitraü puraskçtya ràmaü vacanam abruvan 1030006a maithilasya nara÷reùñha janakasya bhaviùyati 1030006c yaj¤aþ paramadharmiùñhas tatra yàsyàmahe vayam 1030007a tvaü caiva nara÷àrdåla sahàsmàbhir gamiùyasi 1030007c adbhutaü ca dhanåratnaü tatra tvaü draùñum arhasi 1030008a tad dhi pårvaü nara÷reùñha dattaü sadasi daivataiþ 1030008c aprameyabalaü ghoraü makhe paramabhàsvaram 1030009a nàsya devà na gandharvà nàsurà na ca ràkùasàþ 1030009c kartum àropaõaü ÷aktà na kathaü cana mànuùàþ 1030010a dhanuùas tasya vãryaü hi jij¤àsanto mahãkùitaþ 1030010c na ÷ekur àropayituü ràjaputrà mahàbalàþ 1030011a tad dhanur nara÷àrdåla maithilasya mahàtmanaþ 1030011c tatra drakùyasi kàkutstha yaj¤aü càdbhutadar÷anam 1030012a tad dhi yaj¤aphalaü tena maithilenottamaü dhanuþ 1030012c yàcitaü nara÷àrdåla sunàbhaü sarvadaivataiþ 1030013a evam uktvà munivaraþ prasthànam akarot tadà 1030013c sarùisaüghaþ sakàkutstha àmantrya vanadevatàþ 1030014a svasti vo 'stu gamiùyàmi siddhaþ siddhà÷ramàd aham 1030014c uttare jàhnavãtãre himavantaü ÷iloccayam 1030015a pradakùiõaü tataþ kçtvà siddhà÷ramam anuttamam 1030015c uttaràü di÷am uddi÷ya prasthàtum upacakrame 1030016a taü vrajantaü munivaram anvagàd anusàriõàm 1030016c ÷akañã ÷atamàtraü tu prayàõe brahmavàdinàm 1030017a mçgapakùigaõà÷ caiva siddhà÷ramanivàsinaþ 1030017c anujagmur mahàtmànaü vi÷vàmitraü mahàmunim 1030018a te gatvà dåram adhvànaü lambamàne divàkare 1030018c vàsaü cakrur munigaõàþ ÷oõàkåle samàhitàþ 1030019a te 'staü gate dinakare snàtvà hutahutà÷anàþ 1030019c vi÷vàmitraü puraskçtya niùedur amitaujasaþ 1030020a ràmo 'pi sahasaumitrir munãüs tàn abhipåjya ca 1030020c agrato niùasàdàtha vi÷vàmitrasya dhãmataþ 1030021a atha ràmo mahàtejà vi÷vàmitraü mahàmunim 1030021c papraccha muni÷àrdålaü kautåhalasamanvitaþ 1030022a bhagavan ko nv ayaü de÷aþ samçddhavana÷obhitaþ 1030022c ÷rotum icchàmi bhadraü te vaktum arhasi tattvataþ 1030023a codito ràmavàkyena kathayàm àsa suvrataþ 1030023c tasya de÷asya nikhilam çùimadhye mahàtapàþ 1031001a brahmayonir mahàn àsãt ku÷o nàma mahàtapàþ 1031001c vaidarbhyàü janayàm àsa caturaþ sadç÷àn sutàn 1031002a ku÷àmbaü ku÷anàbhaü ca àdhårta rajasaü vasum 1031002c dãptiyuktàn mahotsàhàn kùatradharmacikãrùayà 1031002e tàn uvàca ku÷aþ putràn dharmiùñhàn satyavàdinaþ 1031003a ku÷asya vacanaü ÷rutvà catvàro lokasaümatàþ 1031003c nive÷aü cakrire sarve puràõàü nçvaràs tadà 1031004a ku÷àmbas tu mahàtejàþ kau÷àmbãm akarot purãm 1031004c ku÷anàbhas tu dharmàtmà paraü cakre mahodayam 1031005a àdhårtarajaso ràma dharmàraõyaü mahãpatiþ 1031005c cakre puravaraü ràjà vasu÷ cakre girivrajam 1031006a eùà vasumatã ràma vasos tasya mahàtmanaþ 1031006c ete ÷ailavaràþ pa¤ca prakà÷ante samantataþ 1031007a sumàgadhã nadã ramyà màgadhàn vi÷rutàyayau 1031007c pa¤cànàü ÷ailamukhyànàü madhye màleva ÷obhate 1031008a saiùà hi màgadhã ràma vasos tasya mahàtmanaþ 1031008c pårvàbhicarità ràma sukùetrà sasyamàlinã 1031009a ku÷anàbhas tu ràjarùiþ kanyà÷atam anuttamam 1031009c janayàm àsa dharmàtmà ghçtàcyàü raghunandana 1031010a tàs tu yauvana÷àlinyo råpavatyaþ svalaükçtàþ 1031010c udyànabhåmim àgamya pràvçùãva ÷atahradàþ 1031011a gàyantyo nçtyamànà÷ ca vàdayantya÷ ca ràghava 1031011c àmodaü paramaü jagmur varàbharaõabhåùitàþ 1031012a atha tà÷ càrusarvàïgyo råpeõàpratimà bhuvi 1031012c udyànabhåmim àgamya tàrà iva ghanàntare 1031013a tàþ sarvaguõasaüpannà råpayauvanasaüyutàþ 1031013c dçùñvà sarvàtmako vàyur idaü vacanam abravãt 1031014a ahaü vaþ kàmaye sarvà bhàryà mama bhaviùyatha 1031014c mànuùas tyajyatàü bhàvo dãrgham àyur avàpsyatha 1031015a tasya tad vacanaü ÷rutvà vàyor akliùñakarmaõaþ 1031015c apahàsya tato vàkyaü kanyà÷atam athàbravãt 1031016a anta÷ carasi bhåtànàü sarveùàü tvaü surottama 1031016c prabhàvaj¤à÷ ca te sarvàþ kim asmàn avamanyase 1031017a ku÷anàbhasutàþ sarvàþ samarthàs tvàü surottama 1031017c sthànàc cyàvayituü devaü rakùàmas tu tapo vayam 1031018a mà bhåt sa kàlo durmedhaþ pitaraü satyavàdinam 1031018c nàvamanyasva dharmeõa svayaüvaram upàsmahe 1031019a pità hi prabhur asmàkaü daivataü paramaü hi saþ 1031019c yasya no dàsyati pità sa no bhartà bhaviùyati 1031020a tàsàü tad vacanaü ÷rutvà vàyuþ paramakopanaþ 1031020c pravi÷ya sarvagàtràõi babha¤ja bhagavàn prabhuþ 1031021a tàþ kanyà vàyunà bhagnà vivi÷ur nçpater gçham 1031021c dçùñvà bhagnàs tadà ràjà saübhrànta idam abravãt 1031022a kim idaü kathyatàü putryaþ ko dharmam avamanyate 1031022c kubjàþ kena kçtàþ sarvà veùñantyo nàbhibhàùatha 1032001a tasya tad vacanaü ÷rutvà ku÷anàbhasya dhãmataþ 1032001c ÷irobhi÷ caraõau spçùñvà kanyà÷atam abhàùata 1032002a vàyuþ sarvàtmako ràjan pradharùayitum icchati 1032002c a÷ubhaü màrgam àsthàya na dharmaü pratyavekùate 1032003a pitçmatyaþ sma bhadraü te svacchande na vayaü sthitàþ 1032003c pitaraü no vçõãùva tvaü yadi no dàsyate tava 1032004a tena pàpànubandhena vacanaü na pratãcchatà 1032004c evaü bruvantyaþ sarvàþ sma vàyunà nihatà bhçùam 1032005a tàsàü tadvacanaü ÷rutvà ràjà paramadhàrmikaþ 1032005c pratyuvàca mahàtejàþ kanyà÷atam anuttamam 1032006a kùàntaü kùamàvatàü putryaþ kartavyaü sumahat kçtam 1032006c aikamatyam upàgamya kulaü càvekùitaü mama 1032007a alaükàro hi nàrãõàü kùamà tu puruùasya và 1032007c duùkaraü tac ca vaþ kùàntaü trida÷eùu vi÷eùataþ 1032008a yàdç÷ãr vaþ kùamà putryaþ sarvàsàm avi÷eùataþ 1032008c kùamà dànaü kùamà yaj¤aþ kùamà satyaü ca putrikàþ 1032009a kùamà ya÷aþ kùamà dharmaþ kùamàyàü viùñhitaü jagat 1032009c visçjya kanyàþ kàkutstha ràjà trida÷avikramaþ 1032010a mantraj¤o mantrayàm àsa pradànaü saha mantribhiþ 1032010c de÷e kàle pradànasya sadç÷e pratipàdanam 1032011a etasminn eva kàle tu cålã nàma mahàmuniþ 1032011c årdhvaretàþ ÷ubhàcàro bràhmaü tapa upàgamat 1032012a tapyantaü tam çùiü tatra gandharvã paryupàsate 1032012c somadà nàma bhadraü te årmilà tanayà tadà 1032013a sà ca taü praõatà bhåtvà ÷u÷råùaõaparàyaõà 1032013c uvàsa kàle dharmiùñhà tasyàs tuùño 'bhavad guruþ 1032014a sa ca tàü kàlayogena provàca raghunandana 1032014c parituùño 'smi bhadraü te kiü karomi tava priyam 1032015a parituùñaü muniü j¤àtvà gandharvã madhurasvaram 1032015c uvàca paramaprãtà vàkyaj¤à vàkyakovidam 1032016a lakùmyà samudito bràhmyà brahmabhåto mahàtapàþ 1032016c bràhmeõa tapasà yuktaü putram icchàmi dhàrmikam 1032017a apati÷ càsmi bhadraü te bhàryà càsmi na kasya cit 1032017c bràhmeõopagatàyà÷ ca dàtum arhasi me sutam 1032018a tasyàþ prasanno brahmarùir dadau putram anuttamam 1032018c brahmadatta iti khyàtaü mànasaü cålinaþ sutam 1032019a sa ràjà brahmadattas tu purãm adhyavasat tadà 1032019c kàmpilyàü parayà lakùmyà devaràjo yathà divam 1032020a sa buddhiü kçtavàn ràjà ku÷anàbhaþ sudhàrmikaþ 1032020c brahmadattàya kàkutstha dàtuü kanyà÷ataü tadà 1032021a tam àhåya mahàtejà brahmadattaü mahãpatiþ 1032021c dadau kanyà÷ataü ràjà suprãtenàntaràtmanà 1032022a yathàkramaü tataþ pàõiü jagràha raghunandana 1032022c brahmadatto mahã pàlas tàsàü devapatir yathà 1032023a spçùñamàtre tataþ pàõau vikubjà vigatajvaràþ 1032023c yuktàþ paramayà lakùmyà babhuþ kanyà÷ataü tadà 1032024a sa dçùñvà vàyunà muktàþ ku÷anàbho mahãpatiþ 1032024c babhåva paramaprãto harùaü lebhe punaþ punaþ 1032025a kçtodvàhaü tu ràjànaü brahmadattaü mahãpatiþ 1032025c sadàraü preùayàm àsa sopàdhyàya gaõaü tadà 1032026a somadàpi susaühçùñà putrasya sadç÷ãü kriyàm 1032026c yathànyàyaü ca gandharvã snuùàs tàþ pratyanandata 1033001a kçtodvàhe gate tasmin brahmadatte ca ràghava 1033001c aputraþ putralàbhàya pautrãm iùñim akalpayat 1033002a iùñyàü tu vartamànàyàü ku÷anàbhaü mahãpatim 1033002c uvàca paramaprãtaþ ku÷o brahmasutas tadà 1033003a putras te sadç÷aþ putra bhaviùyati sudhàrmikaþ 1033003c gàdhiü pràpsyasi tena tvaü kãrtiü loke ca ÷à÷vatãm 1033004a evam uktvà ku÷o ràma ku÷anàbhaü mahãpatim 1033004c jagàmàkà÷am àvi÷ya brahmalokaü sanàtanam 1033005a kasya cit tv atha kàlasya ku÷anàbhasya dhãmataþ 1033005c jaj¤e paramadharmiùñho gàdhir ity eva nàmataþ 1033006a sa pità mama kàkutstha gàdhiþ paramadhàrmikaþ 1033006c ku÷avaü÷aprasåto 'smi kau÷iko raghunandana 1033007a pårvajà bhaginã càpi mama ràghava suvratà 1033007c nàmnà satyavatã nàma çcãke pratipàdità 1033008a sa÷arãrà gatà svargaü bhartàram anuvartinã 1033008c kau÷ikã paramodàrà sà pravçttà mahànadã 1033009a divyà puõyodakà ramyà himavantam upà÷rità 1033009c lokasya hitakàmàrthaü pravçttà bhaginã mama 1033010a tato 'haü himavatpàr÷ve vasàmi niyataþ sukham 1033010c bhaginyàþ snehasaüyuktaþ kau÷ikyà raghunandana 1033011a sà tu satyavatã puõyà satye dharme pratiùñhità 1033011c pativratà mahàbhàgà kau÷ikã saritàü varà 1033012a ahaü hi niyamàd ràma hitvà tàü samupàgataþ 1033012c siddhà÷ramam anupràpya siddho 'smi tava tejasà 1033013a eùà ràma mamotpattiþ svasya vaü÷asya kãrtità 1033013c de÷asya ca mahàbàho yan màü tvaü paripçcchasi 1033014a gato 'rdharàtraþ kàkutstha kathàþ kathayato mama 1033014c nidràm abhyehi bhadraü te mà bhåd vighno 'dhvanãha naþ 1033015a niùpandàs taravaþ sarve nilãnà mçgapakùiõaþ 1033015c nai÷ena tamasà vyàptà di÷a÷ ca raghunandana 1033016a ÷anair viyujyate saüdhyà nabho netrair ivàvçtam 1033016c nakùatratàràgahanaü jyotirbhir avabhàsate 1033017a uttiùñhati ca ÷ãtàü÷uþ ÷a÷ã lokatamonudaþ 1033017c hlàdayan pràõinàü loke manàüsi prabhayà vibho 1033018a nai÷àni sarvabhåtàni pracaranti tatas tataþ 1033018c yakùaràkùasasaüghà÷ ca raudrà÷ ca pi÷ità÷anàþ 1033019a evam uktvà mahàtejà viraràma mahàmuniþ 1033019c sàdhu sàdhv iti taü sarve munayo hy abhyapåjayan 1033020a ràmo 'pi saha saumitriþ kiü cid àgatavismayaþ 1033020c pra÷asya muni÷àrdålaü nidràü samupasevate 1034001a upàsya ràtri÷eùaü tu ÷oõàkåle maharùibhiþ 1034001c ni÷àyàü suprabhàtàyàü vi÷vàmitro 'bhyabhàùata 1034002a suprabhàtà ni÷à ràma pårvà saüdhyà pravartate 1034002c uttiùñhottiùñha bhadraü te gamanàyàbhirocaya 1034003a tac chrutvà vacanaü tasya kçtvà paurvàhõikãü kriyàm 1034003c gamanaü rocayàm àsa vàkyaü cedam uvàca ha 1034004a ayaü ÷oõaþ ÷ubhajalo gàdhaþ pulinamaõóitaþ 1034004c katareõa pathà brahman saütariùyàmahe vayam 1034005a evam uktas tu ràmeõa vi÷vàmitro 'bravãd idam 1034005c eùa panthà mayoddiùño yena yànti maharùayaþ 1034006a te gatvà dåram adhvànaü gate 'rdhadivase tadà 1034006c jàhnavãü saritàü ÷reùñhàü dadç÷ur munisevitàm 1034007a tàü dçùñvà puõyasalilàü haüsasàrasasevitàm 1034007c babhåvur muditàþ sarve munayaþ saharàghavàþ 1034007e tasyàs tãre tata÷ cakrus te àvàsaparigraham 1034008a tataþ snàtvà yathànyàyaü saütarpya pitçdevatàþ 1034008c hutvà caivàgnihotràõi prà÷ya càmçtavad dhaviþ 1034009a vivi÷ur jàhnavãtãre ÷ucau muditamànasàþ 1034009c vi÷vàmitraü mahàtmànaü parivàrya samantataþ 1034010a saüprahçùñamanà ràmo vi÷vàmitram athàbravãt 1034010c bhagava¤ ÷rotum icchàmi gaïgàü tripathagàü nadãm 1034010e trailokyaü katham àkramya gatà nadanadãpatim 1034011a codito ràma vàkyena vi÷vàmitro mahàmuniþ 1034011c vçddhiü janma ca gaïgàyà vaktum evopacakrame 1034012a ÷ailendro himavàn nàma dhàtånàm àkaro mahàn 1034012c tasya kanyà dvayaü ràma råpeõàpratimaü bhuvi 1034013a yà meruduhità ràma tayor màtà sumadhyamà 1034013c nàmnà menà manoj¤à vai patnã himavataþ priyà 1034014a tasyàü gaïgeyam abhavaj jyeùñhà himavataþ sutà 1034014c umà nàma dvitãyàbhåt kanyà tasyaiva ràghava 1034015a atha jyeùñhàü suràþ sarve devatàrthacikãrùayà 1034015c ÷ailendraü varayàm àsur gaïgàü tripathagàü nadãm 1034016a dadau dharmeõa himavàüs tanayàü lokapàvanãm 1034016c svacchandapathagàü gaïgàü trailokyahitakàmyayà 1034017a pratigçhya trilokàrthaü trilokahitakàriõaþ 1034017c gaïgàm àdàya te 'gacchan kçtàrthenàntaràtmanà 1034018a yà cànyà ÷ailaduhità kanyàsãd raghunandana 1034018c ugraü sà vratam àsthàya tapas tepe tapodhanà 1034019a ugreõa tapasà yuktàü dadau ÷ailavaraþ sutàm 1034019c rudràyàpratiråpàya umàü lokanamaskçtàm 1034020a ete te ÷aila ràjasya sute lokanamaskçte 1034020c gaïgà ca saritàü ÷reùñhà umà devã ca ràghava 1034021a etat te dharmam àkhyàtaü yathà tripathagà nadã 1034021c khaü gatà prathamaü tàta gatiü gatimatàü vara 1035001a ukta vàkye munau tasminn ubhau ràghavalakùmaõau 1035001c pratinandya kathàü vãràv åcatur munipuügavam 1035002a dharmayuktam idaü brahman kathitaü paramaü tvayà 1035002c duhituþ ÷ailaràjasya jyeùñhàya vaktum arhasi 1035003a vistaraü vistaraj¤o 'si divyamànuùasaübhavam 1035003c trãn patho hetunà kena pàvayel lokapàvanã 1035004a kathaü gaïgàü tripathagà vi÷rutà sariduttamà 1035004c triùu lokeùu dharmaj¤a karmabhiþ kaiþ samanvità 1035005a tathà bruvati kàkutsthe vi÷vàmitras tapodhanaþ 1035005c nikhilena kathàü sarvàm çùimadhye nyavedayat 1035006a purà ràma kçtodvàhaþ ÷itikaõñho mahàtapàþ 1035006c dçùñvà ca spçhayà devãü maithunàyopacakrame 1035007a ÷itikaõñhasya devasya divyaü varùa÷ataü gatam 1035007c na càpi tanayo ràma tasyàm àsãt paraütapa 1035008a tato devàþ samudvignàþ pitàmahapurogamàþ 1035008c yad ihotpadyate bhåtaü kas tat pratisahiùyate 1035009a abhigamya suràþ sarve praõipatyedam abruvan 1035009c devadeva mahàdeva lokasyàsya hite rata 1035009e suràõàü praõipàtena prasàdaü kartum arhasi 1035010a na lokà dhàrayiùyanti tava tejaþ surottama 1035010c bràhmeõa tapasà yukto devyà saha tapa÷ cara 1035011a trailokyahitakàmàrthaü tejas tejasi dhàraya 1035011c rakùa sarvàn imà§l lokàn nàlokaü kartum arhasi 1035012a devatànàü vacaþ ÷rutvà sarvalokamahe÷varaþ 1035012c bàóham ity abravãt sarvàn puna÷ cedam uvàca ha 1035013a dhàrayiùyàmy ahaü tejas tejasy eva sahomayà 1035013c trida÷àþ pçthivã caiva nirvàõam adhigacchatu 1035014a yad idaü kùubhitaü sthànàn mama tejo hy anuttamam 1035014c dhàrayiùyati kas tan me bruvantu surasattamàþ 1035015a evam uktàs tato devàþ pratyåcur vçùabhadhvajam 1035015c yat tejaþ kùubhitaü hy etat tad dharà dhàrayiùyati 1035016a evam uktaþ surapatiþ pramumoca mahãtale 1035016c tejasà pçthivã yena vyàptà sagirikànanà 1035017a tato devàþ punar idam åcu÷ càtha hutà÷anam 1035017c pravi÷a tvaü mahàtejo raudraü vàyusamanvitaþ 1035018a tad agninà punar vyàptaü saüjàtaþ ÷vetaparvataþ 1035018c divyaü ÷aravaõaü caiva pàvakàdityasaünibham 1035018e yatra jàto mahàtejàþ kàrtikeyo 'gnisaübhavaþ 1035019a athomàü ca ÷ivaü caiva devàþ sarùi gaõàs tadà 1035019c påjayàm àsur atyarthaü suprãtamanasas tataþ 1035020a atha ÷aila sutà ràma trida÷àn idam abravãt 1035020c samanyur a÷apat sarvàn krodhasaüraktalocanà 1035021a yasmàn nivàrità caiva saügatà putrakàmyayà 1035021c apatyaü sveùu dàreùu notpàdayitum arhatha 1035021e adya prabhçti yuùmàkam aprajàþ santu patnayaþ 1035022a evam uktvà suràn sarvठ÷a÷àpa pçthivãm api 1035022c avane naikaråpà tvaü bahubhàryà bhaviùyasi 1035023a na ca putrakçtàü prãtiü matkrodhakaluùã kçtà 1035023c pràpsyasi tvaü sudurmedhe mama putram anicchatã 1035024a tàn sarvàn vrãóitàn dçùñvà suràn surapatis tadà 1035024c gamanàyopacakràma di÷aü varuõapàlitàm 1035025a sa gatvà tapa àtiùñhat pàr÷ve tasyottare gireþ 1035025c himavatprabhave ÷çïge saha devyà mahe÷varaþ 1035026a eùa te vistaro ràma ÷ailaputryà niveditaþ 1035026c gaïgàyàþ prabhavaü caiva ÷çõu me sahalakùmaõaþ 1036001a tapyamàne tapo deve devàþ sarùigaõàþ purà 1036001c senàpatim abhãpsantaþ pitàmaham upàgaman 1036002a tato 'bruvan suràþ sarve bhagavantaü pitàmaham 1036002c praõipatya ÷ubhaü vàkyaü sendràþ sàgnipurogamàþ 1036003a yo naþ senàpatir deva datto bhagavatà purà 1036003c sa tapaþ param àsthàya tapyate sma sahomayà 1036004a yad atrànantaraü kàryaü lokànàü hitakàmyayà 1036004c saüvidhatsva vidhànaj¤a tvaü hi naþ paramà gatiþ 1036005a devatànàü vacaþ ÷rutvà sarvalokapitàmahaþ 1036005c sàntvayan madhurair vàkyais trida÷àn idam abravãt 1036006a ÷ailaputryà yad uktaü tan na prajàsyatha patniùu 1036006c tasyà vacanam akliùñaü satyam eva na saü÷ayaþ 1036007a iyam àkà÷agà gaïgà yasyàü putraü hutà÷anaþ 1036007c janayiùyati devànàü senàpatim ariüdamam 1036008a jyeùñhà ÷ailendraduhità mànayiùyati taü sutam 1036008c umàyàs tad bahumataü bhaviùyati na saü÷ayaþ 1036009a tac chrutvà vacanaü tasya kçtàrthà raghunandana 1036009c praõipatya suràþ sarve pitàmaham apåjayan 1036010a te gatvà parvataü ràma kailàsaü dhàtumaõóitam 1036010c agniü niyojayàm àsuþ putràrthaü sarvadevatàþ 1036011a devakàryam idaü deva samàdhatsva hutà÷ana 1036011c ÷ailaputryàü mahàtejo gaïgàyàü teja utsçja 1036012a devatànàü pratij¤àya gaïgàm abhyetya pàvakaþ 1036012c garbhaü dhàraya vai devi devatànàm idaü priyam 1036013a ity etad vacanaü ÷rutvà divyaü råpam adhàrayat 1036013c sa tasyà mahimàü dçùñvà samantàd avakãryata 1036014a samantatas tadà devãm abhyaùi¤cata pàvakaþ 1036014c sarvasrotàüsi pårõàni gaïgàyà raghunandana 1036015a tam uvàca tato gaïgà sarvadevapurohitam 1036015c a÷aktà dhàraõe deva tava tejaþ samuddhatam 1036015e dahyamànàgninà tena saüpravyathitacetanà 1036016a athàbravãd idaü gaïgàü sarvadevahutà÷anaþ 1036016c iha haimavate pàde garbho 'yaü saünive÷yatàm 1036017a ÷rutvà tv agnivaco gaïgà taü garbham atibhàsvaram 1036017c utsasarja mahàtejàþ srotobhyo hi tadànagha 1036018a yad asyà nirgataü tasmàt taptajàmbånadaprabham 1036018c kà¤canaü dharaõãü pràptaü hiraõyam amalaü ÷ubham 1036019a tàmraü kàrùõàyasaü caiva taikùõyàd evàbhijàyata 1036019c malaü tasyàbhavat tatra trapusãsakam eva ca 1036020a tad etad dharaõãü pràpya nànàdhàtur avardhata 1036021a nikùiptamàtre garbhe tu tejobhir abhira¤jitam 1036021c sarvaü parvatasaünaddhaü sauvarõam abhavad vanam 1036022a jàtaråpam iti khyàtaü tadà prabhçti ràghava 1036022c suvarõaü puruùavyàghra hutà÷anasamaprabham 1036023a taü kumàraü tato jàtaü sendràþ sahamarudgaõàþ 1036023c kùãrasaübhàvanàrthàya kçttikàþ samayojayan 1036024a tàþ kùãraü jàtamàtrasya kçtvà samayam uttamam 1036024c daduþ putro 'yam asmàkaü sarvàsàm iti ni÷citàþ 1036025a tatas tu devatàþ sarvàþ kàrtikeya iti bruvan 1036025c putras trailokya vikhyàto bhaviùyati na saü÷ayaþ 1036026a teùàü tad vacanaü ÷rutvà skannaü garbhaparisrave 1036026c snàpayan parayà lakùmyà dãpyamànam ivànalam 1036027a skanda ity abruvan devàþ skannaü garbhaparisravàt 1036027c kàrtikeyaü mahàbhàgaü kàkutsthajvalanopamam 1036028a pràdurbhåtaü tataþ kùãraü kçttikànàm anuttamam 1036028c ùaõõàü ùaóànano bhåtvà jagràha stanajaü payaþ 1036029a gçhãtvà kùãram ekàhnà sukumàra vapus tadà 1036029c ajayat svena vãryeõa daityasainyagaõàn vibhuþ 1036030a surasenàgaõapatiü tatas tam amaladyutim 1036030c abhyaùi¤can suragaõàþ sametyàgnipurogamàþ 1036031a eùa te ràma gaïgàyà vistaro 'bhihito mayà 1036031c kumàrasaübhava÷ caiva dhanyaþ puõyas tathaiva ca 1037001a tàü kathàü kau÷iko ràme nivedya madhuràkùaram 1037001c punar evàparaü vàkyaü kàkutstham idam abravãt 1037002a ayodhyàdhipatiþ ÷åraþ pårvam àsãn naràdhipaþ 1037002c sagaro nàma dharmàtmà prajàkàmaþ sa càprajaþ 1037003a vaidarbhaduhità ràma ke÷inã nàma nàmataþ 1037003c jyeùñhà sagarapatnã sà dharmiùñhà satyavàdinã 1037004a ariùñanemiduhità råpeõàpratimà bhuvi 1037004c dvitãyà sagarasyàsãt patnã sumatisaüj¤ità 1037005a tàbhyàü saha tadà ràjà patnãbhyàü taptavàüs tapaþ 1037005c himavantaü samàsàdya bhçguprasravaõe girau 1037006a atha varùa ÷ate pårõe tapasàràdhito muniþ 1037006c sagaràya varaü pràdàd bhçguþ satyavatàü varaþ 1037007a apatyalàbhaþ sumahàn bhaviùyati tavànagha 1037007c kãrtiü càpratimàü loke pràpsyase puruùarùabha 1037008a ekà janayità tàta putraü vaü÷akaraü tava 1037008c ùaùñiü putrasahasràõi aparà janayiùyati 1037009a bhàùamàõaü naravyàghraü ràjapatnyau prasàdya tam 1037009c åcatuþ paramaprãte kçtà¤jalipuñe tadà 1037010a ekaþ kasyàþ suto brahman kà bahå¤ janayiùyati 1037010c ÷rotum icchàvahe brahman satyam astu vacas tava 1037011a tayos tad vacanaü ÷rutvà bhçguþ parama dhàrmikaþ 1037011c uvàca paramàü vàõãü svacchando 'tra vidhãyatàm 1037012a eko vaü÷akaro vàstu bahavo và mahàbalàþ 1037012c kãrtimanto mahotsàhàþ kà và kaü varam icchati 1037013a munes tu vacanaü ÷rutvà ke÷inã raghunandana 1037013c putraü vaü÷akaraü ràma jagràha nçpasaünidhau 1037014a ùaùñiü putrasahasràõi suparõabhaginã tadà 1037014c mahotsàhàn kãrtimato jagràha sumatiþ sutàn 1037015a pradakùiõam çùiü kçtvà ÷irasàbhipraõamya ca 1037015c jagàma svapuraü ràjà sabhàryà raghunandana 1037016a atha kàle gate tasmi¤ jyeùñhà putraü vyajàyata 1037016c asama¤ja iti khyàtaü ke÷inã sagaràtmajam 1037017a sumatis tu naravyàghra garbhatumbaü vyajàyata 1037017c ùaùñiþ putrasahasràõi tumbabhedàd viniþsçtàþ 1037018a ghçtapårõeùu kumbheùu dhàtryas tàn samavardhayan 1037018c kàlena mahatà sarve yauvanaü pratipedire 1037019a atha dãrgheõa kàlena råpayauvana÷àlinaþ 1037019c ùaùñiþ putrasahasràõi sagarasyàbhavaüs tadà 1037020a sa ca jyeùñho nara÷reùñha sagarasyàtmasaübhavaþ 1037020c bàlàn gçhãtvà tu jale sarayvà raghunandana 1037020e prakùipya prahasan nityaü majjatas tàn nirãkùya vai 1037021a pauràõàm ahite yuktaþ pitrà nirvàsitaþ puràt 1037022a tasya putro 'ü÷umàn nàma asama¤jasya vãryavàn 1037022c saümataþ sarvalokasya sarvasyàpi priyaüvadaþ 1037023a tataþ kàlena mahatà matiþ samabhijàyata 1037023c sagarasya nara÷reùñha yajeyam iti ni÷cità 1037024a sa kçtvà ni÷cayaü ràjà sopàdhyàyagaõas tadà 1037024c yaj¤akarmaõi vedaj¤o yaùñuü samupacakrame 1038001a vi÷vàmitravacaþ ÷rutvà kathànte raghunandana 1038001c uvàca paramaprãto muniü dãptam ivànalam 1038002a ÷rotum ichàmi bhadraü te vistareõa kathàm imàm 1038002c pårvako me kathaü brahman yaj¤aü vai samupàharat 1038003a vi÷vàmitras tu kàkutstham uvàca prahasann iva 1038003c ÷råyatàü vistaro ràma sagarasya mahàtmanaþ 1038004a ÷aükara÷va÷uro nàma himavàn acalottamaþ 1038004c vindhyaparvatam àsàdya nirãkùete parasparam 1038005a tayor madhye pravçtto 'bhåd yaj¤aþ sa puruùottama 1038005c sa hi de÷o naravyàghra pra÷asto yaj¤akarmaõi 1038006a tasyà÷vacaryàü kàkutstha dçóhadhanvà mahàrathaþ 1038006c aü÷umàn akarot tàta sagarasya mate sthitaþ 1038007a tasya parvaõi taü yaj¤aü yajamànasya vàsavaþ 1038007c ràkùasãü tanum àsthàya yaj¤iyà÷vam apàharat 1038008a hriyamàõe tu kàkutstha tasminn a÷ve mahàtmanaþ 1038008c upàdhyàya gaõàþ sarve yajamànam athàbruvan 1038009a ayaü parvaõi vegena yaj¤iyà÷vo 'panãyate 1038009c hartàraü jahi kàkutstha haya÷ caivopanãyatàm 1038010a yaj¤ac chidraü bhavaty etat sarveùàm a÷ivàya naþ 1038010c tat tathà kriyatàü ràjan yathàchidraþ kratur bhavet 1038011a upàdhyàya vacaþ ÷rutvà tasmin sadasi pàrthivaþ 1038011c ùaùñiü putrasahasràõi vàkyam etad uvàca ha 1038012a gatiü putrà na pa÷yàmi rakùasàü puruùarùabhàþ 1038012c mantrapåtair mahàbhàgair àsthito hi mahàkratuþ 1038013a tad gacchata vicinvadhvaü putrakà bhadram astu vaþ 1038013c samudramàlinãü sarvàü pçthivãm anugacchata 1038014a ekaikaü yojanaü putrà vistàram abhigacchata 1038015a yàvat turagasaüdar÷as tàvat khanata medinãm 1038015c tam eva hayahartàraü màrgamàõà mamàj¤ayà 1038016a dãkùitaþ pautrasahitaþ sopàdhyàyagaõo hy aham 1038016c iha sthàsyàmi bhadraü vo yàvat turagadar÷anam 1038017a ity uktvà hçùñamanaso ràjaputrà mahàbalàþ 1038017c jagmur mahãtalaü ràma pitur vacanayantritàþ 1038018a yojanàyàm avistàram ekaiko dharaõãtalam 1038018c bibhiduþ puruùavyàghra vajraspar÷asamair bhujaiþ 1038019a ÷ålair a÷anikalpai÷ ca halai÷ càpi sudàruõaiþ 1038019c bhidyamànà vasumatã nanàda raghunandana 1038020a nàgànàü vadhyamànànàm asuràõàü ca ràghava 1038020c ràkùasànàü ca durdharùaþ sattvànàü ninado 'bhavat 1038021a yojanànàü sahasràõi ùaùñiü tu raghunandana 1038021c bibhidur dharaõãü vãrà rasàtalam anuttamam 1038022a evaü parvatasaübàdhaü jambådvãpaü nçpàtmajàþ 1038022c khananto nçpa÷àrdåla sarvataþ paricakramuþ 1038023a tato devàþ sagandharvàþ sàsuràþ sahapannagàþ 1038023c saübhràntamanasaþ sarve pitàmaham upàgaman 1038024a te prasàdya mahàtmànaü viùaõõavadanàs tadà 1038024c åcuþ paramasaütrastàþ pitàmaham idaü vacaþ 1038025a bhagavan pçthivã sarvà khanyate sagaràtmajaiþ 1038025c bahava÷ ca mahàtmàno vadhyante jalacàriõaþ 1038026a ayaü yaj¤ahano 'smàkam anenà÷vo 'panãyate 1038026c iti te sarvabhåtàni nighnanti sagaràtmajaþ 1039001a devatànàü vacaþ ÷rutvà bhagavàn vai pitàmahaþ 1039001c pratyuvàca susaütrastàn kçtàntabalamohitàn 1039002a yasyeyaü vasudhà kçtsnà vàsudevasya dhãmataþ 1039002c kàpilaü råpam àsthàya dhàrayaty ani÷aü dharàm 1039003a pçthivyà÷ càpi nirbhedo dçùña eva sanàtanaþ 1039003c sagarasya ca putràõàü vinà÷o 'dãrghajãvinàm 1039004a pitàmahavacaþ ÷rutvà trayas triü÷ad ariüdamaþ 1039004c devàþ paramasaühçùñàþ punar jagmur yathàgatam 1039005a sagarasya ca putràõàü pràdur àsãn mahàtmanàm 1039005c pçthivyàü bhidyamànàyàü nirghàta sama niþsvanaþ 1039006a tato bhittvà mahãü sarvàü kçtvà càpi pradakùiõam 1039006c sahitàþ sagaràþ sarve pitaraü vàkyam abruvan 1039007a parikràntà mahã sarvà sattvavanta÷ ca såditàþ 1039007c devadànavarakùàüsi pi÷àcoragakiünaràþ 1039008a na ca pa÷yàmahe '÷vaü tam a÷vahartàram eva ca 1039008c kiü kariùyàma bhadraü te buddhir atra vicàryatàm 1039009a teùàü tad vacanaü ÷rutvà putràõàü ràjasattamaþ 1039009c samanyur abravãd vàkyaü sagaro raghunandana 1039010a bhåyaþ khanata bhadraü vo nirbhidya vasudhàtalam 1039010c a÷vahartàram àsàdya kçtàrthà÷ ca nivartatha 1039011a pitur vacanam àsthàya sagarasya mahàtmanaþ 1039011c ùaùñiþ putrasahasràõi rasàtalam abhidravan 1039012a khanyamàne tatas tasmin dadç÷uþ parvatopamam 1039012c di÷àgajaü viråpàkùaü dhàrayantaü mahãtalam 1039013a saparvatavanàü kçtsnàü pçthivãü raghunandana 1039013c ÷irasà dhàrayàm àsa viråpàkùo mahàgajaþ 1039014a yadà parvaõi kàkutstha vi÷ramàrthaü mahàgajaþ 1039014c khedàc càlayate ÷ãrùaü bhåmikampas tadhà bhavet 1039015a taü te pradakùiõaü kçtvà di÷àpàlaü mahàgajam 1039015c mànayanto hi te ràma jagmur bhittvà rasàtalam 1039016a tataþ pårvàü di÷aü bhittvà dakùiõàü bibhiduþ punaþ 1039016c dakùiõasyàm api di÷i dadç÷us te mahàgajam 1039017a mahàpadmaü mahàtmànaü sumahàparvatopamam 1039017c ÷irasà dhàrayantaü te vismayaü jagmur uttamam 1039018a tataþ pradakùiõaü kçtvà sagarasya mahàtmanaþ 1039018c ùaùñiþ putrasahasràõi pa÷cimàü bibhidur di÷am 1039019a pa÷cimàyàm api di÷i mahàntam acalopamam 1039019c di÷àgajaü saumanasaü dadç÷us te mahàbalàþ 1039020a taü te pradakùiõaü kçtvà pçùñvà càpi niràmayam 1039020c khanantaþ samupakràntà di÷aü somavatãü tadà 1039021a uttarasyàü raghu÷reùñha dadç÷ur himapàõóuram 1039021c bhadraü bhadreõa vapuùà dhàrayantaü mahãm imàm 1039022a samàlabhya tataþ sarve kçtvà cainaü pradakùiõam 1039022c ùaùñiþ putrasahasràõi bibhidur vasudhàtalam 1039023a tataþ pràguttaràü gatvà sàgaràþ prathitàü di÷am 1039023c roùàd abhyakhanan sarve pçthivãü sagaràtmajàþ 1039024a dadç÷uþ kapilaü tatra vàsudevaü sanàtanam 1039024c hayaü ca tasya devasya carantam avidårataþ 1039025a te taü yaj¤ahanaü j¤àtvà krodhaparyàkulekùaõàþ 1039025c abhyadhàvanta saükruddhàs tiùñha tiùñheti càbruvan 1039026a asmàkaü tvaü hi turagaü yaj¤iyaü hçtavàn asi 1039026c durmedhas tvaü hi saüpràptàn viddhi naþ sagaràtmajàn 1039027a ÷rutvà tad vacanaü teùàü kapilo raghunandana 1039027c roùeõa mahatàviùño huükàram akarot tadà 1039028a tatas tenàprameyena kapilena mahàtmanà 1039028c bhasmarà÷ãkçtàþ sarve kàkutstha sagaràtmajàþ 1040001a putràü÷ ciragatठj¤àtvà sagaro raghunandana 1040001c naptàram abravãd ràjà dãpyamànaü svatejasà 1040002a ÷åra÷ ca kçtavidya÷ ca pårvais tulyo 'si tejasà 1040002c pitéõàü gatim anviccha yena cà÷vo 'pahàritaþ 1040003a antarbhaumàni sattvàni vãryavanti mahànti ca 1040003c teùàü tvaü pratighàtàrthaü sàsiü gçhõãùva kàrmukam 1040004a abhivàdyàbhivàdyàüs tvaü hatvà vighnakaràn api 1040004c siddhàrthaþ saünivartasva mama yaj¤asya pàragaþ 1040005a evam ukto 'ü÷umàn samyak sagareõa mahàtmanà 1040005c dhanur àdàya khaógaü ca jagàma laghuvikramaþ 1040006a sa khàtaü pitçbhir màrgam antarbhaumaü mahàtmabhiþ 1040006c pràpadyata nara÷reùñha tena ràj¤àbhicoditaþ 1040007a daityadànavarakùobhiþ pi÷àcapatagoragaiþ 1040007c påjyamànaü mahàtejà di÷àgajam apa÷yata 1040008a sa taü pradakùiõaü kçtvà pçùñvà caiva niràmayam 1040008c pitén sa paripapraccha vàjihartàram eva ca 1040009a di÷àgajas tu tac chrutvà prãtyàhàü÷umato vacaþ 1040009c àsama¤jakçtàrthas tvaü sahà÷vaþ ÷ãghram eùyasi 1040010a tasya tad vacanaü ÷rutvà sarvàn eva di÷àgajàn 1040010c yathàkramaü yathànyàyaü praùñuü samupacakrame 1040011a tai÷ ca sarvair di÷àpàlair vàkyaj¤air vàkyakovidaiþ 1040011c påjitaþ sahaya÷ caiva gantàsãty abhicoditaþ 1040012a teùàü tad vacanaü ÷rutvà jagàma laghuvikramaþ 1040012c bhasmarà÷ãkçtà yatra pitaras tasya sàgaràþ 1040013a sa duþkhava÷am àpannas tv asama¤jasutas tadà 1040013c cukro÷a paramàrtas tu vadhàt teùàü suduþkhitaþ 1040014a yaj¤iyaü ca hayaü tatra carantam avidårataþ 1040014c dadar÷a puruùavyàghro duþkha÷okasamanvitaþ 1040015a dadar÷a puruùavyàghro kartukàmo jalakriyàm 1040015c salilàrthã mahàtejà na càpa÷yaj jalà÷ayam 1040016a visàrya nipuõàü dçùñiü tato 'pa÷yat khagàdhipam 1040016c pitéõàü màtulaü ràma suparõam anilopamam 1040017a sa cainam abravãd vàkyaü vainateyo mahàbalaþ 1040017c mà ÷ucaþ puruùavyàghra vadho 'yaü lokasaümataþ 1040018a kapilenàprameyena dagdhà hãme mahàbalàþ 1040018c salilaü nàrhasi pràj¤a dàtum eùàü hi laukikam 1040019a gaïgà himavato jyeùñhà duhità puruùarùabha 1040019c bhasmarà÷ãkçtàn etàn pàvayel lokapàvanã 1040020a tayà klinnam idaü bhasma gaïgayà lokakàntayà 1040020c ùaùñiü putrasahasràõi svargalokaü nayiùyati 1040021a gaccha cà÷vaü mahàbhàga saügçhya puruùarùabha 1040021c yaj¤aü paitàmahaü vãra nirvartayitum arhasi 1040022a suparõavacanaü ÷rutvà so 'ü÷umàn ativãryavàn 1040022c tvaritaü hayam àdàya punar àyàn mahàya÷àþ 1040023a tato ràjànam àsàdya dãkùitaü raghunandana 1040023c nyavedayad yathàvçttaü suparõavacanaü tathà 1040024a tac chrutvà ghorasaükà÷aü vàkyam aü÷umato nçpaþ 1040024c yaj¤aü nirvartayàm àsa yathàkalpaü yathàvidhi 1040025a svapuraü càgamac chrãmàn iùñayaj¤o mahãpatiþ 1040025c gaïgàyà÷ càgame ràjà ni÷cayaü nàdhyagacchata 1040026a agatvà ni÷cayaü ràjà kàlena mahatà mahàn 1040026c triü÷advarùasahasràõi ràjyaü kçtvà divaü gataþ 1041001a kàladharmaü gate ràma sagare prakçtãjanàþ 1041001c ràjànaü rocayàm àsur aü÷umantaü sudhàrmikam 1041002a sa ràjà sumahàn àsãd aü÷umàn raghunandana 1041002c tasya putro mahàn àsãd dilãpa iti vi÷rutaþ 1041003a tasmin ràjyaü samàve÷ya dilãpe raghunandana 1041003c himavacchikhare ramye tapas tepe sudàruõam 1041004a dvàdtriü÷ac ca sahasràõi varùàõi sumahàya÷àþ 1041004c tapovanagato ràjà svargaü lebhe tapodhanaþ 1041005a dilãpas tu mahàtejàþ ÷rutvà paitàmahaü vadham 1041005c duþkhopahatayà buddhyà ni÷cayaü nàdhyagacchata 1041006a kathaü gaïgàvataraõaü kathaü teùàü jalakriyà 1041006c tàrayeyaü kathaü caitàn iti cintà paro 'bhavat 1041007a tasya cintayato nityaü dharmeõa viditàtmanaþ 1041007c putro bhagãratho nàma jaj¤e paramadhàrmikaþ 1041008a dilãpas tu mahàtejà yaj¤air bahubhir iùñavàn 1041008c triü÷advarùasahasràõi ràjà ràjyam akàrayat 1041009a agatvà ni÷cayaü ràjà teùàm uddharaõaü prati 1041009c vyàdhinà nara÷àrdåla kàladharmam upeyivàn 1041010a indralokaü gato ràjà svàrjitenaiva karmaõà 1041010c ramye bhagãrathaü putram abhiùicya nararùabhaþ 1041011a bhagãrathas tu ràjarùir dhàrmiko raghunandana 1041011c anapatyo mahàtejàþ prajàkàmaþ sa càprajaþ 1041012a sa tapo dãrgham àtiùñhad gokarõe raghunandana 1041012c årdhvabàhuþ pa¤catapà màsàhàro jitendriyaþ 1041013a tasya varùasahasràõi ghore tapasi tiùñhataþ 1041013c suprãto bhagavàn brahmà prajànàü patir ã÷varaþ 1041014a tataþ suragaõaiþ sàrdham upàgamya pitàmahaþ 1041014c bhagãrathaü mahàtmànaü tapyamànam athàbravãt 1041015a bhagãratha mahàbhàga prãtas te 'haü jane÷vara 1041015c tapasà ca sutaptena varaü varaya suvrata 1041016a tam uvàca mahàtejàþ sarvalokapitàmaham 1041016c bhagãratho mahàbhàgaþ kçtà¤jalir avasthitaþ 1041017a yadi me bhagavàn prãto yady asti tapasaþ phalam 1041017c sagarasyàtmajàþ sarve mattaþ salilam àpnuyuþ 1041018a gaïgàyàþ salilaklinne bhasmany eùàü mahàtmanàm 1041018c svargaü gaccheyur atyantaü sarve me prapitàmahàþ 1041019a deyà ca saütator deva nàvasãdet kulaü ca naþ 1041019c ikùvàkåõàü kule deva eùa me 'stu varaþ paraþ 1041020a uktavàkyaü tu ràjànaü sarvalokapitàmahaþ 1041020c pratyuvàca ÷ubhàü vàõãü madhuràü madhuràkùaràm 1041021a manoratho mahàn eùa bhagãratha mahàratha 1041021c evaü bhavatu bhadraü te ikùvàkukulavardhana 1041022a iyaü haimavatã gaïgà jyeùñhà himavataþ sutà 1041022c tàü vai dhàrayituü ràjan haras tatra niyujyatàm 1041023a gaïgàyàþ patanaü ràjan pçthivã na sahiùyate 1041023c tau vai dhàrayituü vãra nànyaü pa÷yàmi ÷ålinaþ 1041024a tam evam uktvà ràjànaü gaïgàü càbhàùya lokakçt 1041024c jagàma tridivaü devaþ saha sarvair marudgaõaiþ 1042001a devadeve gate tasmin so 'ïguùñhàgranipãóitàm 1042001c kçtvà vasumatãü ràma saüvatsaram upàsata 1042002a atha saüvatsare pårõe sarvalokanamaskçtaþ 1042002c umàpatiþ pa÷upatã ràjànam idam abravãt 1042003a prãtas te 'haü nara÷reùñha kariùyàmi tava priyam 1042003c ÷irasà dhàrayiùyàmi ÷ailaràjasutàm aham 1042004a tato haimavatã jyeùñhà sarvalokanamaskçtà 1042004c tadà sàtimahad råpaü kçtvà vegaü ca duþsaham 1042004e àkà÷àd apatad ràma ÷ive ÷iva÷irasy uta 1042005a naiva sà nirgamaü lekhe jañàmaõóalamohità 1042005c tatraivàbabhramad devã saüvatsaragaõàn bahån 1042006a anena toùita÷ càsãd atyarthaü raghunandana 1042006c visasarja tato gaïgàü haro bindusaraþ prati 1042007a gaganàc chaükara÷iras tato dharaõim àgatà 1042007c vyasarpata jalaü tatra tãvra÷abdapuraskçtam 1042008a tato devarùigandharvà yakùàþ siddhagaõàs tathà 1042008c vyalokayanta te tatra gaganàd gàü gatàü tadà 1042009a vimànair nagaràkàrair hayair gajavarais tathà 1042009c pàriplavagatà÷ càpi devatàs tatra viùñhitàþ 1042010a tad adbhutatamaü loke gaïgà patanam uttamam 1042010c didçkùavo devagaõàþ sameyur amitaujasaþ 1042011a saüpatadbhiþ suragaõais teùàü càbharaõaujasà 1042011c ÷atàdityam ivàbhàti gaganaü gatatoyadam 1042012a ÷iü÷umàroragagaõair mãnair api ca ca¤calaiþ 1042012c vidyudbhir iva vikùiptair àkà÷am abhavat tadà 1042013a pàõóuraiþ salilotpãóaiþ kãryamàõaiþ sahasradhà 1042013c ÷àradàbhrair ivàkrãtõaü gaganaü haüsasaüplavaiþ 1042014a kva cid drutataraü yàti kuñilaü kva cid àyatam 1042014c vinataü kva cid uddhåtaü kva cid yàti ÷anaiþ ÷anaiþ 1042015a salilenaiva salilaü kva cid abhyàhataü punaþ 1042015c muhur årdhvapathaü gatvà papàta vasudhàü punaþ 1042016a tac chaükara÷irobhraùñaü bhraùñaü bhåmitale punaþ 1042016c vyarocata tadà toyaü nirmalaü gatakalmaùam 1042017a tatrarùigaõagandharvà vasudhàtalavàsinaþ 1042017c bhavàïgapatitaü toyaü pavitram iti paspç÷uþ 1042018a ÷àpàt prapatità ye ca gaganàd vasudhàtalam 1042018c kçtvà tatràbhiùekaü te babhåvur gatakalmaùàþ 1042019a dhåpapàpàþ punas tena toyenàtha subhàsvatà 1042019c punar àkà÷am àvi÷ya svà§l lokàn pratipedire 1042020a mumude mudito lokas tena toyena bhàsvatà 1042020c kçtàbhiùeko gaïgàyàü babhåva vigataklamaþ 1042021a bhagãratho 'pi ràjarùir divyaü syandanam àsthitaþ 1042021c pràyàd agre mahàtejàs taü gaïgà pçùñhato 'nvagàt 1042022a devàþ sarùigaõàþ sarve daityadànavaràkùasàþ 1042022c gandharvayakùapravaràþ sakiünaramahoragàþ 1042023a sarvà÷ càpsaraso ràma bhagãratharathànugàþ 1042023c gaïgàm anvagaman prãtàþ sarve jalacarà÷ ca ye 1042024a yato bhagãratho ràjà tato gaïgà ya÷asvinã 1042024c jagàma saritàü ÷reùñhà sarvapàpavinà÷inã 1043001a sa gatvà sàgaraü ràjà gaïgayànugatas tadà 1043001c pravive÷a talaü bhåmer yatra te bhasmasàtkçtàþ 1043002a bhasmany athàplute ràma gaïgàyàþ salilena vai 1043002c sarva lokaprabhur brahmà ràjànam idam abravãt 1043003a tàrità nara÷àrdåla divaü yàtà÷ ca devavat 1043003c ùaùñiþ putrasahasràõi sagarasya mahàtmanaþ 1043004a sàgarasya jalaü loke yàvat sthàsyati pàrthiva 1043004c sagarasyàtmajàs tàvat svarge sthàsyanti devavat 1043005a iyaü ca duhità jyeùñhà tava gaïgà bhaviùyati 1043005c tvatkçtena ca nàmnà vai loke sthàsyati vi÷rutà 1043006a gaïgà tripathagà nàma divyà bhàgãrathãti ca 1043006c tripatho bhàvayantãti tatas tripathagà smçtà 1043007a pitàmahànàü sarveùàü tvam atra manujàdhipa 1043007c kuruùva salilaü ràjan pratij¤àm apavarjaya 1043008a pårvakeõa hi te ràjaüs tenàtiya÷asà tadà 1043008c dharmiõàü pravareõàtha naiùa pràpto manorathaþ 1043009a tathaivàü÷umatà tàta loke 'pratimatejasà 1043009c gaïgàü pràrthayatà netuü pratij¤à nàpavarjità 1043010a ràjarùiõà guõavatà maharùisamatejasà 1043010c mattulyatapasà caiva kùatradharmasthitena ca 1043011a dilãpena mahàbhàga tava pitràtitejasà 1043011c punar na ÷aïkità netuü gaïgàü pràrthayatànagha 1043012a sà tvayà samatikràntà pratij¤à puruùarùabha 1043012c pràpto 'si paramaü loke ya÷aþ paramasaümatam 1043013a yac ca gaïgàvataraõaü tvayà kçtam ariüdama 1043013c anena ca bhavàn pràpto dharmasyàyatanaü mahat 1043014a plàvayasva tvam àtmànaü narottama sadocite 1043014c salile puruùavyàghra ÷uciþ puõyaphalo bhava 1043015a pitàmahànàü sarveùàü kuruùva salilakriyàm 1043015c svasti te 'stu gamiùyàmi svaü lokaü gamyatàü nçpa 1043016a ity evam uktvà deve÷aþ sarvalokapitàmahaþ 1043016c yathàgataü tathàgacchad devalokaü mahàya÷àþ 1043017a bhagãratho 'pi ràjarùiþ kçtvà salilam uttamam 1043017c yathàkramaü yathànyàyaü sàgaràõàü mahàya÷àþ 1043017e kçtodakaþ ÷ucã ràjà svapuraü pravive÷a ha 1043018a samçddhàrtho nara÷reùñha svaràjyaü pra÷a÷àsa ha 1043018c pramumoda ca lokas taü nçpam àsàdya ràghava 1043018e naùña÷okaþ samçddhàrtho babhåva vigatajvaraþ 1043019a eùa te ràma gaïgàyà vistaro 'bhihito mayà 1043019c svasti pràpnuhi bhadraü te saüdhyàkàlo 'tivartate 1043020a dhanyaü ya÷asyam àyuùyaü svargyaü putryam athàpi ca 1043020c idam àkhyànam àkhyàtaü gaïgàvataraõaü mayà 1044001a vi÷vàmitravacaþ ÷rutvà ràghavaþ sahalakùmaõaþ 1044001c vismayaü paramaü gatvà vi÷vàmitram athàbravãt 1044002a atyadbhutam idaü brahman kathitaü paramaü tvayà 1044002c gaïgàvataraõaü puõyaü sàgarasya ca påraõam 1044003a tasya sà ÷arvarã sarvà saha saumitriõà tadà 1044003c jagàma cintayànasya vi÷vàmitrakathàü ÷ubhàm 1044004a tataþ prabhàte vimale vi÷vàmitraü mahàmunim 1044004c uvàca ràghavo vàkyaü kçtàhnikam ariüdamaþ 1044005a gatà bhagavatã ràtriþ ÷rotavyaü paramaü ÷rutam 1044005c kùaõabhåteva sà ràtriþ saüvçtteyaü mahàtapaþ 1044005e imàü cintayataþ sarvàü nikhilena kathàü tava 1044006a taràma saritàü ÷reùñhàü puõyàü tripathagàü nadãm 1044006c naur eùà hi sukhàstãrõà çùãõàü puõyakarmaõàm 1044006e bhagavantam iha pràptaü j¤àtvà tvaritam àgatà 1044007a tasya tad vacanaü ÷rutvà ràghavasya mahàtmanaþ 1044007c saütàraü kàrayàm àsa sarùisaüghaþ saràghavaþ 1044008a uttaraü tãram àsàdya saüpåjyarùigaõaü tatha 1044008c gaïgàkåle niviùñàs te vi÷àlàü dadç÷uþ purãm 1044009a tato munivaras tårõaü jagàma saharàghavaþ 1044009c vi÷àlàü nagarãü ramyàü divyàü svargopamàü tadà 1044010a atha ràmo mahàpràj¤o vi÷vàmitraü mahàmunim 1044010c papraccha prà¤jalir bhåtvà vi÷àlàm uttamàü purãm 1044011a kataro ràjavaü÷o 'yaü vi÷àlàyàü mahàmune 1044011c ÷rotum icchàmi bhadraü te paraü kautåhalaü hi me 1044012a tasya tad vacanaü ÷rutvà ràmasya munipuügavaþ 1044012c àkhyàtuü tat samàrebhe vi÷àlasya puràtanam 1044013a ÷råyatàü ràma ÷akrasya kathàü kathayataþ ÷ubhàm 1044013c asmin de÷e hi yad vçttaü ÷çõu tattvena ràghava 1044014a pårvaü kçtayuge ràma diteþ putrà mahàbalàþ 1044014c adite÷ ca mahàbhàgà vãryavantaþ sudhàrmikàþ 1044015a tatas teùàü nara÷reùñha buddhir àsãn mahàtmanàm 1044015c amarà nirjarà÷ caiva kathaü syàma niràmayàþ 1044016a teùàü cintayatàü ràma buddhir àsãd vipa÷citàm 1044016c kùãrodamathanaü kçtvà rasaü pràpsyàma tatra vai 1044017a tato ni÷citya mathanaü yoktraü kçtvà ca vàsukim 1044017c manthànaü mandaraü kçtvà mamanthur amitaujasaþ 1044018a atha dhanvantarir nàma apsarà÷ ca suvarcasaþ 1044018c apsu nirmathanàd eva rasàt tasmàd varastriyaþ 1044018e utpetur manuja÷reùñha tasmàd apsaraso 'bhavan 1044019a ùaùñiþ koñyo 'bhavaüs tàsàm apsaràõàü suvarcasàm 1044019c asaükhyeyàs tu kàkutstha yàs tàsàü paricàrikàþ 1044020a na tàþ sma pratigçhõanti sarve te devadànavàþ 1044020c apratigrahaõàc caiva tena sàdhàraõàþ smçtàþ 1044021a varuõasya tataþ kanyà vàruõã raghunandana 1044021c utpapàta mahàbhàgà màrgamàõà parigraham 1044022a diteþ putrà na tàü ràma jagçhur varuõàtmajàm 1044022c adites tu sutà vãra jagçhus tàm aninditàm 1044023a asuràs tena daiteyàþ suràs tenàditeþ sutàþ 1044023c hçùñàþ pramudità÷ càsan vàruõã grahaõàt suràþ 1044024a uccaiþ÷ravà haya÷reùñho maõiratnaü ca kaustubham 1044024c udatiùñhan nara÷reùñha tathaivàmçtam uttamam 1044025a atha tasya kçte ràma mahàn àsãt kulakùayaþ 1044025c adites tu tataþ putrà diteþ putràõa sådayan 1044026a aditer àtmajà vãrà diteþ putràn nijaghnire 1044026c tasmin ghore mahàyuddhe daiteyàdityayor bhç÷am 1044027a nihatya ditiputràüs tu ràjyaü pràpya puraüdaraþ 1044027c ÷a÷àsa mudito lokàn sarùisaüghàn sacàraõàn 1045001a hateùu teùu putreùu ditiþ paramaduþkhità 1045001c màrãcaü kà÷yapaü ràma bhartàram idam abravãt 1045002a hataputràsmi bhagavaüs tava putrair mahàbalaiþ 1045002c ÷akrahantàram icchàmi putraü dãrghatapo'rjitam 1045003a sàhaü tapa÷ cariùyàmi garbhaü me dàtum arhasi 1045003c ãdç÷aü ÷akrahantàraü tvam anuj¤àtum arhasi 1045004a tasyàs tadvacanaü ÷rutvà màrãcaþ kà÷yapas tadà 1045004c pratyuvàca mahàtejà ditiü paramaduþkhitàm 1045005a evaü bhavatu bhadraü te ÷ucir bhava tapodhane 1045005c janayiùyasi putraü tvaü ÷akra hantàram àhave 1045006a pårõe varùasahasre tu ÷ucir yadi bhaviùyasi 1045006c putraü trailokya hantàraü mattas tvaü janayiùyasi 1045007a evam uktvà mahàtejàþ pàõinà sa mamàrja tàm 1045007c samàlabhya tataþ svastãty uktvà sa tapase yayau 1045008a gate tasmin nara÷reùñha ditiþ paramaharùità 1045008c ku÷aplavanam àsàdya tapas tepe sudàruõam 1045009a tapas tasyàü hi kurvatyàü paricaryàü cakàra ha 1045009c sahasràkùo nara÷reùñha parayà guõasaüpadà 1045010a agniü ku÷àn kàùñham apaþ phalaü målaü tathaiva ca 1045010c nyavedayat sahasràkùo yac cànyad api kàïkùitam 1045011a gàtrasaüvàhanai÷ caiva ÷ramàpanayanais tathà 1045011c ÷akraþ sarveùu kàleùu ditiü paricacàra ha 1045012a atha varùasahasretu da÷one raghu nandana 1045012c ditiþ paramasaüprãtà sahasràkùam athàbravãt 1045013a tapa÷ carantyà varùàõi da÷a vãryavatàü vara 1045013c ava÷iùñàni bhadraü te bhràtaraü drakùyase tataþ 1045014a tam ahaü tvatkçte putra samàdhàsye jayotsukam 1045014c trailokyavijayaü putra saha bhokùyasi vijvaraþ 1045015a evam uktvà ditiþ ÷akraü pràpte madhyaü divàkare 1045015c nidrayàpahçtà devã pàdau kçtvàtha ÷ãrùataþ 1045016a dçùñvà tàm a÷uciü ÷akraþ pàdataþ kçtamårdhajàm 1045016c ÷iraþsthàne kçtau pàdau jahàsa ca mumoda ca 1045017a tasyàþ ÷arãravivaraü vive÷a ca puraüdaraþ 1045017c garbhaü ca saptadhà ràma bibheda paramàtmavàn 1045018a bidhyamànas tato garbho vajreõa ÷ataparvaõà 1045018c ruroda susvaraü ràma tato ditir abudhyata 1045019a mà rudo mà ruda÷ ceti garbhaü ÷akro 'bhyabhàùata 1045019c bibheda ca mahàtejà rudantam api vàsavaþ 1045020a na hantavyo na hantavya ity evaü ditir abravãt 1045020c niùpapàta tataþ ÷akro màtur vacanagauravàt 1045021a prà¤jalir vajrasahito ditiü ÷akro 'bhyabhàùata 1045021c a÷ucir devi suptàsi pàdayoþ kçtamårdhajà 1045022a tadantaram ahaü labdhvà ÷akrahantàram àhave 1045022c abhindaü saptadhà devi tan me tvaü kùantum arhasi 1046001a saptadhà tu kçte garbhe ditiþ paramaduþkhità 1046001c sahasràkùaü duràdharùaü vàkyaü sànunayàbravãt 1046002a mamàparàdhàd garbho 'yaü saptadhà viphalãkçtaþ 1046002c nàparàdho 'sti deve÷a tavàtra balasådana 1046003a priyaü tu kçtam icchàmi mama garbhaviparyaye 1046003c marutàü sa